คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 218 / 625

…ล่าว และเป็นศัพท์กล่าว อรรถ (ต่างโดยเป็นความหมาย และสำเนียงเสียง) เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงได้กล่าวคำเป็นต้นว่า ปญฺญาปิยตฺตา ดังนี้ ๆ คำว่า ปญฺญาปิยตฺตา ความว่า เพราะเป็นอรรถที่จะพึงรู้โดยประการนั้น ๆ …

…าง ๆ ที่เกี่ยวกับกรรมและธรรม นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงบัญญัติและการแยกแยะนามและรูป รวมถึงการเข้าใจอรรถคำและความหมายที่สำคัญในการศึกษาอภิธรรม ท่านอาจารย์ยังได้ยกตัวอย่างเพื่อให้เข้าใจในแนวทางต่าง ๆ ที่เสนอ…

…ไปทางมโนทวาร ซึ่ง เป็นไปแล้วโดยอาการคือรู้จักนามบัญญัติ มีความสังเกตอันบุคคลถือเอา แล้วในกาลก่อนว่า คำนี้เป็นชื่อแห่งเนื้อความเช่นนี้ เป็นอุปนิสัยซึ่งเกิด ขึ้นในลำดับแต่ความเป็นไปแห่งโสตวิญญาณวิถี ที่เป…

…ะปรมัตถ์ โดยเน้นถึงความสำคัญของจักษุประสาทและจักขุวิญญาณ รวมถึงการแสดงอาการแห่งวิญญาณผ่านความหมายของคำ และการบัญญัติภาษาที่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง โดยมีนิยามและความเข้าใจจากบัณฑิตเกี่ยวกับอารมณ์ต่าง…

…รมฐานที่เหมาะกับจริต ન บัดนี้ เพื่อจะแสดงกรรมฐานที่เหมาะแก่จริตของบุคคลนั้น ๆ ท่านอาจารย์จึงได้กล่าวคำว่า จติตาสุ ปน ดังนี้เป็นต้น ๆ ก็บุคคลที่ ชื่อว่าราคจริต เพราะอรรถว่า มีราคะเป็นจริต คือเป็นปกติ ได้…

บทความนี้อธิบายกรรมฐานที่เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล โดยอาทิ อสุภกรรมฐานที่เป็นประโยชน์ต่อคนที่มีราคะมาก และอานาปานะซึ่งช่วยคนที่มีโมหะ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงอนุสสติ 5 และกรรมฐานอื่นๆ ที่เหมาะแก่จริตของ

…ีการ ชักช้ามากเกินไป เพราะฉะนั้น พวกเราจักไม่ให้ภาวนาวิธีนั้นพิสดารนักฯ [อธิบายความต่างกันแห่งนิมิต คำว่า ยทา ฯ เป ฯ สมุคุคหิต ความว่า บริกรรมนิมิตนั้นเป็น ธรรมชาตที่จิตกำหนดแล้วโดยชอบ ด้วยอำนาจภาวนาตาม…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงวิธีการภาวนาที่ต้องประกอบไปด้วยองค์ประกอบที่จำเป็น ทั้งการตัดปลิโพธ การปลงผล การทำดวงกสิณ และการตั้งจิตให้มั่นอยู่ที่ลมหายใจ รวมถึงการกำหนดนิมิตในอารมณ์ โดยมีการกล่าวถึงความต่างขอ

…ู่ ชวนะทั้งหลายในลำดับแห่ง อาวัชชนะนั่นเอง ชื่อว่าปัจจเวกขณชวนะ ฯ [อธิบายรูปฌานและอรูปฌาน] ๆ ๆ ท่าน คำว่า วิตกฺกาทิโอฬาริกงฺค์ ปหานาย ความว่า เพื่อความ ไม่เกิดขึ้นแห่งองค์มีวิตกเป็นต้นที่หยาบ กว่าฌานมีท…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง

… นั้น ซึ่งมีปฐวีกสิณ เป็นต้นเป็นอารมณ์อันเป็นบท คือเป็นที่ตั้งแห่งอภิญญา แล้วออกจาก ฌานที่ ๕ นั้น ฯ คำว่า อธิฏเฐยุยาทกมาวชุชิตวา ความว่า รำพึงถึง รูปเป็นต้น มีจำนวนตั้ง ๑๐๐ รูปเป็นอาทิ ที่ควรอธิษฐาน คือ…

บทนี้กล่าวถึงการเข้าถึงอภิญญาโดยการส่งบริกรรมจิตไปที่ปัญจมฌาน ซึ่งเป็นฌานที่ประกอบด้วยอุเบกขาและเอกัคคตา การอธิษฐานเพื่อบรรลุอภิญญาและการบริกรรมอิทธิวิธญาณในประสบการณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และฌ

