ดังนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 109 / 311

…อต่อคำศัพท์ เป็นวิธีนิยมในภาษาบาลีอย่างหนึ่ง เช่น คำปกติ จิร อาคโต อสิ ถ้าพูดเป็นสนธิว่า จิรมากโตสิ ดังนี้ คำสนธิฟังไพเราะกว่าปกติ แต่ผู้ศึกษาต้องรู้จักวิธีต่อ วิธีแยก และ ความนิยมใช้ ฉะนั้น จึงต้องเข้าใจวิ…

เอกสารนี้เป็นคำอธิบายบาลีไวยากรณ์ ซึ่งรวมถึงสมัญญาภิธานและสนธิ โดยผู้เขียนมีเป้าหมายที่จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจระบบการใช้ภาษาบาลีอย่างถูกต้อง รวมถึงการออกเสียงและการเขียนสะกดที่ถูกต้อง ก้าวสู่การเรียนรู

…๒ ตัวนี้ เป็นทีฆะก็มี รัสสะก็มี คือ ถ้าไม่มีพยัญชนะสังโยค คือตัวสะกดที่ซ้อนอยู่เบื้องหลัง เช่น เสโข ดังนี้เป็นทีฆะมีเสียงยาว แต่ถ้ามีพยัญชนะสังโยค คือตัวสะกดที่ซ้อน อยู่เบื้องหลัง เช่น เสยฺโย โสตฺถิ ดังนี้เ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างพยัญชนะและสระในการออกเสียง มีการจำแนกประเภทของสระเป็นรัสสะและทีฆะ อธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับเสียงสั้นและเสียงยาว ความสำคัญของพยัญชนะสังโย

…ก ตามเสียง ที่หย่อนและหนัก, เสียงพยัญชนะที่ถูกฐานของตนหย่อน ๆ ชื่อ สิถิล ที่ถูกฐานของหนัก ชื่อ ธนิต ดังนี้ :- พยัญชนะที่ ๑ ในวรรคทั้ง ๕ คือ ก จ ฎ ต ป เป็น สิถิลอ โฆสะ ค " " & 11 ข อ ง ถ ผ " ธนิตอโมสะ คช ท ท…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ซึ่งมุ่งเน้นที่เสียงของพยัญชนะทั่วไป โดยมีการแยกแยะระหว่างเสียงก้อง (โฆสะ) และเสียงไม่ก้อง (อโฆสะ) ทั้งนี้ยังมีการแบ่งระดับเสียงออกเป็น สิถิล (เสียงเบา) กับ ธนิต (เ

… คือ อิติ แล้วแปลง นิคคหิตเป็น น. อุ Bฬอาเทโส มี ๒ คือ แปลงสระหน้า ๑ แปลงสระหลัง ๑. แปลงสระหน้านั้น ดังนี้ :- ถ้า อิ เอ หรือ อุ โอ อยู่หน้า มีสระอยู่เบื้องหลัง แปลง อิ เอ หรือ

เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับหลักการและกฎเกณฑ์ในการลบสระในบาลีไวยากรณ์ เช่น ข้อกำหนดสำหรับสระด้านหน้าและด้านหลังที่ต้องมีรูปไม่เสมอกัน รวมถึงวิธีการจัดการกับสระเพื่อสร้างคำใหม่ โดยสรุปแล้ว หากท่านต้องการทำกา

…, จกฺขุ=อาปาถ์ เป็น จกฺขุวาปาก. ว โอ ที่แปลงเป็น ว นั้น เช่น อถโข-อสฺส เป็น อถขวสส. แปลงสระหลังนั้น ดังนี้ :- ถ้ามีสระอยู่หน้า แปลง เอ ซึ่งเป็นสระหลัง (ซึ่งตั้งอยู่ข้างหน้า เอว ศัพท์) เป็น ริ แล้วรัสสะสระหน…

บทความนี้อธิบายวิธีการแปลงพยัญชนะและสระในบาลี โดยมีตัวอย่างการแปลงต่างๆ เช่น การแปลง อิ หรือ เอ เป็น ย การแปลง อุ หรือ โอ เป็น ว โดยใช้ตัวอย่างในบทบาลีเพื่อให้เข้าใจได้ง่าย รวมไปถึงการลบพยัญชนะซ้อนกัน

