การตำหนิพระอานนท์ : หน้า 45/220

- หากจะถอนสิกขาบทบางข้อ ชาวบ้านจะตำหนิว่า พวกเราศึกษาและปฏิบัติตาม สิกขาบททั้งหลายในขณะที่พระศาสดายังดำรงพระชนม์อยู่เท่านั้นพอพระศาสดา นิพพานก็ไม่ใส่ใจที่จะปฏิบัติ - ขอให้สงฆ์ทั้งปวงอย่าเพิกถอนสิกขาบทที่ทรงบัญญัติไว้ สมาทานศึกษาตาม สิกขาบท ที่ทรงบัญญัติไว้เท่านั้น สงฆ์ตำหนิพระอานนทเถระ นอกจากนั้น ที่ประชุมสงฆ์ยังได้มีมติตำหนิการกระทำของพระอานนท์ 5 อย่าง ว่าเป็นการกระทําที่ไม่ดี ซึ่งใช้คำบาลีว่า “ทุกกฏ” แปลว่า อาบัติทุกกฏ แต่การกําหนดอาบัติ เป็นพุทธอาณา คนอื่นไม่อาจที่จะบัญญัติอาบัติได้ ความหมายของคำนี้ จึงควรเป็นเพียง ตำหนิว่า ทำไม่ดีเท่านั้น ข้อที่สงฆ์ตำหนิพระอานนท์ 5 ประการนั้น คือ 1. ไม่กราบทูลถามว่า สิกขาบทเล็กน้อยที่รับสั่งนั้นคือสิกขาบทอะไร ? พระเถระ แก้ว่า ที่ไม่กราบทูลถาม เพราะกำลังเศร้าโศกเนื่องจากพระพุทธองค์ กำลังจะปรินิพพานจึงระลึกไม่ได้ 2. เวลาพระเถระเย็บผ้าของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ใช้เท้าหนีบผ้าอีกด้านหนึ่ง อันเป็นการขาดความเคารพต่อพระพุทธองค์ ข้อนี้พระเถระแก้ว่า ที่ต้องทำ เช่นนั้น เพราะไม่มีใครช่วยจับเวลาเย็บผ้า หาได้ทำด้วยขาดความคารวะไม่ 3. พระอานนท์ปล่อยให้สตรีถวายบังคมพระพุทธสรีระ พวกเธอร้องไห้จนน้ำตา ถูกพระพุทธสรีระ ข้อนี้พระเถระแก้ว่า ท่านเห็นว่าสตรีไม่ควรอยู่ข้างนอก ในเวลากลางคืน จึงจัดให้พวกเธอได้เข้าไปถวายบังคมพระพุทธสรีระ ก่อน จะได้กลับสู่ที่อยู่ของตนในเวลาที่ยังไม่ค่ำมืด 4. พระอานนท์ไม่กราบทูลอาราธนาให้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงดำรงพระชนม์ อยู่ตลอดกัป ทั้ง ๆ ที่พระองค์ทรงทำนิมิตโอภาสถึง 16 ครั้ง พระเถระแก้ว่า ที่ไม่กราบทูลอาราธนาเพราะไม่ทราบ เนื่องจากถูกมารดลใจ 5. พระอานนท์ขวนขวายให้สตรีเข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา พระเถระแก้ว่า พระนางมหาปชาบดีโคตมีพระมาตุจฉาได้ประคับประคอง เลี้ยงดูพระผู้มี- พระภาคเจ้ามาตั้งแต่ยังทรงพระเยาว์ 36 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น