กา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 563 / 2579

…นถนาฏบุตรปัจจุบันเรียกว่า ศาสนาเชน ลัทธินี้จัดอยู่ในประเภท “อัตตกิ ลมถานุโยค” คือ เป็นลัทธิที่ถือว่าการทรมานตนเองเป็นการเผากิเลส เป็นทางนำไปสู่การ บรรลุธรรมที่เรียกว่าโมกษะผู้ที่ฝึกฝนดีแล้ว ย่อมไม่หวั่น…

ลัทธิของนิครนถนาฏบุตรที่เรียกว่า ศาสนาเชน เป็นลัทธิที่ถือว่าการทรมานตนเองเป็นทางนำไปสู่การบรรลุธรรม โดยมีแก้ว 3 ดวง คือ ความเห็นชอบ ความรู้ชอบ และความประพฤติชอบ ศ…

จากกรุงเทวทหะ เมื่อพระนางสิริมหามายาทรงครรภ์ครบทศมาส ทรงขอลาพระสวามีเพื่อกลับ ไปมีพระประสูติกาลที่กรุงเทวทหะเมืองประสูติของพระองค์ตามธรรมเนียมในครั้งนั้น ครั้น เดินทางมาได้ครึ่งทางถึงสวนสาธารณะใ…

เนื้อหานี้บรรยายถึงการประสูติของพระเจ้าสิทธัตถะ ณ กรุงเทวทหะและการทำนายอนาคตของพระองค์โดยพราหมณ์ 108 ท่าน โดยเฉพาะโกญฑัญญ…

…ะที่ประสูติจากพระนางอมิตา มาอภิเษกเป็นชายา และต่อมาได้มีพระโอรสด้วยกันพระองค์หนึ่งนามว่า ราหุล ชีวิตการ ครองเรือนของเจ้าชายสิทธัตถะได้รับการปรนเปรอจากพระชนกและพระประยูรญาติอย่างดีที่สุด สิ่งใดที่คิดว่าจ…

เจ้าชายสิทธัตถะทรงเป็นบุคคลที่มีชีวิตสองด้าน ตั้งแต่การเป็นเจ้าชายที่มีสิ่งอำนวยความสะดวก และการออกบวชเพื่อค้นหาความจริงเกี่ยวกับชีวิตและความทุกข์ เมื่อทร…

3.4 การบังเกิดขึ้นของพระพุทธศาสนากับการเปลี่ยนแปลงความเชื่อและ วัฒนธรรมในสังคมอินเดีย การบังเกิดขึ้นของพระ…

การบังเกิดขึ้นของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์ ความเชื่อ และวัฒนธรรมของชาวอินเดียอย่า…

…ะ แสดงตนเป็นอุบาสก บรรลุโสดาปัตติผล ที.สี.12/199/40-69 ม.ม.21/646/340-357 4 โลหิจจะ ผู้ปกครอง สาลวติกา แสดงตนเป็นอุบาสก ที.ส.12/351/244-253 5 พราหมณ์ผู้หนึ่ง ผู้ปกครอง เวฏฐที่ป ทำสถูปและฉลองพระธาตุ ที.ม…

…ราหมณ์ที่แสดงความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งระบุสิ่งที่บ่งชี้ถึงความเลื่อมใสของแต่ละบุคคล โดยมีการอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ ที่แสดงให้เห็นถึงการพัฒนาและกระแสความเชื่อในพระพุทธศาสนาในสังคม…

แนวคิด 1. การสังคายนาพระธรรมวินัยในอินเดียซึ่งยอมรับกันในฝ่ายเถรวาทมี 3 ครั้ง คือ ภายหลังจากพุทธปรินิพพานได้ 3 เ…

บทความนี้สรุปการสังคายนาพระธรรมวินัยในอินเดีย ซึ่งมี 3 ครั้งที่สำคัญตั้งแต่หลังจากพระพุทธปรินิพพาน รวมถึงการเกิดขึ้…

บทที่ 4 พระพุทธศาสนาในอินเดียหลังยุคพุทธกาล 4.1 พระพุทธศาสนาหลังพุทธปรินิพพาน 500 ปี ในมหาปรินิพพานสูตรมีข้อความตอนหนึ่งกล่าวถึงโอวาทที่พระสัม…

บทที่ 4 สำรวจความสำคัญของพระธรรมและวินัยหลังพระสัมมาสัมพุทธเจ้าล่วงลับไป และแนวทางการสังคายนาเพื่อรักษาพระศาสนาให้ยั่งยืน เสนอวิธีการรวบรวมคำสอนของพระองค์ในลักษณะต่าง ๆ เพื่อประโยชน์แก…

