ความแตกแยกในพระพุทธศาสนา : หน้า 47/220

วัตถุทั้ง 8 นี้เป็นพุทธานุญาตพิเศษในคราวทุพภิกขภัย 2 คราว คือ ที่เมืองเวสาลี และเมืองราชคฤห์ แต่เมื่อทุพภิกขภัยหายไปแล้ว ทรงห้ามมิให้พระภิกษุกระทำ พระปุราณะ และพวกของท่านคงจะได้ทราบเฉพาะเวลาที่ทรงอนุญาต จึงทรงจำไว้อย่างนั้น เนื่องจากการ อยู่กระจัดกระจายกัน การติดต่อบอกกล่าวกันบางเรื่องทําไม่ได้ จะถือว่าท่านดื้อรั้นเกินไปก็ ไม่ถนัดนัก เพราะท่านถือตามที่ได้สดับมาจากพุทธสำนักเหมือนกัน เมื่อฝ่ายพระสังคีติกาจารย์ ชี้แจงให้ท่านฟัง ท่านกลับมีความเห็นว่า “พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระสัพพัญญุตญาณ ไม่สมควรที่จะบัญญัติห้ามแล้ว อนุญาต อนุญาตแล้วกลับบัญญัติห้ามมิใช่หรือ” “เพราะพระองค์ทรงมีพระสัพพัญญุตญาณนั่นเอง จึงทรงรู้ว่ากาลใดควรห้าม กาลใดควรอนุญาต” พระมหากัสสปเถระกล่าว และได้กล่าวเน้นให้พระปุราณะทราบว่า มติของที่ประชุม ได้ตกลงกันว่า “จักไม่บัญญัติสิ่งที่พระพุทธเจ้ามิได้ทรงบัญญัติ จักไม่เพิกถอนสิ่งที่ทรงบัญญัติไว้แล้ว จักสมาทานศึกษาสําเหนียกในสิกขาบททั้งหลาย ตามที่ทรงบัญญัติไว้” พระปุราณะยืนยันว่าท่านจักปฏิบัติตามมติของท่านที่ได้สดับฟังมา หลักฐานฝ่าย มหายานบอกว่า พระปุราณะไม่ยอมรับเรื่องวัตถุ 8 ประการนี้ แล้วนำพวกของตนไปจัดการ สังคายนาขึ้นอีกต่างหากซึ่งแน่นอนว่า วัตถุ 8 ประการนี้ ซึ่งตามพระวินัยห้ามมิให้ทำและปรับ อาบัติปาจิตตีย์บ้าง ทุกกฎบ้างนั้น ฝ่ายพระปุราณะถือว่ากระทำได้ เป็นอันว่าความแตกแยกในปฏิบัติ คือ ความเสียแห่งสีลสามัญญตา ได้เกิดขึ้นใน พระพุทธศาสนาหลังจากพุทธปรินิพพานผ่านไปเพียงไม่กี่เดือนเท่านั้น ด้านการปฏิบัติอย่างน้อยได้แตกแยกออกเป็น 2 ฝ่าย ความไม่เสมอกันใน ฝ่ายที่ยอมรับนับถือมติของพระสังคีติกาจารย์ ในคราวปฐมสังคายนา - ฝ่ายที่สนับสนุนคล้อยตามมติของพระปุราณะกับพวก อย่างน้อยฝ่ายนี้ต้องมี ไม่ต่ำกว่า 500 รูป ซึ่งในที่สุดฝ่ายพระปุราณะต้องได้พวกเพิ่มขึ้น 38 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น