…ไม่มีศัพท์หลัง ก็แปลงได้) พยัญชนะอาคม ๘ ตัว คือ ย ว ม ท น ต ร พ นี้ ถ้าสระ อยู่เบื้องหลัง ลงได้บ้าง ดังนี้ :- ย อาคม เช่น ยถา อิท เป็น ยถยท ว " " อุ=ทิกฺขติ " วุฒิกฺขติ

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นไปที่การแปลงพยัญชนะและวิธีการใช้สระในบาลี รวมถึงตัวอย่างการแปลงที่อาจเกิดขึ้นในรูปแบบต่างๆ ซึ่งจะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจวิธีการสร้างคำและประโยคในบาลีได้ดียิ่งข

…ังต่อไปนี้: ๑. ถ้าสระหน้าและสระหลัง มีรูปเหมือนกัน เอาสระทั้งสองนั้น ผสมกันเข้า เป็นทีฆะตามรูปของตน ดังนี้ :- อ กับ อ ผสมกัน เป็น อา อิ " " อิ อุ อุ อา อี " " " อา อี อู อู อี " " อ " อา อี อู ๒. ถ้าสระหน้า…

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับการทำสนธิในภาษาบาลี โดยอิงตามคำสอนของพระมหาสมณาธิ เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจวิธีการที่หลากหลายและแตกต่างจากภาษาสันสกฤต ซึ่งมีวิธีการที่เข้มงวดและกำหนดเฉพาะ รวมถึงการผสมสระในแต่ละกรณีเพื

… (แต่) เป็นเร็ว คือไม่เป็นเนือยๆ เป็นไปฉับพลันสำหรับบางคน (พึงทราบวินิจฉัย ) ในปฏิปทาและอภิญญานั้น (ดังนี้) ใน บรรดาสิ่งสัปปายะและอสัปปายะทั้งหลายก็ดี บุพกิจทั้งหลายมีการตัด ปลิโพธเป็นต้นก็ดี อัปปนาโกศลทั้ง…

บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับอภิญญาและปฏิปทา โดยเน้นการพิจารณาถึงความยากง่ายในการเจริญปฏิปทาและอภิญญาในผู้ฝึกฝน ในขณะที่การเสพสิ่งสัปปายะและอสัปปายะส่งผลต่อการพัฒนาปัญญาและความสะดวกในการปฏิบัติธร

…อน และ อินทรีย์อ่อน ย่อมเป็นการสะดวก แต่อภิญญาเป็นช้า แต่ว่าอภิญญา ของผู้มีอินทรีย์กล้าย่อมเป็นเร็ว ดังนี้ ในปฏิปทาและอภิญญาเหล่านี้ บุคคลใดได้สมาธิด้วยปฏิปทาลำบาก และด้วยอภิญญาช้า สมาธินั้น ของบุคคลนั้นเรี…

บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างปฏิปทาและอภิญญาในหลักธรรมของวิสุทธิมรรค และวิธีการที่ความสั่งสมในสมถะและวิปัสสนาส่งผลต่อการพัฒนาทางธรรม. นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงความสำคัญของการต่อสู้กับกิเลสและการพัฒ

…าน ละสุขเสีย เหลือองค์ ๒ ด้วยอำนาจแห่งสมาธิอันประกอบ ด้วยอุเบกขาเวทนา สมาธิ ๔ เป็นองค์แห่งฌาน ๔ นี้ ดังนี้ อย่างนี้แล สมาธิเป็น ๔ โดยเป็นองค์แห่งจตุกฌาน (จตุกกะ ที่ ๔ ] สมาธิที่เป็นหานภาคิยะ (เป็นทางฝ่ายเสื…

บทความนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับสมาธิและฌานในวิสุทธิมรรค โดยบรรยายความหมายของฌาน ๔ รวมถึงทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน พร้อมกับอธิบายการประกอบสมาธิและการจัดประเภทสมาธิ ทั้งหานภาคิยะ ฐิติภาคิยะ วิเสสภาคิยะ

