ดังนี้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 121 / 308

…ระการนั้น. จ. ตสูส ปาการสู ตา แห่งประการนั้น. ส. ตสูมิ ปาการ ตา ในประการนั้น. ถา ปังอัจจงใน ย ศัพท์ ดังนี้ ป. โย ปากไร ยถา อ. ประการใด. ทู. ย ปากิ ยถา ซึ่งประการใด. ต. เยน ปากบาร ยถา ด้วยประการใด. จ. ยสสุด …

บทอ่านนี้สำรวจการอภิปรายเกี่ยวกับศัพท์ในภาษาไทย โดยมีที่มาที่ไปจากการใช้และการเข้าใจแนวคิดต่างๆ ในการใช้ถูกต้อง โดยเฉพาะคำว่า 'ปการ' และตัวอย่างเช่น 'ประการใด', 'ด้วยประการใด' ที่พบเห็นบ่อย. เนื้อหามุ

…้) ชื่อ คิมริวิทตะ (ปรากฏดูหมอก). นิสิตตติทธิ ในตัณฑ์นี้ มีปัจจัย ๑ คือ ลงแทน นิสิต และ ฐาน คำพูด ดังนี้ :- ทุงิ นิสิตตติ ทุงูลล (ทุมรุ กรรม) อาศัยแล้ว ซึ่งวัด อันชั่ว ชื่อ ทุงลสะ (อาศัยแล้วชั่งวัดอันชั่…

บทความนี้พูดถึงการอภิปรายเกี่ยวกับบาลไวกามและตัณฑ์ โดยระบุถึงปัจจัยที่มีผลต่อนิสิตและคำพูด รวมถึงการอ้างอิงถึงกรรมและปัญญา ที่มีผลต่อการดำรงชีวิต โดยอธิบายความหมายของคำต่างๆ ที่สำคัญและวิธีการเชื่อมโย

…้งหลายอันไม่มีรูป คือจิตและเจตสิกเหล่านี้เป็นไปในอารมณ์ เดียวกัน อยู่ว่า นี้สัญญา นี้สัญญา นี้สัญญา ดังนี้ [๓. อะไรเป็นลักษณะ ฯลฯ ของปัญญา] ส่วนในปัญหากรรม (ข้อ ๓) นี้ว่า "อะไรเป็นลักษณะเป็นรูป เป็นปัจจุบัน…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิชาธรรม แสดงให้เห็นถึงการแยกแยะระหว่างธรรมชาติของปัญญา สัญญา และวิญญาณ โดยเน้นบทบาทที่พระผู้พระภาคเจ้าได้ทรงทำและยกตัวอย่างว่า แม้กิจจะยากแต่ก็ยังสามารถทำได้ ร่วมกับการพูดถึงคำนิยามขอ

ประโยค~ วิชาธรรมพระแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้าที่ ๑๑ กุศลธรรมทั้งหลายยังไม่เกิดก็ไม่เกิดขึ้นด้วย" ดังนี้เป็นต้น ส่วนว่า ความฉลาดอันเป็นไปนั้นที คือ เกิดขึ้นฉับพลันในอายุ คือ เหตุแห่งความสำเร็จแห่งธรรมทั้ง…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของกุศลธรรมและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยแนะนำประเภทของปัญญาที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนากุศลธรรมและการบรรลุธรรม รวมถึงบทบาทของการกำหนดทะเบียนมายาในกระบวนการเรียนรู้เหล่านี้ อีกทั้งให้

…ษฎีจากปัญญา (ปัญญาอันมั่นคงทั้งข้างในและข้างนอก) [ปัญญา ๔] ในฤกษะ (หมวดปัญญา ๔) ทั้งหลาย (มีอธิบายดังนี้) ในฤกษะที่ ๑ ปัญญาเป็น ๔ โดยเป็นปัญญาในอริยสัจ ๔ ดังนี้คือ ความรู้อนุปรากฏเป็น ไป เป็นปัญญาในทุกข์ …

เนื้อหาในบทนี้สำรวจทฤษฎีปัญญาที่เกี่ยวข้องกับอริยสัจ ๔ โดยแบ่งเป็นสองฤกษะ คือตามปัญญาในทุกข์ สมุทัย และนิโรธ รวมถึงการวิเคราะห์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับวัฏฏ์ ๔ ซึ่งสำคัญต่อความเข้าใจในธรรม. เนื้อหาเสนอว

