หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมกายและความหมายในคัมภีร์อรรถสาสน์
209
ธรรมกายและความหมายในคัมภีร์อรรถสาสน์
…บันนี้ และต้นฉบับดังกล่าวน่าจะมีอายุราวกลางพุทธศตวรรษที่ 5-6 เป็นอย่างช้า (Falk and Karashima 2013: 100) ใน คัมภีร์อรรถสาสน์ทรงปรัชญาปริตตา ฉบับเต็มในภาษาสันสกฤต (Vaidya 1960) พบคำว่าธรรมกายหลายแห่งซึ่…
เนื้อหานี้เสนอการตีความคำว่า 'ธรรมกาย' ในคัมภีร์อรรถสาสน์ทรงปรัชญาปริตตา โดยชี้ให้เห็นว่าคำสอนเกี่ยวกับธรรมกายนั้นมีลักษณะที่เชื่อมโยงกับวิชชาธรรมกาย ซึ่งยืนยันว่าพระพุทธเจ้าเป็นธรรมกายที่มีคุณสมบัติเ
ฐานธรรมมากในคัมภีร์พุทธโบราณ
216
ฐานธรรมมากในคัมภีร์พุทธโบราณ
…ะ ? ยา ธรรมกายถา ภูมิปฐยเอกขนะ, อัย โพธิสตวาสุย มหาสตุตวาสุย พุทธายถาอถฤฏปรติยกถา... (Kimura 2009: 100) คำแปล: ในข้อนั้น การที่พระโพธิสัตว์พระมหาสัตว์พิจรณาเห็นภายของพระพุทธเจ้า (พุทธกาย) ตามความเป็นจ…
บทความนี้สำรวจบทเรียนจากคัมภีร์พุทธโบราณเกี่ยวกับฐานธรรมและการเข้าถึงพระพุทธเจ้า โดยเน้นความสำคัญของการเจริญพุทธานุสติและการทำความเข้าใจธรรมกายที่เป็นแนวทางในการพัฒนาจิตใจเพื่อเข้าถึงความว่างและสุขญาณ
การศึกษาธรรมกายในสันสกฤต
219
การศึกษาธรรมกายในสันสกฤต
…ุรษณะนฺตี ชนะ ทรงภูมิใจ ธรรมโต พุทโธ ธรรมกายส ตกตะ ธัมมตา จาปวิเศษเย น สา ศุ (Gomez and Silk 1989: 105/11a) คำแปล: (ในเวลานั้น พระพุทธองค์ทรงเปล่งอุณคตาเหล่านี้) ชนเหล่าใดเห็นเราโดยรูปรูป เห็นเหล่าใด…
บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับคำในภาษาสันสกฤตที่เกี่ยวข้องกับธรรมกาย พบว่าพระพุทธเจ้าทรงเปล่งอุณคตา และเน้นว่าการเห็นพระพุทธเจ้าต้องทำผ่านความเป็นธรรม ไม่ใช่ผ่านการมองเห็นทางกายภาพ ข้อความแสดงให้เห็น
คัมภีร์มูลสรวัติวาทและบทบาทในพุทธศาสนา
239
คัมภีร์มูลสรวัติวาทและบทบาทในพุทธศาสนา
…รพราหมีและโบราณวัตถุของราชวงศ์กษัตริณ ที่กล่าวถึงการมีอยู่ของทั้งสองนิทายในดินแดนค้นาระ (Puri 1987: 102-3) ชิ้นส่วนที่พบที่บามิยน พบเป็นชิ้นเล็กๆ นิดเดียว ส่วนที่พบที่กิริลิตจะสมบูรณ์กว่า และพบคำว่า ธร…
การศึกษาเกี่ยวกับคัมภีร์มูลสรวัติวาทที่พบในกิริลิตและบามิยัน ชี้ให้เห็นถึงอายุการศึกษาและองค์ความรู้ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะเมื่อพิจารณาส่วนที่พบจากพื้นที่ทั้งสอง ที่มีความคล้ายคลึงกันในเนื้อหา หากแต่แตกต
หลักฐานธรรมาภายในคัมภิทิพทิพธฺโบราณ 1
246
หลักฐานธรรมาภายในคัมภิทิพทิพธฺโบราณ 1
…าร เป็นตัวอ่อนของโลกุตตรธรรม, เป็นตัวอ่อนของธรรมอันบริสุทธิ์ ที่อยู่ภายใน (Wayman and Wayman 1974: 106)¹ คำสอนในแนวคิดถากถากตรภาคีนี้ตรงกันกับคำสอนในพระไตรปิฎก บาลี ที่ว่า จิตตั้งเดิมนั้นเลื่อมประลังศ…
เนื้อหานี้อธิบายถึงหลักการของวิชาอธรรมาภิญญาและแนวคิดเกี่ยวกับจิตที่บริสุทธิ์ซึ่งเริ่มต้นจากความสกปรกเพราะกิเลส โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อหลุดพ้นจากอุปกิเลส ทั้งยังพูดถึงการมี
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