…รอันสหรคตด้วยนิพพิทาใกล้ต่อ วิราคะ ผุดขึ้น (เป็นไป) ปัญญาก็เป็นนิพเพธภาคินี (ไปข้างรู้แจ้ง แทงตลอด) ดังนี้ แม้สมาธิอันสัมปยุตด้วยปัญญานั้นก็เป็นสมาธิ 4 (อีกนัยหนึ่ง) อย่างนี้แล สมาธิเป็น ๔ โดยจำแนกตามฝ่าย ม…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้ชี้แจงเกี่ยวกับวิธีการพัฒนาสมาธิและปัญญาในระดับต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทของสมาธิออกเป็น ๔ ประเภท ตามภูมิและลักษณะการทรงตัว เช่น กามาวจรสมาธิ และรูปาวจรจิต ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงคว

…ยเสื่อม) ชื่อว่า ความเศร้าหมอง วิเสสภาคิยธรรม (ธรรมอันเป็นไป ทางฝ่ายวิเศษขึ้น ) ชื่อว่าความผ่องแผ้ว ดังนี้ ในธรรม ๒ 1) ๑. อภ. ๒๕/๒๕๖ ๒. อภิ.วี ๓๕/๔๖๕

บทความนี้นำเสนอการแบ่งประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค เช่น ฉันทสมาธิ, วิริยสมาธิ และจิตตสมาธิ พร้อมทั้งอธิบายถึงความเศร้าหมองและความผ่องแผ้วแห่งสมาธิ รวมทั้งแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องในวิภังค์เพื่อให้ผู้สนใ

…ตามนัยนี้ว่า "สัญญาและมนสิการที่สหรคตด้วยความไม่มี วิตกเกิดขึ้น (ดำเนินไป) ปัญญาก็เป็นวิเสสภาคินี " ดังนี้ [การเจริญสมาธิ] ส่วนคำเฉลยในปัญหาข้อว่า " สมาธินั้นจะพึงเจริญอย่างไร " นี้จึงทราบต่อไปนี้ สมาธิใดอั…

บทนี้สื่อถึงการเข้าใจและเจริญสมาธิตามหลักของวิสุทธิมรรค โดยการเชื่อมโยงสมาธิกับการเจริญปัญญา ทั้งยังอธิบายถึงลักษณะเฉพาะของสมาธิที่ถูกต้องและผลกระทบต่อการเจริญธรรมในระดับต่างๆ ของผู้ปฏิบัติ เพื่อให้ได

…่ยวไปไม่ถูกขัดขวางในที่ทั้งปวง อนึ่ง ด้วยมรณสติ เธอคิดอยู่ว่า อวสฺส์ มยา มริตพฺพ์ ( เราต้องตายแน่ ) ดังนี้ จะละอเนสนาเสียได้ มีความสังเวชเพิ่มขึ้นๆ เป็นผู้มีความ ประพฤติไม่ย่อหย่อน ( ในสัมมาปฏิบัติ ) อนึ่ง …

เนื้อหาพูดถึงการฝึกจิตด้วยเมตตา โดยแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่เมตตาต่อผู้อื่นและสัตว์ โดยการสร้างจิตสำนึกของการเกิดและความตายเพื่อละอเนสนาและการมีความประพฤติไม่ย่อหย่อนในสัมมาปฏิบัติ การเร

… วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 36 ( ภิกษุลัชชีจักรักษา ภิกษุลัชชีจักรักษา ภิกษุลัชชีจักรักษา ดังนี้ ก็ในการให้กรรมฐานนี้ ภิกษุ (ผู้บรรลุมรรคผล ) มีพระ ขีณาสพ เป็นต้นที่กล่าวมาก่อน (นั้น) ย่อมบอกได้แต…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการให้กรรมฐานโดยภิกษุลัชชี ซึ่งเน้นการบรรลุผลจากการปฏิบัติและความรู้ที่ได้จากการศึกษาพระสูตร การกำหนดกรรมฐานในทางที่เหมาะสมและการทำวัตรปฏิบัติต่ออาจารย์ผู้ให้กรรมฐาน เพื่อเสริมสร