…) นั้นโดยนัยว่า พอได้ถ้อยคำที่พูด ที่กล่าว ที่เปลี่ยนนั้น ก็รู้ว่านี่เป็นสภาวธรรม นี้ไม่ใช่สภาวธรรม ดังนี้ เป็นนิรุต-ปฏิสังขิกา จริงอยู่ ผู้นิรุตปฏิสังขิกา พอได้ยินคำว่า ผลโส เวทย์ ดังนี้เป็นด่าน ก็ย่อมรู้ว…

บทนี้กล่าวถึงความรู้ในการพูดและการเปลี่ยนถ้อยคำ เพื่อให้เข้าใจถึงสภาวธรรมที่แท้จริง ผ่านการเปรียบเทียบกับสมมติสัตว์และการรับรู้ของบุคคลผู้อภิญญา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง ความรู้และนิรุตที่เกี่ยวข้อง

…"ธรรมทั้งหลายอันแยกประเภทเป็นนั้นร คายตนะ ชาดุ อินทรีย์ สังจะ และปฏิสนุปบาท เป็นภูมิ (ของปัญญา นี้) ดังนี้ นัตถิตพิพากษาในอันนี้ความในกันเป็นอันดับแรก [ขั้น ๑] คำว่า ขั้น ได้แก่ขั้นหา คือ รูปขั้น เวทนาขั้น …

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับวิภัทิยมรรกและการทำความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมทั้งหลายผ่านการศึกษาและสอบถาม ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของการสะสมปัญญาและความรู้ในทางธรรม เช่น ภูมิเฉอปัญญา ที่พิจารณาคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกั

…่ออุครูบทั้งหลายเสมอกัน ความผ่องใส (ประสาท) จึงมี เมื่ออุครูบทั้งหลายไม่เสมอกัน ความผ่องใส ก็ไม่มี" ดังนี้ ก็ ในปลาทูบเหล่านั้นมีความแปลกัน เพราะความแปลกันแห่ง กรรมอย่างนี้ จัญและโสตรับรัตถุ (คือความดี ได้แ…

เนื้อหานี้เชื่อมโยงไปถึงการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและความแปลที่เกิดขึ้นในปลาทูบ โดยกล่าวถึงสิ่งที่เกิดจากการมีหรือไม่มีความเสมอภาคในอุครูบ ซึ่งส่งผลต่อความผ่องใสของประสาท นอกจากนี้ยังมีการสำร

… "คนย่อมเห็นรูปทั้งหลายด้วยอัญประสาธใด จัญ ญ ประสาธนั้นเป็นของเล็กละเอียด เปรียบได้กับ ศรีษะเล็ ด" ดังนี้ [โสตะ] ส่วนโสตะ ก็ได้รับการอธิบมีประการดังกล่าวแล้วทำให้ อาน ดูดกลิ่นและอาหารอุปโภคไว้ อนามอุ่นภาย…

เนื้อหานี้พูดถึงการทำความเข้าใจในลักษณะการทำงานของวิญญาณในร่างกาย โดยเฉพาะโสตะ มนะ และชิวหา ที่ได้รับการอุปการะและมีบทบาทในการรับรู้และสะสมประสบการณ์ต่างๆ ทั้งการได้ยิน การรับกลิ่น และความรู้สึกต่างๆ

…และป่าใช้ดีนะนั่น [โครงร่าง 4] ส่วนในโครงร่างทั้งหลาย มีรูปเป็นต้น ต่อแต่ปภาพรู้นั้นไป (มีวิจิฉัย ดังนี้) รูป มีฉับกระบัติเป็นลักษณะ มีความเป็นรัฐสังแห่งจิตวิญญาณ ญาณเป็นรส (คือกิน) มีความเป็นโครงแห่งจิต…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการสำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับจิตวิญญาณและรูปในร่างกาย ซีเรียลวิทยาและการเชื่อมโยงระหว่างร่างกายและจิตใจ มีการอภิปรายเกี่ยวกับความหมายของอุปกรณ์ในกายและการทำงานร่วมกันขององค์ประกอบต่างๆ

