หน้าหนังสือทั้งหมด

การอธิบายพระอริยเจ้าและอาการของสัตว์
208
การอธิบายพระอริยเจ้าและอาการของสัตว์
…ะห์ เอาคนหนวกแต่กำเนิด คนใบ้แต่กำเนิด คนเซอะแต่กำเนิด และคน บ้า บัณเฑาะก์ อุภโตพยัญชนก (คนมี ๒ เพศ) กะเทย และคน พูดติดอ่างมาแต่กำเนิดเป็นต้นเข้าด้วย ฯ ส่วนพระอาจารย์พวกอื่นกล่าว
ในบทนี้เนื้อหาเกี่ยวกับพระอนาคามีและพระอรหันต์ในชั้นสุทธาวาส โดยอาจารย์ได้กล่าวถึงสถานที่ต่าง ๆ ที่พระอริยเจ้าและผู้มิใช่พระอริยเจ้าได้รับการเกิดในแต่ละภพ รวมถึงการอธิบายการเกิดของสัตว์ที่มีอาการบกพร่
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 299
299
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 299
…เกิดในที่หมักหมม มีดอกบัว, มลทินครรภ์ แห่งกุมารเป็นต้น ชื่อว่าสังเสทชะ ฯ เหล่าสัตว์ที่ชื่อว่าอุปปาติกะ เพราะ อรรถว่า ความผิดเกิดขึ้นมีแก่สัตว์เหล่านั้น ๆ ก็ในคำว่า อุปปาติกะ นี้ ท่านถือเอาความผิดเกิดขึ้…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับกลาปและสัตว์ตามที่เสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมีการอธิบายถึงความสอดคล้องของแต่ละประเภทของสัตว์ที่มีภาวรูปและอายตนะในบริบทของการเกิดและปฏิสนธิกาล โดยยกตัวอย่างกลาปและแนวคิดที่เก
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
37
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…็นญาติหรือ รับ บิณฑบาตจากเธอด้วยมือของตนเองแล้วฉันก็ไม่ต้องอาบัติ และไม่เป็นวิญญัติ เพราะขอปัจจัย ๔ กะคฤหบดีผู้เป็นญาติ แท้พระองค์เองก็ไม่ทรงละเมิดในกิจนี้ เมื่อตรัสรู้แล้วก็ได้เสด็จไปเทศนา โปรดพระญาติ …
ในพระบทธรรมที่กล่าวถึงสมานัตตาและการประพฤติตนตามธรรมชาติในความสัมพันธ์ของญาติและการบริหารจัดการทรัพย์สิน โดยอธิบายความสำคัญของการถือประโยชน์ส่วนรวมและโยงความสำคัญเรื่องญาติธรรมที่สร้างศุภผลให้กับผู้ปร
พระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
137
พระราชดำริของสมเด็จพระญาณสังวร
…อุปสรรคสำคัญ เพราะพื้นที่ทำกินประกอบด้วยนาข้าว ไร่พืชเศรษฐกิจ สวนผลไม้ และแปลงไม้ดอกฝนทั้งช่วงอย่าง กะทันหันทำให้เกิดปัญหาหนัก ทรงวางแผนปฏิบัติงานช่วยบรรเทาทุกข์อย่างเร่งด่วน ทรงมีพระ ราชกระแสให้หน่วยงา…
บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ๑๔๑ ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณในการช่วยเหลือประชาชนในถิ่นทุรกันดาร โดยทรงเริ่มการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ใช้ปัญญาญาณและความสามารถในการคิดค้
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
259
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
…อากูล อันจะก่อให้เกิดการเบียดเบียนกันและกัน หมั่นไม่ ถามถึงบาปบุญ คุณโทษประโยชน์มิใช่ประโยชน์นั้น ๆ กะสมณพราหมณาจารย์ผู้ทรงคุณธรรม ละ เว้นกรรมที่ให้โทษ ประกอบแต่กิจที่เป็นประโยชน์เป็นวัตนสมาทาน แผ่พระเด…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ
สมานัตตตาและการประพฤติตนในพระธรรม
283
สมานัตตตาและการประพฤติตนในพระธรรม
