ฌาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 40 / 52

…ุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 183 ก็เป็นอันภิกษุ (โยคาวจร) นั้นได้บรรลุแล้ว และครั้นได้บรรลุ ปฐมฌานนั้นแล้ว เธอเสพยิ่งขึ้นไป เจริญทำให้มากขึ้นไปซึ่งนิมิต นั่นแหละ ก็จะบรรลุทุตยฌานและตติยฌานในจตุกนัย …

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานต่างๆ ในพระโยคาวจรซึ่งสามารถเข้าถึงปฐมฌานและพัฒนาสู่ทุตยฌานและตติยฌาน โดยการมีใจสหรคตกับเมตตาในการแผ…

…้ และในตนเองด้วย จึงต้องเสพเจริญกระทำให้มาก ซึ่งนิมิตนั้นไป ก็จะพึงยังอัปปนาให้เจริญได้ด้วยอำนาจแห่งฌาน ๓ (ในจตุกนัย) และ ฌาน ๔ (ในปัญจกนัย) โดยนัยที่กล่าวแล้วในเมตตาภาวนานั้นแล ต่อนั้นไป วิกุพพนา คือ มุ…

…บวกเพื่อสร้างความบันเทิงใจ การระลึกถึงความสุขในอดีตและอนาคตของผู้อื่น จะช่วยทำให้เกิดมุทิตา การเจริญฌานนั้นจะทำให้สามารถพัฒนาจิตใจไปในทางที่ดีได้ การฝึกฝนด้วยวิธีนี้จะเป็นหนทางในการพัฒนาเจตนาที่ดีต่อคนทั…

…็นกถาอย่างพิสดารในการเจริญมุทิตา อุเบกขาพรหมวิหาร ส่วนพระโยคาวจารผู้ใคร่จะเริ่มทำอุเบกขาภาวนา ออกจากฌาน ที่ ๓ หรือที่ 4 อันคล่องแคล่ว ตามที่เป็นตึกฌานหรือจตุกฌาน ที่ตน ได้ในภาวนา ๓ มีเมตตาภาวนาเป็นต้นแล้…

ในบทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาและอุเบกขาพรหมวิหาร โดยมีรายละเอียดในการเริ่มทำอุเบกขาภาวนาออกจากฌานที่ ๓ หรือ ๔ ผ่านการสังเกตเห็นโทษและอานิสงส์ของการปฏิบัติภาวนาต่าง ๆ ผู้ที่มีความสนใจและต้องการเจริญ…

…า นั้นเป็นไปในอารมณ์ (คือสัตว์) หาประมาณมิได้ จึงชื่ออัปปมัญญา (๓ พรหมวิหารข้างต้นสำเร็จได้เพียงตติยฌาน] ก็แลในภาวนาเหล่านั้น ที่แม้มีลักษณะเป็นอันเดียวกันโดยความ ที่มีอารมณ์หาประมาณมิได้ (ด้วยกัน) อย่าง…

ในข้อความนี้กล่าวถึงการภาวนาและผลลัพธ์ที่เกิดจากความคิดเกื้อกูล โดยเฉพาะการเข้าถึงฌาน ๓ และ ฌาน ๔ ซึ่งมีลักษณะเป็นอันเดียวกันโดยมีอารมณ์ที่หาประมาณไม่ได้ กล่าวถึงความสำคัญของอุเบกขาและก…

…ลัวผีเป็นต้น ก็ควร (นำมา) กล่าว ในความข้อนี้ได้ พระโยคาวจรนั้น หน่ายจากกสิณรูปอันเป็นอารมณ์ของจตุตถ ฌานนั้นอย่างนี้แล้ว เป็นผู้ใคร่จะหลีกหนีไป จึงบำเพ็ญความเป็นวสี ด้วยอาการ ๕ ได้แล้ว ออกจากรูปาวจรจตุตถฌ…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงการพิจารณาเกี่ยวกับความกลัวและการหลีกหนีในบริบทของฌาน โดยพระโยคาวจรได้เห็นโทษในรูปาวจรจตุตถฌานว่าเป็นอารมณ์ที่มีลักษณะหยาบและมีการประมวลด้วยอุปมาของสุนัข…

…ารทั้งปวง” ความก็คือว่า ทั้งหมด หรือว่าไม่ มีส่วนเหลือ [แก้ รูปสญฺญาน์] บทว่า รูปสัญญา ได้แก่รูปาวจรฌานที่กล่าวโดยยกสัญญาเป็น สำคัญนั่นเอง และได้แก่อารมณ์ของรูปาวจรฌานนั้นด้วย จริงอยู่ แม้รูปาวจรฌานเรียก…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลนี้พูดถึงการอธิบายรูปสัญญาในความสัมพันธ์กับรูปาวจรฌาน โดยเชื่อมโยงความหมายของคำในบาลีและการนำไปสู่การปฏิบัตที่ถูกต้อง ในที่นี้คือคำว่า สพฺพโส ซึ่งมีความห…

…้าที่ 237 รูปเป็นสัญญาแห่งอารมณ์นั้น เหตุนั้น อารมณ์นั้นจึงชื่อ รูปสัญญะ (มีรูปเป็นสัญญา) อธิบายว่า ฌานนั้นมีรูปเป็นชื่อ" ดังนี้ พึงทราบว่า เป็นคำเรียกอารมณ์ของรูปาวจรณานนั้น อันต่างโดยกสิณ (๕) มี ปฐวีกส…

เนื้อหาเกี่ยวกับรูปสัญญาและอารมณ์ที่มีความสัมพันธ์กับฌาน และอธิบายถึงการก้าวล่วงสัญญาที่ไม่มีแก่ผู้ที่ยังไม่หายรักในอารมณ์ โดยรายละเอียดคลุมถึงการเข้าถึงอาก…

… อากาสานันตะนั่นเอง เป็นอากาสานัญจะ อากาสานัญจะนั้นชื่อว่าเป็น อายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนี้ พร้อมทั้งสัปยุต ธรรม ดังคำว่า เทวายตนะ (คือ เทวสถาน) ของเทวดาทั้งหลาย เหตุนั้น ฌานนั้นจึงชื่ออาก…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ ซึ่งเป็นฌานที่ไม่มีที่สุดในอากาศ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่าอากาสานัญจายตนะ ทำให้เข้าใจถึงการเข้าถึงและวิ…

…๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ · - หน้าที่ 247 นั้นชื่อว่า เป็นอายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนั้น พร้อมทั้งสัมปยุตธรรม ดุจคำว่าเทวายตนะของเทวดาทั้งหลาย เพราะ เหตุนั้น ฌานนั้นจึงชื่อ วิญญาณัญจาย…

บทความนี้นำเสนอคำอธิบายเกี่ยวกับอายตนะที่มีความหมายเป็นที่อาศัยของฌาน พร้อมเปิดเผยความสำคัญและลักษณะของวิญญาณัญจายตนะในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยยกตัวอย่างและชี้ให้เห็นถึงค…

…่มีอยู่) ในอากาสานัญจายตนะ (นั่นเอง) อากิญจัญญะนั้น ชื่อว่าเป็นอายตนะ โดยอรรถว่าเป็นที่อาศัยอยู่แห่งฌานนั้น ดังคำว่า เทวายตนะของเทวดา ทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น ฌานนั้นจึงชื่อ อากิญจัญญายตนะ (ฌานมี ความไม่มี…

…ถึงการปราศไปแห่งวิญญาณ โดยในสภาวะนี้ไม่มีแม้แต่ความรู้สึก ว่ามีสถานที่ว่างที่ไม่กระทบวิญญาณ ทั้งนี้ ฌานนั้นถือเป็นที่อาศัยแห่งอากิญจัญญายตนะ ซึ่งแสดงถึงการไม่มีวิญญาณในที่อาศัยนี้ ดังกล่าวไว้ในวิสุทธิมรร…

…ะโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ · - หน้าที่ 254 ล่วงอากิญจัญญายตนะ" นี้ พึงทราบว่าท่านกล่าวรวมเอาฌานและ อารมณ์ทั้งสองนั่นเข้าด้วยกัน ส่วนในบทว่า "เนวสัญญานาสัญญายตนะ" นั้นมีอรรถาธิบายว่า ฌานนั้นเรียกว…

เนื้อหาในหน้าที่ 254 นี้ อธิบายถึงแนวคิดและความหมายของอากิญจัญญายตนะและเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยอ้างถึงการปฏิบัติของพระโยคาวจรในวิภังค์ซึ่งมีการทำใจในอากิญจัญญายตนะอย่างละเอียด โดยเฉพาะในความเข้าใจว่าเป

…ก้าวล่วงองค์ในสมาบัติเหล่านั้นหามี ดังในรูปาวรสมาบัติทั้งหลายไม่ ด้วยในสมาบัติเหล่านั้นทุกข้อมีองค์ ฌานอยู่ ๒ องค์เท่านั้น คือ อุเบกขา จิตเตกัคคตา [อารูปประณีตกว่ากันเพราะองค์ประณีตเข้าโดยลำดับ] แม้เมื่อ…

…่มีความแตกต่างกัน โดยอธิบายว่าบัณฑิตไม่ต้องการก้าวล่วงองค์แห่งสมาบัติเหล่านั้น เนื่องจากทุกข้อมีองค์ฌานอยู่ 2 องค์ จึงควรได้ทราบถึงความประณีตในแต่ละขั้นของอารูปสมาบัติ เมื่อมองในแง่ของความประณีตในสมาบัติ…

…เป็นอารมณ์ฉันนั้น เหมือนกัน ก็แลเนวสัญญานาสัญญายตนะนี้ เมื่อทำอย่างนั้น ก็ย่อมเกาะ (อากิญจัญญายตนะ) ฌานนั้น เป็น ไป (เพราะไม่มีอะไรจะเกาะ) เหมือนอย่าง คนขึ้นบันไดยาว (ถึงขั้นบนแล้ว) ก็ย่อมยึดหัว (แม่) บั…

เนื้อหานี้พูดถึงความจำเป็นของประชาชนในการอาศัยพระราชาที่ไม่ทรงสำรวมและมีความประพฤติหยาบคาย รวมถึงการทำอากิญจัญญายตนะเมื่อขาดอารมณ์ที่ดีกว่าผ่านการเปรียบเทียบกับการขึ้นบันไดและเขา ซึ่งให้เห็นถึงการเกาะ

… หาใช้อุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตไม่ เพราะถ้าอุคคหนิมิตเกิด ปฏิภาค นิมิตก็ต้องมี และเมื่อปฏิภาคนิมิตมี ฌานก็ต้องถึงอัปปนา แต่นี่ไม่มี เพราะอะไร เพราะภาวนามีอาการต่าง ๆ ประการหนึ่ง เพราะเป็นกรรมฐานลึกโดยความ…

ในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ เนื้อหาได้กล่าวถึงประเด็นสำคัญเกี่ยวกับอาหาเรปฏิกูลสัญญา และอานิสงส์ของการฝึกจิตของภิกษุผู้ประกอบกรรมฐานผ่านอาหารที่มีลักษณะปฏิกูล โดยเน้นถึงการหลีกเลี่ยงราคะและการมุ่งมั่

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - - หน้าที่ 80 ว่า "ดูกรจุนทะ ฌานธรรม (ที่พาหิรกบรรพชิตบำเพ็ญ) เหล่านั้น หาเรียก สัลเลขะ ในอริยวินัยไม่ ฌานธรรมเหล่านั้นเรียก ทิฏฐธรร…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญฌานธรรมและการมีวิปัสสนาเป็นอานิสงส์ ทั้งการเจริญอัปปนาสมาธิและการทำวิปัสสนา โดยสมาธิถือเป็นปทัฏฐานหลักท…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 82 ฌานอันยังเป็นปริตกุศลได้แล้ว (ตายไป) ได้กำเนิดที่ไหน ? ตอบว่า ได้กำเนินร่วมกับพวกเทพเหล่าพรหมปาริสัชชา …

