คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 218 / 614

…รมคือความเป็นผู้มีเพื่อนดีงาม กัลยาณมิตรมิได้หมายถึง เพียงผู้ที่เรียกกันว่าเพื่อน หรือมิตร หรือสหาย คำว่า เพื่อนนั้นมีทั้งที่เป็นเพื่อนดี เพื่อนไม่ดี เพื่อน สนิท เพื่อนไม่สนิท เพื่อนแท้ เพื่อนเทียม กัลย…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการศึกษาธรรมในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการศึกษาและการปฏิบัติที่ส่งผลให้เกิดปัญญาที่แท้จริง ซึ่งมิใช่แค่การจำท่อง แต่ต้องมีการเรียนรู้ที่เข้าใจอย่างแท้จริง นอกจากนี้ยังพูดถึง

…งมรรค ผล นิพพาน และปริยัติ ย่อลงเป็น ๓ คือ ปริยัติธรรม ปฏิเวธธรรม ปริยัติ คือธรรมที่พึ่งเรียน ได้แก่คำสั่งของพระพุทธเจ้าพระพุทธสาวกเป็นธรรมที่พึงเรียน คือ ตั้งใจ ฟัง อ่าน จำ ทรงเพ่งด้วยใจคือพินิจพิจารณา…

…ี่สอนเกี่ยวกับผลของธรรมและอธรรม โดยสรุป การศึกษาและปฏิบัติธรรมจะนำมาซึ่งผลดีและการพ้นจากทุกข์ตามหลักคำ teachings ของพระพุทธเจ้า.

…ียนผู้อื่นตลอดถึงสัตว์มีชีวิตให้เป็นทุกข์เดือดร้อนประกอบด้วย ๗. ขันติ ความอดทนต่อความทุกข์ยากต่อถ้อยคำเหตุการณ์อันไม่พึงประสงค์ทั้งปวง ๘. อวิโรธนะ การปฏิบัติไม่ให้ผิดทางจากทางที่ถูกที่ควรไม่ให้ผิดจากทำน…

…ะความอดทน ในบริบทของทศพิธราชธรรมและบารมีของพระมหากษัตริย์ไทย ที่ทรงมีมาตั้งแต่โบราณกาลจนถึงปัจจุบัน คำสอนเหล่านี้ก่อตั้งขึ้นเพื่อให้พระราชาใช้ในการปกครองประชาชนอย่างมีความสุข ตลอดจนเปรียบเทียบกับคุณธรรม…

…รดิ นับเป็นพระ ราชปฏิบัติส่วนอัตตสมบัติ คือธรรม จัดเป็นมงคลวิเสสที่ ๑. วินัย คือ พระพุทธบัญญัติ เป็นคำสั่งปรับอาบัติแก่ภิกษุผู้ประพฤติทางกายวาจาเป็น อาสวัฏฐานนิยธรรม คือการกระทำที่ไม่ดีงาม เป็นที่ตั้งแห…

…พื่อคุ้มครองความดีงามและเสริมสร้างความผาสุกในสงฆ์ รวมถึงความเลื่อมใสของผู้คน โดยยกตัวอย่างจากพระธรรมคำสอนและบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรฯ ในการดูแลรักษาและจัดระเบียบสงฆ์ให้ปฏิบัติตามหลักธรรมอย่างเคร่งครัด …

…า ดูก่อนอานนท์ ธรรมและวินัยใดที่ศาสดาของท่าน ทั้งหลาย ภายหลังแต่เราล่วงไปแล้ว โดยนัยสัทธรรม ธรรมเป็นคำสอนวินัยเป็นคำสั่ง รวมเป็น พุทธศาสนา คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า คือสัตถุศาสน์ คำสั่งสอนของพระศาสดา เป็น…

สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงศึกษาวิธีการปกครองตามธรรมวินัย และได้ปฏิบัติโดยอิงธรรมเพื่อสร้างความเจริญในสังคม ปัญหาสภาพแวดล้อมในปัจจุบันได้ถูกทรงตระหนักถึงความสำคัญ โดยมีพระราชดำริในการบำบัดทุก

…ส ให้ (พอตรีจำลอง ศรีเมือง) ผู้ว่าราชกรุงเทพมหานคร (นายเล็ก จินดาสงวน) อธิบดีกรม ชลประทาน (นายศรีพร คำหมาย) อธิบดีกรมทางหลวง (นายสมชาย จุละจาริตต์) ผู้ว่าการ การรถไฟแห่งประเทศไทย ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุท…

เมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน ๒๕๓๓, สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าและสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ ได้ประชุมกับผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อรายงานผลกระทบจากพายุไต้ฝุ่นอีร่าและโลลา ซึ่งทำให้เกิดอุทกภัยในหลายจังหวัด และได

สัจจบารมี คำว่า สัจจะ แปลว่า ความจริง ใช้ในความหมายว่า พูดไว้อย่างไรก็รักษา คำพูดเช่นที่เรียกว่ารักษาสัญญาก็ได้ …

สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการลงโทษความไม่สงบในโลก ด้วยเหตุการณ์ที่พระราชาทั้ง ๔ และทรงสรรเสริญคุณธ…

…พระเจ้าธนัญชัยเอง วิธูรบัณฑิตได้รับเชิญให้ชี้ขาด วิธูรบัณฑิตกล่าวว่า ชื่อว่าที่พึงในโลกนี้จะเสมอด้วยคำจริงไม่มี จึง ควรพูดแต่คำจริงเท่านั้น ความจริงตนเป็นทาสของพระราชา เมื่อพระราชาทางแพ้พนัน พระราชทานตน…

…การทำทุกอย่างต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของการทำงานหนักและในการสร้างอนาคตที่ดีให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ คำสอนเหล่านี้ย้ำเตือนถึงความสำคัญของช่องทางการดำเนินชีวิตตามหลักธรรมของพระพุทธเจ้าและกระตุ้นให้ผู้คนไต…

…่เวไนยนิกร คือหมู่ชนที่พึงแนะนำได้ ให้ได้ประสบ ประโยชน์ตามภูมิตามชั้น จึงจะมี และพระมหากษัตริย์ ก็มีคำว่า พระมหากรุณาธิคุณ และใช้เป็นคำนำ เช่น ทรงพระ กรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม คำว่า กรุณานี้เป็นการปฏิบ…

บทความนี้กล่าวถึงพระกรุณาในพระพุทธศาสนา ซึ่งแสดงถึงความเมตตาและการช่วยเหลือประชาชน พร้อมชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของหลักธรรมเช่น อวิหิงสา ความไม่เบียดเบียน ที่ทำให้การปกครองของพระมหากษัตริย์มีความเป็นธรร

…ราชโองการจึงเป็นพระราชสัจจาธิษ ฐานและพระราชสัจจวาจาตามพระพุทธภาษิตที่ตรัสไว้ว่า “สัจจ์ เว อมตา วาจา คำสัตย์ จริงเป็นอมตวาจา วาจาที่ไม่ตาย” ทำให้สถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์พร้อมทั้ง ประชาชนชาวไทย สถิ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร และความสำคัญของคำสัตย์จริงตามพระพุทธภาษิต อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และประชาชนไทย โดยยกตัวอย่างธรร…

…รรณ ผิวกาย สุขกาย สบายจิต กำลังกาย กำลังความคิด ย่อมเจริญทวีมากขึ้นแก่บุคคลผู้ทำการกราบไหว้เป็นปกติ คำนับนบนอมผู้เจริญอยู่เป็นนิตย์ มีอธิบายว่า อปจายนมัยกุศลนั้น เป็นประโยคสมบัติมีกำลัง บำบัดอุปปีฬกกรรม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ

…อันลุ่ม เพียงทุ่มถมที่ให้ตื้นดอนเด่นสูงขึ้นได้ หรือก่อนทำนบกั้นกันห่วงชลาลัยอันจะท่วมถึง แลคอยพินิจ คำนึงระวังรักษาแก้ไข้ด้วยควาไม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมท้นได้ในพระ พุทธนิพนธ์…

บทความนี้กล่าวถึงการป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ถิ่นฐาน ผ่านการนำเสนอคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยเน้นถึงความสำคัญในการรักษาคุณธรรม 4 ประการ ได้แก่ อุฏฐานะ, อัปปมาทะ,…

…ณ์ทวีขึ้นโดยลำดับกาลเวลา พระ มหานครเกลื่อนกล่นด้วยหมู่ชนสัญจรไปมา เป็นที่ประชุมแห่งพาณิชยกรรม สมด้วยคำสรรเสริญ นับเป็น สมบัติของบ้านเมืองในพระบาลีพระปรีชารอบรู้ความพอดีของพระราชอาณาจักรเช่นนี้ มัตตัญญุต…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการศึกษาและการมีสติในการบริหารราชการ โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งมีพระราชบิดาทรงสั่งให้มีการประชุมปราชญ์เพื่อนำเสนอการศึกษาให้แก่พระราชบุตร เพื่อสร้