…็นญาติหรือ รับบิณฑบาตจากเธอด้วยมือของตนเองแล้วฉันก็ไม่ต้องอาบัติ และไม่ เป็นวิญญัติ เพราะขอปัจจัย ๔ กะคฤหบดีผู้เป็นญาติ แท้พระองค์เองก็ไม่ทรงละเมินในกิจนี้ เมื่อ ตรัสรู้แล้วก็ได้เสด็จไปเทศนา โปรดพระญาติ…
ในปี พ.ศ. ๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานวิสัชนาสองประการเกี่ยวกับสมานัตตตาและรัฏฐิปาลโนบาย โดยสมานัตตาต้องการให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความประพฤติตนที่มีความสม่ำเสมอในธรรม ซึ่งเป็นศาสต
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
26
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 24 ผู้เจริญ ข้าฯ ขอ ซึ่งอุปสมบท กะสงฆ์, ถ้ามีสัพพนามหรือ นิบาตอยู่ เรียงอาลปนะไว้ เป็นที่ ๓ บ้าง เป็นที่ ๔ บ้าง ดังนี้: ธมฺม หิ โว ภิก…
บทเรียนนี้กล่าวถึงการอุปสมบทและการแสดงธรรมภายในชุมชนพระสงฆ์ พร้อมเน้นการใช้สำนวนและโครงสร้างภาษาที่สอดคล้องกันในบริบทของวรรณกรรมทางพระพุทธศาสนา โดยมีการพูดถึงการสื่อสารระหว่างพระภิกษุและการเสนอแนะในกา
การนอบน้อมต่อทิศทั้งหลาย
33
การนอบน้อมต่อทิศทั้งหลาย
…ะเจ้า นั้น เมื่อทำ ซึ่งคำ ของบิดา จึงนอบน้อมอยู่ ซึ่งทิศทั้งหลาย" ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาค ตรัสแล้ว กะสิงคาลมาณพนั้น ว่า "แน่ะบุตรแห่งคฤหบดี ในวินัย ของพระอริยเจ้า ทิศทั้งหลาย อัน เขา ไม่พึงนอบน้อม อย่า…
เนื้อหาได้กล่าวถึงการนอบน้อมต่อทิศทั้งหลายซึ่งเป็นหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยมีการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสิงคาลมาณพที่แสดงถึงการนำหลักการของบิดามาสอนเกี่ยวกับการนอบน้อม และคำสอนจากพระองค์เกี่ยวกับวิ
การสังคายนาในพระพุทธศาสนา
46
การสังคายนาในพระพุทธศาสนา
…อย่างไร ? พระอรหันต์ ท. นั้น ปรุชุมพร้อม ในที่แห่งหนึ่ง ครั้งนั้น พระมหากัสสปเถระ ถามแล้ว ซึ่งวินัย กะพระอุบาลี เถระ, ครั้นเมื่อวินัย อันท่าน วิสัชนาแล้ว, ถามแล้ว ซึ่ง ธรรม กะพระอานนทเถระ, ท่าน วิสัชนาแ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีการที่พระมหากัสสปเถระได้ชักชวนพระอรหันต์ให้ทำการสังคายนาหลังจากการปรินิพพานของพระศาสดา โดยมีการหารือเกี่ยวกับวินัยและธรรม กับพระอุบาลีและพระอานนทเถระ ซึ่งได้มีการร้อยกรองธรรมด้วย
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
48
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…า - หน้าที่ 45 พบพระเถระเข้าจึงถามว่า "ท่านผู้เจริญ ท่านเห็นหญิงบ้างหรือ ?" พระเถระกล่าว (เป็นคาถา) กะเขาว่า ฉันไม่ทราบว่าหญิงหรือชายเดินไปจากที่นี้ แต่ว่าร่างกระดูกนั่นกำลังเดินไปในทางใหญ่, ในคำว่า ยตฺ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบรรลุพระอรหัตของพระเถระที่ยืนอยู่ในที่นั้นและการถามหาหญิงที่เดินไป เรื่องราวเกี่ยวกับการสำรวมจักขุนทรีย์ และวิธีการปิดจักขุนทรีย์ด้วยบานประตูคือสติ ว่าด้วยความสำรวมในจักขุนทรีย์และก
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ข้าวปายาสที่ถวายพระเถระ
88
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ข้าวปายาสที่ถวายพระเถระ