…ายญาณทัสสนวิสุทธิ ความแก่รอบแห่งวิปัสสนาก็คือสังขารุเปกขาญาณ มาถึง ได้แก่ อาศัยสังขารุเปกขาญาณนั้นๆ คำว่า อิทานิ อปุปนา อุปฺปชฺชิสสติ ความว่า ในขณะที่ควรกล่าวว่า บัดนี้ โลกุตตรมรรค กล่าวคือ อัปปนาจักเกิ…

…างถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านวิปัสสนาและมรรคที่นำไปสู่นิพพาน ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญในหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาและช่วยในการพัฒนาความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับสังขารและธรรมชาติของทุกข์ผ่านการปฏ…

…ลุดพ้นแล้ว ย่อมมี ฯ [อธิบายปัจจเวกขณญาณ] บัดนี้ เพื่อจะแสดงภูมิแห่งปัจจเวกขณญาณ ท่านอาจารย์จึงกล่าว คำเป็นต้นว่า มคฺคิ ผลญฺจ ฯ บรรดามรรคเป็นต้นเหล่านั้น บัณฑิต ย่อมพิจารณามรรคว่า เรามาแล้วด้วยมรรคนี้ ฯ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาปัจจเวกขณญาณซึ่งเป็นองค์ความรู้ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพูดถึงความสำคัญของมรรคและผลที่นำไปสู่การหลุดพ้น รวมถึงการวิเคราะห์ว่าผลจิตมีการเกิดขึ้นตามสภาวะธรรมชาติ พร้อมทั้งให้คว

…ษิตถ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายอย่าได้กลัวแต่บุญเลย สุขสุเสต์ ภิกขเว อธิวจน์ ยทิท์ ปุญ ญานิติ คำว่า บุญ ๆ นี้เป็นชื่อของสุข อธิบายว่า กรรมที่สัตว์กระทำด้วยไตรทวาร จะได้โวหารว่า บุญก็ดี กุศลก็ดี ต้…

เนื้อหาไฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ ของผลที่ต้องประสงค์ และการอุทิศ

…ุ วรรณ ผิว กาย สุขกายสุขใจ กำลังกายกำลังความคิดย่อมเจริญทวีมากขึ้นแก่บุคคลผู้ทำการกราบไหว้เป็น ปกติ คำนับนบนอบผู้เจริญอยู่เป็นนิตย์ มีอธิบายว่า อปจายนมัยกุศลนั้นเป็นประโยคสมบัติ มี กำลังบำบัดอุปปีฬกกรรม…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมคารวะและอานิสงส์ของการบูชาผู้ปฏิบัติตามธรรม โดยเสนอว่าการเคารพและกราบไหว้ผู้เจริญในธรรมจะนำมาซึ่งอายุ วรรณ สุข และพละที่จะเจริญขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้ยังเปรียบเทียบการปฏ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๖ด คำนึงเนือง ๆ ว่า เรา เป็นอยู่อย่างไร วันคืนเปลืองไป ๆ ดังนี้ เวลาที่เปลืองไปย่อมไม่กลับ หลัง จึงควรให้…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสำคัญของการใช้เวลาอย่างมีคุณค่า โดยอิงหลักการจากพระธรรมที่สอนให้ผู้อยู่ในธรรมวินัยรู้จักแยกแยะช่วงเวลาที่ควรทำกิจต่าง ๆ รวมทั้งการเข้าใจฤดูกาลต่าง ๆ เพื่อให้สามารถใช้

…พุทธา ท่านผู้รู้ทั้งหลาย ย่อมกล่าวพระนิพพานว่าเป็นธรรมอย่างยิ่ง” ก็เพราะพระนิพพานเป็นยอดแห่งความสงบ คำสอน อันเว้นสันติเสียแล้ว จึงเป็นศาสนธรรมมิได้เลย ในทางคดีธรรม สันติย่อมเป็นคุณสมบัติอย่างยิ่ง ไม่มีอ…

เนื้อหาสำรวจความสงบในพุทธศาสนา อธิบายถึงสิกขาบทต่างๆ ที่มุ่งรักษาความสงบ และการบำเพ็ญจิตเพื่อเข้าถึงสันติสุขที่แท้จริง นอกจากนี้ยังพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการสร้างความสงบให้กับประเทศ การบำรุงการ

… นอกจากพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ แล้วไม่มีผู้ใดอื่นสิ่งใด อื่นพึงถึงเป็นสรณะได้ สรณะมีความพิเศษจากคำที่พึ่งทั่วไป ไม่พึงนำ คำนี้ไปใช้กับคำอื่นหรือผู้อื่นนอกจากพระรัตนตรัย พระรัตนตรัยแม้จะแยกออกเป็นพระ…

…ามปกป้องและพ้นภัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นภัยทางร่างกายหรือจิตใจ เนื้อหายังเน้นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่จะนำไปสู่การพัฒนาจิตใจและการเข้าใจในธรรมชาติที่แท้จริงของชีวิต ทุกคนสาม…