…ือเหตุแห่งความพินาศ ไม่สามารถ จะก้าวหน้าขึ้นไปถึงที่สุดวาสนาของตน, พระราชกุมารได้บรรลุวิบุลผลดังนี้ คำแนะนำของปราชญ์แล้วได้ประพฤติตามแลได้บรรลุความดีความงามนั้น ธิตินั้นเป็นอารักขาด้วยอาการอย่างนี้ เพรา…

…องการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม รวมถึงการรักษาธิติเพื่อให้ก้าวต่อไปสู่…

…ุทธา ท่านผู้รู้ทั้งหลาย ย่อมกล่าวพระนิพพานว่าเป็นธรรมอย่างยิ่ง ก็ เพราะพระนิพพานเป็นยอดแห่งความสงบ, คำสอนอันเว้นสันติเสียแล้ว จัดเป็นศาสนธรรมธรรม ไม่ได้เลย ในทางคดีธรรม สันติย่อมเป็นคุณสมบัติ ไม่มีอย่าง…

…มหากษัตริย์ในการรักษาความสงบในราชอาณาจักรตามหลักพระราชธรรม เพื่อให้ประชาชนมีความสุขและสงบสุขในสังคม คำสอนเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าความสุขอันแท้จริงเกิดจากความสงบ แม้ว่าจะมีการบำรุงและส่งเสริมกิจกรรมต่างๆ ใน…

…บดีทรงยอมตาม พวกเทวดา พวกอสูรเคยอยู่ในชั้นดาวดึงส์มาก่อน จึงให้ ท้าวเปจิตติเริ่มก่อน จอมอรมรตรัสแก้ คำของท้าวเวปจิตติ ในหนหลังโต้ตอบกันไปมา ในที่สุด ชุมนุมนั้นติดสินว่า ภาษิตของท้าวเวปจิตติเป็นเหตุจับทั…

ในสงครามระหว่างเทวดาและอสูร ท้าวเวปจิตติชวนให้แข่งกันโดยใช้ภาษิต และในที่สุดได้ข้อสรุปว่าโสรัจจะจะนำมาซึ่งความสงบ แม้ในความพิพาทของบุคคลหรือประเทศก็เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องค้นหาทางปรองดองเพื่อให้เกิดความส

…อผู้อื่นด้วยความ จริงใจของตน ลางคนเป็นผู้เจ้ามายา พอใจประพฤติเสแสร้ง น้ำใจเป็นอย่างหนึ่งแสดงการทำแล คำพูดเป็นอย่างอื่น เช่นน้ำใจเกลียด แต่ทำเป็นที่ชอบพอสนิทสนม หรือเป็นผู้มีแง่งอน มีความ ปรารถนาอย่างหนึ…

ในปี พ.ศ. 2480 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เน้นความสำคัญของอาชวะ ความเป็นผู้ตรง และไมตรี ความเป็นมิตร ที่มีต่อการประพฤติในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงอิทธิพลของน้ำใจและความจริงใจต่อผู้อื่นในประชาคมพระศาสนาเพ

…่า เป็น พุทธการกธรรม คือคุณทำให้เห็นพระพุทธเจ้า ขาดสัจจะเสียแล้วความสำเร็จ พุทธภูมิย่อมมี ไม่ได้เลย คำสอนในศาสนาที่ขาดสัจจะแล้ว จัดว่าเป็นคำสอนที่กล่าวชอบมิได้เลย ใน พระพุทธศาสนาได้จัดการรักษาสัตย์ไว้ใน…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำให้เกิดคว

…อเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น ศัพท์ว่า ฉันทะ เป็นคำกลาง เป็นได้ทั้งข้างดี ทั้งข้างเสีย เช่นฉันทะในคำว่า กามฉันทะ ฉันทะในการ ดังนี้ ประสงค์กาม ฉันทะในพว…

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว

…เหลือไว้แต่อักษรตัวหน้า อย่างนี้ " กุจนิตา ทิฏฐิ - กุทิฏฐิ ทิฏฐิอันบัณฑิตเกลียด, ปธาน วจน์ = ปาวจน์ คำเป็นประธาน, สนฺโต ปุริโส = สปฺปุริโส บุรุษ ระงับแล้ว " แม้ถึงอย่างนี้ ก็เป็น วิเสสนบุพพบทแท้, วิเสสน…

บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่…