…ระเถระในทันใดนั้น เข้าสิงกายบุตรคนใหญ่ แสร้งบันดาลอาการเจ็บให้เกิดขึ้น ครั้นแล้ว เทวดานั้นจึงออกปาก กะพวกญาติที่มาประชุมกันหมายจะเยียวยาคนเจ็บนั้นว่า "ถ้าเจ้าจัด ทำข้าวปายาสชื่ออย่างนี้ถวายพระเถระในวันพ…
เนื้อหานี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อพระมหาโมคคัลลานะและโยมหญิงของผู้เขียนได้ถวายข้าวปายาสที่ปรุงด้วยนมสด เนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ส่วนพระมหาโมคคัลลานะเกิดคำพูดในใจเกี่ยวกับบุญที่สะสมไว้ และ
วิสุทธิมรรคแปล: อาวุโสพระสารีบุตรและข้าวปายาส
89
วิสุทธิมรรคแปล: อาวุโสพระสารีบุตรและข้าวปายาส
…เดิมแต่นั้นมาตลอด ๔๕ ปี อาพาธของพระเถระ อาพาธเช่นนั้นไม่เกิดขึ้นอีกเลย ลำดับนั้นพระสารีบุตร จึงกล่าวกะพระมหาโมคคัลลานะว่า "อาวุโส ข้าวปายาสที่เกิดขึ้นเพราะอาศัยวจีวิญญัติ เป็นของไม่ควรจะบริโภค แม้เมื่อ …
บทสนทนาระหว่างพระสารีบุตรและพระมหาโมคคัลลานะ เรื่องข้าวปายาสทำให้พระมหาโมคคัลลานะต้องตัดสินใจไม่บริโภค เนื่องจากความเชื่อว่าอาหารบางอย่างไม่เหมาะที่จะบริโภค แม้ว่าจะหิวจัด โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดจากวจีว
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
163
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
… ปณฺณ์ - ใบไม้ที่หล่นจากต้นแล้ว" แต่ความที่เป็นจริง น่าจะไม่ มีแต่ใบไม้ น่าจะมีอะไรอื่น ๆ ด้วย เช่น กะเทาะ เปลือก กิ่ง หนาม ฯลฯ อันรวมเรียกว่า หยากเยื่อ ที่เคร่งจนไม่ยอมใช้ไม้กวาด ต้องใช้เท้ากวาดนั้น ดู…
เนื้อหาว่าด้วยประเภทของรุกขมูลิกภิกษุที่มี 3 พวก โดยมีวิธีการดูแลพื้นที่บริเวณวัดที่ต้องมีการทำความสะอาด และความสำคัญของต้นไม้ในวัดที่อาจมีอันตราย เช่น ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งมีคนไปบูชา ตลอดจนพรรณนาเกี
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - น้ำและการทำความสะอาด
39
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - น้ำและการทำความสะอาด
…างเท้าเถิด ถ้าอาจารย์นำกระโหลกน้ำมัน ( มาให้ ) จึงลุกขึ้นรับโดยเคารพด้วยมือทั้ง ๒ เพราะถ้าเธอไม่รับ กะโหลกน้ำมันนั้น อาจารย์จะเกิดความกินแหนงว่า " ภิกษุนี้ทำสมโภค (การใช้ร่วมกัน ) ให้เสียไปตั้งแต่บัดนี้…
ในเนื้อหาอธิบายถึงการทำความสะอาดที่ถูกต้องสำหรับอาจารย์ โดยมีการเตรียมอุปกรณ์ เช่น น้ำมันสำหรับใช้ได้หลายอย่าง และการจัดให้อาจารย์โดยไม่เร่งเร้า ทั้งนี้ยังมีการกล่าวถึงขั้นตอนการล้างเท้าและการบำบัดอวั
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 55
57
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 55
…ห่มที่ริมขาดแล้ว ( ทอหยาบๆ ) เกลื่อนไปด้วยเส้นด้าย ห้อยอยู่รุ่งริ่งไปอย่างกับขนมร่างแห สัมผัสหยาบราวกะป่านดิบ คร่ำ หนัก ใช้ลำบาก ( นั่นแล ) เป็นสัปปายะ แม้บาตร ก็เป็นบาตรดินสีเลอะๆ หรือมิฉะนั้นก็บาตรเหล…
เนื้อหานี้พูดถึงสภาพของเสนาสนะและประสบการณ์ชีวิตของภิกษุ โดยอธิบายถึงสภาพห้องที่เก่าแก่ ตลอดจนเสื้อผ้าและถ้วยที่ใช้ในการบิณฑบาต ภิกษุพบเจอกับหมู่บ้านที่ไม่ต้อนรับและประชาชนที่ไม่ให้ความสำคัญกับการถวาย
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
94
