หน้าหนังสือทั้งหมด

ประโยค(ตัว) - ปฐมสมันตาปกา สาทกะแปล ภาค ๑
217
ประโยค(ตัว) - ปฐมสมันตาปกา สาทกะแปล ภาค ๑
…สุด คำว่า ภาวะ เป็นคำสูงสุด เพราะเหตุที่พระองค์ควรแก่ความ เคารพโดยฐานครู บัณฑิตจึงเรียกว่า ภาวะ" [ชื่อมี ๔ อย่าง] จริงอยู่นามมี ๔ อย่าง คือ อาภิดนิรมาน ลิงนิรมาน เนรมิตนาม อธิสิญฺญสมปูปนานน มีคำอธิบายว่…
…ยถึงตัวอย่างและการใช้ในประโยค เช่น ลูกโท, โคณุ่ม, วิชชา ฯลฯ ทำให้เข้าใจว่า 'ภาวะ' นั้นมีความหมายที่เชื่อมโยงกับพุทธธรรมและความเคารพในวิถีของบัณฑิต
ปฐมสมันตปภาสึกา แปลภาค ๑ - หน้า 218
223
ปฐมสมันตปภาสึกา แปลภาค ๑ - หน้า 218
…ชัดด้วยปัญญาอันยิ่งเอง. บัดนี้ จะชี้แนงคำที่กล่าวกล่าวต่อไป:- บทว่า สมาอา คือพร้อมด้วยเทวาดทั้งหลาย ชื่อ สมาอา (พระผู้มพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ทรงทำโลกนี้) พร้อมด้วยมาร ที่ ชื่อว่า สมาระ พร้อมด้วยพรหม ที่ชื…
เนื้อหาทางพระพุทธศาสนาในบทเรียนนี้ตั้งคำถามเกี่ยวกับการเข้าใจในคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ทำให้โลกนี้แจ้งชัดด้วยปัญญาอันยิ่ง ให้นำเสนอข้อคิดและหลักที่สำคัญผ่านการอภิปรายถึงคำต่างๆ เช่น สมาอา และ ปฐ
ปฐมสัมผัสภาค ๑
230
ปฐมสัมผัสภาค ๑
…าค ๑ - หน้าที่ 225 เพราะเนื้อความไม่วิปลาสี และเพราะประกอบด้วยเหตุและอุราหรณ โดยสมควรแก่เวทสัตว์ และชื่อทางแสดง ( ธรรมนัน) มีความ งานในที่สุด เพราะให้พวกนักฟังได้ทราบและความมั่นใจ ก็เมื่อ ทรงแสดงธรรมอยู่เ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้า รวมถึงความหมายและความงามของธรรมที่ทรงสอน อรรถและพยชนะที่แตกต่างกันไปตามการปฏิบัติ และความคิดเห็นเกี่ยวกับความดีของพระอรหันต์ ถือเป็นข้อคิดที่สามารถ
ปฐมสมันดาปาสิคาน ภาค ๑ - หน้า 231
236
ปฐมสมันดาปาสิคาน ภาค ๑ - หน้า 231
…ัศกาลแล้ว." บทว่า วิโอญุปจุตได้แก่ ผู้ซึ่งเข้าไปบังจิตม้วยแล้ว. ส่วน ที่ ๓ อันนี้ในที่สุดแห่งร้อยปี ชื่อว่า ปีฉมวิษ (คืออายุสุดท้าย). อีกอย่างหนึ่ง ในบททั้งหลายมีกว่า ชื่นเอ เป็นตนนี้ พึงทราบ โชษณอย่างนี้…
เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับศัพท์บาลีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเป็นผู้ที่เจริญในคุณธรรม โดยมีการระบุถึง บทว่า องครก ต, วิโอญุปจุต, และ วุฑเฑต ที่เป็นตัวแทนของความเจริญและหลักธรรมในพุทธศาสนา ปัญหาทางคุณธรรมใน
ปฐมสัมผัสนักทานแปล ภาค ๑ - หน้า 237
242
ปฐมสัมผัสนักทานแปล ภาค ๑ - หน้า 237
