ดวง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 105 / 171

…ุจความแตกแห่งภาชนะดินทั้งหลายที่สุด ทุบด้วยก้อน และดุจความเหือดหายไปแห่งหยาดน้ำค้างทั้งหลายที่รัศมี ดวงอาทิตย์ต้องเอาฉะนั้น เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัส (๓ คาถาแรก และพระโพธิสัตว์กล่าวคาถาที่ ๔) ว่…

ในพระพุทธศาสนา วิสุทธิมรรคชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จักความตายที่ใกล้เข้ามาในชีวิตเรา เหมือนกับน้ำที่เหือดหายไปในฤดูร้อน หรือผลไม้ที่สุกแล้ว ซึ่งมีความไม่ถาวร ความตายเป็นเรื่องที่ไม่อาจหลีกหนีได้

…ือตั้งอยู่ ดุจหยาดน้ำมัน (ที่ตกลงไปบนน้ำ) อาบแผ่ไปทั่วน้ำ ฉะนั้น ซึ่งเมื่อมันกำเริบ (เป็นโรคดีซ่าน) ดวงตาของสัตว์ทั้งหลาย จะเหลืองวิเวียนไป ตัวก็จะอักเสบเป็นผื่นคัน ที่ติดที่ ขังอยู่ในฝัก น้ำดี” ซึ่งคล้า…

…ดีไม่ติดที่มีสีเหลืองหม่น สภาวะของน้ำดีส่งผลต่อสภาพร่างกายและจิตใจของสัตว์ เมื่อเกิดโรคดีซ่านจะทำให้ดวงตาเหลือง และเมื่อเกิดดีเดือดจะทำให้สัตว์มีอาการแห่งจิตวิปลาส เช่น ขาดความละอายและทำสิ่งที่ไม่น่าทำ เ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 82 ดวงตามจำนวนโกฏฐาส ย่อมเกิดแก่พระโยคาวจรนั้นได้ ดุจปฐมฌาน หลายดวงเกิดแก่พระมาลูกเถระฉะนั้น ได้ยินว่า ท่า…

ในตอนนี้ได้กล่าวถึงดวงตามและการเกิดของพระโยคาวจรที่สามารถเข้าใจธรรมะจากการปฏิบัติฌานแตกต่างกันตามวิธีการเข้าฌาน นอกจากนี้ย…

…าศ ดุจดังรูปาวจรจิตแนบแน่นใน กสิณมีปฐวีกสิณเป็นต้น ฉะนั้น ก็แม้ในอากาสานัญจายตนฌานนี้ ชวนะ ๓ หรือ ๔ ดวงในส่วนเบื้องต้น ยังเป็นกามาวจรสัมปยุตด้วย อุเบกขาเวทนาอยู่ ชวนะดวงที่ ๔ หรือที่ ๕ จึงเป็นอรูปาวจร คำ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการนึกหน่วงเอากสิณในฌานอุปจาร การพัฒนาจิตให้รู้ลึกในนิมิตแห่งอากาศ การรำงับนิวรณ์และเสริมสร้างสมาธิ ที่สำคัญคือ การเข้าใจในรูปแบบการละนิวรณ์อย่างละเอียดในอรูปฌาน เพื่อให้เข้าถึงค

…ป็นอารมณ์เกิดขึ้นว่า "ทิพพโสต- ธาตุจักเกิดขึ้นในบัดนี้" ครั้นมโนวาราวัชชนะนั้นดับแล้ว ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ย่อมแล่นไป ซึ่งบรรดาชวนะเหล่านั้น ๓ หรือ ๔ ดวงแรก เป็นกามาวจร มีชื่อว่าบริกรรม อุปจาร อนุโลม และ โค…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปรับมโนทวาราวัชชนะเพื่อให้เสียงที่ต้องการเป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น พร้อมกับการอธิบายถึงทิพพโสตธาตุและญาณที่เกิดขึ้นจากอัปปนาจิตตามแนวทางการฝึกสมาธิและภาวนา เพื่อให้บรรลุความสาม

