ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 716 / 142

…๒๗๓ ห้วงน้ำก็จะท่วมทัน ทำให้เกิดอุทกภัยแก่ประชาชน ในที่นั้น ข้อนี้ฉันใด อันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ ถิ่นฐานก็เป็นฉันนั้น ย่อมเกิดขึ้นเพราะเหตุภายในมีแตกสามัคคีแลระแวงสงสัยกันเป็นอาทิก็มี เพราะเหตุภายนอกมีปัจ…

บทความนี้กล่าวถึงการป้องกันอันตรายที่จะเกิดขึ้นแก่ถิ่นฐาน ผ่านการนำเสนอคำสอนจากสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ โดยเน้นถึงความสำคัญในการรักษาคุณธรรม 4 ประการ ได้แก่ อุ…

…ไม่อยู่เฉย ด้วยควาไม่เลินเล่อ ๑ ๑ ด้วยความระวัง แล ด้วยความปราบปราม พระพุทธภาษิตนี้ ให้ได้ความสันนิษฐานลงโดย ๒ นัย คือโดย พยัญชนะแลโดยอรรถ โดยพยัญชนะนัยนั้นว่า เกาะหรือดินแดน ที่ตั้งเป็นประเทศบ้านเมืองอั…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความ…

…ในบาลีไวพจน์เป็นหลายประการ โดยลักษณะมีอาทิคือ เพราะเป็นเหตุแกล้วกล้า ไม่เกรงกลัวต่อความไม่สำเร็จ อุฏฐาน เพราะเป็นเหตุลุกขึ้นประกอบ กิจ ไม่นั่งนิ่งเฉยอยู่ อุสสาโห เพราะเป็นเหตุอาจหาญแลอดทนต่ออันตรายมีหนาว…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของวิริยะและความเพียรในชีวิตระหว่างที่แสวงหาความเจริญรุ่งเรือง ไม่ว่าจะเป็นด้านโลกหรือปรโลก โดยยกตัวอย่างการประพฤติธรรมที่ถูกต้อง ดังที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึง โดยควา

…ก่ความตั้งตนไว้ชอบ อันคนเกิดมาในโลก ก็ชื่อว่า ท่องเที่ยว คือวัฏฏสงสาร จำต้องประพฤติตนให้เหมาะแก่ภูมิฐานของตน เพื่อจะได้หลีกพ้น อุปสรรคข้อขัดข้องแลนำชีวิตไปโดยสะดวก ไม่เช่นนี้ ชีวิตก็จะไม่มีสุขเป็นผล เหมื…

…วกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามความดี รวมถึงการเว้นจากทุจริ…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๖๕ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทรงประกอบด้วยพระคุณข้อนี้ มีพระปรีชาจัดราชกิจให้ เป็นไปสมแก่กาลเทศะสมัย ตั้งพระราชหฤทัยป้องกกันสรรพภัยพิบัติ เพื่อมิให้เกิดมีข

…อบในการรักษาความสงบ โดยสะท้อนถึงพระมหากษัตริย์ผู้มีจรรยาและการปกครองที่ถูกต้องตามธรรม ธรรมนั้นคือรากฐานที่สำคัญสำหรับสังคมในการดำรงอยู่ โดยอ้างอิงจากพระพุทธภาษิตในจตุกกนิบาต.

…ถวายพระเนมิตกนามว่า อนุตฺตโร ปุริสทมุมสารถ เป็นสารถีฝึกคนควร ทรมาน ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า สามารถประดิษฐานพระพุทธศาสนสขึ้นในโลก เพื่อประโยชน์แก่เทวดา มนุษย์สืบมาสิ้นกาลนาน

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ

…เจริญโดยคุณ ผู้ใหญ่ โดยความดี วุฒิบุคคล ๓ ประเภทนี้ ควรแก่อปจายนธรรม คือ อภิวาทน์ การกราบไหว้ ปัจจุฏฐาน การลุกขึ้นรับ อาสนทาน การให้อาสนะที่นั่ง มค คทาน การหลีกทางให้ สกุการครุการมานนปูชา ทำการสักการเคาร…

บทความนี้เสนอแนวทางเกี่ยวกับวุฒิบุคคลตามหลักพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการเคารพผู้มีคุณความดีทั้ง 3 ประเภท ได้แก่ ชาติวุฑโฒ วยวุฑโฒ และคุณวุฑโฒ ที่ถูกชูไว้ว่าสมควรได้รับการนบนอบและระลึกถึงการปฏิบัติที่เป

…รงอ่อนน้อมแก่ผู้ใหญ่ในราชตระกูล ชื่อว่าทรงเพิ่มพูนวัตรบทของสัปปุริสบุคคล นับเป็นที่ ๒ รองมาตาปิตุปัฏฐานกิจ มาในบัณฑิตภาษิตว่า มาตาเปติเภ ชนฺต์ สมุห์ สขิลสมุภาส มจฺเฉรวินเย ยุตต์ ติ เว เทวา ตาวสา กุเล เชฏ…

…ว้ในพระบาลีต่างๆ เนื้อหานี้จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจถึงคุณค่าของการเคารพในครอบครัวและสังคม ซึ่งเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังเน้นถึงลักษณะพิเศษในการเป็นผู้นำที่ดีในฐานะพระ…

เกิดมี สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๕๘ คือข้อติดขัดทั้งหลาย จงอย่าได้ถูกต้องพ้องพานซึ่งสยามรัฐมหาชนบทนี้ในกาลไหน ๆ จงบำราศ ไกลด้วยประการทั้งปวง ขอความเป็นผู้ไม่มีโรค ความสุขสำราญ ความเป็นผ

ในบทนี้ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงการอธิษฐานเพื่อความสุขและความเจริญรุ่งเรืองของสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า พร้อมทั้งส่งเสริมให้ทรงมีอายุยืนแล…

…เจริญด้วยพระราชสิริสุข สวัสดิ์พิพัฒนชัยมงคล ทรงเพียบพูนด้วยพระศุภมนูญผล ทุกทิพาราตรี ด้วยวจีสัตยาธิษฐานที่จะ รับพระราชทานถวาย ดังต่อไปนี้

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของการสงเคราะห์ประชาชนโดยพระมหากษัตริย์ และบทบาทของสามัคคีธรรมในการสร้างความมั่นคงให้แก่พระราชอาณาจักร การมีพระมหากรุณาธิคุณในชีวิตประชาชนช่วยให้เกิดความสงบและความสุข ในขณะเดีย

…คน ควรจะได้รับพระราชทานพระราชทรัพย์เป็นเครื่องเลี้ยงชีวิต แลเป็นกำลังในราชกิจ เป็นผู้ควรยก ย่องไว้ในฐานันดรเป็นพิเศษ จากราษฎรสามัญ เพื่อมีอำนาจในราชกิจนั้น ๆ อันมีเป็นหน้าที่การ บำรุงราชยุราชจึงเป็นราชกร…

เนื้อหาพูดถึงสี่สังคหวัตถุเป็นแนวทางการพัฒนารัฐสมบัติที่สำคัญ โดยเน้นที่เกษตรกรรม การค้า และการสนับสนุนประชาชนเพื่อสร้างความสามัคคีในชาติ พระมหากษัตริย์มีบทบาทในการบำรุงรักษาป้องกันโจรภัยและสร้างความม

…ได้ แลสามารถ รักษาตนด้วยตนเอง ความเจริญสมบูรณ์เกิดมีแก่หมู่ชน เป็นผลแห่งความประกอบชอบนั้น จึง สันนิษฐานเห็น เช่นกาสิกกรัฐในทีฆาวุชาดก ซึ่งได้ยกเป็นนิทัศนะไว้แล้วในหนหลัง

…วยและมั่งคั่ง โดยอ้างถึงตัวอย่างเกี่ยวกับจุลลกเศรษฐีและคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่สอนให้คนทำงานเพื่อเป็นฐานในการสร้างความเจริญ

…เด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ได้ทรง พระปรารภความคลาดจากประโยชน์ เพราะคลาดจากเวลา ทรงภาษิตพระคาถาว่า อุฏฺฐานการมุติ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาเสีย อุเปโต ชนผู้ยังหนุ่ม มีกำลังว่องไว แต่เข้าไปถึงความคร้าน ไม่ขยันใน…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา

…มาตย์ ไปยุยงลิจฉวีราช ให้แตกสามัคคีจากกัน จึงได้มีชัย ตีได้แคว้นวัชชีมาอยู่ใต้อำนาจของพระองค์ สันนิษฐานว่า ครั้งก่อนยังไม่เป็นเวลาการจึงไม่สำเร็จสมหมาย ครั้นภายหลังประกอบกลอุบายถูก คราวจึงสําเร็จได้ นี้เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเตรียมการที่เหมาะสมในเวลาที่สงบ และการใช้เวลาทำกิจกรรมให้ตรงตามเวลาเพื่อความสำเร็จ โดยยกตัวอย่างจากพระเจ้าอชาตศัตรูและพระเทวทัตต์ เพื่อสะท้อนให้เห็นความสำคัญของการไม่ปล่อยให้เวลาล่ว