…ฐมสัมผัสนักทานแปล ภาค ๑ - หน้า 237 มาจากต้นหาและวิชชา อันพระองค์ทรงตัดขาดแล้ว ด้วยศัสดาวคืออธิษฐาน. ชื่อว่าอันพระองค์ทรงทำให้เป็นเหมือนดาวดวงหนึ่ง เพราะอรรถว่า วัตถุแห่งปรัชญาเป็นต้นเหล่านั้น อันพระองค์ทร…
บทนี้กล่าวถึงการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอธิษฐานให้วัตถุแห่งปรัชญาเป็นเหมือนดวงดาว เพื่อทำให้เกิดขึ้นในรูปแบบที่มีความหมายตามที่เคยเกิดขึ้นในกาลก่อน พร้อมทั้งอธิบายถึง 'อนภูว กตา' ว่ามีความหมายอย่างไร
ปฐมสัมผัสกกษาแปล: บทที่เกี่ยวกับการเกิดและกรรม
250
ปฐมสัมผัสกกษาแปล: บทที่เกี่ยวกับการเกิดและกรรม
…ุทธติ ปรีนว่า " พิรณราบอย่างนี้:- คู่คอพพรามณ์ ! ความนอนในครรภ์ในอนาคต และความเกิดในใหม่ ของบุคคลใด ชื่อว่า สะได้แล้ว เพราะ มีเหตุอันมรรคยอดเยี่ยมกำจัดเสียแล้ว ก็ในอธิกรณ์ นี้ ฉลากพะก่นิธิ พระผู้มีพระภาค …
บทความนี้สำรวจความหมายของการเกิดใหม่และกรรมนับจากพระธรรมคำสอนในตำรา ปฐมสัมผัสกกษาแปล โดยอ้างอิงถึงการเปรียบเทียบระหว่างความนอนในครรภ์และความเกิดในภาพใหม่ รวมถึงการตีความความต่างกันระหว่างสัตว์เกิดในคร
คำสอนเกี่ยวกับฟองไข่ของแม่ไก่
252
คำสอนเกี่ยวกับฟองไข่ของแม่ไก่
…นิ คำว่า " ฟองไข่" ทั้งหลายอันแม่ไก่ตัวเองให้กำนิธนัน กางปีกออกนอนกองอยู่ข้างบนแห่ง ฟองไข่เหล่านั้น ชื่อว่าดอกอยู่โดยถูกต้อง." ลองบทว่า สมุท ปอิสิฏานิ คำว่า " เมื่อแม่ให้ฟองไข่ ได้รับอนุญฏิ์ตามเวลาควร" ชื…
บทความนี้สำรวจคำสอนของพระพุทธเจ้าที่เกี่ยวข้องกับฟองไข่ของแม่ไก่ โดยชี้ให้เห็นถึงความสะอาดสวยงามของถ้อยคำและวิธีการอธิบายความหมายทางศีลธรรม ฟองไข่ที่แม่ไก่ดูแลนั้นมีความสำคัญต่อการสืบทอดชีวิตและสัญลัก
พระผู้มีพระภาคเจ้า: ผู้เจริญที่สุดและประเสริฐที่สุด
259
พระผู้มีพระภาคเจ้า: ผู้เจริญที่สุดและประเสริฐที่สุด
… ๑ - หน้าที่ 254 ที่กะทะกระเปาะเปล่าออกมาได้ก็นานว่า ย่อมเป็นไก่ตัวพี ฉะนั้น ส่วนพระผู้มีพระภาคเจ้า ชื่อว่าถึงามนั่นว่า " เป็นผู้ ประเสริฐที่สุด " เพราะไม่มีใครทัดเทียมได้ด้วยพระองค์ทั้งปวง ." [ พระผู้มีพ…
บทนี้แสดงถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าในฐานะที่เป็นผู้เจริญที่สุดอย่างยอดเยี่ยม พระองค์ทรงประกาศความพร้อมด้วยปฏิปทาที่ทำให้พระองค์มีความเป็นผู้ประเสริฐเหนือกว่าใคร นอกจากนั้นยังพูดถึงความคิดของพราหมณ์เกี่ยวกั
ความเพียรและความสงบในพระพุทธศาสนา
260
ความเพียรและความสงบในพระพุทธศาสนา