ทราบโปรดทราบว่า รูปภาพนี้มีข้อความดังนี้: ประโยค - วิทยาธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้า ๓๘ แม้แต่รูปเดียว อุปาทายรูปนี้มี ๒๔ อย่าง กับกุศลรูปที่ล…

บทความนี้เป็นการอธิบายเกี่ยวกับวิทยาธรรมที่กล่าวถึงรูปในรูปแบบต่างๆ โดยระบุว่ารูปมีทั้งหมด 24 ประเภท และอุปาทายรูป 5 ประเภท ซึ่งรวมถึงอัฐัมติคะ (รูปภายใน) และพาทีร (รูปภายนอก) โดยมีการใช้คำอธิบายจากอา

…าณทั้งสองนั้น ก็พิจารณาโดยอิทธิขึ้นแก่พระอรหันต์ตั้งหลายท่านและน ก็ยังวิญญาณทั้งหมดใน ๓ ภูมิเป็น ๒๐ ดังนี้ [วิญญาณทั้งปวงเป็นไปโดยอาการ ๑๔] โดยประการดังกล่าวมานี้ วิญญาณทั้งสิ้น คือกุศวิญญาณ ๒ ที่มา มี ๓ คื…

เนื้อหาในหน้าที่ 57 นี้อธิบายถึงพื้นฐานของวิญญาณและสมาธิ โดยมีการกล่าวถึงการเกิดของกุศวิญญาณและกิริยาวิญญาณ ทั้งสองประเภทนี้ถูกพิจารณาในความสัมพันธ์กับพระอรหันต์และธรรมชาติต่าง ๆ ของวิญญาณ ตัวปัจจุปฐา

…ิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิิรมีการเห็น (รูป) เป็นต้น ย่อมมีในลำดับแห่งอาชนะ ดังนี้ อาทิอุ้นนเอง จนกว่าวิ่งนจะจะจะจะรวย ๆ ในวงหนึ่ง วิวรรคคิดวงใดเป็นวงสุดท้ายเพื่อน วิวรรคคิดวงนั้นท…

บทนี้สำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับวิญญาณและจิตในบริบทของวัฏสงสาร โดยนำเสนอแนวคิดที่ว่าความเป็นไปของวิญญาณทั้ง ๑๑ และ ๑๔ ดวงนั้นมีความสัมพันธ์กับการใช้อารมณ์ และกรรมที่เกิดจากการกระทำในอดีต การวิเคราะห์นี้จ

…่ 65 ก็จิตสนดนั่นไม่ขาดสายสัตว์ทั้งหลายผู้ท่องเที่ยวอยู่ใน ภาพ คติ จิต และนิวาสทั้งหลาย ย่อมเป็นไปดังนี้ คือ แต่ดูดีปุสิษณี อีก ต่อปุสิษณีวังอึกอิก ... อยู่เนืองๆ แต่ในสัตว์ทั้งหลายั้น ท่าน ผู้ได้บรรลุพระ…

เนื้อหานี้สำรวจการบรรลุพระอรหัตและแนวทางในการเข้าใจจิตและเวทนา โดยการอ้างอิงถึงหลักธรรมและการเสวยรสอารมณ์ รวมถึงความสำคัญของเวทนาในธรรมชาติของวิญญาณ ซึ่งมีการแยกประเภทต่าง ๆ ตามลักษณะและผลของการสัมผัส

ประโยค - วิถีธรรมธรรมนำภาค ๓ ตอน ๑ หน้า ๖๖ โสมมัส อุณฺกษา ญาณและสงฺฆา" ดังนี้เป็นต้น จัดเป็นกุศลวานนา ที่สมปุโญด้วยอุคฺคลวิญญาณ จัดเป็นอุคฺคลวานนา ที่สมปุโญด้วยอัคฺคลวิญญาณ [เ…

เนื้อหากล่าวถึงการจัดประเภทของเวทนา ๕ อันมีความสัมพันธ์กับวิญญาณและลักษณะต่างๆ ในการวิเคราะห์ทางพุทธศาสนา อธิบายถึงสุข ภาวะ ทุกข์，以及ลักษณะของวิญญาณที่เกี่ยวข้อง โดยมีการอ้างอิงถึงระบบการจัดระเบียบทางธ

…าว (แก่พระมหาโกฏฐกะ) ว่า "ูกุอาวุโส เพราะเหตุที่ธรรมชาตินั้นอบรู้ได้ เพราะเหตุนี้ จึงเรียกว่าสัญญา" ดังนี้ [สัญญา ๑ สัญญา ๓] ก็สัญญานั้นนั่น แม้ว่าความามารถมีอย่างเดียว โดยลักษณะ คือ ความจำได้ (แต่) ว่าโดยช…

เนื้อหาเกี่ยวกับสัญญาที่เกิดจากความจำในธรรมชาติ โดยพระสารีบุตรเถระได้อธิบายเกี่ยวกับสัญญาที่แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ กุสล, อุคสล และอัพยากฤต พร้อมทั้งชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างสัญญากับวิญญาณ

…สริยะ กุฏุกจะ นี้เป็น อนิยตะ [อรรถาธิบายอุเบกขาสารคต โถมยุกลางข้อ] [โถสะ] พึงทราบอรรถในบทเหล่านี้ (ดังนี้) สัตว์ทั้งหลายย่อมประ- ทุจริตด้วยเจตสิกธรรมนัน เหตุนี้ เจตสิกธรรมนันจึงชื่อโถสะ (แปล ว่าธรรมเป็นเหต…

บทความนี้สำรวจความหมายของวิญญาณดวงที่ 3 และมานะภายในสังขารตามทฤษฎีวิภัฏธิมรร เน้นการเชื่อมโยงระหว่างอุเบกขาสารคตและเจตสิกธรรม เพื่อนำเสนอความเข้าใจที่ดีขึ้นเกี่ยวกับธรรมชาติและลักษณะของสังขารในความคิด

…เลวกว่า รูปของเทวดาอภินิทาน รูปของเทพเหล่าสุทัสสึนี้นั้นและแหละ ประดิษฐ์ กว่ารูปของเทพเหล่าสุทัสสสา ดังนี้ จนกระทั่งถึงรูปของพวกสัตว์นรก (เลวกว่ารุปของมนุษย์ ?) ส่วนความเป็นรูปเลยและรูปประดิษฐ์ โดยปริยาย พึ…

ในบทนี้วิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างรูปแปลและรูปประดิษฐ์ในทางวิทยาธรรม โดยเฉพาะความถูกต้องของการระบุเทวดาอภินิทานและความแตกต่างจากรูปลักษณะของสัตว์นรก จนถึงการวิเคราะห์ความเป็นรูปบั้นธ์ที่เกี่ยวข้องกับป

…ดงสัญญาณเป็นส่วนความดิ์ (จำ) อาการแห่งอารมณ์ของเทวา โดยนัยตามที่กล่าวว่า "รู้สึกสิ่งใด ก็อสิ่งนั้น" ดังนี้ ทรงแสดงส่งราบอันเป็นส่วนความปรุงแต่ง (นิพคิณ) ไปตามอำนาจแห่งสัญญา ทรงแสดงวิญญาณอันเป็นที่อาศัยแห่งน…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมของพระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อช่วยให้ผู้คนรู้จักการพิจารณาและเข้าใจอารมณ์ โดยมีการแสดงความเข้าใจเกี่ยวกับจิต วิญญาณ และสัญญาณในฐานะที่เป็นที่ตั้งของการรู้สึกต่างๆ เป็นการแสดงให

…นที่ตั้งแห่งอุปาทาน นี้ เรียกว่า วิญญาณอุปาทานนั้น คูณภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้เรียกว่า อุปาทานขันธ์ ๕ ดังนี้ ก็แล้วในขันธ์ทั้งหลายนี้ ขันธ์ ๕ มีความเป็นต้น เป็นอาสวะ บ้างก็มี เป็นสาระบ้างก็มีฉันใด รูปเป็นฉัน…

เนื้อหาพูดถึงวิญญาณอุปทานและอุปาทานขันธ์ ๕ ซึ่งมีความสำคัญในพระพุทธศาสนา การอธิบายขันธ์ที่เกี่ยวกับอาสวะและการจัดแบ่งให้เข้าใจอย่างชัดเจน ภายในบทมีการพิจารณาความเป็นธรรมชาติของขันธ์อย่างลึกซึ้งและการว