การสังคายนาพระธรรมวินัย : หน้า 56/220

ทุกข้อที่พระสัพพกามีวิสัชนา ฝ่ายพระเรวตเถระได้เสนอให้สงฆ์ทราบทุกข้อ และ ขอมติจากสงฆ์เพื่อให้ยอมรับว่า “วัตถุเหล่านี้ผิดธรรม ผิดวินัย เป็นการหลีกเลี่ยงต่อคำสอนของพระพุทธองค์” และได้ขอให้สงฆ์ลงมติทุกครั้งที่พระสัพพกามีเถระตอบ มติของสงฆ์เห็นว่าวัตถุ 10 ประการนี้ ผิดธรรม ผิดวินัย โดยเสียงเอกฉันท์ จากนั้นพระเถระทั้งหลายจึงได้เริ่มสังคายนาพระธรรมวินัยตามแบบที่ พระมหากัสสปะเถระ เป็นต้น ได้กระทำในคราวปฐมสังคายนา การกระทำสังคายนาคราวนี้ ใช้เวลา 8 เดือนจึงเสร็จ ความวิบัติแห่งทิฏฐิสามัญญตา จากคัมภีร์ชื่อ ธรรมเภทจักรศาสตร์ของพระวสุมิตร และอรรถกถาแห่งคัมภีร์นั้น ซึ่งแต่งโดยพระคันถรจนาจารย์ กุยกี ในราชวงศ์ถังของจีน บอกว่า การแตกแยกคราวนั้นเกิด ขึ้นจากความวิบัติแห่งทิฏฐิ ซึ่งแสดงโดยพระมหาเทวะ 5 ประการ คือ 1. พระอรหันต์อาจถูกมารยั่วยวนจนอสุจิเคลื่อนในเวลาหลับได้ 2. พระอรหันต์อาจมีอัญญาณคือความไม่รู้ในบางสิ่งได้ ม 3. พระอรหันต์อาจมีกังขา คือความลังเลสงสัยในบางสิ่งได้ 4. ผู้จะรู้ว่าตนได้บรรลุมรรคผลขั้นใด จ๋าต้องอาศัยการพยากรณ์จากคนอื่น 5. อริยมรรค อริยผลจะปรากฏเมื่อบุคคลเปล่งวาจาว่า “อโห ทุกข์ อโห ทุกข์” ท่านได้เล่าประวัติความเป็นมาของพระเทวะและทิฏฐิของท่านไว้ว่า พระมหาเทวะเป็น บุตรพ่อค้าของหอมเมืองมถุรา เป็นชายหนุ่มรูปงามเป็นที่ต้องการของสตรีเป็นอันมาก เมื่อพ่อ ของเขาไปค้าของหอมต่างเมือง เขาได้ลักลอบได้เสียกับมารดาของตน เมื่อบิดากลับมากลัว ความลับจะแตก จึงวางแผนร่วมกับมารดาฆ่าบิดาของตนเสีย กลัวความผิดจะปรากฏจึงน่า มารดาไปอยู่ที่เมืองปาฏลีบุตร ได้พบพระอรหันต์รูปหนึ่งซึ่งตนเคยบำรุงเมื่ออยู่เมืองมถุรา ที่ เมืองปาฏลีบุตร กลัวท่านจะเปิดเผยความเป็นมาของตนจึงลอบฆ่าพระอรหันต์รูปนั้นเสีย หลัง จากนั้นมารดาที่เป็นภรรยานั้น ได้ลักลอบเป็นชู้กับชายอื่น เขาโกรธมากจึงฆ่าเสียอีก หลังจาก ได้ทําบาปกรรมมามากแล้วเกิดความสลดใจ จึงไปขอบวชที่วัดกุกกุฏาราม เล่าเรียนพระปริยัติ ธรรมจนมีความรู้แตกฉานเป็นนักเทศน์มีชื่อเสียง มีคนเคารพนับถือและบริวารมาก ต้องการ จะได้ลาภสักการะเพิ่มขึ้น จึงได้กล่าวอวดอุตริมนุสธรรมว่าตนเป็นพระอรหันต์ทำให้คนเคารพ บ ท ที่ 3 ก า ร สั ง ค า ย น าเป็นเหตุให้เกิด พระไตรปิฎก DOU 47