ชื่อ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 103 / 279

…คหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 426 พิจารณา โดยความที่ปัจจัยเหล่านั้นมีประโยชน์เช่นนี้ ๆ ชื่อว่าปัจจยสันนิส "สิตศีลฯ ชื่อว่าจตุปาริสุทธิศีล เพราะมี 4 อย่าง และเพราะบริสุทธิ์ ได้ด้วยสามารถการแสด…

ในบทนี้มีการอภิปรายถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะการพิจารณาคุณสมบัติของจิตตวิสุทธิและทิฏฐิวิสุทธิ ซึ่งจัดประเภทเป็นจตุปาริสุทธิศีลที่มีประโยชน์ในการแสดง การสำรวม และการพิจารณ

…ภวังค์ เป็นต้น, และกิริยาชวนะย่อมเกิดด้วยอำนาจแห่งสันดานของพระขีณาสพ (ฉะนี้) ได้แก่การกำหนดสมุทยสัจ ชื่อว่ากังขาวิตรณวิสุทธิ เพราะ กระทำวิเคราะห์ว่า ปัญญา ชื่อว่ากังขาวิตรณา เพราะข้าม คือก้าวล่วง ความสงสั…

เนื้อหานี้พูดถึงกระบวนการเกิดของนามรูปในพระพุทธศาสนา โดยเจาะลึกถึงเหตุการณ์ที่เกิดจากอวิชชา ตัณหา อุปทาน และกรรม ทั้งยังแสดงถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดของนามและรูป รวมถึงการวิเคราะห์กระบวนการต่างๆ เพื

…ีรูปภายใน รูปภายนอก รูปละเอียด รูปหยาบ รูปเลว และรูปประณีตเป็นต้น ก็เหมือนกัน เพราะฉะนั้น รูปนั้นจึงชื่อว่าไม่เที่ยง คือไม่ควรปรารถนา” ได้แก่ไม่พึงเข้าถึง ด้วยสามารถเป็นสิ่งที่ถือกันว่าเที่ยงมีอัตตาเป็นต้…

บทนี้กล่าวถึงการพิจารณาไตรลักษณ์ภายใต้หลักอภิธัมมาที่เกี่ยวข้องกับขันธ์และทวารต่าง ๆ โดยเฉพาะความไม่เที่ยงของธรรมในชีวิต รวมถึงการแสดงให้เห็นว่า รูปและธรรมต่าง ๆ ไม่มีความเที่ยงที่สามารถเข้าถึงได้ การ

…สสนั่นเอง แต่วิปัสสนาญาณที่ ดำเนินไปสู่วิถีที่พ้นจากวิปัสสนูปกิเลสมีโอภาสเป็นต้นนั้น จึงจะเป็น มรรค ชื่อว่ามัคคามัคคญาณทัสสนาวิสุทธิ เพราะรู้ คือเพราะเห็น ทางและมิใช่ทาง และเพราะชำระความสำคัญผิดในที่มิใช่…

เอกสารนี้อภิปรายเกี่ยวกับความสำคัญของวิริยสัมโพชฌงค์ในการบรรลุมรรคผลผ่านการวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับไตรลักษณ์ โดยเน้นให้เห็นถึงการกำหนดและวินิจฉัยลักษณะที่ถูกต้องเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิดในทางธรรมและเส

…- หน้าที่ 431 นว วิปสฺสนาญาณานิ ความว่า ญาณเหล่านี้ คือญาณที่รู้ความเกิด และความดับของขันธ์ทั้งหลาย ชื่อว่าอุทยัพพยญาณ ญาณที่ปล่อย ความเกิด เพ่งเพียงความดับ ชื่อว่าภังคญาณ ญาณที่เพ่งอาการ ของขันธ์ที่ปรากฏ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงญาณต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับวิปัสสนา เช่น อุทยัพพยญาณ, ภังคญาณ, ภัยญาณ และอื่นๆ ซึ่งเป็นกระบวนการพิจารณาและเห็นอาการของขันธ์ที่มีโทษ รวมถึงการพ้นจากทุกข์และการบรรลุธรรมในมรรคที่สูงขึ้น

…ัปปนาจักเกิดขึ้น ฯ บทว่า ยงกิญจิ ได้แก่ บรรดาลักษณะ ๓ ที่ สังขารุเปกขากำหนด (ถือเอา) ลักษณะอันหนึ่ง ชื่อว่าลักษณะ อย่างใดอย่างหนึ่ง ๆ วิปัสสนาใด ถึงยอด โดยถึงที่สุดแห่งวิปัสสนา วิปัสสนานั้น ท่านเรียกว่าสา…

เนื้อหานี้อธิบายความสำคัญของญาณทัสสนะที่เกี่ยวข้องกับการรู้ไตรลักษณ์และการเห็นโดยประจักษ์ รวมทั้งการเข้าใจในลักษณะต่างๆ ของวิปัสสนาและการวางเฉยในสังขาร การวิเคราะห์ปรัชญานี้สามารถช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าถึ

…แก่ ความถือมั่นอย่างนี้ว่า อัตตา (ตัวตน) เรานี้แหละ เป็นผู้กระทำกรรม และเป็นผู้เสวยผลของกรรม ดังนี้ ชื่อว่าสุญญตานุปัสสนา เพราะ ตามเห็นโดยอาการคือว่างจากอัตตา (ตัวตน) เป็นวิโมกขมุข (ทาง แห่งความหลุดพ้น) ค…

เนื้อหาเกี่ยวกับอนุปัสสนา ๓ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยระบุถึงการหลุดพ้นจากอัตตาและความทุกข์ ซึ่งรวมถึงการปล่อยวางในสังขารที่เป็นไปไม่ได้ และการเห็นจริงต่อความไม่เที่ยงและทุกข์ โดยอธิบายการเข้าถึงวิโมกข

…วีนีฎีกา - หน้าที่ 436 ฉะนั้น ถ้าวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี เห็นแจ้งโดยมิใช่ตน ฯ มรรค ก็เป็นวิโมกข์ชื่อว่าสุญญตะ เพราะได้ชื่อตามอำนาจธรรมเป็นเหตุมาฯ บทว่า วิปสฺสนาความนวเสน คือ ตามอำนาจธรรมเป็นเหตุมา กล่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงวิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี ซึ่งเป็นเครื่องมือในการเข้าถึงมรรคและผล โดยมีการอธิบายถึงอำนาจธรรมที่เกี่ยวข้อง รวมถึงความหมายของมรรคที่ไม่ประกอบด้วยความเป็นทวาร และความสัมพันธ์ระหว่างวิ

…ว่า "ราคโทสโมหานิ" พึงเห็นว่า "หมายเอาโมหะที่ตั้งอยู่ในฐานเดียว กันกับราคะและโทสะ" ฯ พระอริยบุคคลผู้ชื่อว่าขีณาสพ เพราะ อาสวะ ๔ ของท่านหมดสิ้นแล้ว ฯ พระขีณาสพชื่อว่าเป็นอัครทักขิไณย เพราะความที่ท่านเป็นผู…

ในเนื้อหานี้พูดถึงพระอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยอธิบายเกี่ยวกับบุคคลที่เข้าถึงสุคติภพและพระอริยบุคคล เช่น พระโสดาบันและพระขีณาสพ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ และความแตกต่างระหว่างกาม

…ความสุขประกอบด้วยฌานและความสุข ประกอบด้วยผลเป็นต้น ฯ พรรณนาความปริเฉทที่ ๕ แห่งฎีกาอภิธัมมัตถสังคหะ ชื่ออภิธัมมัตถวิภาวินี จบด้วยประการฉะนี้ ฯ

ในหน้าที่ 438 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาได้กล่าวถึงการกระทำบุรพกิจ 4 ประการที่รวมถึงการอธิษฐานและการเตรียมบริขาร เช่น จีวรและที่อยู่อาศัย เพื่อใช้ในการปฏิบัติ โดยเน้นว่าการตรวจสอบ

…ลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 439 พรรณนาความคาถาท้ายปกรณ์ - ประกอบความว่า ปกรณ์ที่อันอุบาสกชื่อว่านัมพะ คือผู้มีนาม ว่านัมพะ ผู้มีการเกิดคืออุบัติ ในตระกูลไพศาล งดงามด้วยจารีต คือ มารยาทประจำตระก…

บทความนี้พูดถึงผู้ที่มีชื่อว่านัมพะในพระอภิธัมมัตถสังคหะ โดยเน้นความสำคัญของศีลและคุณธรรมในการดำเนินชีวิต รวมถึงการเอื้อเฟื้อเผ…

…บาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 440 (คาถาท้ายปกรณ์ของท่านผู้รจนา พระเถระรูปใด อยู่ในวิหารมีชื่อว่าเชตวัน อันน่ารื่นรมย์ ด้วยทิมแถวที่น่ายินดี และป่า ใกล้เมืองที่สวยงาม ที่พระราชา ทรงพระนามว่า ปรั…

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถนำเสนออานุภาพและความรู้อันสืบเนื่องจากพระวินัยและเทศนาในคัมภีร์ งานชิ้นนี้ไม่เพียงแต่สร้างการ

…ระศาสนานี้ และยังสาธุชนให้ยินดีด้วยการแสดง อรรถสาระที่ไพเราะ ๆ ข้าพเจ้าใดอาศัย ความเอ็นดูของพระเถระ ชื่อสารีบุตร องค์นั้น ผู้เป็นบ่อเกิดแห่งคุณที่เป็น สาระมั่นคงหนักแน่น ได้ความเฉียบ แหลม มีคัมภีร์มากหลาย…

ข้อความนี้นำเสนอในเชิงลึกเกี่ยวกับญาณปรีชาของพระสารีบุตรและบทบาทในการสอนศาสนาอย่างเข้มข้น โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของการพรั่งพร้อมในทางธรรมและความผูกพันกับพระศาสนา ข้อความนี้แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจ

…จฉับพลัน แก่เหล่าสัตว์ ฉันนั้น เถิด ฉะนิแล ฯ พรรณานาความคาถาท้ายปกรณ์ จบ ฯ ฎีกาแห่งอภิธัมมัตถสังคหะ ชื่ออภิธัมมัตถวิภาวินี จบบริบูรณ์

…ใหญ่ประกอบด้วยปรีชาสามารถฉลาดใน อุบาย ช่วยขวนขวายให้กิจธุระของผู้อยู่ใต้อำนาจสำเร็จได้โดยกำลังปัญญา ชื่อว่า เป็นที่พึ่งซึ่ง ผู้น้อยได้ด้วยดีแล้ว. ฝ่ายราชอาณาจักร ทรงตั้งพระราชหฤทัยจะบำรุงรักษารัฐมณฑลให้สม…

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการพัฒนาและดูแลพระอาราม ตลอดจนการเสด็จพระราชดำเนินเพื่อสำรวจงานต่าง ๆ ในต่างประเทศ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่รัฐและประชาชน โดยเฉพ

…๔๗ รวม ๔ ตำบลนี้แผนกนวกรรม, อีกประการหนึ่ง ทรงตั้งพระราชบัญญัติรักษาช้างป่าเพื่อมิให้สูญพันธ์นี้ได้ ชื่อว่าพระราชทานอภัยทาน โดยบรรยาย ดังพระเจ้าแผ่นดินทั้งหลายทรงเห็นอำนาจประโยชน์ แล้วและพระราชทานอภัยแก่ส…

บทความนี้บรรยายถึงพระเกียรติพิเศษและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งทรงประกาศกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ เพื่อพัฒนาประเทศ เช่น การจัดการที่ดิน การตั้งพระราชบัญญัติด้านกสิกรรมแ

…ำเร็จประโยชน์ของพระองค์และผู้อื่นได้ สวากขาโต ภวตา ธม โม ธรรมอที่พระองค์ทรงแสดงสั่งสอนเวไนยสัตว์ ได้ชื่อว่าตรัสชอบแล้ว สุปฏิปันโน ภควโต สาวก สงโฆ สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้าปฏิบัติชอบแล้ว นี้ชื่อว่า ตถา…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย

…โนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย พาหุสัจจะนั้น กล่าวโดยศัพท์รูป คือความเป็นพหุสุตบุคคลผู้มีอรรถธรรมได้สดับมาก ชื่อ ว่า พหุสุตในที่นี้ กล่าวโดยความพาหุสัจจะนั้น คือความเป็นผู้ฉลาดแตกฉานในอรรถธรรม เกิดขึ้นแล้วเพราะกา…

ในบทความนี้กล่าวถึงบทบาทของการศึกษาในสมัยโบราณ โดยเฉพาะการศึกษาของพระราชบุตร ซึ่งพระเจ้าสุทัสนราชได้ทรงเห็นคุณค่าแห่งการศึกษาและเลือกหาผู้มีความสามารถในการสอนให้กับพระราชบุตร เพื่อให้เกิดปรีชาสามารถแล

…า ความเป็นผู้มีตนเสมอ อธิบายว่า ความประพฤติสม่ำเสมอใน ธรรมทั้งหลายที่ให้เป็นไปในบุคคลนั้น ๆ ตามสมควรชื่อว่า สมานัตตา มีความต่างแห่ง อาการที่ประพฤติดังนี้ ชนผู้เป็นญาติก็ประพฤติตน ตามฉันที่เป็นญาติคือนับถื…

ในพระบทธรรมที่กล่าวถึงสมานัตตาและการประพฤติตนตามธรรมชาติในความสัมพันธ์ของญาติและการบริหารจัดการทรัพย์สิน โดยอธิบายความสำคัญของการถือประโยชน์ส่วนรวมและโยงความสำคัญเรื่องญาติธรรมที่สร้างศุภผลให้กับผู้ปร

…า โก ปน วาโท เย น พหุลีกโรนติ, จะกล่าวอะไรถึงผู้ทำเมตตา จิตนั้นให้มากออกไป ยิ่งทำได้เท่าไร ก็ยิ่งดี ชื่อว่าประประพฤติสมควรแก่โอวาทานุศาสน์ของพระ ศาสดา. สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงประกอบพุทธเวไนยย์ไว้ในค…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของเมตตาในพระพุทธศาสนา โดยเชื่อว่าเมตตาเป็นคุณธรรมที่สามารถนำไปสู่การช่วยเหลือและเสริมสร้างความสุขให้แก่ผู้คน เมตตาจิตช่วยให้มนุษย์…