…สมบูรณ์ ไม่มีทางจะต่อยุทธ์กับพระเจ้าพรหมทัตผู้มีกำลัง ใหญ่ แม้แต่เพียงศึกเดียวเท่านั้น ครั้นลงสันนิฏฐานเช่นนี้แล้วก็ทิ้งพระนครเสีย ปลอมพระองค์ พาพระมเหสีประสาตไป, พระเจ้าพรหมทัตต์ก็ได้โกศลรัฐโดยง่ายดาย ไ…

บทความนี้สำรวจพระราชประวัติของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ในพระราชบันทึกแห่งปี 2464 ที่มีการเลือกคุณสมบัติในการถวายวิสัชนาเกี่ยวกับมงคลวิเศษและกาลัญญุตา การรู้จักโอกาสสำคัญในการบำเพ็ญพระราช

…้เจริญด้วย อายุ วรรณะ สุข พละ ธนสารสมบัติทั้งปวง เป็นส่วนปรหิตปฏิบัติ แม้ในทางศาสนจักรก็ได้ปฏิบัติในฐานะทรงเป็นองค์ เอกอัครศาสนูปถัมภก โดยควรทุกประการ ในพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษานี้ ได้ทรงพระ กรุณาโปรด …

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ เพื่อความเจริญของประเทศชาติไทยด้วยความไร้ขีดจำกัด ทรงเป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภกในการดำเนินภารกิจด้านศาสนา ซึ่งประกอบด้

…มหาสังฆปริณายก ๒๔๐ พระบรมราชปณิธานที่ทรงตั้ง ไว้ที่ปรากฏเป็นพระปฐมบรมราชโองการจึงเป็นพระราชสัจจาธิษ ฐานและพระราชสัจจวาจาตามพระพุทธภาษิตที่ตรัสไว้ว่า “สัจจ์ เว อมตา วาจา คำสัตย์ จริงเป็นอมตวาจา วาจาที่ไม่…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชดำรัสของสมเด็จพระญาณสังวร และความสำคัญของคำสัตย์จริงตามพระพุทธภาษิต อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และประชาชนไทย โดยยกตัวอย่างธรรมะอย่างเช่น มัททวะและตบะ คุณ เพื่อ

…วย ผู้ที่ทำบุญย่อมได้รับอิ่มอกอิ่มใจคือได้บุญ” “การพัฒนาประเทศจำเป็นต้องทำตามลำดับขั้น ต้องสร้างพื้นฐาน คือความ พอมีพอกินพอใช้ของประชาชนส่วนใหญ่เบื้องต้นก่อน โดยใช้วิธีการ และใช้อุปกรณ์ที่ ประหยัดแต่ถูกต…

เนื้อหาเน้นย้ำบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการพัฒนาประเทศ โดยระบุว่าการช่วยเหลือประชาชนเป็นหน้าที่สำคัญซึ่งสอดคล้องกับคำสอนพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังนำเสนอวิธีการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างมีลำดับ ทำให้เกิดค

…ีตบะ ปรากฏเป็นผู้มีสง่าเป็นที่ยำเกรง ดังที่พูดกันว่า มี ตบะ เดชะ ส่วนผู้ที่ไม่ปฏิบัติให้สมกับหน้าที่ฐานะของตนย่อมเป็นผู้ไม่มีตบะอย่างนั้น ไม่ปรากฏ เป็นผู้มีสง่า ไม่เป็นที่ยำเกรง มีภาษิตกล่าวไว้ในมหาสุตโส…

ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก บำเพ็ญขันติอดทนตรากตรำต่อหนาวร้อนหิวกระหาย ២៣៦ อดทนลำบากต่อทุกขเวทนาในเวลาทรง ปฏิบัติงาน ในเวลาทรงพระประชวรอดทนพระราชหฤทัยต่อารมณ์ทั้งที่น่าปรารถนา แ

…้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต่อประชาชนและฐานะต่างๆ ในการวิจารณ์และปฏิบัติตนซึ่งเข้ากับหลักการของมัททวะและขันติ การที่พระองค์ดำรงตนในลักษณะนี้มีค…