248
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
…พธิเษกจากภูมิภาคตอนใต้ จะนำพระสูตรนี้เผยแพร่ไปถึงแคชเมียร์ (กัศมีระ, กาศมีระ) อีกชิ้นหนึ่ง (Or. 15010/72; Hoernle 147. SB. 109) ที่ด้านหลัง (verso) ของใบลานที่ขาดวิน บรรทัดแรกมีข้อความกล่าวถึงตภตดรรณะใ…
การค้นพบชิ้นส่วนต้นฉบับคัมภีร์หาปริณิรขสูตรในเอเชียกลางจากกาฏาหลิลด์ เป็นหลักฐานสำคัญที่บ่งบอกถึงการเผยแพร่พระสูตรและวรรณกรรมพุทธในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12-14 ชิ้นส่วนคัมภีร์นี้มีอายุและได้รับการแปลเป็นภา
ความเข้าใจในพระตกครภะและกลไกการเปลี่ยนแปลง
249
ความเข้าใจในพระตกครภะและกลไกการเปลี่ยนแปลง
…ังมีชิ้นส่วนคัมภีร์เล็กๆ อีกสองชิ้นที่แตกหักออกมาจากใบงาในเดี่ยวกันและมีเนื้อหาต่อเนื่องกัน (Or. 15010/65: Hoernle 143. SB. 102 และ Or.15010/137: Hoernle 142. SC. 152) ในบรรทัดที่ 7 ของด้านหลัง กล่าวถึง…
เนื้อหามุ่งเน้นการอธิบายความเข้าใจในพระตกครภะ ภาพลักษณ์ของพระผู้มีพระภาคเจ้าในฐานะที่เป็นบรมสุข ซึ่งความยั่งยืนและมั่นคงของพระองค์นั้น รวมถึงการสนทนาถึงการมีอยู่ของตกครภะในคนธรรมดาและการเชื่อมโยงกับคว
หลักการฐานธรรมในคัมภีร์พุทธประวาณ
260
หลักการฐานธรรมในคัมภีร์พุทธประวาณ
…ะความคิดเรื่องโลก ทั้งสิ่งนี้ไม่ควรคิด ผู้ที่คิดจะพิพ มส่วนแห่งความเป็นบ้า เดือร้อน (อง.จตุก. 21/77/104) ในหลักการของวิชชาธรรมภาย แม้ว่าพระมงคลเทพมุนีจะไม่ได้กล่าวคำว่า “อนิจจาย” โดยตรง แต่การที่ท่านกล…
บทความนี้กล่าวถึงธรรมยาของพระพุทธเจ้าเป็นอนิจจาย ซึ่งไม่สามารถเข้าใจได้ด้วยการใช้ความคิดหรือการให้เหตุผล โดยยกตัวอย่างอ้างอิงจากพระไตรปิฎกและคำสอนของพระมงคลเทพมุนี เพื่อแสดงให้เห็นถึงคุณค่าที่แท้จริงข
พระสูตรรมหายานและการศึกษา
269
พระสูตรรมหายานและการศึกษา
…าสันสกฤตแบบผสม ด้วยอักษรคลุปตะตัวตรง ประเมินอายุของคัมภีร์ราวกลางพุทธศตวรรษที่ 12-14 (Thomas 1916d: 109) ในคัมภีร์ที่พบ 2 ฉบับนั้น ชิ้นแรก เป็นเนื้อหาส่วนหมายเหตุ (colophon) ของบทที่ 5 ตามด้วย 9 คาถาแรก…
พระสูตรรมหายานเป็นคัมภีร์ที่พบจากเนปาลและแปลเป็นหลายภาษา เช่น จีน และทิเบต เนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับหลักการสุขตา โดยเปรียบเทียบร่างกายกับบ้านร้างที่มีโจรซ่อนอยู่ ในข้อความที่มีการตีความมาอย่างชัดเจนและเข้
หลักฐานธรรมยกในคัมภีร์พูทธิโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
274
หลักฐานธรรมยกในคัมภีร์พูทธิโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
หลักฐานธรรมยกในคัมภีร์พูทธิโบราณ 1 ฉบับวิชาการ มรรคในายหลัง (ส.ค. 17/126/82 ตรงกันกับ ม.ฎ. 14/106/90) ข้อความที่กล่าวไว้ในพระไตรปิฎกฉบับนี้ กล่าวถึง “มรรถ” ในสองความหมาย กล่าวคือ ในตอนแรกว่าพระองค…
เนื้อหาอธิบายถึงความหมายของ 'มรรถ' ในพระไตรปิฎกและการเข้าถึงธรรมของพระสาวก โดยแบ่งออกเป็นความหมายต่างๆ ระหว่างคำสอนและการปฏิบัติของพระพุทธองค์ รวมถึงหลักฐานจากคัมภีร์แปลภาษาจีนที่สนับสนุนข้อความดังกล่
