จาก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 382 / 673

…งเป็นต้น สมบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง ให้สำเร็จแก่ เจ้าก็หามิได้เลย ที่แท้กรรมนี้มีแต่จะยังเจ้าให้เคลื่อนจากพระศาสนาแล้ว ยังภาวะแห่งคนเข็ญใจมีความเป็นวิฆาสาท (คนกินเดน) เป็นอาทิ และยังทุกข์ชั้นวิเศษทั้งหลาย ม…

เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณากรรมและผลกระทบจากความโกรธ โดยชี้ให้เห็นว่าความโกรธนั้นส่งผลเสียต่อผู้ที่โกรธและเจ้าของกรรมเอง ที่แท้กรรมเป็นสิ่งที่ผู…

…่งกว่า ย่อมเข้าถึงพรหมโลก" ดังนี้ ถ้าเจ้าจักไม่ยังจิต (ร้าย) นี้ให้ดับไซร้ เจ้าก็จักเป็นผู้เริดร้าง จากอนิสงส์เหล่านี้ไป" [สอนตนนัยที่ 4 - ใช้วิธีแยกธาตุ แต่พระโยคาวจรผู้ไม่อาจยังจิต (ร้าย) ให้ดับไป แม้โ…

…๑ ของการเจริญเมตตา ประกอบด้วยการหลับและตื่นอย่างมีความสุข ไม่ฝันร้าย เป็นที่รักของคนและเทวดา ปลอดภัยจากอันตรายต่างๆ และจิตใจที่มั่นคงและสดใส. ผู้ที่เจริญเมตตาย่อมเข้าถึงพรหมโลกได้ หากไม่ให้จิตด้านร้ายทำล…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 184 [แก้บาลีอัปปมัญญา] ก็ในบาลีนี้ บทว่า เมตตาสหคเตน (สหรคตกับเมตตา) ความว่า ประกอบไปด้วยเมตตา บทว่า เจตสา (มีใจ) ก็คือ จิตฺเตน (มีจิต) คำว่า เอก ทิส (ตล

…รกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของอริยาบถขณะที่แผ่เมตตา การแผ่ไปยังทิศเหนือ ทิศใต้ และทิศอื่นๆ เป็นต้น จากความเข้าใจในข้อความนี้ สรุปได้ว่าผู้ปฏิบัติควรดำเนินการแผ่เมตตาให้ครอบคลุมทุกทิศทุกรูปแบบเพื่อประโยช…

…ที่มันเที่ยวอยู่ใกล้ ๆ มันย่อม ได้ช่องโดยง่าย เพราะเหตุนั้น เมตตา พระโยคาวจรต้องรักษาให้ดี (ให้ไกล) จากราคะ (ส่วน) พยาบาทเป็นข้าศึกไกล (ของเมตตา) เพราะเมตตากับพยาบาทมี (สภาพ) ส่วนที่เป็นของตนไม่เหมือนกัน…

…าศึกที่ใกล้และไกล เช่น ราคะและพยาบาท รวมถึงการเกิดโทมนัสในบริบทของกรุณาพรหมวิหาร การรักษาเมตตาให้ไกลจากราคะและการไม่ให้โทมนัสมีอิทธิพลต่อการเจริญเมตตาถือเป็นแนวคิดที่สำคัญในพระธรรมคำสอน การทำความเข้าใจเก…

…พระภาคเจ้าจงทรงแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์ โดยสังเขปเถิด ข้าพระองค์ได้ฟังธรรมไรเล่า จึงพึงเป็นผู้หลีกออก (จากหมู่) ไป ไม่ ประมาท ทำความเพียรเด็ดเดี่ยวอยู่ผู้เดียว" ดังนี้ ว่า "ก็อย่างนี้แหละ โมฆบุรุษบางพวกในโล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงการฝึกสมาธิและการไม่ยึดติดในธรรม เพื่อให้ภิกษุสามารถบรรลุถึงพระอรหัตได้ การสนทนาทำนองนี้ทำให้เห็นถึงความสำคัญของการฝึกจิตให้มั่นคงและเกิดปัญญา รวมทั้

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 224 กายานุปัสนาเป็นต้นเป็นตัวนำ จึงตรัส (ต่อไป) อีกว่า "ดูกรภิกษุ เมื่อใดแล สมาธินี้เป็นธรรมอันเธอเจริญทำให้มากอย่างนี้แล้ว เมื่อนั้น เธอพึงสำเหนียกอย่าง

…ิและการพิจารณากายในกายตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าซึ่งมีความสำคัญในการดำเนินชีวิตอย่างมีสติและเป็นสุข จากการที่ภิกษุได้เจริญสมาธิและมีความเข้าใจในอัปปมัญญา รวมถึงการจำแนกประเภทอธิบายจิตในทางอภิธรรมโดยละเอี…

…ำงับไปแล้ง แต่ในอุปจารขณะแห่งรูปาวจรปฐมฌาน ตั้งแต่นั้นมันก็ไม่เกิดอีก มิใช่หรือ ถ้ามันเกิด ก็เสื่อม จากฌานละซิ ส่วนที่อาจารย์บางพวกกล่าวว่า "นิวรณ์ละเอียดที่จะพึงละด้วยอรูปฌานมีอยู่ เหมือนกัน ที่ท่านกล่า…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการนึกหน่วงเอากสิณในฌานอุปจาร การพัฒนาจิตให้รู้ลึกในนิมิตแห่งอากาศ การรำงับนิวรณ์และเสริมสร้างสมาธิ ที่สำคัญคือ การเข้าใจในรูปแบบการละนิวรณ์อย่างละเอียดในอรูปฌาน เพื่อให้เข้าถึงค

…้วยปัสสาวะ อุจจาระ น้ำลาย น้ำมูก สามเณรที่เป็นไข้ และด้วยน้ำและโคลนในหน้าฝนเป็นต้น ทางเดิน ไปวิหาร (จากบริเวณ) อันปฏิกูลยิ่งกว่าบริเวณไปอีก ก็จำต้องเจอ อนึ่ง เธอผู้ไหว้พระโพธิ์และพระเจดีย์โดยลำดับแล้ว (ไ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเดินทางของผู้ที่มุ่งหน้าไปยังป่าช้าเพื่อหาองค์พระและซากศพ โดยพบเจอกับความสกปรกตามทาง รวมถึงการพูดถึงวิตักมาลก ซึ่งเป็นสถานที่ให้ภิกษุหยุดพักและคิดตรึกตรองถึงการบิณฑบาตและการรักษาศ

…ดยการไหลออก จึงเห็นลงอย่างนี้ว่า "ก็อาหารนั่น เมื่อกลืนลงไป เข้าไปช่องเดียว (แต่) เมื่อไหลออก ไหลออกจากหลายช่อง อย่างเช่นว่า มูลตา (ไหลออก) จากตา มูลหู (ไหลออก) จาก หู อนึ่ง อาหารนั่น ในคราวกิน กินกับพรร…

…องการย่อยอาหารที่ไม่ดีซึ่งอาจนำไปสู่โรคต่างๆ เช่น โรคลงแดงและโรคท้องร่วง โดยเน้นถึงความปฏิกูลที่เกิดจากการไหลออก และผลกระทบทางร่างกายที่ทำให้เกิดความไม่สบายหรือเจ็บป่วยจากการบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม นอกจ…

…ยู่ที่เรา เม็ดมะซางเล่าก็หารู้ไม่ว่าเราติดอยู่ที่ไม้ทั้งหลาย ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั้น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรอง ถึงกันและกัน อันเล็บทั้งหลายเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็…

…่รู้ของสิ่งที่เกิดขึ้นในร่างกาย กลไกการทำงานของสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้โดยไม่มีสำนึกถึงกันและกัน ทั้งนี้ จากแนวคิดเรื่องอัพยกฤต อันเป็นสิ่งที่ว่างเปล่าและปราศจากอัตตา สรุปได้ว่า ธรรมเหล่านี้ไม่มีความคิดหรือคว…

…วก้อนใหญ่พอก ดินเหนียวก้อนใหญ่เล่าก็หารู้ไม่ว่า ฝา ถูกเราพอก ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิด คำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อันเนื้อ (นั้น) เป็นโกฏฐาสแผนก หนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เ…

…ว่า ทั้งหมดนี้ไม่มีความคิดหรือการไตร่ตรองเกี่ยวกับกันและกัน อันเป็นการแสดงให้เห็นว่าเรานั้นว่างเปล่าจากอัตตาและไม่มีวิญญาณที่แท้จริง ซึ่งทั้งหมดนี้นำมาจากแนวคิดในวิสุทธิมรรคที่มุ่งเน้นให้เราเห็นความจริงใ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 38 เส้นเดียวแล่นออกจากหลุมคอไปหน่อย แตกเป็นสองเส้นโอบเนื้อหัวใจ อยู่ ในเอ็นใหญ่กับวักกะนั้น เอ็นใหญ่หารู้ไม่ว่า วักกะติดอย…

…อธิบายลักษณะของวักกะในร่างกาย โดยการมองว่าเป็นอัพยากฤตที่ไม่มีความคิดและเป็นส่วนหนึ่งของปฐวีธาตุ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงหน้าที่ของไตที่ทำหน้าที่ผลิตน้ำปัสสาวะภายในร่างกาย โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเชื่อมโ…

…ขี้ริ้ว ผ้าขี้ริ้วเล่าก็หารู้ไม่ว่า เนื้อน่ะเขาห่อไว้ด้วยเรา ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ ตรองถึงกันและกัน อันพังผืดเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มี ความคิด เป็นอัพย…

…ารถรู้ได้ว่าอยู่ภายในกัน การเปรียบเทียบนี้เน้นถึงความว่างเปล่าของการดำรงอยู่ที่ไม่มีความคิดและอัตตา จากการสำรวจข้างในเกี่ยวกับธรรมชาติของสิ่งต่างๆ ที่ไม่สามารถมองเห็นหรือรับรู้ได้ในร่างกายนี้.

…่ ในเรา รังนกเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราห้อยอยู่ในภายในของยุ้งเก่า ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึง กันและกัน อันปอด (นั่น) เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มี ความคิด เป็…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับร่างกายมนุษย์โดยเฉพาะปอดและไส้ใหญ่ เปรียบเทียบการมีอยู่ของส่วนต่างๆในร่างกายกับการตระหนักรู้ที่หนึ่งสามารถมีต่อกันได้ ร่างกายได้แก่ ปอดและไส้ใหญ่ ซึ่งได้แก่สาธารณะแ

…าค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 42 เล่าก็หารู้ไม่ว่า เราอยู่ในรางเลือด ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลาย นั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อันไส้ใหญ่ (นั่น) เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เ…

ในบทนี้มีการพูดถึงการเปรียบเทียบระหว่างไส้ใหญ่และไส้น้อย โดยอธิบายว่าความคิดของอวัยวะเหล่านี้ปราศจากการคิดคำนึงถึงกัน ซึ่งสื่อถึงความเป็นอิสระจากอัตตาและการไม่มีวิญญาณที่แฝงอยู่ อาหารใหม่ถูกอธิบายว่าเ…

…งอยู่ในเรา ก้อนแป้งเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราอยู่ในกระโหลกน้ำเต้า ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและ กัน อันมันสมองเป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพย…

…นแป้งในกระโหลกน้ำเต้า และกล่าวถึงปิตติว่ามีลักษณะเป็นดีที่ไม่ติดที่ และเนื่องอยู่กับชีวิตินทรีย์ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างดีชนิดต่างๆ ในร่างกาย ซึ่งยกตัวอย่างการทำงานของโลหิตและไออุ่นที่มี…

…ู่ในถุงน้ำดี เปรียบเหมือนในรังบวบขมที่เต็มด้วย น้ำฝน รังบวบขม ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั้นปราศจากความคิด คำนึง และความไตรตรองถึงกันและกัน อันน้ำดีเป็นโกฏฐาสแผนก หนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอ…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับธรรมชาติในร่างกาย โดยการเปรียบเทียบระหว่างดีไม่ติดที่และเสมหะ ซึ่งทางธรรมมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อนกับร่างกายและการดำรงอยู่ ไม่มีความคิดและการไตรตรองที่เกี่ยวข้อง เช่น

…งอยู่) เต็มที่ส่วนล่างของตับ ทำไตเป็นต้น ให้ชุ่มอยู่ฉันนั้นเหมือนกัน ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลายนั้นปราศจาก ความคิดคำนึง และไตร่ตรองถึงกันและกัน อันโลหิตเป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอัพย…

ในโลหิตมีชนิดที่เรียกว่า สังสรณโลหิต ซึ่งเคลื่อนที่ไปทั่วร่างกาย และ สันนิจิตโลหิต ที่ขังอยู่ในส่วนล่างของตับและอวัยวะอื่น ๆ โลหิตทำให้ร่างกายชุ่มชื้นแต่ไร้ความคิดหรือการคำนึงถึงโลหิตนั้น อธิบายถึงควา

…่ร้อนเพราะไปเป็นต้นบ้าง ในช่องขุมผมและขนกันเหงื่อนั้น ช่องขุมผมและขนทั้งหลายหารู้ไม่ว่า เหงื่อไหลออกจากเรา เหงื่อเล่า ก็หารู้ไม่ว่า เราไหลออกจากช่องขุมผมและขนทั้งหลาย เปรียบเหมือน ในกำเง่าบัวและสายบัง พอ…

บทความนี้กล่าวถึงการที่เหงื่อและมันข้นในร่างกายไม่มีความคิดหรือความตั้งใจใด ๆ เหงื่อไหลออกจากช่องขุมผมและขน ขณะที่มันข้นติดอยู่ตามเนื้อของร่างกาย ทำให้เข้าใจถึงการปราศจากความคิดคำนึงระหว่างสิ่ง…

…ราอยู่ ผ้าเก่าสีขมิ้นเล่า ก็หารู้ไม่ว่า เราติดก้อนเนื้ออยู่ ฉะนั้น ธรรม (คือสิ่ง) ทั้งหลาย นั้น ปราศจาก ความคิดคำนึง และไตร่ตรองถึงกันและกัน อันมันข้น เป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นอั…

…่ในเบ้าตาก็ไม่ตระหนักถึงตัวเรา ในขณะที่เราก็ไม่รู้ว่าน้ำตาอยู่ภายใน การเปรียบเทียบนี้แสดงถึงความปราศจากการคิด การมีอยู่ของธรรมคือการซึมซาบและความเข้าใจในธรรมชาติล้วนไม่มีตัวตนหรือวิญญาณ เป็นไปในทางของการ…