…มเพียรประกอบ ด้วยองค์ ๔ มีคำอธิบายว่า "ได้ประอง คือให้เป็นไปไม่หย่อนหย่อน." ก็บแสดงความเพียรนั้น ได้ชื่อว่าเป็นคุณชาติมิหย่อนเพราะเราได้ปรารภ แล้วอย่างแท้จริง ทั้งไม่ใช่แต่ความเพียรอย่างเดียวเท่านั้น แม้ศ…
บทความนี้เน้นการบรรจุความเป็นผู้เจริญและประเสริฐ ผ่านการปรารภความเพียรและศีล อธิบายถึงความสำคัญของการทำจิตและกายให้สงบ เพื่อประสบผลในทางธรรม การไม่หลงลืมและการตั้งมั่นในอารมณ์เป็นสิ่งสำคัญเพื่อความเจร
การพิจารณาความพอใจและการสงัดในธรรม
264
การพิจารณาความพอใจและการสงัดในธรรม
…- หน้า ที่ 259 กุลสตรีท ที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว้ในวงภิวนั้นนั้นแล โดยนัยเป็นต้นว่า "ความพอใจ" ชื่อว่า กาม" แม้งทั้งหมดเหล่านั้น บนันติพิพํหน่าว่า ท่านสงเคราะห์ด้วยวา่า วามมี" นี้แล้ว. ก็มือเป็นเช่นน…
เนื้อหาในบทนี้สำรวจความพอใจในแง่ของกามและการสงัดจากสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อจิตวิญญาณ โดยเฉพาะการปลดปล่อยจากกิเลสและการพัฒนาจิตวิญญาณให้บริสุทธิ์ ผ่านการตีความหลายๆ มุมมองในการปฏิบัติธรรมเพื่อความสุขและคว
ปฐมสมฺมติสาธกาแพล ภาค ๑
267
ปฐมสมฺมติสาธกาแพล ภาค ๑
…เป็นไปด้วยวัฏฐ์ เป็นไปด้วยวิจฉ" ในบทว่า " เป็นไปด้วยวัฏฎ์ " เป็นต้นนั้น มีวัจฉักดังนี้ :- ความตรัก ชื่อว่า วิกล, ท่านอธิบายว่า " ความดำริ " วิทานี้นั่น มีความกตเวทีชึงจิตใจอธิษฐานเป็นลักษณะ มีการจดและจดโ…
ในเนื้อความนี้ พระภาคเจ้าตรัสเกี่ยวกับความสงัดที่มีอำนาจและการควบคุมอารมณ์โดยใช้จิตเป็นฐาน ศึกษาจากกล่าวถึงข้อธรรมในบทต่างๆ ที่แสดงถึงการเข้าใจและพัฒนาจิตใจ พุทธธรรมที่ถ่ายทอดเป็นการอธิบายที่สูงส่ง เพ
ปีติสุขและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
270
ปีติสุขและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
…ขณะนั้น เพราะ เหตุนี้ มานี้ พระผู้พระภาคเจ้า จึ่งสร้างว่า "ปีติสุข." อีกอย่างหนึ่ง ปีติด้วย สุขด้วย ชื่อว่า ปีติและสุข เหมือน ธรรมและวินัยเป็นต้นนั้นนะนั้น ปีติและสุข เกิดแต่เวลา มีอยู่ก่อนนั้น หรือมีอยู่…
เนื้อหานี้เพื่อเสาะหาความหมายของปีติและสุขในจิตใจ ตลอดจนแนวคิดที่พระอาจารย์มีต่อปีติและสุขว่าเป็นผลพลอยได้จากการตระหนักรู้และการมีอารมณ์ที่ดี. พระพุทธเจ้าตรัสถึงปีติว่าเป็นความยินดีที่เกิดขึ้นเมื่อมีอ
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
271
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
