กิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 530 / 550

… (อรรถ) มก. ๑๙/๑๙ ๑.๑๑ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเปรียบเหมือนแพทย์ผู้ฉลาด เพราะทรงสามารถกำจัดพยาธิโรค คือ กิเลสพร้อมทั้งอุบาย (กิฬาสี่นอนอยู่บนเสนาสน) ออกได้ พระธรรมเปรียบเหมือนกลสี่ปรุงถูกต้องแล้ว พระสงฆ์ผู้…

…นการส่งเสริมสติปัญญาและการให้ความรู้แก่ผู้แสวงหาความจริง ในเวทีของศาสนา คำสอนเหล่านี้ช่วยกระตุ้นให้เกิดความสุขและความเข้าใจในชีวิต.

…านเบิยบน จุดดอกบัว ต้องแสงอาทิตย์ ฉะนั้น. ที่ม. (อรรถ) มก. 13/140 2.1.2 ใครๆ ไม่อาจทำความมัวหมองให้เกิดขึ้นแก่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่นเดียวกับไม่อาจทำความเศร้าหมองให้เกิดแก่แก้วมณี. ช.อ. (พุทธ) มก. ๕๘/๒…

เนื้อหาเกี่ยวกับคุณความดีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งถ่ายทอดผ่านอุปมาอุปไมย หลายตัวอย่างมีการเปรียบเทียบระหว่างพระองค์กับธรรมชาติและวัตถุที่มีค่าในสวรรค์และโลก เพื่อเน้นถึงความสูงส่งและความเป็นเลิศในคุ

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๒.๒ คุณประโยชน์ ๒.๒.๑ ธรรมดาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าMany ย่อมเกิดขึ้นเพื่อประโยชน์เกื้อกูลแก่คนทั้งหลาย เหมือนพระจันทร์พระอาทิตย์ส่องแสงสว่างแก่คนทั้งปวง สัง.สจพ. (…

อุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎกแสดงถึงประโยชน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่มีต่อโลกและมนุษย์ เช่น การเปรียบเทียบกับพระอาทิตย์และพระจันทร์ที่ให้แสงสว่าง, พระองค์เป็นที่พักอาศัยสำหรับสัตว์น้อยในสังสารวัฏและถูกเปรีย

…้วยคณะพรหม. ทีปา. (อรรถ) มก. ๑๒/๒๖ ๒.๓.๖ พระผู้นิมพระภาคเจ้าดังเดียวไปทางใด พารมณ์ คฤหบดี ชาวนามบ กิจกำลังไล่ไปทางนั่น ๆ เหมือนเมื่อฝนเม็ดใหญ่อดตกลงมา น้ำก็ออไปตามที่ลุ่ม. อัง.ปัญจก. (ทั่วไป) มก. ๓๓/๔…

บทความนี้กล่าวถึงพระผู้นิมพระภาคอันทรงพลังที่แวดล้อมด้วยบริวาร และเปรียบเทียบกับความยิ่งใหญ่ของพระเจ้าจักรพรรดิและทวยเทพ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในพระสรีระของพระอาคตและความสำคัญของ

…เปรียบเหมือนข่าย หมื่นโลกาจตุปรียนเหมือนน่าน้อย สมนะหรือพราหมณ์ผู้มีวิธีสุข ๒ เปรียบเหมือนสัตว์ใหญ่ กิริยาที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง ความที่สมะหรือพราหมณ์ผู้มีวิธีสุขทั้งหมดตกอยู่ภายในง่าย คือ พระธรรม…

…วามนี้กล่าวถึงอุปมาที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอนเพื่อเข้าใจในธรรมะและการปฏิบัติซึ่งสามารถนำไปสู่การดับกิเลสและสุขในชีวิต โดยเปรียบเทียบการดำเนินทางเข้าสู่ปริณิพพานและการมีเดชนำไปสู่วิถีสว่างในทุกสิ่ง ทั้ง…

…ราบเหมือนการกำจัดธุลีในตัวของราชสีห์. อัง.อจฺจก. (อรรถ) มก. ๓๔/๒๕ ๒.๕.๕ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทำลายกิเลสที่เกิดแต่เดิม เหมือนนักรบผู้ยิ่งใหญ่ในสงคราม ทำลายเกราะ และทรงเป็นผู้นิราดายที่สงคราม ตั้งอยู่แ…

เนื้อหานี้เสนอการวิเคราะห์คุณสมบัติและความเป็นเลิศของพระพุทธเจ้า เช่น การทำลายกิเลส ความไม่โกรธ และพุทธลักษณะที่แสดงถึงความบริสุทธิ์และความรักในธรรมชาติ การบรรลุพระสัพพัญญูญาณของพร…

๖๒ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๔.๙ ดอกบัวมีลิ้นดี พึงเกิดในกองหยากเยื่ออันบุคคลทั้งแล้วไกลทางใหญ๋ ดอกบัวนั้นพึง เป็นที่ชอบใจ นั่นใด สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ…

…มทรงจำในธรรมที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติยืนหยัดไม่หวั่นไหว และเป็นที่พึ่งของผู้อื่น และการระบุถึงธรรมชาติของกิเลสที่ทำให้ผู้คนต้องการหลุดพ้น

…อพระนิพพานแล้ว. มิลิน. ๔๙๒ ๒. อาหารเป็นที่สบาย ๒.๑ ธรรมดาไก่ย่อมคุยเขย่าม้าที่กินได้ ฉันใด ฤทธิ์ผูปรารถนาความเพียรก็ควรพิจารณาก่อน แล้วจึงรีบฉวยอาหาร ไม่รีบคอยให้เกิดความคลาดเคลื่อ…

…หาร โดยที่เน้นความสำคัญของการตั้งใจและการประพฤติปฏิบัติอย่างมีสติในเส้นทางหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด เพื่อการเข้าถึงนิพพานตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่สื่อถึงการไม่ประมาทและการทำความเพียรให้บริบูรณ์ โดย…

…ขนกระ คนเนื้อนิ่มบุตรเป็นอาหาร เพื่อจะออกจากทางกันเองเท่านั้น ฉันใด ภิกษุจารโดยปัญญาแล้วพึงฉันอาหาร กินนั้น. ขุม. (อรรถ) มก. ๖๒/๔๓ ๒.๔ ธรรมดาของเหลี่ยมอ้อมร่างกายใหญ่โต มีท้องร่องอยู่หลายวันเพราะกินอา…

…ระเบียบ โดยการบริโภคสิ่งจำเป็นเพื่อช่วยให้การมีชีวิตมีความหมาย ไม่ใช่เพื่อความเพลิดเพลินหรือการสะสมเกินความจำเป็น สอดแทรกแนวคิดเกี่ยวกับความเพียรและธรรมะที่เป็นพื้นฐานของการดำรงชีวิตที่ถูกต้องตามพระธรรม…

๗๐ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๒.๘ ธรรมดาราชสีห์อย่าไม่สะสมอาหาร กินคราวหนึ่งแล้วไม่เก็บไว้อีก ฉันใด ภิกษุผู้ปรารถนาความเพียรไม่ควรสะสมอาหาร ฉันนั้น. ม.ม. (พฤษภ) มค. ๑…

บทเรียนจากพระไตรปิฎกเน้นถึงความสำคัญของการมีสติและการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนในการดำเนินชีวิต โดยได้เปรียบเทียบการเก็บอาหารของราชสีห์กับการปฏิบัติตนของภิกษุผู้มีความเพียร นอกจากนี้ยังเน้นถึงอันตรายของการโล

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ในอดีตชาติเก็อะไรของพระนาคเสน เมื่อครั้งเกิดเป็นพระอาจารย์ของสามเณร เคยอธิษฐานไว้ว่า ช้าค้างจักไม่สำเร็จพนวัตถุด ข้อให้ช้างลำ้ปัญญาไว้ ไม่รู้สึ…

…ปไมยจากพระไตรปิฎก ที่สอนให้เข้าใจถึงการใช้จ่ายในชีวิต โดยใช้ตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบ เช่น การกินผลมะเดื่อและการเสียสละในชีวิต โดยแสดงถึงผลกระทบของการกระทำที่ไม่รอบคอบ เช่น การไม่ประพฤติพรหมจรรย์แ…

…่ยม ไม่มีทาสะนัน ข้อนั้นหาเป็นโทษผิดของสระไม่ ฉันใด เมื่อสระ คือ อมตะสำหรับเป็นเครื่องชำระมลทิน คือ กิเลสมี่อยู่ เขาไม่ไปหาสะนัน ข้อนั้นหาเป็นโทษผิดของสระ คือ อมตะไม่ ฉันนั้น ข.อป. (โพธิ) มก. 70/146 5…

…มขัดแย้งหรืออุปสรรคทางจิตใจ เราควรจะมองไปรอบข้างและหาทางออกไปกับความรู้ ความจริง และการช่วยตัวเองจากกิเลสที่มีอยู่ในใจ เพื่อที่จะไม่ทำผิดพลาดในชีวิตในอนาคต โดยสามารถศึกษาแนวทางเหล่านี้ได้จากธรรมะในพระไต…

…าน เวลากลางคืนเมื่อจุดประทีป ความมืดอยากหายไป ความสว่างย่อมปรากฏ ฉันใด ปัญญามีความสง่างามเป็นลักษณะ กิฉนั้น. ข.ม. (อรรถ) มค. ๒๕/๑๓๗ 4. ปัญญามีการทำให้สว่างเป็นลักษณะ เหมือนโรุ่งโลงประทีปเข้าไปในเรื้อนี้…

…รพัฒนาในตนเอง มีการเปรียบเทียบที่ช่วยให้เราเห็นถึงธรรมชาติที่มีชีวิตของปัญญาในความมืดและแสงสว่างที่เกิดขึ้นในชีวิตของเรา.

๔๕ อุปมาอุปไมยจากพระไตรภูมิ ๒.๖ กิริยเมื่อขออย่า ไม่เว้นตระกดด่า สูง และปานกลาง ย่อมได้อาหารเป็นเครื่องยังชีพ ด้วยอาการอย่างนี้ แม้นได…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยและการแสดงลักษณะของปัญญาในทางพระไตรภูมิ โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเล่าเรียนและการมีปัญญา รวมถึงการเปรียบเทียบกับประสบการณ์ในชีวิต เช่น การเล่าเรียนที่ดีมีประโยชน์ตลอ

…มือนบุคคลลังมีสมิดด้วยมือ หรือหลังเท้า ด้วยเท้า นะฉัน ทิส. (พูทธ) มก. ๑๒/๑๔ ๕. โทษของการทุติศ ๔.๑ กิฏิได้มีศีลขาด กรรมฐานของกิจนี้น้อยไม่เสมอ ต่อ จิตย่อมปันป่วน คือ ถูกไฟ คือ ความเดือดร้อนแผดเผาอยู่ ด…

…วิตของบุคคล เพื่อสร้างโลกที่ดีกว่า นอกจากนี้ยังได้บอกถึงโทษของการไม่มีศีลซึ่งส่งผลให้จิตใจไม่สงบและเกิดความเดือดร้อน

… ก็ฉันนั้น ที่ม. (พุทธ) มก. ๑๓/๒๙ ๓๗.๑ ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ มีจำนวนร้อยปีเป็นอย่างมาก ไม่เกินจำนวนนี้ ย่อมจะเหลือด่แงไปเหมือนไม้ข้อถูกตัดแล้ว มีแต่จะเหี่ยวแห้งไป ฉนั้น ข.ซา. (โภธี) มก. ๑๖/๓๓ …

…ีความชำรุดและไม่ยืนยง เปรียบเหมือนภาชนะที่แตก การเป็นอยู่ในโลกนี้จึงไม่ยั่งยืน ชีวิตมีวันหมดอายุไม่เกินร้อยปี ซึ่งมีความเปราะบางเหมือนกับสิ่งอื่นในธรรมชาติ เช่น ต้นไม้และแผ่นผ้า ทั้งนี้ยังเปรียบเทียบชีว…

…ะอามาตะผู้ประกอบงานทั้งปวงจงทำหน้าที่รับ ทำหน้าที่ปรึกษาบ้าง ทำหน้าที่สนับสนุนบ้าง รวมความว่า ย่อมทำกิจทุกอย่างให้สำเร็จได้ ฉันใด การฆ่ามิตฟุ้งซ่าน การยกธรรมที่หด กิเลสทั้งหมดจะสำเร็จได้ด้วยสติ. สัง.ม. …

…ิ เช่น ฟองน้ำที่ไม่สามารถถือได้เป็นอุปมาอุปไมยในการทำความเข้าใจในหลักธรรมที่มีความไม่มั่นคงและการถือกิเลสที่ไม่เป็นประโยชน์

…๑๘ 2.7 ธรรมดาราชสีห์เวลาหาอาหารไม่ได้ก็ร้องอ้อนใจ และเมื่อได้อาหารแล้วไม่คิดอยู่กับอาหารนั้น ฉันใด กิเลสผู้ปรารภความเพียร เวลาหาอาหารไม่ได้ก็ไม่ควรติเตียนในส่อาหาร ควรฉันด้วยการพิจารณาเพื่อความหลุดพ้น …

เนื้อหานี้ประกอบไปด้วยอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่สอนให้เราตระหนักถึงการไม่นับถือในสิ่งที่เราหาได้มา และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ ยกตัวอย่างจากธรรมชาติของสัตว์ต่าง ๆ เช่น ราชสีห์ และสุนัขจิ้งจอก สื่อถึงการ

…องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ประกาศพรหมวรรพร้อมทั้งอรรถทั้งพยัญชนะ บริสุทธิ์ บริบูรณ์สิ้นชิงเก่า กิฏิ และกิฏิชน ของเราก่อน ฉันนั้น ฉันนั้นเพราะเหตุไร เพราะกิฏิ และกิฏิชนเหล่านี้ มีเราพเป็นทีพึ่ง มีเร…

เนื้อหาในพระไตรปิฎกได้จัดแบ่งผู้มีปัญญาออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ บุคคลที่มีปัญญาเฉพาะในขณะฟัง คือ ขณะฟังธรรมก็ไม่ใส่ใจเหมือนการตั้งอยู่ น้ำที่ไหลไม่เต็มอ่าง และแบ่งการแสดงธรรมให้เห็นความสำคัญของการเรียน

…ันนี้ไป ฉะนั้น ข.ธ. (อรรถว) มค. ๑/๒ ๔.๒ พระปัญเจกพระพุทธเจ้า ชื่อว่า ไม่เลี้ยงผู้อื่นเพราะไม่เลี้ยงกิเลสมาสนั้น เที่ยวไปตามลำดับ ตรอก คือ ไม่เที่ยวและเวียน เข้าไปบิณฑบาตตามลำดับ ทั้งตระกูลมังคลัง และตร…

…กุล. พระพุทธเจ้าได้สอนให้ภิกษุระลึกถึงการทำหน้าที่ของตน โดยไม่แสวงหากุศลจากการทำให้ผู้อื่นหลุดพ้นจากกิเลส ทั้งยังเน้นความสำคัญของการเข้าใจสังคมและการมีจิตที่บริสุทธิ์.