…] ส่วนในปาฐะมี "สราคิ วา จิตต์ - จิตมีราคะ....หรือ" เป็น อาทิ มีอรรถกาธิบายว่า จิตที่สหรคตกับโลภะ 4 ดวง พึงทราบว่าชื่อ สราคจิต (จิตมีราคะ) จิตที่เหลือ คือจิตที่เป็นกุศลและอัพยากฤต เป็นไปในภูมิ ๔ ชื่อวีตร…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์จิต ๑๖ ประเภทตามคำสอนในวิสุทธิมรรค โดยเริ่มจากการอธิบายภาวะของภิกษุที่มีความสามารถในการเข้าใจจิตของผู้อื่นในระดับที่เป็นปัญจโวการและจตุโวการ รวมถึงการทำบริกรรมเริ่มต้นจากการ

…ย (นัยเฉพาะตน ไม่ปนเจือ คือเป็นโมหะแท้ ไม่เจือด้วยโลภะ โทสะ ก็จิตที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ ๒ ดวงเท่านั้น ชื่อว่าสโมหจิต (จิตมีโมหะ) แต่แม้อกุศลจิต ๑๒ ดวง ก็พึงทราบว่าเป็นสโมหจิต ด้วย เพราะโมหะมีอย…

…มที่กล่าวในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงจิตที่มีอาการต่าง ๆ เช่น สโมหจิต ซึ่งเป็นจิตที่มีโมหะ ออกุศลจิต ๑๒ ดวงก็ถือเป็นสโมหจิต และแบ่งประเภทจิตที่แตกต่างกัน เช่น วีตโมหจิต, สังขิตตจิต จนถึงอนุตตรจิต รวมถึงการแบ…

…ยพรึก ...แห่งพระปัจเจกพุทธทั้งหลาย ... เช่นกับ แสงจันทร์ ...แห่งพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ปรากฏเป็นเช่นกับดวง อาทิตย์ ๑,๐๐๐ ดวง ในฤดูสารท ซึ่ง (แต่ละดวง) ประดับไปด้วย สหัสรังสี (พันแสง) (นี่) ประการหนึ่ง ประกา…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการดำเนินพระญาณที่ถูกต้องและไม่ติดขัด รวมถึงการเปรียบเทียบความสามารถในการระลึกปุพเพนิวาสของพระสาวกและพระพุทธเจ้าด้วยแสงที่เปรียบเทียบกับแสงต่าง ๆ ที่แสดงถึงความรู้และคุณธรรม สามารถ

…ุติ (จากภพก่อน) ให้เป็นอารมณ์เกิดขึ้น แก่ภิกษุนั้น และครั้นมโนทวาราวัชนะนั้นดับไปแล้ว ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ทำนามรูปนั้นแหละให้เป็นอารมณ์แล่นไป ซึ่งชวนะควงต้น ๆ ที่มีชื่อว่าบริกรรมเป็นต้น เป็นกามาวจร ดวงสุดท…

เนื้อหาเกี่ยวกับญาณที่จัดเป็นบริกรรมสมาธิญาณและความหมายของชาติในศาสตร์พระพุทธศาสนา อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมาธิและอารมณ์เกิดขึ้นในภิกษุ การพัฒนาและการเข้าใจในสภาวะต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น รวมถึงการมองเ

…ลก) ด้วย อาจารย์พวกหนึ่งว่า "ในสัตว์ เหล่านั้น พวกสัตว์นรกย่อมพินาศ เพราะความปรากฏเกิดขึ้นแห่งสูรย์ ดวงที่ ๗๖ ๑. องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๐๒. ๒. ถ้าเป็นเช่นนั้น ก็เป็นการยอมรับว่า ไฟนรกนั้นไม่เท่าไร สู้ไฟบรรลัยกั…

เนื้อหาเกี่ยวกับความพินาศและการตั้งขึ้นใหม่ของพุทธเกษตรในสมัยที่ประสบภัยด้วยไฟ ที่มีการระบุต้นเหตุของภัยธรรมชาติและผลกระทบต่อชีวิตของสัตว์ทั้งหลาย สำหรับสัตว์ที่อาศัยฝนและผลไม้นั้นต้องประสบกับการสูญพั

…อนกัน สัตว์แม้ทั้งปวงย่อมเกิดในพรหมโลกได้ ด้วย อำนาจฌานที่ตน (ไป) ได้ในเทวโลก ดังนี้แล [เกิดสูรย์ ๗ ดวง] อนึ่ง ต่อแต่ฝนขาด ล่วงกาลไปนานไกล สูรย์ดวงที่ ๒ ก็เกิด ปรากฏขึ้น จริงอยู่ ข้อนี้พระผู้มีพระภาคเจ้า…

…เทวโลก โดยไม่มีสัตว์ใดที่ปราศจากกรรมที่ดี เช่นเดียวกับการเกิดในสุริยเทพบุตร เกี่ยวกับการเกิดสูรย์ ๒ ดวงและความสามารถในการเจริญฌานของเทวดาในสถานการณ์ที่แตกต่างกัน และยังคงมีการอภิปรายเกี่ยวกับพลังของฌานที…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 194 แต่นั้นไปอิกล่วงกาลนานไกล สูรย์ดวงที่ 6 ก็เกิดปรากฏขึ้น เพราะความเกิดปรากฏขึ้นแห่งสูรย์ดวงที่ ๓ ไรเล่า สกลจักรวาฬก็ลุก (ไหม้) พรึบขึ้น…

บทที่พูดถึงการเกิดของสูรย์ดวงที่ 6 ซึ่งสร้างแรงปรากฏการณ์มากมายในจักรวาล เมื่อสูรย์ดวงที่ 3 เกิดปฏิกิริยา ทำให้เกิดปรากฏการณ์ไฟไห…

…ยู่มาแสงในตัวของเขาทั้งหลาย อันตรธานไป ความมืดก็มีขึ้น เขาทั้งหลา เขาทั้งหลายเห็นมืดเข้าก็กลัว [เกิดดวงอาทิตย์] ต่อนั้น ดวงสูรย์ (ใหญ่) ๕๐ โยชน์เต็ม อันยังความกลัวให้หาย แล้วยังความกล้าให้เกิดแก่สัตว์เหล…

…กิดเป็นพรหมสัตว์ที่มีแสงในตัว แต่เมื่อแสงนั้นหายไป ความมืดก็เกิดขึ้น ทำให้เกิดความกลัว กับการเกิดของดวงอาทิตย์ที่ช่วยปลอบประโลมและให้แสงสว่างใหม่แก่พวกเขา จนทำให้มีความกล้าอีกครั้ง

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 197 [เกิดดวงจันทร์] อยู่มา ครั้นสูรย์ทำความสว่างในกลางวันแล้วอัสดงไป เขา ทั้งหลายก็คร่ำครวญว่า "พวกเราได้แสงสว่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเกิดดวงจันทร์และดวงนักษัตรหลังจากที่ดวงอาทิตย์อัสดง มีการกล่าวถึงการยอมรับแสงสว่างจากดวงจันทร์ว่าเป็นสิ่งที…

… "ครั้น มโนทวาราวัชนะ ทำรู)ที่ประการดังกล่าวแล้วนั้นให้เป็นรูปารมณ์เกิด ขึ้นแล้วดับไป ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง ทำรูปนั้นแหละเป็นอารมณ์ เกิดขึ้น" ดังนี้เป็นอาทิ พึงทราบโดยนัยที่มีมาในตอนก่อนนั้นเถิด แม้ในญาณนี้ …

บทความนี้สำรวจอันตรายที่ทิพยจักษุสามารถก่อให้เกิดแก่บุถุชน โดยเฉพาะการมองเห็นรูปอมนุษย์ที่น่ากลัวซึ่งอาจนำไปสู่วิกลจริตได้ นอกจากนี้ยังนำเสนอความเป็นมาและการเกิดขึ้นของทิพยจักษุ รวมถึงความเชื่อมโยงระห