…ะเป็นต้น). พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อ (ธรรมที่เป็น ข้าศึกมีวิริยะเป็นต้น) ด้วยบทนี้ แม้เพราะเหตุนี้ จึงชื่อว่า มานะ อธรา่วา " พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อธรรมที่เป็นข้าศึก หรืออธรา่วาดึงโคจร ( คืออารมณ์สำหรับหน่…
บทความนี้วิเคราะห์คัมภีร์วิภังค์ซึ่งพูดถึงความหมายของมานะและอธรา่วา โดยชี้ให้เห็นแนวทางการเผผลาญธรรมที่เป็นข้าศึกที่พระโลภทำได้ บทนี้แบ่งเป็น 2 นัย คือ อารมณูปนิชฌานและลักษณูปนิชฌาน พร้อมคำตอบที่แสดงใ
ปฐมสมันตปาฐกถาแปล: การศึกษาและการเข้าใจลักษณะ
272
ปฐมสมันตปาฐกถาแปล: การศึกษาและการเข้าใจลักษณะ
… ท่านประสงค์เอาของมุ่งลักษณะเท่านั้นว่า " อนาม. " ในอธิการว่าวด้วยอนามนี้ พระอาจารผู้โจทก์ท้วงว่า " ชื่ออานาม ที่ควรจะพึงอึงอย่างนี้ว่า เป็นไปกับด้วยวิตก เป็นไปกับด้วยจิตรา ฯลฯ มีดีเท่า andสุข ดังนี้ นั้น…
บทนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับลักษณะในปรัชญา โดยเฉพาะการเข้าไปพิจารณาองค์ 5 ได้แก่ วิตก ความตรึก วิจาร ความตรอง ปีติ และสข เพื่อทำความเข้าใจลักษณะที่แท้จริงแห่งนิโรธ การประสงค์ในกรณีนี้ทำให้เกิดการอภิปราย
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
273
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
…าแม่นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แน่นอน ในคัมภีร์วิรั้วอย่างนี้ว่า " วิกฺต วิภา ปีติ สุข จิตคิดคตา ชื่อว่า อนาน." เพราะฉะนั้น คำที่ท่านกล่าวไว้ว่า " เป็นไปกับด้วยวิตก เป็นไปกับด้วยวิจาร" ดังนี้ ฉันใด, แ…
เนื้อหาสำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับเอกคตาในทางพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงการกำหนดความหมายและคำสอนของพระผู้มีพระภาค ส่วนความหมายของอุปสัมปชัญญะยังถูกอธิบายถึงความหมายว่าการเข้าถึงหรือการซึมซับความรู้จากการเรีย
เจตโก เอโกทิกวะ และความตั้งอยู่แห่งจิต
279
เจตโก เอโกทิกวะ และความตั้งอยู่แห่งจิต
ประโยค - ปฐมสัมผัสภาพภาค ๑ - หน้าที่ 274 ที่ชื่อว่า เจตโก เอโกทิกวะ นั้น ได้แก่ความตั้งอยู่แห่งจิต ๙ ล ๙ ความตั้งในมันชอบ ดังนี้ ก็อธรรมนานี้ร่วมกับ…
…ำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับเจตโก เอโกทิกวะ รวมถึงการอธิบายที่เกี่ยวข้องกับความตั้งอยู่แห่งจิตซึ่งมีการเชื่อมโยงกับคำสอนของพระผู้มีพระภาคเจ้า ซึ่งชี้ให้เห็นถึงการไม่มีวิตกและวิจารในบางสภาวะทางจิต การตั้งอยู่ท…
