ชี : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 222 / 371

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 97 คือนึกเสียว่า สีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็นที่อาศัยของมัน แยก กันไม่ออก) ตั้งจิตไว้ในบัญญัติธรรม (คือโลกโวหาร ) มนสิการ ไปโดยอุสทโวหาร (คือ คำที่ขึ

…้อหานี้กล่าวถึงการภาวนาและการใช้ชื่อต่างๆ ของดินในการฝึกสมาธิ โดยเน้นชื่อ 'ปฐวี' เป็นคำภาวนาที่เด่น ชี้ให้เห็นขั้นตอนการนั่งสำรวมจิตและการนึกถึงชื่อ ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและมีสมาธิที่ดีขึ้น ตัวอย่…

…( ไปช่วย) อ้อนวอน ว่า " ท่านทั้งหลายอย่าทรมานภิกษุนี้เลย เธอบอกข้าพเจ้าแล้วจึงไป ทำงานอันนี้ดอก " ( ชี้แจง ) ให้คนเหล่านั้นเข้าใจถูกแล้ว ทำความ " J สวัสดีให้แก่เธอได้ นี่เป็นอานิสงส์ในการบอกแล้วจึงไป ๑.…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติธรรมของภิกษุในสถานที่ที่มีอันตราย เช่น ป่าช้า และความสำคัญในการบอกกล่าวพระเถระหรืออภิญญาตภิกษุก่อนที่จะเดินทาง เน้นถึงอานิสงส์ของการบอกกล่าวเพื่อให้ผู้อื่นช่วยดูแล หากเกิ

…บเทียบ คือ :- ๑. สทฺธา ทุติยา ปุริสสฺส โหติ ๒. ทุลุลโภ ปุริสาชญฺโญ ๓. อปฺปสฺสุตาย์ ปุริโส พลิวทฺโทว ชีรติ ๔. หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ ศรัทธาเป็นเพื่อนสองของบุรุษ บุรุษอาชาไนยหาได้ยาก บุรุษ…

การศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่เน้นถึงการใช้คำว่า 'บุรุษ' เป็นประธานในการกล่าวอ้างในสำนวนภาษาบาลี มุ่งเป้าหมายการสอนหรือเตือนผู้อื่น โดยมีตัวอย่างพระพุทธภาษิต 4 ข้อที่แสดงการใช้เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกั

…มที่ทำไว้ในปางก่อนก็ดี” มรณะนี้ชื่อว่า อกาลมรณะ มรณะ ทั้งหมดนั้น (ล้วน) สงเคราะห์เข้าด้วยความขาดแห่งชีวิตินทรีย์ มี ประการดังกล่าวแล้ว ความระลึกถึงความตาย กล่าวคือความขาดแห่ง ชีวิตินทรีย์ ดังกล่าวมานี้แ…

เนื้อหาเกี่ยวกับมรณสติซึ่งหมายถึงการระลึกถึงความตาย โดยชี้ให้เห็นถึงความขาดแห่งชีวิตินทรีย์และความสัมพันธ์กับกรรมที่ทำไว้ในอดีต อีกทั้งอธิบายลักษณะของมรณะที่…

… ๑ - หน้าที่ 3 (คน) เร้นอยู่ (ในเสนาสนะอันสมควร) แล้วยังมนสิการให้เป็นไป โดยแยบคายว่า "มรณ ภวิสฺสติ ชีวิตินทรีย์ อุปจฺฉิชชิสสติ ความตายจักมี ชีวิตินทรีย์จักขาด" ดังนี้ หรือว่า "มรณ มรณ์ ตาย ตาย" ดังนี้ก…

…ศร้าจากการมองเห็นการตายของบุคคลที่รักหรือเป็นเวร การมีสติส่งผลให้เกิดการยอมรับและเข้าใจในธรรมชาติของชีวิตและความตาย ทำให้ผู้ปฏิบัติธรรมสามารถเผชิญหน้ากับความตายได้อย่างมีสภาวะจิตที่สงบและมีปัญญา ดำเนินก…

…้น เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัส (๓ คาถาแรก และพระโพธิสัตว์กล่าวคาถาที่ ๔) ว่า วันและคืนล่วงไป ชีวิตใกล้ดับเข้าไป อายุของ สัตว์ทั้งหลาย (ค่อย) สินไป ดังนี้แห่งลำน้ำน้อย (ค่อย) แห้งไปฉะนั้น ภัยแต่คว…

ในพระพุทธศาสนา วิสุทธิมรรคชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จักความตายที่ใกล้เข้ามาในชีวิตเรา เหมือนกับน้ำที่เหือดหายไปในฤดูร้อน หร…

…ระโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้ เล็กทั้งใหญ่ ทั้งสุกทั้งดิบ ล้วนมีความแตกเป็นที่สุด ฉันใด ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายก็เป็นฉันนั้น น้ำค้างที่ยอดหญ้า เพราะดวงอาทิตย์ขึ้นมา ก็ เหือดไปฉันใด อายุของมนุษ…

เนื้อหาเน้นถึงความตายที่เข้ามาเปรียบเสมือนเพชฌฆาตที่รอที่จะคร่าชีวิตของมนุษย์ รวมถึงการเตือนให้ระลึกถึงความไม่แน่นอนของสมบัติในชีวิตที่อาจสูญเสียไปได้ทุกเมื่อ การมีส…

…กผู้ทรงมีสุข ได้ครอบครองแผ่นดิน สิ้น (ชมพูทวีป) จ่ายพระราชทรัพย์ (วันละ) โกฏิ ในบั้นปลาย (แห่งพระชนมชีพ) ได้ทรงครองความเป็นใหญ่ต่อมะขามป้อมครึ่งผล เท่านั้น ด้วยทั้งเรือนร่าง (ของมหาราช) นั้นแหละ ครั้นบุ…

เนื้อหานี้สื่อถึงสัจธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสเกี่ยวกับความแก่ ความเจ็บ และความตาย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกชีวิตต้องเผชิญไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจหรือคนธรรมดา ในพระสูตรบัญญัติไว้ว่า ชีวิตทั้งหมดต้องเผชิญกับความทุ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - - หน้าที่ 1 จริงอย่างนั้น ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายผูกพันอยู่กับลมหายใจเข้าออก ๑ ผูกพันอยู่กับอิริยาบถ ๑ ผูกพันอยู่กับความเย็นความร้…

บทความนี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงของชีวิตกับลมหายใจและองค์ประกอบต่าง ๆ ที่มีผลต่ออายุขัยของบุคคล เช่น อิริยาบถ, ความเย็นและความร้อน, และธา…

…ิตฺตโต) บทว่า อนิมิตฺตโต คือ โดยไม่มีกำหนด หมายความว่า โดยไม่มีขีดคั่น จริงอยู่ ธรรม ๕ ประการนี้คือ ชีวิต พยาธิ กาล สถาน ที่ทอดร่าง และคติ ของสัตว์ทั้งหลายในชีวโลก ไม่มีนิมิต รู้ไม่ได้ ในธรรม ๕ ประการนั…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรำลึกถึงความตายและลักษณะของชีวิตที่ไม่มีขีดจำกัด โดยกล่าวถึงธรรม 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและการตาย รวมถึงความไม่แน่นอนของอาย…

ส - หน้าที่ 20 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - ชีวิตของมนุษย์ทั้งหลายในบัดนี้สั้น ผู้ใดเป็นอยู่ยืน ผู้นั้นก็เป็นอยู่ สัก ๑๐๐ ปี เกินนั้นไปก็มีบ้าง แต…