…ป อาวัชนะ (จิตนั้น) ทำขณปัจจุบันเป็นอารมณ์แล้วดับไปพร้อมกับอารมณ์นั้น นั่นเอง แต่นั้น ชวนะ ๔ หรือ ๕ ดวง (แล่นไป) ซึ่งดวงสุดท้าย (คือ ดวงที่ ๔ หรือดวงที่ ๕) เป็นอิทธิจิต นอกนั้นเป็นกามาวจรจิต จิตที่ดับไปแ…

ในบทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ของเกจิอาจารย์เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ โดยมีการชี้แจงความแตกต่างระหว่างจิตที่เป็นเครื่องคิดและเครื่องรู้ และมุมมองจากพระอรรถกถาจารย์ที่ระบุถึงแนวคิดเกี่ยวกับสันตติปัจจุบันและอั

ประโยค - วิชาธรรมวจรแปล ภาค ๓ ตอน ๑ หน้าที่ ๕๐ ดวงที่เหลือจึงเกิดขึ้นแต่ (อุกคฤติ) โกลมหูลเป็น ๙ โดยประเภทแห่ง โสมัส อุปบาทา ทิฏฐิทัศน์ และสังขาร พึงท…

บทนี้เน้นศึกษาเกี่ยวกับธรรมวจรซึ่งประกอบด้วยองค์ความรู้ด้านจิตใจและสภาวะต่างๆ โดยแบ่งประเภทดวงและแนวการเกิดขึ้นที่สัมพันธ์กับโสมัสและความรู้สึก ทางการวิจัยความเข้าใจในเรื่องโทมนัส รวมถึงการปฏิบั…

…นะ (ความไหวแห่ง วงค์) ก็มีขึ้น ต่อกันครั้งดับไป กิริยามโนโนรตุาทำบั้นนั้น แหละเป็นอารมณ์ เป็นดังตัดวงค์ ยังวังจดนะ (กิริออความคำนึงถึง อารมณ์) ให้ล้วนเกิดขึ้น นับแต่นั้นโลดควรเป็นดังนี้ แต่ ในโมนาวาร…

ในหน้าที่ 60 ของวิทยาธิรมรรเปล่า จะมีการกล่าวถึงความสำคัญของความสืบต่อแห่งวงค์และอารมณ์ในการรับรู้ของสัตว์ มีกลไกที่เกี่ยวข้องกับฤทธิ์กิริยามโนวิญญาณาธาตุ และอารมณ์ที่เชื่อมโยงกับวงค์ ซึ่งมีผลต่อการเก

…๕ ชนะใด ๆ ได้จ้แล้ว ชนะ นั้น ๆ ย่อมเล่นไป และ ความเป็นไปแห่งวิญญาณ เป็นคฤส อกุศล และกิริยา (รวม) ๕๕ ดวง ด้วยอำนาจชนะ พึ่งทราบดังกล่าวนาวานะนี้ [๑๓ ตารมมนะ] ส่วนว่า ในที่สุดแห่งชนะ ถ้าถามมันนั้นเป็นติมหน…

เอกสารนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับกามาวจรชนะที่เกิดขึ้นในลำดับมนาวาระ และนำเสนอวิธีการที่ชนะเหล่านี้ทำงานร่วมกับวิญญาณและการปรับเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจากอารมณ์ การตีความแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จ

ประโยค - วิชาชีววิทยาแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้าที่ ๘๕ วิญญาณดวงที่ ๑ เป็นฉันใด แม่ที่สัมโมคคับกามาวจรสิก วิญญาณ ดวงที่ ๒ ก็เป็นฉันนั้น ความแปลกในวิญญาณดวงที่ ๒ นี้…

ในเนื้อหานี้จะกล่าวถึงความเป็นไปได้ของวิญญาณในรูปแบบต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์กับวิญญาณดวงที่ ๑ ถึงดวงที่ ๔ โดยพูดถึงความสัมพันธภาพและลักษณะเฉพาะตัวของแต่ละวิญญาณ รวมทั้งการหารือเกี่ยวกับกรุ…