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ
290
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ (ค.ศ. 100) โดยพระโยคาจารแห่งนิทายสรวาสติวาท เป็นคู่มือการปฏิบัติธรรม เล่มเล็กๆ รู้จักกันทั่วไปในชื่อ อานาปาน…
คัมภีร์อานาปานสมถัติสูตรมีการแบ่งการฝึกสมาธิด้วยลมหายใจเป็น 6 ขั้นตอน ได้แก่ นับลม, ตามลม, ลมหยุด, ดูเฉยๆ, จิตตกศูนย์ และจิตบริสุทธิ์ โดยมีการระบุให้วางใจที่กลางกาย ซึ่งสัมพันธ์กับการสอนของพระมงคลเทพม
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
292
หลักฐานธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณ
…อัตตสิบจะ 4 เหล่านี้ลงในหมู่และไม้เป็นต้น แต่เราอ้อมบัญญัติลงในภายนี้ที่มีมหาสุต 4 เท่านั้น (ส. อ 1/109/112) จากคำอธิบายนี้สามารถวิเคราะห์ได้ว่า โลกบัญญัติคืออรูปายนี้เป็นที่ประชุมรวมของธรรสสี คือ ทุข์…
บทความนี้พิจารณาบทบาทของรูปกายในพระพุทธศาสนา อธิบายว่ากายเป็นที่ตั้งของจิตและประกอบด้วยธาตุสี่ ดังที่พระพุทธเจ้าสอนว่าโลกคือทุกข์และมรรคคือหนทางสู่การดับทุกข์ โดยการกลับเข้าสู่ภายในจะนำไปสู่นิรโธที่แท
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
304
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
…ความเหมือนหรือความแตกต่างกันกับหลักการของวิชชาธรรมกายในแนงิ่งสรุปได้ไม่ชัดเจน 3.3.2.2. สมาธิรชา สูตร100 สมาธิรชา สูตร เป็นคัมภีร์มหายานที่สันนิษฐานว่าเป็นของสายมายุมิกะที่เขียนขึ้นระหว่างกลางพุทธศตวรรษท…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ โดยมุ่งเน้นที่ข้อคิดเกี่ยวกับการเข้าถึงสิ่งที่เห็นในกลางกายตามที่กล่าวในปรัชญุตันในสมาธิสูตร ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติของสิ่ง
การทำสมาธิสำหรับพระโพธิสัตว์
305
การทำสมาธิสำหรับพระโพธิสัตว์
ใกล้เคียงกันมาก (Skilton 2002: 100) นอกจากนี้ คำภิรันยังพบในเอเชียกลางอีกด้วย ¹⁰³ แสดงว่าจะเป็นพระสูตรที่นิยมศึกษากันในทั้งสองพื้นที่…
เนื้อหานี้สำรวจและสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับการทำสมาธิสำหรับพระโพธิสัตว์ที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายเมื่อมีศีลและคุณธรรมเป็นพื้นฐาน คำภิรันสีพบได้ในเอเชียกลาง บทที่ 4 ของเนื้อหาเจาะลึกถึงการทำสมาธิและก
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
308
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
…ับได้ว่าเป็นร่องรอยของคำสอน ธรรมภายในที่มีมาแต่โบราณอีกชั้นหนึ่ง 3.3.2.3. ตำราปฏิบัติธรรมของโยคาจาร104 คัมภิธิปฏิบัติธรรมนี้เรียกผู้ปฏิบัติธรรมว่า “โยคาจาร” (yogācāra) (Schlingloff 1964; Ruegg 1967) คำ…
งานศึกษานี้สำรวจและวิเคราะห์หลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการเจริญสมาธิและการปล่อยวางจากกิเลสในพระไตรปิฏกและคัมภีร์พุทธโบราณ โดยเฉพาะการฝึกปฏิบัติที่ชื่อว่า 'โยคาจาร' ซึ่งมีพื้นฐานจากคำสอนในสมาธิราชสูตร. กา
หลักฐานธรรมภิายในคัมภีร์พุทธโบราณ
310
หลักฐานธรรมภิายในคัมภีร์พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมภิายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ ในการศึกษาเบื้องต้นเฉพาะในส่วนของพุทธรรพสติ105 อาจเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่างของการปฏิบัติที่ปรากฏในคัมภีร์นี้กับการปฏิบัติในวิชาชรรมภิไต…
เอกสารนี้ศึกษาถึงความเหมือนและความแตกต่างในวิธีการปฏิบัติที่ปรากฏในคัมภีร์พุทธโบราณ ซึ่งมีหลายแง่มุมที่น่าสนใจ รวมถึงวิธีปฏิบัติ ภาพในสมาธิ การตีความ และเกณฑ์การเข้าถึงธรรม. พุทธรรสติในคัมภีร์นี้ให้คว
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
318
หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ
…หายานต่างก็ใช้เหมือนๆ กันและชาวพุทธมหาสรวัสติวามยังเก็บรักษาไว้ 3.3.2.4. ธรรมปฏิบัติของพระโพธิสัตว์108 คัมภีร์อีกชิ้นหนึ่งที่พบในเอเชียกลางและเก็บรักษาในฮอร์เนิลคอลเล็กชั่น (Hoernle MS., No. 144, SA, 5…
บทความนี้สำรวจความคล้ายคลึงกันระหว่างหลักธรรมในคัมภีร์พุทธโบราณกับแนวคิดมหายาน โดยชี้ให้เห็นถึงการเป็นรอยต่อระหว่างนิกายนิยมหลักกับมหายาน คัมภีร์ที่ศึกษาแสดงให้เห็นถึงการทำสมาธิของพระโพธิสัตว์ 3 ขั้นต
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์ พุทธโบราณ
324
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์ พุทธโบราณ
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์ พุทธโบราณ 1 ฉบับวิชาการ ยามาเบะ (Yamabe 2010: 1049-50) พบว่าคัมภีร์นี้มีเนื้อหาบางตอนที่ตรงกันกับคัมภีร์อื่นๆ เช่น คัมภีร์ชื่อเหว่ยเล่าก่าวฝา (思…
บทความนี้สำรวจหลักฐานธรรมจากคัมภีร์พุทธโบราณ โดยเจาะลงไปที่ความสัมพันธ์ระหว่างคัมภีร์ต่างๆ ที่กล่าวถึงการทำสมาธิ เทคนิคที่เน้นการรวมจิตใจและการศึกษาประสบการณ์ทางจิตวิญญาณจากการฝึกปฏิบัติเอาไว้. การปฏิ
คาถาธรรมบท: ความรู้เบื้องต้นและคัมภีร์
349
คาถาธรรมบท: ความรู้เบื้องต้นและคัมภีร์
…ความ “จารึกพระธรรมนาย” วารสารศิลปากร พ.ศ. 2504 และในประชุมศิลาจารึกภาคที่ 3 (จำ ทองคำวรรรณ 2508: 99-103) ในแนม “หนังสือพระธรรมนาย” แต่ไม่มีรายละเอียดเพื่อการค้นคว้าทางวิชาการใดๆ ประกอบไว้ ต่อมาในเดือนมี…
คาถาธรรมบทนี้ปรากฏในหลายคัมภีร์ท้องถิ่น โดยเฉพาะในคัมภีร์พระธัมมกายาฯ ซึ่งได้รับการอ้างอิงเป็นครั้งแรกโดย ศ.จ่า ทองคำวรรรณ และคัมภีร์อื่นๆ ที่มีข้อมูลเกี่ยวกับพระพุทธคุณและการปฏิบัติธรรม. การศึกษาคัมภ
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโธปกรณ์
368
หลักฐานธรรมาภายในคัมภีร์พุทธโธปกรณ์
…ภาษาเขมร ฉบับของวัดเชต พน จังหวัดกำปงจามา ประเทศกัมพูชา มีเนื้อหาสอนสมาธิถวาย และในตอนท้าย (หน้า 90-100) ได้พรรณาเอาข้อความที่เป็น “คาถาธรรมกาย” ไว้ด้วย เนื้อหาคาถาธรรมกายภาษาที่ผนวกไว้ในตราเจริญภาคฉบับ…
คัมภีร์พุทธโธปกรณ์นี้รวมถึงบทสวดสรรเสริญที่เชื่อมโยงกับคาถาธรรมกายและความสำเร็จต่างๆ ในการปฏิบัติธรรม โดยมีข้อความที่สื่อถึงความสำเร็จจากการกราบไหว้และสวดธำสิก รวมถึงการนำเสนอหนังสือ ‘การเจริญธรรมาแบบ