เนื้อหาเน้นความจริงเกี่ยวกับอายุของมนุษย์ที่สั้น และให้ข้อคิดว่าเมื่อชีวิตมีเวลาน้อย ควรใช้เวลาในการทำความดีและประพฤติพรหมจรรย์ โดยมีการยกตัวอย่างเหมือนหยาดน้ำค้างที่ไม่คง…

…ลาย ภิกษุเหล่านี้เรา กล่าวว่าเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่ เจริญมรณสติเฉียบพลันที่จะสิ้นอาสวะ" (ระยะ) กาลแห่งชีวิตสั้น (จน) ไม่น่าวางใจ ชั่วขณะเคี้ยว (อาหารกลืนลงไป) ๔-๕ คำ ดังนี้แล พระโยคาวจรพึงระลึกถึง ความตาย…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการนำคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับมรณสติและความสั้นของชีวิต เพื่อเตือนสติให้พิจารณาความตายว่าเป็นสิ่งที่ไม่แน่นอน โดยอุปมาเปรียบเทียบชีวิตกับล้อรถที่หมุน ด้…

… ๒ อันลูบ ไล้ด้วยจันทนรส (น้ำอบแก่นจันทน์) ของพ่อ ธรรมบาล ผู้เป็นทายาท (แห่งราชสมบัติ) ใน ปฐพีขาดไป ชีวิตของเกล้ากระหม่อมฉันก็จะดับ (ด้วย) ดังนี้ ก็ถูกพระราชาทรงนามมหาปตาปนะผู้เป็นพระบิดา สั่งให้ตัดมือ …

…ธรรมปาลกุมาร แสดงถึงความสามารถในการควบคุมจิตใจท่ามกลางอันตรายและความทุกข์ เมื่อถูกสั่งให้ต้องเสียสละชีวิต พระธรรมปาลสามารถรักษาใจให้อยู่ในความสงบและซื่อสัตย์ต่อทุกคนรอบข้าง แม้จะเผชิญกับความตายก็ตาม เรื…

…" ทั้งนั้น แหละ เพราะยกขึ้นด้วยอำนาจรุฬหิศัพท์ ไวพจน์ของคำสรรพสัตว์อื่น ๆ เช่นว่า สพฺเพ ชนฺตุ สพฺเพ ชีวา ยังมีอยู่อีกก็จริง แต่ทว่า (ในปฏิสัมภิทา) ท่านถือเอาคำ ๕ คำนี้ เท่านั้น กล่าวไว้ว่า "เมตตาเจโตวิม…

…รวิเคราะห์คำว่าอัตภาพซึ่งหมายถึงขันธ์ ๕ และการทำความเข้าใจสัตว์ทั้งหลายในแง่มุมต่าง ๆ คำเหล่านี้ช่วยชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ของคำในปรัชญาและการปฏิบัติในแนวทางแห่งการทำจิตให้บริสุทธิ์ สัตว์ทั้งหลายที่กล…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 50 ในตำแหน่งแห่งร่างกายมีฝ่ามือเป็นต้นกับมันเหลวนั้น ตำแหน่ง ร่างกายมีฝ่ามือเป็นต้น หารู้ไม่ว่ามันเหลวท่วมเราอยู่ มันเหลวเล่าก็หา รู้ไม่ว่า เราท่วมตำแหน่

…างเกี่ยวกับสิ่งเหลวที่เราไม่รู้ว่าท่วมเราอยู่ การเปรียบเทียบกับน้ำมันและน้ำลายที่ปราศจากการคิดคำนึง ชี้ให้เห็นว่าทุกสิ่งในธรรมชาติไม่มีอัตตาและในที่สุดล้วนเป็นธาตุอาโป การรับรู้ในร่างกายเป็นเหมือนน้ำที่…

…้น แต่ในโกฏฐาสเหล่านั้น โกฏฐาสใดมีกรรมเป็น สมุฏฐาน โกฏฐานสั้นเป็น (ทสธรรมกลาป) กลุ่มแห่งธรรม ๑๐ กับ ชีวิตนทรีย์และภาวะบ้าง แต่ก็คงนับว่า เป็นปฐวีธาตุ อาโปธาตุ โดย อำนาจแห่งลักษณะที่เด่น พระโยคาวจรจึงมนส…

… โดยเน้นเรื่องการทำงานร่วมกันระหว่างปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ และวาโยธาตุ ที่สนับสนุนการดำรงอยู่ของชีวิตมนุษย์ ทำให้เข้าใจถึงพื้นฐานของชีวิตและธรรมชาติของมนุษย์ ผ่านการแยกแยะกลุ่มธรรมต่างๆ โดยมีการอธิบ…

…้ดั้งเดิม เรียกว่า อวินิพโภครูป แยกกัน ไม่ได้ ในกามภพนี้ ถ้ามีอะไรมาผสมอีกก็เป็น 8 เป็น ๑๐... เช่นมีชีวิตมาผสมก็เป็น ชีวิตนวกะ (๕ กับชีวิต อายุนวกะ ก็เรียก) เป็นต้น

…างหลัง รวมถึงการแยกแยะความแตกต่างระหว่างธาตุภายในและภายนอก เช่น การเก็บรวมรวมธาตุที่เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตและคุณสมบัติที่จำเป็นในกามภพ ซึ่งจัดเป็นภาพรวมของความเชื่อในวิสุทธิมรรคที่เกี่ยวข้องกับการทำความเ…

- ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 114 การเรียนพระไตรปิฎก โดยที่สุดจนชั้นการกสิกรรมมีการไถหว่านเป็น อาทิ ชื่อว่า ตตฺถ ตตฺถ สมฺมาปโยคปจุจนา อิชฌนฏฺเฐน อิทธิ - ฤทธิโดยความหมายว่าสำเร็จ เพร

…ระไตรปิฎก โดยอธิบายการใช้จิตและการมุ่งไปสู่ฤทธิที่ต้องการ รวมถึงการฝึกจิตเพื่อให้เกิดอภิญญาและอิทธิ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเตรียมจิตให้พร้อมสำหรับการบรรลุความสำเร็จในด้านต่าง ๆ ของการปฏิบัติทางจิตแ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 226 ไปเท่านั้น (ไม่พึงดูไปภายนอก) ก็แล เมื่อเธอดูรูปเสีย วาระแห่ง บริกรรมย่อมล่วงไป ต่อนั้นแสงสว่างก็หายไป ครั้นแสงสว่างนั้นหาย ไปแล้ว รูปก็ไม่ปรากฏด้วย”

…กไม่มีแสงสว่าง เราสามารถทำให้แสงสว่างปรากฏขึ้นโดยการเพ่งอยู่กับอารมณ์ในทางจิต เมื่อแสงนั้นปรากฏขึ้น ชีวิตจิตใจจะมีเสถียรภาพมากขึ้น และพัฒนาคุณภาพของการปฏิบัติได้ดีขึ้นเมื่อเกิดการเข้าใจนี้

ประโยค - อธิบายบาลีไว้อากรณ์ สมาทและตัชฌิต - หน้าที่ 5 อิตถิ อติฎิิ เอว รัตน อติฎิิรัตน์ คำว่า คือหญิง. นภิยา ตรี เนติัิ ฝังแห่งแม่น้ำ. เถรียบ สุโท โกรีสาทัง เสียงแห่งกลอง. ภูกุนี้ สิลิ ภูษิ สิสัง สิฬ

บทความนี้นำเสนอการอธิบายบาลีไว้อากรณ์เกี่ยวกับสมาทและตัชฌิต ชี้แจงความหมายและบทสำเร็จที่เกี่ยวข้อง เช่น การใช้ศัพท์ที่ได้มาจากปัจจัย รวมถึงกรณีที่ควรใช้สนธิในบทสน…