ชื่อ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 111 / 279

…ถูกทาง ด้วยอานุภาพแห่งธรรมใด การตั้งอยู่แห่งจิต เจตสิก สม่ำเสมอและถูกทาง ด้วยอานุภาพแห่งธรรมนั้น นี้ชื่อว่า ความตั้งมั่น [ลักษณะ รส ปัจจุปัฏฐาน ปทัฏฐานแห่งสมาธิ ส่วนในข้อว่า อะไรเป็นลักษณะ เป็นรส เป็นปัจจ…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นลักษณะและประเภทของสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยความไม่ซัดส่ายเป็นลักษณะของสมาธิ การกำจัดความซัดส่ายเป็นรส ความสุขเป็นปทัฏฐาน และประเภทสมาธิท

…นกล่าวไว้แล้วในวิภังค์ จริงอยู่ ในวิภังค์นั้นกล่าวไว้ว่า หานภาคิยธรรม (ธรรมอันเป็นไป ทางฝ่ายเสื่อม) ชื่อว่า ความเศร้าหมอง วิเสสภาคิยธรรม (ธรรมอันเป็นไป ทางฝ่ายวิเศษขึ้น ) ชื่อว่าความผ่องแผ้ว ดังนี้ ในธรรม…

บทความนี้นำเสนอการแบ่งประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค เช่น ฉันทสมาธิ, วิริยสมาธิ และจิตตสมาธิ พร้อมทั้งอธิบายถึงความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วแห่งสมาธิ รวมทั้งแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องในวิภังค์เพื่อให้ผู้สนใ

…คณะ และการงานเป็นที่ ๕ การเดินทาง ญาติ อาพาธ การเล่าเรียน และฤทธิ์ รวมเป็น ๑๐ เครื่องกังวล ๑๐ นี้แล ชื่อว่า ปลิโพธ ในปลิโพธ ๑๐ นั้น อาวาสนั่นเอง เรียกว่าอาวาสปลิโพธ นัยในปลิโพธ นอกนี้มีตระกูลเป็นต้น ก็ดุจ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเจริญสมาธิและปลิโพธ ๑๐ ที่เป็นเครื่องกังวลที่ส่งผลต่อภิกษุ โดยปลิโพธ ๑๐ ประกอบด้วย อาวาส ตระกูล ลาภ คณะ การงาน การเดินทาง ญาติ อาพาธ การเล่าเรียน และฤทธิ์ สาระสำคัญของอาวาสถูก

…โพธสำหรับ ภิกษุเช่น ( พระเถระผู้อยู่ในถูปาราม ) นี้แล [กุลปลิโพธ] ง ตระกูลญาติก็ดี ตระกูลอุปฐากก็ดี ชื่อว่ากุละ จริงอยู่ สำหรับ ภิกษุบางรูปผู้อยู่คลุกคลี (กับคนในตระกูล สนิทจนใจผูกพันกัน ) โดย นัยว่า เมื่…

ในบทสนทนานี้ ท่านอาคันตุกะและพระเถระได้พูดคุยกันเกี่ยวกับการอยู่ในอารามและการบรรจุพระธาตุ โดยท่านอาคันตุกะได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของสถานที่สำคัญเช่น ถูปาราม ซึ่งเป็นที่บรรจุพระธาตุของพระพุทธเจ้า ๕ พ

…ต่) มารดาบิดา ยังหาเป็นปลิโพธ ไม่ จะกล่าวไปถึงตระกูลอุปฐากอื่น ด้วยประการฉะนี้ [ลาภปลิโพธ] ปัจจัย ๔ ชื่อว่า ลาภ ถามว่า ปัจจัย 4 นั้นเป็นปลิโพธ ได้ อย่างไร? แก้ว่า ก็ในที่ ๆ ภิกษุผู้มีบุญไป ๆ คนทั้งหลายย่อ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของลาภปลิโพธในกรณีของภิกษุที่มีจิตไม่ติดข้อง แม้ในกรณีที่ได้รับสิ่งของจากญาติพี่น้อง การสรรเสริญถึงความสามารถในการยินดีในภาวนาและการปฏิบัติตนตามหลักธรรม โดยเฉพาะการละทิ้งคณะเ