สังคายนา (Buddhist Council) หรือสังคีติ มาจากคำว่า ส์ (พร้อมกัน) +คีติ (การสวด) ซึ่งแปลตามตัวอักษรว่า การสวดพร้อมกัน แปลตามรูปศัพท์ว่า ร้อยกรอง คือประชุมสงฆ์จัด ระเบียบหมวดหม…

การสังคายนา หรือสังคีติ เป็นการสวดพร้อมกันที่มีแหล่งกำเนิดจากการประชุมสงฆ์เพื่อจัดระเบียบพระพุทธวจนะใน…

บันทึกเหตุการณ์สำคัญ : หลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้วได้เพียง 7 วัน เหล่าพระ สาวกที่ยังไ…

บันทึกเหตุการณ์สำคัญหลังจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพานเพียง 7 วัน สะท้อนถึงความเห็นที่แตกต่างในหมู่พระสงฆ์เกี่ย…

2. อันโตปักกะ ให้มีการหุงต้มอาหารในที่อยู่ของตน 3. สามปักกะ พระลงมือหุงปรุงอาหารด้วยตนเอง 4. อุคคหิตะ คือการหยิบเอาเองซึ่…

บทความนี้พูดถึงการอนุญาตพิเศษในพุทธศาสนาเกี่ยวกับการหุงต้มอาหาร รวมถึง 8 ประการที่ได้รับอนุญาตในช่วงทุพภิกขภัย ตั้งแต…

บันทึกเหตุการณ์สำคัญ : การทำสังคายนาครั้งที่ 2 ปรารภเรื่องวัตถุ 10 ประการที่ภิกษุชาววัชชีนำประพฤติปฏิบัติ โดยถือ…

บทความนี้เสนอรายละเอียดเกี่ยวกับการทำสังคายนาครั้งที่ 2 ซึ่งมีการพิจารณาเกี่ยวกับวัตถุ 10 ประการที่ภิกษุชาววัชชีถือว่าไม่ผิดธรรม และรว…

…จแล้ว จะฉันนมนั้นทั้งที่ยังไม่ได้ทำวินัยกรรมหรือทำให้เป็นเดนตาม พระวินัยก็ได้ ไม่เป็นอาบัติ (พระสัพพกามีโต้ตอบว่า: นมส้มที่ละความเป็นนมสดไปแล้ว แต่ยังไม่กลายเป็นทธิ ภิกษุฉันภัตตาหารแล้ว ห้ามภัตรแล้ว จะด…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความพระวินัยและความแตกแยกของสงฆ์ในช่วงเวลาสำคัญ ซึ่งเน้นถึงบทบาทของพระสัพพกามีและภิกษุชาววัชชี รว…

…. พระอรหันต์อาจมีกังขาคือความลังเลสงสัยในบางสิ่งได้ 4. ผู้จะรู้ว่าตนได้บรรลุมรรคผลชั้นใด จำต้องอาศัยการพยากรณ์จากคนอื่น 5. บุคคลจะบรรลุพระอรหันต์ได้ด้วยการเปล่งวาจาว่า ทุกข์หนอ ๆ ฝ่ายธรรมวาทีจึงคัดค้านป…

ในการประชุมสงฆ์ที่จัดขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ.236 พระมหาเทวะได้เสนอ 5 ข้อที่ถูกค้านโดยฝ่ายธรรมวาที จนเกิดความ…

…ึ่งไป อาราธนาให้พระทำสังฆกรรมร่วมกัน เมื่อพระเหล่านั้นไม่ยินยอม อำมาตย์ถือว่าพระสงฆ์ขัด พระบรมราชโองการ จึงตัดคอพระมรณภาพไปหลายรูป พระติสสเถระซึ่งเป็นพระอนุชาของ พระเจ้าอโศกเห็นไม่ได้การจึงรีบเข้าไปขัดข…

พระเจ้าอโศกมหาราชพบปัญหาเกี่ยวกับการทำสังฆกรรม โดยอำมาตย์ได้ฆ่าพระสงฆ์หลายรูปเนื่องจากขัดพระราชโองการ พระติสสเถระช่วยแนะนำพระเจ้าอโศกใน…