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
…ักวงรอบได้ มิใช่ ( กว้างใหญ่จน) ไม่มีที่สุด คือ ไม่มีกำหนดสุด สัณฐานไม่กลม ชักวงรอบไปไม่ได้ ขนาดเท่ากะโล่หรือเท่าชามอ่าง เธอทำนิมิตนั้นให้ขึ้นดี” กำหนดจดจำไว้อย่างดี ครั้นเธอทำนิมิตนั้น ให้ขึ้นดี กำหนดจ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกรูปแบบนิมิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพระมหาฎีกาที่ระบุถึงนิมิตที่เกี่ยวกับดินที่มีที่สุด ทั้งนี้จะต้องมีการระบุขนาดและลักษณะที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความชัดเจนในจิตใจของผู
แนวคิดเกี่ยวกับเจโตวิมุตติและฌานในพระพุทธศาสนา
188
แนวคิดเกี่ยวกับเจโตวิมุตติและฌานในพระพุทธศาสนา
…้งหลายมีการละทุกข์เป็นอาทิ เป็นปัจจัยแห่งเจโตวิมุตติที่เป็นอทุกข มสุขนั้น ดังพระธรรมทินนาเถรีกล่าว (กะวิสาขอุบาสก ) ว่า " ดูกร อาวุโส ปัจจัยแห่งเจโตวิมุติสมาบัติที่เป็นอุทกขมสุขมี ๔ ประการแล ดูกรอาวุโส …
เนื้อหาในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อเจโตวิมุตติในวิสุทธิมรรค ผ่านการวิเคราะห์คุณสมบัติของเวทนาและการเข้าถึงฌานที่ 4 โดยระบุว่าราคะและโทสะต่างถูกขจัด ซึ่งส่งผลให้เกิดความสุขอทุกขมและเจโ
วิสุทธิมรรค: การบำเพ็ญกสิณและอุปสรรคในการปฏิบัติ
207
วิสุทธิมรรค: การบำเพ็ญกสิณและอุปสรรคในการปฏิบัติ
… กสิณนั้นหาประมาณไม่ได้ แท้จริง เมื่อพระโยคาวจรแผ่กสิณนั้นไป ด้วยใจ ย่อมแผ่รวดไปทีเดียว หาได้ (มัว) กะประมาณว่า (แค่) นี้ เป็นเบื้องต้น (แค่) นี้เป็นท่ามกลางของกสิณนั้นไม่ ดังนี้แล [ผู้ที่บำเพ็ญกสิณไม่ส…
บทความนี้กล่าวถึงการบำเพ็ญกสิณและอุปสรรคที่อาจพบในการปฏิบัติ โดยเน้นถึงกัมมาวรณ, กิเลสาวรณ และวิปากาวรณ ที่ทำให้สัตว์ไม่สามารถก้าวไปสู่ความสำเร็จในธรรมได้ รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินในมรรคของผู้ป
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ประโยค๘
69
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ประโยค๘
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 69 ฟองด้วยไฟ (ธาตุ) ในอุทร สุกไป ๆ จนแหลกราวกะบดด้วยหินบด แล้วเลื่อนลงไปตามโพรงไส้ใหญ่ ไปตกทับถมกันอยู่ คล้ายดินสีเหลือง ที่คนขยี้บรรจุลงไปในกระบอ…
…ีการที่เทียบเคียงกับดินสีที่ถูกบีบอัด และการแสดงถึงกองเยื่อในสมองที่มีลักษณะเฉพาะและการจัดเรียงภายในกะโหลกศีรษะ รูปร่างและสีที่ถูกกล่าวถึงมีการเปรียบเทียบที่เห็นภาพชัด ทำให้ผู้ศึกษาเข้าใจกลไกและโครงสร้า…
ประโยคที่ 8 - วิสุทธิมรรคแปล ภาค 2 ตอน 1
174
ประโยคที่ 8 - วิสุทธิมรรคแปล ภาค 2 ตอน 1
…กมีแก่ เรา (ด้วย)" ดังนี้แล้วยกก้อนหินทุ่มหัวเอา ก็ยังมองบุรุษนั้น ด้วยดวงตาอันนอง ด้วยน้ำตา กล่าว (กะเขาโดยดี) ว่า "นายจ๋า นายอย่าทำกะข้าซิ น่าติ : ท่านทำกรรม ! เช่นนี้ได้ (ลงคอ) ท่านก็ได้ชื่อว่าเป็นผู…
เนื้อหาที่นำเสนอเป็นการสนทนาเกี่ยวกับการต่อสู้เพื่อชีวิตและการเห็นคุณค่าของการดำรงอยู่ โดยอธิบายถึงบุรุษที่คิดจะฆ่าลิงเพื่อเป็นอาหารและความขัดแย้งภายในใจที่เกิดขึ้น นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารถึงความสำคั