หน้าหนังสือทั้งหมด

ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
104
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
…า วิตติBirthสุด ปฏุ ธายเถโร หมายเอา พระเถระผู้เข้าลักษณะผู้กล่าวสอน ภิญญ์. [๕๔] บรรดาภิกษุเหล่านั้น จิตของภิญญาใด อนโลกธรรม ทั้งหลายถูกต้องแล้ว ย่อมไม่หวั่นไหว จิตของภิญญานั้น อนโลกธรรม ไร ๆ พึงให้หวั่นไ…
ในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงจิตของภิญญาที่ได้ถูกต้องแล้วซึ่งไม่หวั่นไหวต่ออนโลกธรรม โดยอธิบายผ่านคำสอนเกี่ยวกับความเมตตาและความสูงส…
จิตที่ตั้งมั่นและพระอรหันต์
106
จิตที่ตั้งมั่นและพระอรหันต์
ประโยค - มังคลัตถีเป็นสมอเล่ม ๕ หน้าที่ 106 จิตที่ตั้งมั่น (คงที่) หลุดผ่านแล้ว ของพระอริย-สาวกนั้น ผู้ฝึกที่ พิจารณาเห็น (ความเกิด) และความเสื่อม …
เนื้อหาว่าด้วยจิตที่ตั้งมั่นและการเรียนรู้ของพระอริยสาวกในด้านการมองเห็นความเกิดและความเสื่อมของจิต โดยท่านพระโสณเถระ…
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
107
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
…งคลัตติเป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 107 อธิบายว่าภิกษุฉันละพ้น ย่อมเห็นทั้งความเกิดขึ้น ทั้งความเสื่อมไปแห่งจิตนั้น." [๒๕๖๖] ในอรรถกถา ท่านกล่าวไว้ باستخدام "จิตของพระฉันละพ้น ย่อมไม่หวั่นไหว." คำนั้น ผู้ศึกษาพ…
บทความนี้อธิบายถึงแนวคิดทางพุทธศาสนาเกี่ยวกับการศึกษาจิตของภิกษุที่เข้าใจถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของจิต โดยเฉพาะการมองเห็นความไม่เที่ยงและความทุกข์ของ…
อุดมคติในอิสุตตกะ
133
อุดมคติในอิสุตตกะ
…" โลกะ ชื่อว่า ยิ่งความฉายหยั่นไร้ประโยชน์ให้เกิด เพราะยังอุดตะให้เกิดแก่นตะและแก่นธรรมหาอัน. บทว่า จิตตาปาโกโบาล คือ ยิ่งใจให้ผู้ชนะ. จริงอยู่ความโลกะ เมื่อเกิดขึ้นในวัฏฐานนี้ที่ตั้งแห่งความโลกะ ยิ่งจึง…
บทความนี้นำเสนอมุมมองที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับความโลกะและอุดมคติในอิสุตตกะ ซึ่งอธิบายถึงการเกิดขึ้นของจิตใจที่เอื้อให้ผู้คนสามารถชนะอุปสรรคและเข้าถึงความรู้ที่สูงขึ้น การสำรวจปรัชญานี้ยังกล่าวถึงความไม่ใช่…
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
135
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
…ุตต ม กล่าวว่า สทห ได้แก่ ย่อมท่วมท้น." ภูฏกฐิติปีนาสก์นั้นว่า "บทว่า อนุตโต ได้แก่ จากภายใน หรือจากจิต." [๕๕๐] อุกาสธรรมมีโลกะเป็นต้นหล่างนั้น เป็นอนุปปลกกัน โดยอาการมีความเป็นกิจลักษณะเป็นต้น (แต่) ชื่…
…อรรถกถาทูตีปนาสก์ ซึ่งพูดถึงสองนาว่าความมืดในชีวิตและการไม่รู้จักธรรม คนไม่รู้จักอรรถมีความมืดอยู่ในจิตใจ หากต้องการเห็นธรรม ต้องฝึกฝนจิตให้มั่นคง โดยเน้นที่ความสามารถของจิตและการดำเนินชีวิตเพื่อความเจริ…
หน้า6
144
อรรถกาถีเป็น ดุงส จิตตูโต ไปทะ--- โกสะย่อมเสื่อมสลายไปจากจิตของผู้นั้น.
ความหมายของจิตเกษม
145
ความหมายของจิตเกษม
ประโยค๙ - มังคลัตถทีเปิ้นแปล เล่ม ๕ หน้า ที่ 145 กว่าด้วยจิตเกษม [๕๕๓] จิตที่ปลอดจากโโยค ๔ ชื่อว่า เกษม โโยคมีเพียงอย่างเท่านั้น ด้วยสามารถแห่งโลกา ทิฏฐิ และ โม…
เนื้อหาเกี่ยวกับจิตที่ปลอดจากโโยค สี่ ประเภท พร้อมด้วยการวิเคราะห์โยคในมิติทางพุทธศาสนา โดยอรรถกถาจารย์ได้กล่าวถึงเกษมแ…
การศึกษาโยคะในทางธรรม
146
การศึกษาโยคะในทางธรรม
…กิญฺฉโยคะ ก็ได้กล่าวแล้วในอธิษฐานใน หนหลัง อีกอย่างหนึ่ง ฝูด ยอมนะทิภูมิคะได้แม้ด้วยสามารถ ตังคปลาน จิตของผู้นั้น ยอมนิ จิดเกยมแม้นชื่อว่า เป็นมงคล ในอัฐา จิตเกยมเป็นมงคลนั้น มีเรื่องว่าต่อไปนี้
เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาความเข้าใจในโยคะ โดยเน้นที่ความคิดในภาพและกรรมภาพ โดยการเชื่อมโยคะและธรรมนั้นมีบทบาทสำคัญในความเข้าใจและการประสมอาศัยในการปฏิบัติท่องเที่ยวภายใน. การไปที่กล่าวถึงในแต่ละประเภ
ความมงคลของจิตในพระพุทธศาสนา
149
ความมงคลของจิตในพระพุทธศาสนา
…ี่ 149 พระเจ้า : ได้กระทำอย่างนั้น ด้วยความเอ็นดูเทพพจน้น ปริชนแม่ลำนัน สุตถ์คำของพระเจ้าแล้ว ตั้งจิตไว้อย่างนั้น จึงเกิดในศรีสวาสินว้นอ้วนง. เรื่องพระเจ้าปายาลี้ มาในอรรถถอดอุตรวิมนาวัต เสรสิก- วิม…
เนื้อหาพูดถึงบทบาทของจิตในพระพุทธศาสนา โดยระบุว่า จิตที่ไม่เศร้าโศกและมีฤทธิ์คือจิตที่ประสบความสำเร็จในทางธรรม ชี้ให้เห็นถึง…
มงคลและพระสงฆ์
155
มงคลและพระสงฆ์
…อมงอกงามแก่ชาวโลก เพราะอธิษฐานพระสงฆ์; เพราะเหตุนี้พระสงฆ์ ถึง เป็นนาบุญอันเยี่ยมของชาวโลก." [๒๐๓] จิต ๓ อย่างจิตไม่เศร้าโศกเป็นต้นนั้น ชื่อว่า เป็น มงคล เพราะอันนำมาซึ่งความตั้งมั่นอันไม่เป็นไปเป็นต้น …
บทความนี้กล่าวถึงบทบาทของพระสงฆ์ที่เป็นต้นกำเนิดของบุญ และความสำคัญของพระสงฆ์ในการนำสู่ความสุขและความเจริญในชีวิตของชาวโลก พระสงฆ์ถือเป็นสถานที่ที่เกิดขึ้นของบุญที่ยิ่งใหญ่ เหมือนนาข้าวที่พรั่งพร้อมจะ
ความเข้าใจจิตใจของบุคคลในธรรม
157
ความเข้าใจจิตใจของบุคคลในธรรม
ประโยค - มังคลัตถทีปิเปนเล่ม ๕ - หน้า 157 รู้จักของบุคคลอื่น เพราะความเป็นจิตสำเร็จด้วยฤทธิ์ จะรู้จักของบุคคลแม้ทั้งหมด โดยไม่แปลกกันได้หรือ ? จึงกล่าวคำเป็นต้นว่า 'ตุฏ' บทว่า น…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสามารถของบุคคลในการรู้จักจิตใจของผู้อื่นในทางธรรม โดยเฉพาะการแตกต่างระหว่างพระอริยบุคคลในมรรคเบื้องต่ำและเบื้องสูง การเปรียบเทีย…
มงคลที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 158
158
มงคลที่เป็นเปล เล่ม ๕ - หน้าที่ 158
…าที่ 158 มิได้บรรลุไม่." บันทึกพิจารณาดูความนี้ แม้ในอรรถถถาเปรียบเทียบดังนี้ ในอรรถถถา ก็ ถาว่าด้วยจิตกยม จบ. พระผู้พระภาคมรรค ๕ แห่งงคล คือ จิตไม่หวั่นไหว จิตไม่เศร้าโศก จิตปราศจากกิเลสเพียงดั่งธูป จิต
ในหน้าที่ 158 ของหนังสือมงคลที่เป็นเปล เล่ม ๕ กล่าวถึงการพิจารณาความหมายของจิต ซึ่งมีลักษณะเป็นจิตที่ไม่หวั่นไหว ไม่เศร้าโศก และปราศจากกิเลส โดยเปรียบเทียบจิตกับธูปและใช้คาถาในกา…
พระยานกแก้วดำในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก
107
พระยานกแก้วดำในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก
…พระศาสนา. บทว่า สุทฺโทธมฺมสุข คือ เพื่อความพินาศ. บางว่า อนุตตรนาย ได้แก่ เพื่อความไม่ปรากฏ. บางว่า จิติตา คือ เพื่อดำรงอยู่แน่น คำว่า ๑ ชาดกฐกถา. ๕/๕๕๕. ๒ อง. เอก. ๒๐/๒๔. ๓ มิน. ป. ๑/๔๙
บทความนี้ศึกษาเรื่องพระยานกแก้วดำซึ่งมีการอธิบายในอรรถกถาพุทธสาวกชาดก ผ่านการวิเคราะห์ถึงความสำคัญของความเป็นผู้ไม่สันโดษ และการมีอยู่ของพระธรรมในสัทธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญในการดำรงอยู่ทางธรรมแ
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
145
การฟังธรรมและอุทธัจจะ
ประโยค มังก์คลิดที่เป็นเปล เล่ม ๔ หน้า 145 ถกว่าด้วยการฟังธรรม [๒๗๒] อรรถากว่า "ในกลาดใด จิตสหครดด้วยอุทธัจจะ หรือถูกอุทธัจจะมีมามีบาติขึ้นอย่างใดอย่างหนึ่งครอบงำ การ ฟังกธรรมเพื่อบรรเทาความใน…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับความสำคัญของการฟังธรรมเพื่อลดอุทธัจจะภายในจิต และการเสริมสร้างความศรัทธาภายในผู้ฟัง นอกจากนี้ยังกล่าวถึงลักษณะของความศรัทธาที่เกิดจากกามวิกตและพย…
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
151
ประโยค ๕ มีกลัดกอขึ้นเป็นแปลง
…ย่างหนึ่ง ทำธรรมมันให้ มีประโยชน์ ด้วยคำว่า ธรรมนี้ เป็นประโยชน์แก่เรา. บทว่า มนสิฏฏวา คือ ตั้งไว้ในจิต. สองบทว่า สพุทธเจดตา สมุนา- หริตวา ความว่า ไม่ปล่อยจิตให้ออกไปขนอกเนื่อง แม่น้อยนั่งกำหนด ด้วยจิตเป…
บทความนี้กล่าวถึงประโยค ๕ ที่ชี้ให้เห็นถึงมงคลที่เกิดจากการทำบุญและการตั้งมั่นในจิต โดยเน้นถึงอานิสงส์ ๔ และความเจริญในโภชนงค์ ๗ ภายใต้หลักธรรมที่พระผู้มุ่งพระกตัญญูได้ระบุไว้ ทั้งยัง…
พระธรรมในจตุตถสูตร
171
พระธรรมในจตุตถสูตร
… เพื่อความไม่เสื่อมสูญแห่งพระศาสนา. เหตุนี้ ในปฐมวรรค จตุตปัญาสก์ ปัญจมณี องค์ตร- นิยาย พระผู้พะภาค จิตต์สร้าง ♪ ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ นี้ ย่อม เป็นไปเพื่อความเสื่อมาหาย เพื่ออันตรธานแห่งสังธรรม. ๕ ประการ…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการฟังธรรมและการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะการเคารพในพระธรรม โดยหากไม่ฟังและปฏิบัติตามธรรม ย่อมสร้างความเสื่อมแห่งพระศาสนา ในขณะที่การเคารพและปฏิบัติตามธรรมจะสร้างความมั่นคงให้ก
ความอดทนและขันติในพระพุทธศาสนา
185
ความอดทนและขันติในพระพุทธศาสนา
…ทั้ง ๒ ของชนเหล่าอื่น ด้วยอำนาจ ความเกรี้ยวกราด ชื่อว่า การไม่ปลูกน้ำตา ความเป็นผู้ไม่เป็นของตน แห่งจิต ชื่อว่า ความเป็นผู้ใจกบกบาน คือความแห่งใจที่ไม่พยาบาท อันเป็นของตน ชื่อว่า ความเป็นผู้ใจเป็นของตน อ…
…พื่อเน้นถึงความหมายและการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์และการไม่ตอบโต้ต่อความโกรธ เพื่อสร้างจิตใจที่สงบและมีความสุข เช่นเดียวกับการหลีกเลี่ยงน้ำตาและความเกรี้ยวกราด เพื่อให้ได้มาซึ่งความเป็นผู้มี…
การปฏิบัติและโอวาทของพระเถระ
211
การปฏิบัติและโอวาทของพระเถระ
…ะไร ๆ อยู่ ไม่เคยโกธรเลย." พระสวดา เมื่อจะทรงทำพระเถระนั้น ให้เป็นตัวอย่าง แล้ว ตรัสสอนภูฐุทั้งหลาย จิตตรัสว่า "ภูภูหัวหลาย ธรรมาภิกษุ ควรเป็นผู้ง่าย เหมือนาธะ แม้อิษเขาแสดงโทษว่าล่าวสอนอยู่ ก็ ไม่พึงโกร…
บทความนี้กล่าวถึงการปฏิบัติตามโอวาทจากพระเถระ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการมีจิตใจที่ง่ายต่อการรับฟังและไม่โกรธในคำติชม ตัวอย่างเช่น พระสวดาได้ตรัสถึงความสำคัญของการมีปฏิกิริยาที่ด…
การเห็นสมณะและมงคลกรรม
218
การเห็นสมณะและมงคลกรรม
…เห็นสมณะ* [๔๕๔] การเข้าไปหา การบำรุง การระลึกถึง การได้ยิน และการเห็น บรรพชิตผู้อภิศาสนสมบูรณ์ ผู้นำจิต วาจา จิต และ ปัญญาอันอบรมแล้ว ผู้ปฏิบัติด้วยการฝึกอย่างสูง ชื่อว่า การเห็น สมณะ. กิจมีการเข้าไปหาเป…
…ี่เกิดจากการเห็นสมณะในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงการเข้าไปหา การระลึกถึง และการเห็นบรรพชิตที่มีการอบรมจิต วาจา และปัญญาอย่างสูง การเห็นสมณะถูกมองว่าเป็นกิจอุปการะที่มีคุณค่า และสำคัญสำหรับการปฏิบัติในทางธร…
มงคลคติที่เป็นเปล - เล่ม ๕ หน้า 220
220
มงคลคติที่เป็นเปล - เล่ม ๕ หน้า 220
… มงคลคติที่เป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 220 ย่อมเป็นอุปกุุปปรวารแล้วในสมัยนั้น ๆ ๆ ย่อมถึงความเจริญเต็มที่. จิตของเธอผู่มภายในสงบแล้ว ผูมความสุข ย่อมตั้งมั่น. ภิกขุ ทั้งหลาย ในสมัญจิต จิตของภิกษุผูมามีอันสงบแล้ว…
เนื้อหาเกี่ยวกับความเจริญในจิตใจของภิกษุเมื่อมีสมาธิแน่วแน่และสุขสงบ ในบริบทของบาลีในสมัปปันสีสูตร ที่ชี้ให้เห็นถึงการอุปกุปรวารหร…