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 23 (คณปลิโพธ] คณะภิกษุผู้เรียนพระสูตรก็ดี คณะภิกษุผู้เรียนพระอภิธรรมก็ดี ชื่อว่า คณะ ภิกษุใดมัวให้อุเทศบ้าง ปริปุจฉาบ้างแก่คณะนั้น ย่อม ไม่ได้โอกาสสำหรับสมณธรรม คณะจึงเป็นปลิโพธ…

บทนี้นำเสนอการสนับสนุนและแนวทางในการศึกษาให้แก่ภิกษุที่เรียนพระสูตรและพระอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีอาจารย์และการทำกิจกรรมส่วนตัว ซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาทางสมาธิและปัญญา นอกจากนี้ยังเ

…ิกษุร่วม อุปัชฌายะ ภิกษุร่วมอาจารย์ ใน ( ฝ่าย ) บ้านเรือน มารดา บิดา พี่น้องหญิง พี่น้องชาย เป็นต้น ชื่อว่า ญาติ บุคคลเหล่านั้น (เกิด) เป็นไข้ขึ้น จึงเป็นปลิโพธแก่ภิกษุนี้ เพราะเหตุนี้ ปลิโพธนั้น เธอ พึงต…

บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของการดูแลบุคคลที่สำคัญในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นพระอาจารย์หรือผู้ปกครอง การปรนนิบัติและการให้การดูแลเมื่อมีไข้เป็นหน้าที่ที่สำคัญอย่างยิ่งในศาสนา การให้ความเคารพและการดูแลเช่นนี้ส่งผล

…ป็นอาจารย์) ของตนเถิด” เธอกราบเรียน ถาม ( หารือ ) ว่า จะไปที่ไหน (ดี) พระอุปัชฌาย์จึงบอกว่า พระเถระ ชื่อ มหาธรรมรักขิต ผู้เชี่ยวชาญปริยัติทั้งปวง” อยู่ประจำ ณ วัดเขา ตุลาธารบรรพตในโรหณชนบทฟากแม่น้ำข้างโน้…

ในบทนี้มีการสนทนาระหว่างพระจุฬาภัยและพระเถระมหาธรรมรักขิตเกี่ยวกับการศึกษาธรรม พระจุฬาภัยได้รับคำแนะนำให้ไปฟังธรรมจากพระเถระที่วัดเขาตุลาธารบรรพต ซึ่งพระเถระมีความเชี่ยวชาญด้านปริยัติ โดยพระจุฬาภัยมีก

…รมฐาน ๒ อย่างนั้น (กรรมฐานคือ ) เมตตา (อัน แผ่ไป) ในประชาชนต่างๆ มีหมู่ภิกษุเป็นต้น ก็ดี มรณสติก็ดี ชื่อว่า สัพพัตถกกัมมฐานอาจารย์พวกหนึ่งกล่าวว่า อสุภสัญญา (เป็น สัพพัตถกกัมมฐาน ) ก็มี จริงอยู่ เมตตา (นั…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมฐาน ๒ อย่าง คือ สัพพัตถกกัมมฐาน และปาริหาริยกรรมฐาน โดยเน้นที่การเจริญเมตตาในหมู่ภิกษุและคนทั่วไป การสร้างสันติสุขระหว่างกันด้วยเมตตา และความสำคัญของการมีจิตอ่อนโยนในหมู่สังคม.

…วราทิปริกขารสุส จ มณฑนวเสน ปวตฺติ โลลุปป์ จาปลุย ความโลภอันแสดงออกทางการตกแต่งร่างกายและบริขารของตน ชื่อ จาปัลยะ ดังนี้ จึงถือเอาความว่า โอ่อ่า

บทความนี้เกี่ยวข้องกับการพิจารณาความรู้สึกของมนุษย์เมื่อเห็นรูปต่างๆ โดยอธิบายถึงบุคคล 3 ประเภทที่มีการตอบสนองต่อรูปดังกล่าว ทั้งคนโทสจริต คนโมหจริต และคนสัทธาจริต พร้อมทั้งมีการพูดถึงคุณสมบัติของผู้ท