…มายความว่า จะต้องเป็นคนดีเสมอไป ในทางกลับกัน คนมีความรู้น้อย แต่อาจเป็นผู้ปฏิบัติดี ก็ได้ หรือเหมือนการหาคนผิดโดยการถามข้อกฎหมาย ถ้าตอบถูกก็ถือว่าเป็นคนดี ถ้าตอบผิด ก็ถือว่าเป็นคนร้าย ก็น่าจะไม่ใช่วิธีก…

บทความนี้กล่าวถึงการสังคายนาครั้งที่ 3 ในพระพุทธศาสนา ว่าด้วยการสร้างคัมภีร์กถาวัตถุโดยพระโมคคัลลีบุตร และการส่งคณะทูตไ…

…่พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังทรงพระชนมชีพอยู่ หรือแม้แต่หลังจากเสด็จ ดับขันธปรินิพพานแล้วใหม่ๆ รูปแบบของนิกายมหายานยังไม่ได้เกิดขึ้นถึงแม้ในต้นพุทธศตวรรษ 2 พระพุทธศาสนาจะเริ่มแยกเป็น 2 นิกาย คือ เถรวาท (หรือส…

บทความนี้สำรวจการพัฒนาของพระพุทธศาสนาในช่วงพ.ศ.500–1000 เน้นการก่อตัวของนิกายมหายาน ซึ่งมีต้นกำเนิดจากการแตกแยกภายใน…

…ธรกลับบอกพวกศิษย์ของตนว่า “พระธรรมกถูกต้องอาบัติ ก็ไม่รู้ว่าเป็นอาบัติ” พระธรรมกถึกทราบเรื่องจึงเกิดการทะเลาะวิวาทกัน จะเห็นว่า แม้ ประเด็นเล็กๆ แต่ต่างฝ่ายต่างถือทิฏฐิว่าตนเองถูก อีกฝ่ายผิด และโจมตีกัน…

บทความนี้กล่าวถึงการแตกแยกภายในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างกรณีของพระวินัยธรและพระเทวทัต ที่มีการสั่งสอนและ การตีความที่แ…

…็มีอันเปลี่ยนแปลงไป ทั้งนี้เป็นเพราะภิกษุสงฆ์มีระดับสภาวธรรมที่ต่างกัน มีพื้นฐานครอบครัว สังคม ภาษา การศึกษาที่แตกต่างกัน รวมถึงอาศัยอยู่ในสถานที่อันต่าง ภูมิประเทศและต่างวัฒนธรรมกัน ด้วยพื้นฐานที่ต่างก…

…พระพุทธองค์ทรงดับขันธปรินิพพาน ความแตกต่างในระดับสภาวธรรม ข้อวัตรปฏิบัติ รวมถึงความขัดแย้งที่เกิดจากการทำสังคายนา ซึ่งส่งผลให้พระพุทธศาสนาแตกแยกออกเป็น 2 นิกายแรกคือ เถรวาท และ อาจาริยวาท นอกจากนี้ยังบร…

…าปฏิเสธระบบวรรณะที่พวกพราหมณ์บัญญัติขึ้น ไม่ยอมรับฐานะของ พวกพราหมณ์ที่ใคร ๆ ต่างยกย่องว่าสูงส่ง 4. การเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วของพระพุทธศาสนา ดังนั้น พวกพราหมณ์ได้พยายามทุกวิถีทางในการบ่อนทำลายพระพุทธศา…

…้ขยายศรัทธาและถูกต่อต้านจากพราหมณ์ เนื่องจากไม่ยอมรับคัมภีร์พระเวท ปฏิเสธระบบวรรณะ และมีคำสอนที่เน้นการเข้าถึงสัจธรรม ทำให้มีผู้สนใจมากขึ้น อย่างไรก็ตาม พราหมณ์ได้พยายามทำลายพระพุทธศาสนา เช่น สังหารพระภ…

…คว้นสวัส (Swat Valley) แคว้นมถุรา (Mathura) และแคว้นคันธาระ (Candara) เป็นต้น ศาสนาพราหมณ์จึงใช้วิธีการใหม่ คือ การกลืนพระพุทธศาสนาไว้ภายใต้ระบบ ศาสนาฮินดู (Assimilation) หรือกล่าวง่ายๆ ว่า พยายามเปลี่ย…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความเสื่อมลงของพระพุทธศาสนาในศูนย์กลางดั้งเดิมและการขยายตัวอย่างรวดเร็วของศาสนาพราหมณ์ ซึ่งได้มีการสร้างมหากาพย์เพื่อดึงดูดผู้คนให้หันมานับถือศาสนาพราห…