จาก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 380 / 673

…ด้วย ปฏิคาหกคืออาตมาก็มีอยู่ด้วย ถ้าอาตมาจักไม่รับไซร้ เมื่อเป็นเช่นนั้น ท่านทั้งหลายจักเป็นผู้คลาด จากบุญไป อาตมาไม่มีความต้องการด้วยของนี้เลย แต่อาตมารับ เพื่ออนุเคราะห์ท่านทั้งหลายเท่านั้น" ดังนี้ เพร…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงการที่กุลบุตรมีศรัทธาและการได้รับบุญจากไทยธรรม โดยอาจเรียกว่าเป็นกุหนวัตถุที่แสดงถึงการใช้วาจาหรือการพูดเลียบเคียง เพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจในทา…

…) ชื่อว่า อนุปปิยภาณิตา (ความเป็น ผู้พูดประจบ) ความประพฤติตนต่ำ คือความประพฤติวางตนไว้ต่ำ ๆ ชื่อว่า จากมุยตา (ลดตัว) ความเป็นผู้เป็นเช่นกับแกงถั่ว ชื่อว่า มุคุคสูปตา เหมือนอย่างถั่ว เมื่อต้มมันไป มันย่อม…

…ปด้วยคำครหาหรือคำหวาน ดังนั้นจึงควรใช้ความระมัดระวังในการพูดยืนยันว่า การพูดที่เหมาะสมควรจะมีพื้นฐานจากความจริงและธรรมะ

…าย การพูดเหยียด เขาไปหมดทุกอย่าง ชื่อว่า สมฺปาปนา (หยาม) บทว่า อวณฺณ หาริกา ความว่า การนำความเสียหายจากเรือน (นี้) ไปสู่เรือน (โน้น) จากบ้าน (นี้) ไปสู่บ้าน (โน้น) จากชนบท (นี้) ไปสู่ ชนบท (โน้น) ด้วยคิด…

…จตนา การทำเช่นนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อบุคคลที่โดนพูดถึง แต่ยังสะท้อนถึงธรรมชาติของผู้นินทาเอง นอกจากนี้ มุมมองในนักปราชญ์ยังช่วยให้บุคคลเข้าใจการสื่อสารที่ไม่ดีเช่นนี้ และผลเสียที่ตามมาในสังคม การพิจ…

…คปัจจัยทั้งหลายมีจีวรเป็นต้น ที่พิจารณา โดยเป็นธาตุ หรือโดยเป็นปฏิกูล แม้ในเวลาได้มาแล้วเก็บไว้ ต่อ จากเวลาได้นั้นไป ก็หาโทษมิได้เลย แม้ในเวลาบริโภค (ต่อไป) นี้เป็นวินิจฉัยที่ทำความตกลง (ไม่มีสงสัย) ในกา…

…ิโภคแต่ละประเภทมีผลต่อศีลและความบริสุทธิ์ทางจิตใจ ข้อความอธิบายว่า ไถยบริโภคคือการบริโภคโดยไม่อนุญาตจากเจ้าของนับว่าเป็นการขโมย ส่วนอิณบริโภคคือการบริโภคที่ไม่ถูกต้องตามศีล เรื่องนี้ยังแบ่งการบริโภคเป็นป…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 97 อรหัต โดยแท้ เหตุนั้น ท่านจึงเรียกว่าปริปุณณปาริสุทธิศีล เหมือน ศีลของพระมหาสังฆรักขิตเถระและพระภาคเนยยสังฆรักขิตเถระฉะนั้น [ เรื่องพระมหาสังฆรักขิต ]

ในขณะมรณะ พระมหาสังฆรักขิตเถระได้บรรลุพระอรหัต จากการที่ภิกษุหนุ่มช่วยให้นั่ง จากนั้นทราบว่าท่านได้อุทิศตนเพื่อเสริมสร้างโลกุตรธรรม ซึ่งถือเป็นการทำกิ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ความนับถือเป็นต้น จึงตรัส (อัคคีขันธปริยาย) ว่า - หน้าที่ 113 (๑) "ภิกษุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายเห็นหรือไม่ ซึ่งกองไฟใหญ่ อันไหม้ลุกเป็นเปลวโชติช่วงอยู่โน่น" ภิกษุท

…และความสุข ท่านนำเสนอให้เห็นว่าการที่บุคคลจะเข้าไปนั่งหรือกอดกองไฟนั้น บ่งบอกถึงทุกข์ที่อาจเกิดขึ้น จากการมีธรรมลามกและความไม่บริสุทธิ์ โดยยกกรณีของภิกษุที่มีการกระทำไม่เหมาะสมมาเป็นตัวอย่าง เพื่อให้ภิกษ…

…กังคะ (องค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไป เพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร) ชื่อว่า การขาดตอน เรียกว่า ทานะ ความปราศจากทานะ อุปทานะ อธิบายว่า ความไม่ขาดตอน การเที่ยวใดเป็นไปกับด้วย อุปทานะ การเที่ยวนั้น ชื่อว่า สปทานะ อ…

…ึ่งเป็นองค์แห่งภิกษุผู้มีอันเที่ยวไปเพื่อก้อนข้าวเป็นวัตร และ สปทานจาริกะ ซึ่งเป็นการเที่ยวไปโดยปราศจากการขาดตอน กล่าวถึงการฉันอาหารและก้อนข้าวจำเพาะในบาตร พร้อมกับอธิบายความหมายและการใช้ศัพท์ทางศาสนาเบื…

…่วนว่าโดยประเภท แม้สปทานจาริกภิกษุนี้ก็มี พวกนั้น พวกถืออย่างอุกฤษฎ์ย่อมไม่รับภิกษาที่เขานำมา (ถวาย จากเรือน) ข้างหน้าก็ดี ภิกษาที่เขานำมา (ถวายจากเรือน) ข้างหลัง ก็ดี: ภิกษาที่เขานำมาถวายในเวลากลับก็ดี …

…ารเดินทางในหมู่บ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมอบอาหารให้แก่ภิกษุ ในช่วงเวลาที่ต้องถือบาตร หรือเวลาที่กลับจากการบิณฑบาต โดยมีการยกตัวอย่างของพระมหากัสสปเถระและการจำแนกประเภทของภิกษุ

… หลังสุดเขาทั้งหมด สาดน้ำไปถึงที่ใด ที่น้ำนั้นตก ชื่อว่า อุปจารเรือน เลฑฑบาตหนึ่งโดยนัยที่กล่าวแล้ว จากอุปจารเรือนนั้น ชื่อว่า บ้าน เลฑฑบาตที่ ๒ เป็นอุปจารแห่งบ้าน, ส่วนป่า ว่าทางพระวินัยก่อน ท่านกล่าวไว…

บทนี้กล่าวถึงลักษณะของเลฑฑบาตที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดวัดและอุปจารเรือน โดยอธิบายถึงวิธีการวัดพื้นที่ในสถานที่ต่าง ๆ เช่น บ้านที่มีรั้วและไม่มีรั้ว โดยใช้ธนูและกำหนดระยะทางในการล้อมพื้นที่ สำหรับบ้านที

- หน้าที่ 165 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - [วิธี (ปฏิบัติ) ในโสสานิกังคะ ] ก็แลคนทั้งหลายเมื่อตั้งหมู่บ้าน กำหนดที่ใดไว้ว่า ที่นี่เป็น ป่าช้า โสสานิกภิกษุนั้นอย่าเพิ่งอยู่ ณ ที่นั้น เพราะว่า

…การปฏิบัติในป่าช้านั้นมักมีข้อกำหนดเพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้รับความปลอดภัยและหลีกเลี่ยงสถานการณ์อันตราย จากโจรกรรมและความไม่ประมาท

…นะตัวหน้า เช่น วากย์ ภทโร, เกลโส, อนุเวติ (ค) ส เมื่อใช้เป็นตัวสะกด มีสำเนียงเป็นอุสุมะ คือ มีลมออก จากไรฟันหน่อยหนึ่ง คล้าย S ในภาษาอังกฤษ เช่น ปุริสสมา เสนโห. (ง) ห ถ้าอยู่หน้าพยัญชนะอื่น ก็ทำให้สระที่…

บทความนี้นำเสนอการอธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะเรื่องพยัญชนะ ที่มีการซ้อนกันและวิธีการออกเสียงที่ถูกต้องในแต่ละกรณี ซึ่งรวมถึงการใช้พยัญชนะตามวรรค เพื่อให้เข้าใจในรูปแบบและการประยุกต์ใช้ มุ่งหว

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 19 จะพรากจากคนในตระกูลไปแม้แต่วิหารใกล้เคียง เพื่อฟังธรรมก็ไม่ได้ ( ส่วน ) สำหรับภิกษุลางรูป แม้ (แต่) โยมผู้หญิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการที่ภิกษุหนุ่มต้องพลัดพรากจากผู้คนในตระกูลไปเพื่อฟังธรรม และการที่อุบาสิกาห่วงใยต่อพระเถระ และภิกษุหนุ่มที่ไปเรียนบาลี ภิกษุหนุ่ม…

…ปที่นั่น ก็แลเมื่อจะไป ไม่พึงสวม รองเท้าด้วยทั้งเท้าที่ล้างและทา (น้ำมัน ) แล้ว กั้นร่ม ใช้คนถือ ๑. จากศัพท์ว่า สปปายาสปปาย โยเชตวา บท สปปายาสปปาย นั้น มหาฎีกาท่านแก้ เป็น อุปการานุปการ เป็นอุปการะมากน้อ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการให้กรรมฐานโดยภิกษุลัชชี ซึ่งเน้นการบรรลุผลจากการปฏิบัติและความรู้ที่ได้จากการศึกษาพระสูตร การกำหนดกรรมฐานในทางที่เหมาะสมและการทำวัตรปฏิบัติต่ออาจ…

…ี 51 พิศวงติดใจในส่วนดี ( ของรูปนั้น ) แม้เล็กน้อย ไม่ถือส่วนเสียของมัน แม้ ( มองเห็น ) โต้งๆเมื่อจะจากไปเล่าก็ไม่ใคร่จะพ้นไปได้ จาก ทั้งที่มีความอาลัย คนโทสจริต เห็นรูปไม่รื่นรมย์ใจแม้สักหน่อย ก็ดูอยู่น…

… ทั้งมายา สาเถยยะ และความปรารถนาที่ไม่สมควร เป็นต้น โดยเน้นให้เห็นถึงการมองและการรองรับอารมณ์ที่เกิดจากการมองเห็นรูป.

…่ปล่อยให้เสื่อมไปเสีย) รัก ( นิมิตนั้น) อยู่ ผูกจิตไว้มั่นในอารมณ์ (คือนิมิตที่ขึ้นดี) นั้น เธอสงัด จากกามทั้งหลายทีเดียว ฯลฯ เข้าถึงปฐมฌานอยู่" ดังนี้ พระโยคาวจรผู้ใดเคยบวชในพระศาสนาหรือว่าบวชเป็นฤษี ทำ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกรูปแบบนิมิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพระมหาฎีกาที่ระบุถึงนิมิตที่เกี่ยวกับดินที่มีที่สุด ทั้งนี้จะต้องมีการระบุขนาดและลักษณะที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความชัดเจนในจิตใจของผู

…กฺขเว ปรโม สมโณ อิธ ทุติโย สมโณ" ซึ่ง ท่านนำมากล่าวในบทหลังด้วย เพราะว่าใคร ๆ หาอ หาอาจที่จะไม่สงัด จากธรรมทั้งหลายอันเป็นอกุศล กล่าวคือนิวรณ์ข้ออื่นๆ แต่กามฉันท์ นี้แล้วเข้าถึงฌานอยู่ได้ไม่ เพราะเหตุนั้…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจาก…

…่างนั้นแล้ว ปัญญินทรีย์ ย่อมเป็นคุณมีประมาณยิ่งด้วยอำนาจแห่งอุเบกขาและด้วยอำนาจแห่ง ปัญญา จิตย่อมพ้นจากกิเลสอันมีสภาพต่างๆ ด้วยอำนาจแห่งอุเบกขา ปัญญินทรีย์ย่อมเป็นคุณมีประมาณยิ่งด้วยอำนาจแห่งความพ้น และ …

…นี้กล่าวถึงการปฏิบัติทางจิตในวิสุทธิมรรค โดยชี้ให้เห็นความสำคัญของอุเบกขาในการทำให้จิตผ่องแผ้วและพ้นจากกิเลสต่างๆ การบรรลุญาณสามารถทำให้สัมผัสถึงความสำเร็จและความสงบของจิต รวมถึงการคงไว้ซึ่งความคล่องแคล่…

…มถะนิมิตเป็นต้น มิได้ชำระธรรมที่เป็นข้าศึกแห่งสมาธิอื่นๆ อีก เสียด้วยดีแล้วเข้าฌาน ภิกษุนั้นจะออก ( จากฌาน ) เร็วโดยแท้ ดังแมลงภู่ที่เข้าสู่ ( ปล่อง ) ที่อาศัยอันมิได้ทำให้หมดจด ย่อมออกมา ๑ นี่ก็เหมือนกั…

…่สามารถเข้าถึงฌานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการทำความเข้าใจจิตและชำระสิ่งที่เป็นข้าศึกต่อสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงความสำคัญของการข่มกามฉันท์และการบรรเทาถีนมิทธะผ่านการฝึกปฏิบัติและวิธีการต่างๆ เ…

…ทีเดียวก็ดี ชั่วลัดนิ้วมือ (อย่างมาก )ถึง ๑๐ ทีก็ดี ชื่อว่า อธิฏฐานวสี ความ เป็นผู้สามารถที่จะออก ( จากฌาน ) ได้เร็วเช่นเดียวกันนั้นชื่อว่า วุฏ ฐานวสี ( ที่จะแสดง (ตัวอย่าง) อธิฏฐานวสีและวุฏฐานวสีทั้ง ๒ …

…วกับการเข้า ฌาน และการควบคุมความสามารถของอธิฏฐานวสีและวุฏฐานวสี ในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากเรื่องพระพุทธรักขิตเถระและการช่วยเหลือพระมหาโรหณคุตตเถระซึ่งแสดงถึงความสามารถในการเข้าถึงฌานและการแส…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 181 ครั้นเมื่อพระโยคาวจรนั้นออกจากตติยฌานแล้ว มีสติสัม ปชัญญะปัจจเวกขณ์องค์ฌานทั้งหลายอยู่ สุขกล่าวคือ โสมนัสเวทนา เจตสิกสุข ปรากฏโดยค…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรลุถึงจตุตถฌานซึ่งเป็นการเข้าใจบริสุทธิ์ของจิต โดยการทำสมาธิและการฝึกปฏิบัติภาวนา เพื่อให้เกิดความอุเบกขาและความสงบ การค้นคว้าจิตวิญญาณผ่านการสัมผัสที่ละเอียดและการละความรู้สึกท