ในบทนี้พูดถึงการเจริญอุปจารสมาธิและอานิสงส์ของนิโรธสมาบัติในเหล่าพระอริยะ โดยเฉพาะการเข้าถึงนิโรธนิพพานที่มีผลต่อจิตใจและการดำรงอยู่ในสุขชั้นสูงในภพชีวิต โดยพระสารีบุตรได้เสนอความรู้เกี่ยวกับการเป็นวส

… โดยตามลำดับกสิณ กสิณปฏิโลมโต โดยย้อนลำดับกสิณ กสิณานุโลมปฏิโลมโต โดยทั้งตามลำดับ ทั้งย้อนลำดับกสิณ ฌานานุโลมโต โดยตามลำดับฌาน ฌานปฏิโลมโต โดยย้อนลำดับฌาน ฌานานุโลมปฏิโลมโต โดยทั้งตามลำดับ ทั้งย้อนลำดับฌ…

บทนี้มีการอธิบายถึงการฝึกฝนจิตโดยอาการ ๑๔ ซึ่งรวมถึงวิธีการต่างๆ ในการฝึกจิตตามลำดับของกสิณและฌานที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งข้อแนะนำเกี่ยวกับการวางแนวทางเพื่อการเข้าถึงสมาบัติ ทั้งนี้ยังมีการอธิบายเพิ่…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 90 | เข้าปฐมฌานนั่นแหละอีก ในเตโชกสิณ ต่อนั้น ในนีลกสิณ แล้วต่อนั้น ในโลหิตกสิณ... ดังนี้ ชื่อว่า กสิณุกกันตกะ (ข้า…

บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการการเข้าปฐมฌานซึ่งเริ่มจากการเข้าปฐวีกสิณและเลื่อนไปยังเตโชกสิณ รวมถึงการข้ามกสิณต่าง ๆ ด้วยการควบคุมจิตใจ เพื่อให…

…ฝนโดยอาการ ๑๔ แล้วเล่า อันกระทำฤทธิ์ได้ต่าง ๆ * มหาฎีกาช่วยขยายความว่า เมื่อองค์ก็ได้กำหนดดูแล้วว่า ฌานนี้มีองค์ ๕ เป็นต้น อารมณ์ก็ได้กำหนดดูแล้ว ว่านี้ปฐวีกสิณเป็นอาทิ แล้วจะไปกำหนดดูทั้งสองอย่างนั้น รว…

เอกสารนี้มีการพิจารณาเกี่ยวกับการทำฤทธิ์และการฝึกฝนจิตในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยเน้นว่าอังคารัมมณววัฏฐาปนะอาจไม่ใช่สิ่งสำคัญสำหรับการภาวนา เนื่องจากการฝึกจิตให้สำเร็จไม่ใช่งานง่าย ต้องใช้ความพยายามสูง

… พระอาทิกัมมิกโยคาวจร จึงควรฝึกฝนจิตโดยอาการ ๑๔ นี้ ทำ (จิต) ให้อ่อน ให้ควรแก่การ ด้วยอำนาจการเข้า (ฌาน) ทำฉันทะให้เป็น ใหญ่ และทำวิริยะให้เป็นใหญ่ ทำจิตตะให้เป็นใหญ่ ทำวิมังสาให้เป็น ใหญ่ และด้วยอำนาจ (…

บทนี้กล่าวถึงการฝึกฝนจิตและการพัฒนาคุณธรรมที่ช่วยให้เกิดอิทธิวิธะ โดยเน้นว่าผู้มีบุพโยคะสามารถทำได้แม้ไม่ต้องฝึกตามลำดับ การควรฝึกฝนจิตตามอาการ ๑๔ และการทำให้จิตอ่อน ซึ่งจะนำไปสู่อิทธิวิธีที่แท้จริง เ