๑๓๔ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ปกครองทั่วเขตขัณฑสีมา มณฑลให้สมบูรณ์มั่งคั่ง ข้าแผ่นดินทั้งนั้นสร่างสิ้นทุกข์ มากมีความสุข ดั่งพระราชปรารถนา อันเกิดแต่พระมหากรุณาห่วงใยในพสกนิกร

คำอำนวยพรนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างความสุขและความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ประชาชนไทย ตามความปรารถนาของพระรา…

…รมคือความเป็นผู้มีเพื่อนดีงาม กัลยาณมิตรมิได้หมายถึง เพียงผู้ที่เรียกกันว่าเพื่อน หรือมิตร หรือสหาย คำว่า เพื่อนนั้นมีทั้งที่เป็นเพื่อนดี เพื่อนไม่ดี เพื่อน สนิท เพื่อนไม่สนิท เพื่อนแท้ เพื่อนเทียม กัลย…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการศึกษาธรรมในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการศึกษาและการปฏิบัติที่ส่งผลให้เกิดปัญญาที่แท้จริง ซึ่งมิใช่แค่การจำท่อง แต่ต้องมีการเรียนรู้ที่เข้าใจอย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังพูดถึง

…งมรรค ผล นิพพาน และปริยัติ ย่อลงเป็น ๓ คือ ปริยัติธรรม ปฏิเวธธรรม ปริยัติ คือธรรมที่พึ่งเรียน ได้แก่คำสั่งของพระพุทธเจ้าพระพุทธสาวกเป็นธรรมที่พึงเรียน คือ ตั้งใจ ฟัง อ่าน จำ ทรงเพ่งด้วยใจคือพินิจพิจารณา…

…ี่สอนเกี่ยวกับผลของธรรมและอธรรม โดยสรุป การศึกษาและปฏิบัติธรรมจะนำมาซึ่งผลดีและการพ้นจากทุกข์ตามหลักคำ teachings ของพระพุทธเจ้า.

…ียนผู้อื่นตลอดถึงสัตว์มีชีวิตให้เป็นทุกข์เดือดร้อนประกอบด้วย ๗. ขันติ ความอดทนต่อความทุกข์ยากต่อถ้อยคำเหตุการณ์อันไม่พึงประสงค์ทั้งปวง ๘. อวิโรธนะ การปฏิบัติไม่ให้ผิดทางจากทางที่ถูกที่ควรไม่ให้ผิดจากทำน…

…ะความอดทน ในบริบทของทศพิธราชธรรมและบารมีของพระมหากษัตริย์ไทย ที่ทรงมีมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน คำสอนเหล่านี้ก่อตั้งขึ้นเพื่อให้พระราชาใช้ในการปกครองประชาชนอย่างมีความสุข ตลอดจนเปรียบเทียบกับคุณธรรม…

…รดิ นับเป็นพระ ราชปฏิบัติส่วนอัตตสมบัติ คือธรรม จัดเป็นมงคลวิเสสที่ ๑. วินัย คือ พระพุทธบัญญัติ เป็นคำสั่งปรับอาบัติแก่ภิกษุผู้ประพฤติทางกายวาจาเป็น อาสวัฏฐานนิยธรรม คือการกระทำที่ไม่ดีงาม เป็นที่ตั้งแห…

…พื่อคุ้มครองความดีงามและเสริมสร้างความผาสุกในสงฆ์ รวมถึงความเลื่อมใสของผู้คน โดยยกตัวอย่างจากพระธรรมคำสอนและบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรฯ ในการดูแลรักษาและจัดระเบียบสงฆ์ให้ปฏิบัติตามหลักธรรมอย่างเคร่งครัด …

…า ดูก่อนอานนท์ ธรรมและวินัยใดที่ศาสดาของท่าน ทั้งหลาย ภายหลังแต่เราล่วงไปแล้ว โดยนัยสัทธรรม ธรรมเป็นคำสอนวินัยเป็นคำสั่ง รวมเป็น พุทธศาสนา คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า คือสัตถุศาสน์ คำสั่งสอนของพระศาสดา เป็น…

สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงศึกษาวิธีการปกครองตามธรรมวินัย และได้ปฏิบัติโดยอิงธรรมเพื่อสร้างความเจริญในสังคม ปัญหาสภาพแวดล้อมในปัจจุบันได้ถูกทรงตระหนักถึงความสำคัญ โดยมีพระราชดำริในการบำบัดทุก

…ส ให้ (พอตรีจำลอง ศรีเมือง) ผู้ว่าราชกรุงเทพมหานคร (นายเล็ก จินดาสงวน) อธิบดีกรม ชลประทาน (นายศรีพร คำหมาย) อธิบดีกรมทางหลวง (นายสมชาย จุละจาริตต์) ผู้ว่าการ การรถไฟแห่งประเทศไทย ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุท…

เมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๓๓, สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าและสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ ได้ประชุมกับผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อรายงานผลกระทบจากพายุไต้ฝุ่นอีร่าและโลลา ซึ่งทำให้เกิดอุทกภัยในหลายจังหวัด และได