…ารย์ตักมาไซร้ ก็เป็นการไม่สมควร ต่อท่านบอกว่า " ล้างเถิด อาวุโส น้ำนั่นมิใช่ฉันตักมา คนอื่นตักดอก " ดังนี้แล้ว จึงไปนั่งในที่ๆ อาจารย์มองไม่เห็น จะเป็นที่ว่างอันมีสิ่งปิดบัง หรือว่ากลางแจ้ง ทางท้ายๆ วัดก็ได…

ในเนื้อหาอธิบายถึงการทำความสะอาดที่ถูกต้องสำหรับอาจารย์ โดยมีการเตรียมอุปกรณ์ เช่น น้ำมันสำหรับใช้ได้หลายอย่าง และการจัดให้อาจารย์โดยไม่เร่งเร้า ทั้งนี้ยังมีการกล่าวถึงขั้นตอนการล้างเท้าและการบำบัดอวั

…โลภะเป็นต้นอ่อน บุคคลนั้นย่อมจะเป็นคนไม่โลภ ไม่ฉุนเฉียว และฉลาดด้วย ดุจพระ มหาสังฆรักขิตเถระ ฉะนั้น ดังนี้ ก็แล บุคคลที่เรียกใน อุสสทกิตตน ว่า คนโลภ นั้น ( พึงทราบ ว่า ) ได้แก่คนราคจริต (ในจริยาวิจารนี้) ส่…

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์ธรรมชาติของอโลภะที่มีบทบาทสำคัญต่อกรรมของบุคคล และความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและการกระทำที่เกี่ยวข้องกับอโลภะ โทสะ และโมหะซึ่งมีผลต่อสภาพจิตใจและลักษณะของบุคคล นอกจากนี้ยังเสนอว

…หะ เป็นรอยเลอะเลือน ( แต่ ) รอยเท้า เช่นนี้นี่เป็นรอยเท้าของท่านผู้มีหลังคา (คือกิเลส ) อันเปิดแล้ว ดังนี้ แม้การยืนแห่งคนราคจริต ก็มีอาการนุ่มนวลน่าเลื่อมใส แห่ง คนโทสจริต มีอาการกระด้าง แห่งคนโมหจริต มีอา…

ในเนื้อหานี้ได้เสนอการวิเคราะห์ลักษณะการเดิน นั่ง และนอน ของผู้คนตามประเภทต่างๆ ของจิตใจ โดยจัดกลุ่มออกเป็นสามประเภทคือ ราคจริต (คนมีราคะ), โทสจริต (คนมีโทสะ) และโมหจริต (คนมีโมหะ) โดยมีการชี้ให้เห็นว

…ารมีการดูเป็นต้น ด้วยประการฉะนี้ [ลักษณะโดยธรรมประวัติ ข้อว่า " และโดยธรรมประวัตินั่นแล " นั้น มีนัยดังนี้ ก็ธรรม ทั้งหลายคือ มายา สาเถยยะ มานะ ปาปิจฉตา (ความปรารถนา ลามก ) มหิจฺฉตา ( ความมักมาก ) อสนฺตุฏฐิ…

บทความนี้เกี่ยวข้องกับการพิจารณาความรู้สึกของมนุษย์เมื่อเห็นรูปต่างๆ โดยอธิบายถึงบุคคล 3 ประเภทที่มีการตอบสนองต่อรูปดังกล่าว ทั้งคนโทสจริต คนโมหจริต และคนสัทธาจริต พร้อมทั้งมีการพูดถึงคุณสมบัติของผู้ท

…ค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 52 ธรรมทั้งหลายคือ โกธะ อุปนาหะ มกขะ ปลาสะ อิสสา มจุฉริยะ ดังนี้เป็นต้น ย่อมเป็นไปมากแก่คนโทสจริต ธรรมทั้งหลายคือ ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ วิจิกิจฉา อาทานคาริตา (คว…

เนื้อหาที่นำเสนอในบทนี้เกี่ยวข้องกับธรรมต่างๆ ที่มีผลต่อบุคลิกภาพและจิตใจของคนในรูปแบบต่างๆ เช่น ความโกรธ, ความหลง, และความเชื่อมั่นในธรรม ซึ่งมีคำอธิบายถึงคนแต่ละประเภทที่เกิดจากธรรมเหล่านี้ ที่สำคัญ