ชื่อ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 104 / 279

… นั้น จำต้องประสงค์ความฉลาดของบุคคลในกิจนั้นเป็นที่ตั้ง ผลจึงสำเร็จด้วยดีความเข้าใจวิธีทำ ปฏิสันถาร ชื่อว่า ปฏิสันถารกุศลตา แลปฏิสันถารอันบุคคลทำด้วยความฉลาด สบโอกาสยามที่ปรารถนา ย่อมสามารถอำนวย ผลอันงามแ…

ในบทความนี้ กล่าวถึงการปฏิสันถารอันเป็นเครื่องมือในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ว่าด้วยพระมหาสมณเจ้าและพระเถระที่ใช้การปฏิสันถารเพื่อสร้างความสงบและส่งเสริมไมต

… ถึงอยู่ในที่ใกล้กก็ไม่มีใครเห็น เหมือนลูกศร ที่ยิงไปในราตรี พระคุณคือทรงพระ ปรีชาในพระราชปฏิสันถาร ชื่อว่า ปฏิสันถารกุศลตา ทุติยมงคลวิเสส. พระราชจริยารัฏฐาภิบาลโนบายนั้น คือราชกรณียกิจที่ทรงจัดขึ้นด้วยพร…

…่างก็มีความสุขเมื่อได้มาในดินแดนนี้และให้เกียรติด้วยการเข้าพบพระองค์ ที่สานสัมพันธ์ระหว่างประเทศและเชื่อมโยงความสัมพันธ์ที่ดี

…ชนะและโดยอรรถ โดยพยัญชนะนัยนั้นว่า เกาะหรือดินแดน ที่ตั้งเป็นประเทศบ้างเมืองอันเป็นถิ่นฐานของตน ได้ ชื่อว่าเกาะ เกาะนี้ชื่อว่าเป็นที่พึ่ง ของชนผู้เกิดผู้อยู่ในที่นั้นด้วยความเป็นเจ้าของเพราะเป็นที่พำนัก อ…

…ิ ภายหลังเขาได้รวมสองพระนครเป็นอาณาจักรเดียว ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเพียรและปรีชาของเขา นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงกับพระบรมพุทโธวาทที่มีความสำคัญในเรื่องการทำงานอย่างไม่อยู่เฉยและการสร้างความมั่นคงให้กับตนเองแล…

…เพียรถมที่หรือก่อทำนบกั้นห้วงน้ำอันจะท่วมถึง และคอยระวังรักษาแก้ไขด้วยความไม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ ได้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมได้ ในพระพุทธภาษิตนี้โดยพยัญชนะ, โดยอรรถนั้น กุศลธรรมได้ชื่อว่าเกาะเป็นที่…

ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต

…๙ ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย มิตรสมบัติข้อต้นนั้น คือถึงพร้อมด้วยมิตร กล่าวโดยสาธารณชัย ชนผู้รักใคร่กันสนิท ชื่อ ว่ามิตร ได้ในคำว่า มาตา มิตต์ สเก เร มารดาชื่อว่าเป็นมิตรในเรือนของตน, คนผู้มี เมตตาในกันก็ชื่อว่าม…

บทความนี้จะพรรณนาถึงพระคุณพิเศษของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และมิตรสมบัติที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างความเจริญหรือเสื่อมเสียให้กับชีวิต มิตรที่ดีและมิตรที่เลวมีอิทธิพลต่อผู้คนทั้งในด้านบวก

…ยการสงเคราะห์มิตรไว้เป็นประการหนึ่ง ถึงจะเปลืองโภคทรัพย์ที่จับจ่ายไปในกิจนี้ ก็จัดว่า จ่าวยไปด้วยดี ชื่อว่าได้ถือประโยชน์อันเกิดแต่โภคทรัพย์ไว้ได้ แต่มิตรนั้นต่างชั้นกันตามบุคคล วิธีสงเคราะห์ก็จำต้องต่างไ…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการสำคัญในการสงเคราะห์มิตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะการใช้สังคหวัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิ

…ู้เป็นญาติด้วย สามารถเชิดชูให้มีเกียรติ, พระคุณข้อนี้จัดเป็นมิตร สมบัติให้เกิดสิริสวัสดิ์วิบุลผล ได้ชื่อว่า เป็นมงคลวิเสสที่แรก มัตตัญญุตานั้นได้แก่ ความเป็นผู้รู้จักประมาณ คือรู้จักความพอดี มัตตัญญุตานี้…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมัตตัญญุตาในชีวิต รวมถึงการแสวงหาทรัพย์ในทางที่ถูกต้อง และการบริหารจัดการทรัพย์ให้มีความยั่งยืน โดยเน้นถึงความสามารถในการรู้จักประมาณในทุกด้านของชีวิต เช่น โภคทรัพย์และกิจ

…าเป็นพรหมของบุตรทั้งหลาย สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่พร้อมทั้ง ชื่อว่า ทศพิธราชธรรมและบารมีธรรมโดยพระราชประสงค์ด้วยพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ได้ทรงปฏิบัติพระองค์อยู่ใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชในด้านโภควัฑฒนธรรมซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณต่อประชาชนและประเทศชาติ โดยมีการอธิบายถึงพละกำลังทั้ง 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการปกครองและการดำรงอยู่

…ะราชสมภารเจ้าได้ทรงตั้งอยู่ในทศพิธราชธรรม และบารมีธรรมโดย พระราชประสงค์ ซึ่งมีข้อศีลรวมอยู่ด้วยแล้ว ชื่อว่าได้ทรงปฏิบัติพระองค์อยู่ในวรรณวัฑฒนธรรม พร้อมด้วยอายุวัฑฒนธรรม จึงรับพระราชทานถวายวิสัชนาวรรณวัฑฒ…

เนื้อหาเกี่ยวกับจักกวัตติวัตรที่เป็นวิธีการปกครองอาณาจักรตามหลักธรรมของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยยกหลักธรรมที่ต้องปฏิบัติ เพื่อสร้างความมั่นคงและความผาสุกให้กับแผ่นดิน เน้นถึงการเคารพธรรมใน

…่าง ๆ ได้ ทรงปฏิบัติตามโครงการพระราชดำริทั้งปวงเป็นอันมาก เพื่อบำบัดทุกข์บำรุงสุประชาราษฎร์ทั้ง ปวง ชื่อว่าได้ทรงปฏิบัติจักกวัตติวัตรในข้อว่า มอบทรัพย์ให้แก่ผู้ไม่มีทรัพย์ อันเป็นเป็นเหตุสำคัญ ของความอยู่…

เนื้อหาพูดถึงวัตรที่พึงปฏิบัติในหมวดต่างๆ เช่น ชนภายใน พลกาย กษัตริย์ และพราหมณ์ รวมถึงการมอบทรัพย์ให้แก่ผู้ไม่มีทรัพย์ การลาจากอกุศล สะท้อนถึงการปฏิบัติธรรมในฐานะผู้นำ ซึ่งรวมถึงการดูแลปราบทุกข์และส่

…ต้องอาบัติ เพราะยัง มิได้ทรงบัญญัติไว้ ส่วนภิกษุผู้ประพฤติดังนั้นหลังจากทรงบัญญัติแล้วจึงต้องอาบัติ ชื่อว่าวินัย เพราะเป็นเครื่องกำจัด ห้าม ป้องกันโทษละเมิดทางกายวาจาเป็นเครื่องนำไปโดยวิเศษ เป็นเหตุ ดังที…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของวินัยในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดทำวินัยเพื่อคุ้มครองความดีงามและเสริมสร้างความผาสุกในสงฆ์ รวมถึงความเลื่อมใสของผู้คน โดยยกตัวอย่างจากพระธรรมคำสอนและบทบาทของสมเด

…สิตะ อาศัยปัจจัยคือพิจารณาบริโภคปัจจัยสี่ ๓ การเว้นจากอกุศลกรรมบถ ทางแห่งกรรมที่เป็นอกุศล ๑๐ ประการ ชื่ออาคาริยวินัย วินัยของคฤหัสถ์ คือเว้นจากกายกรรมฝ่ายอกุศล ได้แก่ ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์ ประพฤติผิดใน กามเว…

บทความนี้พูดถึงอนาคาริยวินัยซึ่งเป็นแนวทางปฏิบัติที่สำคัญสำหรับคฤหัสถ์ ในการไม่ต้องอาบัติ 7 ประการ โดยมีศีลจตุปาริสุทธิที่ประกอบด้วยความสำรวมในปาฏิโมกข์และอินทรีย์ รวมถึงการเว้นจากอกุศลกรรมบถ 10 ประกา

…ฑิตเปรียบเช่นชีวิตคือเป็นตัวของพระเจ้าธนัญชัยเอง วิธูรบัณฑิตได้รับเชิญให้ชี้ขาด วิธูรบัณฑิตกล่าวว่า ชื่อว่าที่พึงในโลกนี้จะเสมอด้วยคำจริงไม่มี จึง ควรพูดแต่คำจริงเท่านั้น ความจริงตนเป็นทาสของพระราชา เมื่อ…

…มจริง เมื่อมีการเล่นพนัน จึงได้แสดงถึงการรักษาสัจจะของวิธุรบัณฑิตที่ให้ประโยชน์และความยุติธรรม ความเชื่อมโยงระหว่างอธิษฐานกับความสำเร็จของบุคคลในแต่ละด้านยังได้รับการชี้แนะอย่างชัดเจนว่าความตั้งใจหรืออธิษ…

…อทุกข์ยาก แก่ผู้อื่นตลอดถึงสัตว์ ด้วยเห็นเป็นสนุกของตนเพราะอำนาจโมหะ เช่น ทำร้ายคนและสัตว์อื่น เล่น ชื่อว่าอวิหิงสาคนที่รวมกันอยู่เป็นหมู่ ทั้งผู้ปกครอง ทั้งผู้อยู่ในปกครองจะอยู่ด้วยกันได้เป็นสุข เพราะไม่…

อักโกธะในที่นี้หมายถึงความไม่โกรธที่เกี่ยวข้องกับหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ซึ่งบัญญัติให้ผู้ปกครองและผู้มีอำนาจต้องมีความไม่เบียดเบียนกัน เพื่อสร้างความสงบสุข รวมถึงการเก็บภาษีและเกณฑ์แรงงาน ต้องไม่ทำให

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก สภาที่ไม่มีสัตบุรุษ ผู้ไม่พูดเป็นธรรม ไม่ชื่อว่าสภา ไม่ชื่อว่าสัตบุรุษ ผู้ละ หรือสงบราคะ โทสะ โมหะ พูดเป็นธรรม ชื่อว่าสัตบุรุษ ២៣៨ ในการปฏิบัติ จ…

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกมีคำสอนเกี่ยวกับการปฏิบัติที่จะทำให้เกิดความเจริญในชีวิตและการปกครอง ประเทศนั้นต้องอาศัยเวทนาจริงจังเพื่อกำจัดความเกียจคร้าน ด้วยวิสัชนาที่ชัดเจนในเรื

…นที่กุลเชษฐ์ แลทรงแสดงเคารพเป็นพิเศษตามสมควรนับว่า กุเล เชฏฐาปจายี ทรงอ่อนน้อมแก่ผู้ใหญ่ในราชตระกูล ชื่อว่าทรงเพิ่มพูนวัตรบทของสัปปุริสบุคคล นับเป็นที่ ๒ รองมาตาปิตุปัฏฐานกิจ มาในบัณฑิตภาษิตว่า มาตาเปติเภ…

บทความนี้ว่าด้วยพระคุณพิเศษของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ในแง่ของการเคารพผู้สูงอายุและการปฏิบัติธรรม พระองค์ทรงแสดงถึงความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ใหญ่ และการดำรงพระชาติสมบัติอย่างมีคุณธรรม ตามที่แสดงไว้ในพระบ

…ย อยู่ในโอฆะ ๓ Q) ด ๑ ๒๖๙ ๓ ประการ คือ อัตตสัมมาปณิธินั้น ได้แก่ความตั้งตนไว้ชอบ อันคนเกิดมาในโลก ก็ชื่อว่า ท่องเที่ยว คือวัฏฏสงสาร จำต้องประพฤติตนให้เหมาะแก่ภูมิฐานของตน เพื่อจะได้หลีกพ้น อุปสรรคข้อขัดข้…

บทความนี้เสนอแง่มุมเกี่ยวกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามค

…อก่อนทำนบกั้นกันห่วงชลาลัยอันจะท่วมถึง แลคอยพินิจ คำนึงระวังรักษาแก้ไข้ด้วยควาไม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมท้นได้ในพระ พุทธนิพนธ์นี้โดยพยัญชนะ โดยอรรถนั้นกุสลธรรมได้ชื่อว่าเกาะ เพรา…

บทความนี้กล่าวถึงการป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ถิ่นฐาน ผ่านการนำเสนอคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยเน้นถึงความสำคัญในการรักษาคุณธรรม 4 ประการ ได้แก่ อุฏฐานะ, อัปปมาทะ, สัญญมะ และ ทมะ เพื่อป้องกั

…ผู้อื่น ที่ทำการลักก็ดี ด้วยล่อลวงก็ดี ด้วยชิงก็ดี ด้วยใช้อำนาจก็ดี ด้วยอาการอื่น ๆ อีกก็ดี เช่นนี้ ชื่อว่า แสวงหาไม่สมควร, บัณฑิตมีพระพุทธเจ้าเป็นอาทิ ติเตียน ว่า เป็นการงานเป็นไปกับด้วยโทษ ไม่ยังประโยชน…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการมัตตัญญุตา หรือตารางรู้จักประมาณ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในเรื่องของโภคทรัพย์ การรู้จักประมาณใน การแสวงหา การถือครอง และการใช้จ่ายจะทำให้บุคคลสามารถอยู่ใ

…็นเจ้าของซึ่งจะต้องรับผิดชอบ ที่สุดไม่ มีอะไรก็ได้ความรำคาญใจไม่รู้จักจบ ความรักษาอันบกพร่องเช่นนี้ ชื่อว่าอนารักขา ความรักษา ไม่สมกัน มีสมบัติแล้ว แต่มีกำลังรักษาไม่พอ สมบัติย่อมร่อยหรืออันตรธานไม่คงทน ม…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพย์มากแต่ไม่มีความสามารถในการรักษ