สมาธิที่สมบูรณ์
281
สมาธิที่สมบูรณ์
…่า "ปีติสุข" นี้ มีนัยดังกล่าวมาแล้วนั้นเอง. บทว่า "ฤทธิ์" คือเป็นที่ ๒ โดยลำดับแห่งการคำนวณ. มานนี้ชื่อว่า "ทุติยานมองค์ 5 ทุติยานมองค์ 3" ก็ในคำว่า "มาณิ" นี้ พึงทราบว่า "ปฐมานมองค์ 5 เพราะองค์ทั้งหลายว…
เนื้อหานี้กล่าวถึงสมาธิที่สมบูรณ์ในพระบาลี โดยเน้นถึงการที่สมาธิเป็นสิ่งที่ไม่หวั่นไหวและผ่องใส รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับปีติสุขและฤทธิ์ โดยมีการอธิบายถึงลำดับของมานาและองค์ของทุติยาน พร้อมกับ引用อ้างอิงจาก
ปฐมสัมผัสภาคทำแปล ภาค ๑
282
ปฐมสัมผัสภาคทำแปล ภาค ๑
…ิในคำว่า "ปีติยา จ วิภา" นี้ มีเนื้อความดังกล่าวแล้วนั้นแล ความเกลียดชัง หรือความก้าวล่วงปีติยามนี้ ชื่อว่า วิภา (ความสำอก). จ ศัพท์ ในระหว่างบาทีง ๒ มีการประกอบมินอรรถ จ ศัพท์ ประกอบมาซึ่งความสงบ หรือควา…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของปีติและวิภาในแง่ของความเกลียดชังและความสงบ ทั้งยังยกตัวอย่างการสามารถประกอบด้วยความสงบหรือการระงับวิถีจิตที่มีเป้าหมายเพื่อบรรลุธรรม. การสนใจในอรรถเหล่านี้มักจะพาเราไปสู
อุปมาทางพระพุทธศาสนาในวรรณนามหายาน
284
อุปมาทางพระพุทธศาสนาในวรรณนามหายาน
…10 อย่าง ดังกล่าวมานี้ พึงทราบตามนัยที่ท่านกล่าวไว้แล้ว ในวรรณนามหายานกุยนสูตร ในอรรถกถาชำนัน-นิทาน ชื่อปัญญาสูติ หรือในอรรถกถาสังสะสะอัด-สลาสินี โดยนิยมอัปม่าแล้วในที่นี้ ๆ และด้วยสามารถแห่งเบบคือภูมิบุค…
บทความนี้กล่าวถึงอุปมาทางพระพุทธศาสนา โดยให้รายละเอียดเกี่ยวกับลักษณะต่างๆ ของอุปมาที่มีความเกี่ยวข้องกับธรรมในพระสูตร เช่น วิริยะ, สังฆาร, และความบริสุทธิ์ โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจและตีความธรรมอย
ปฐมสัมมนาป่าสักทับแปล ภาค ๑
285
ปฐมสัมมนาป่าสักทับแปล ภาค ๑
…ไว้แล้ว ? เฉลยว่า "เพราะมิก็ยังไม่ปรากฏชัด." จริงอยู่ ก็แห้ง ถามบูชานั้น ในปฐมสัมมนาและทุติยมานนั้น ชื่อว่ายังไม่ปรากฏชัด เพราะถูกปฏิบัติธรรม มีวิปัสสนาเป็นครูบา ส่วนในติยามานนี้ ถามบูชานี้ เกิดมิก็ปรากฏช…
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงการถามนบูชาซึ่งมีบทบาทสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายถึงธรรมะที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสไว้อย่างละเอียด พร้อมการสำรวจถึงการพัฒนาของสติและสัมปชัญญะ ตามพระธรรมคำสอนไว้ในปฐมสั