…มาใน อรรถกถาทุกอาการ ร” ข้าพเจ้าว่าไปตามแนวอาจริยมัติเท่านั้น เพราะ เหตุนั้น บัณฑิตจึงไม่จำเป็นต้องเชื่อเอาเป็นสาระ ด้วยว่า แม้คนจริต ต่างๆ มีโทสจริตเป็นต้น ที่ไม่เผลอตัว ก็อาจ (ปืน) ทำอะไรต่างๆ มี อิริยา…

เนื้อหาว่าด้วยการอธิบายความคิดวิตกจริตตามหลักธรรมในวิสุทธิมรรค รวมถึงคำอธิบายต่างๆ เกี่ยวกับจริยาและอาการของจิตที่ไม่สามารถดำเนินกิจกรรมได้ตามความคิดและความเข้าใจของมนุษย์ ที่อาจเกิดจากการขาดสมาธิและก

…าย แม้อนุสสติกัมม ฐาน ก็เหมาะแก่เธอด้วย คำที่จะพึงกล่าวว่า บรรดาวัตถุทั้งหลายมีเสนาสนะเป็นต้น วัตถุ ชื่อนี้เป็นสัปปายะของคนพุทธจริตดังนี้ หามีไม่

เนื้อเรื่องนี้เกี่ยวกับความเหมาะสมของบริบทและวิธีการในการปฏิบัติธรรมสำหรับผู้ที่มีจิตใจแตกต่างกัน โดยเฉพาะในเรื่องของเสนาสนะ อิริยาบถ และอารมณ์ที่เหมาะสมเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติที่ดีที่สุด การรวบรวมและก

… นี้อรูป ๔ คือ อากาสานัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ อากิญ จัญญายตนะ เนวสัญญานาสัญญายตนะ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ชื่อว่า สัญญา ๑ จตุธาตุววัฏฐาน ชื่อ ว่า ววัฏฐาน ๑ แล บัณฑิต พึงทราบวินิจฉัยโดยแสดงจำนวน ดังนี้ [อุปจารปป…

ในส่วนนี้ของวิสุทธิมรรคได้กล่าวถึงการฝึกกรรมฐานที่มีจำนวน 10 ข้อ ได้แก่ อนุสสติ 10 จำแนกเป็นพุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ ฯลฯ พร้อมอธิบายถึงพรหมวิหาร 4 อรูป 4 และการวินิจฉัยในการนำกรรมฐานมาใช้อย

…้วยธรรมบ้าง (ทั้ง) จะไม่ให้เธอศึกษาข้อขอดที่ลึกลับ ภิกษุนั้นเมื่อไม่ได้รับความสงเคราะห์ ๒ ประการนี้ ชื่อว่าไม่ได้ที่พึ่ง ในพระศาสนา ไม่ช้าก็จะถึงซึ่งความทุศีล หรือเป็นคฤหัสถ์ไป แต่ ภิกษุผู้ที่มอบตัว ( แด่…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการมอบอัตภาพแด่พระอาจารย์ โดยมีการเปรียบเทียบผู้ที่ไม่มอบตัวซึ่งจะไม่ได้รับความสงเคราะห์และเสี่ยงต่อความทุศีลกับผู้ที่ทำการมอบตัวที่มีแนวโน้มที่จะเจริญเติบโตทางวิถีพ

…นี้ เป็น อันข้าพเจ้าได้ ( กล่าวแก้) ให้พิสดารแล้วโดยอาการทั้งปวง ด้วย กถามรรคเท่านี้แล ปริจเฉทที่ ๓ ชื่อกัมมฐานคหณนิเทศ ในอธิการแห่งสมาธิภาวนา ในปกรณ์วิสุทธิมรรค อันข้าพเจ้าทำเพื่อประโยชน์แก่ความปราโมชแห่…

ในบทนี้ ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับความสำคัญของกรรมฐานและการถือเอานิมิตตามคำแนะนำจากอาจารย์ โดยเน้นการฟังและการยึดถือกรรมฐานที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดการบรรลุคุณวิเศษ การอธิบายถึงกรรมฐานที่เหมาะสมกับจร

…สม] ในวิหารไม่เหมาะสมและวิหารเหมาะสม ๒ อย่างนั้น วิหาร ที่ประกอบด้วยโทษ ๑๘ ประการ อย่างใดอย่างหนึ่ง ชื่อว่าวิหาร ไม่ เหมาะสม นี้โทษ ๑๘ ประการในคำนั้น คือ (๑) มหนฺตตฺติ (๒) นวตต์ (๓) ชิณฺณกฤติ ความเป็นวิหา…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับวิหารทั้งสองประเภทที่มีผลต่อการบำเพ็ญสมาธิ โดยเฉพาะวิหารที่ไม่เหมาะสม ซึ่งมีโทษจำแนกเป็นทั้งหมด ๑๘ ประการ เช่น ความเป็นวิหารใหญ่เกินไป, วิหารใหม่ที่ยังไม่สมบูรณ์, วิหารเก่าที่ชำรุด

… กลยาณมิตฺตานํ อลาโภ วิหารที่หากัลยามิตร ไม่ได้ วิหารที่ประกอบด้วยโทษ ๑๘ ประการนี้อย่างใดอย่างหนึ่ง ชื่อว่า วิหารไม่เหมาะสม พระโยคีไม่ควรอยู่ในวิหารนั้น เพราะเหตุไร [มหนตต ] ก่อนอื่น ในวิหารใหญ่ ภิกษุมากด…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวจความเป็นวิหารและหลักการพิจารณาการอยู่ในวิหารที่เหมาะสมและไม่เหมาะสมสำหรับพระโยคี รวมถึงข้อพิจารณาเกี่ยวกับการทำวัตรและการเตรียมตัวสำหรับการบิณฑบาตในโคจรคาม ซึ่งเน้นถึงความสำคัญ

…งด้วยอาคันตุกะเช่นนั้นไม่มี ก็ควรอยู่ในวิหาร (แม้ติดทางเดิน ) นั้นได้ [โสณฺฑุ] สระโบกขรณีกรุด้วยหิน ชื่อว่า ตระพัง ในวิหารมีตระพังนั้น ชนมากันมากเพื่อ (ตัก ) น้ำดื่ม พวกอันเตวาสิกของพระเถระราช กุลุปกะทั้ง…

ในวิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒ มีการอธิบายถึงเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยแนะนำว่าสถานที่ควรมีความสงบและไม่แออัด โดยเฉพาะในวิหาร ที่มักจะมีเสียงรบกวนจากผู้หญิงที่มาหาใบไม้อยู่ใกล้ๆ เป็นอันตรา

…] ส่วนว่าวิหารใดประกอบด้วยองค์ ๕ มีความเป็นวิหารที่ไม่ไกลนัก ไม่ใกล้นักแต่โคจรคาม เป็นอาทิ วิหารนี้ ชื่อว่าวิหารเหมาะสม จริงอยู่ คำนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เสนาสนะประกอบด้ว…

บทความนี้กล่าวถึงโทษต่างๆ ที่บัณฑิตควรรู้ จำนวนทั้งหมด ๑๘ ประเภท รวมถึงลักษณะของวิหารที่เหมาะสมสำหรับภิกษุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับความสะดวกในการเข้า-ออก และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปฏิบัติธรรม โดยแยกข้อเสีย

…า ลืมตาดูจนถือเอานิมิตในดินนั้นได้แล้ว หลับตานึกดูนิมิตนั้นปรากฏเหมือนในขณะลืมตาดูเมื่อใด เมื่อนั้น ชื่อว่า สุคุคหิต กโรติ ตามอธิบายนี้ ก็คือว่าทำให้เป็นอุคคหนิมิตนั่นเอง

เนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกรูปแบบนิมิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพระมหาฎีกาที่ระบุถึงนิมิตที่เกี่ยวกับดินที่มีที่สุด ทั้งนี้จะต้องมีการระบุขนาดและลักษณะที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความชัดเจนในจิตใจของผู