หน้าหนังสือทั้งหมด

วิสัยทัศน์กรมเปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๑๘
219
วิสัยทัศน์กรมเปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๑๘
… ๘ ๙ ๑๐ ๑๑ ๑๒ ๑๓ นี้ทุกข์นี้ธาตามีปฏิปทา ยิ่งเท่าให้ลูกได้ยกยิ่งกว่าขนสัตว์ด้วยขนขนสัตว์นั้นไปก็นะ" ดังนี้ (แต่) ลังจะทุกข์นี้มีส่วนไม่เสมอกันโดยกำหนดต่างกันไปตามลักษณะของตน ๓ องค์จะ ๒ ข้างต้นว่ามีส่วนเสมอ…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงวิสัยทัศน์ของกรมเปลในการอธิบายความสำคัญของทุกข์และการระบุเหตุต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อสภาพของมนุษย์ โดยอิงจากการสนทนาระหว่างพระองค์กับพระอานนท์ ซึ่งรวมถึงการเปรียบเทียบการยิงลูกปลาที่ใช
วิถีธรรมครอบเพลา
221
วิถีธรรมครอบเพลา
…จฉนท์ ในอธิวารแห่งปัญญาวา ในปกรณ์ชื่อวิถีธรรมรร อันข้าพเจ้าทำเพื่อประโยชน์แก่ความปราโมทย์แห่งสาธุชน ดังนี้
บทความนี้กล่าวถึงวิถีธรรมที่มีหัวใจสำคัญเกี่ยวกับองค์ประกอบของธรรมที่ไม่มีอามน โดยมีการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความรู้และสติปัญญาซึ่งจะช่วยให้สาธุชนสามารถเข้าใจได้ดียิ่งขึ้น โดยมีอินทรีสัจฉนท์เป็นตัว
ปัญญาภูมิเทศ ในวิทยาธรรม
222
ปัญญาภูมิเทศ ในวิทยาธรรม
…ท่านกล่าวไว้ว่า "ธรรมทั้งหลายดังโจชนิ อตานะ ธาตุ อินทรีย์ และปฏิสนธุมบเป็นอกี เป็นภูมิ (แห่งปัญญา)" ดังนี้ ปฏิสนธุมบาและปัญญาสมบูรณ์ธรรมทั้งหลาย ที่รวมเข้าไว้ด้วยอคติพัท ยังเหลืออยู่ (ยังมิได้พรรณนา) เพราะเ…
ในบทความนี้ได้กล่าวถึงการสังวรรณนาเกี่ยวกับปัญญาภูมิและปฏิสนธุมบาที่เป็นพื้นฐานแห่งปัญญา พร้อมอธิบายธรรมต่าง ๆ เช่น อตานะ ธาตุ อินทรีย์ และปัญญาสมบูรณ์ ที่เกี่ยวข้องในแนวคิดที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว
วิถีธรรมรวมแปลก ตอน ๑ - ปฏิสมุทธรรม
223
วิถีธรรมรวมแปลก ตอน ๑ - ปฏิสมุทธรรม
…ะ โสภะ ปริทิวา ทุกขะ โทมนัส อุปายาส มีเพราะปัจจัยอัน ชาติ ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์ทั้งมวลนั้น ย่อมมีดังนี้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่า "ปฏิจสมุท" ส่วนธรรมทั้งหลายมีธรรมนะเป็นต้น พึงทราบว่าชื่อ ปฏิ- สมุข…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับปฏิสมุทธรรม โดยเน้นว่าธรรมะมีลักษณะไม่เที่ยงและเกิดจากปัจจัยต่างๆ ที่ทำให้เกิดความทุกข์และความเสื่อม ดุจเดียวกับวัฏจักรการเกิดและดับ พร้อมด้วยการอธิบายถึงกระบวนการเกิดข
วิทยาธิรมณ์แปลงภาค ๓ ตอนที่ ๒๒๘
229
วิทยาธิรมณ์แปลงภาค ๓ ตอนที่ ๒๒๘
…นี้พระ ผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า “อุทูปนท์ ปฏิสนธบุตรนี้เป็นธรรมลักขัง ทั้งอาการที่ปรากฏลักขังด้วย” ดังนี้ ถือนความลักขัง (แห่งปฏิสนธิบาท นั้น) มี ๔ ประการ ข้างเจ้าทั้งหลายจักพรรณนาความลักขังนั้น ข้างหน้า ค…
บทนี้วิเคราะห์ความหมายของปฏิสนธบุตรในแง่ของความลักขังและนัยตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ โดยอธิบายลักษณะต่างๆ ของปฏิสนธบุตรทั้ง ๔ ประการ รวมถึงการทำความเข้าใจในความหมายของสัททเทกและการใช้คำในบริบ
ปฏิจจสมุปบาทและวิถีธรรม
233
ปฏิจจสมุปบาทและวิถีธรรม
… ความเป็นไปไม่แยกกันและกันนั้นและให้เกิดขึ้น เพราะฉะนี้ กลุ่มเหตุ นั้นจึงเรียกว่า 'สมุทท' ด้วย (ดังนี้) กลุ่มเหตุ จึงได้ชื่อปฏิจจสมุปทา เพราะกลุ่มเหตุรั้งถึงเฉพาะหน้า ดังนั้นกันด้วย ยงธรรมที่ไปด้วยกัน…
เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทในวิถีธรรม ถูกนำเสนอผ่านการประยุกต์ใช้ในทางโลกและศาสนา โดยอธิบายถึงความสัมพันธ์ของกลุ่มเหตุที่ส่งผลต่อความสุขทางธรรม การวิเคราะห์เหตุเป็นข้อๆ และนำเสนอว่ากลุ่มเหตุเหล่านี้ท
การอายัติกันและกันในธรรม
234
การอายัติกันและกันในธรรม
…โดยเสมอ กันและด้วยกัน คือมิใช่ (ให้เกิดขึ้น) เป็นส่วน ๆ ทั้งมิใช่ (ให้เกิดขึ้น) โดยเป็นก่อนและหลัง" ดังนี้ จึงครัสไว้ในบทปฏิบัติสมบูรณ์ด้วย เหมือนกัน หมายความว่าสารว่าเป็นปฏิสัมบูรณ์ด้วยตนเอง [ปฏิสัมบูรณ์เป…
บทความนี้กล่าวถึงกลุ่มปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กันในการทำให้ธรรมต่าง ๆ เกิดขึ้น โดยพระมุณเจ้าฯ ได้ตรัสถึงความสำคัญของการอายัติกันและกัน ซึ่งเป็นเหตุร่วมในการทำให้ธรรมต่าง ๆ เกิดขึ้นด้วยกันอย่างสม่ำเสมอ
วิถีธรรมประกเปล่าก ตอน ๑
238
วิถีธรรมประกเปล่าก ตอน ๑
…ั้นได้ รับคุณ (คือความรู้) วิษณะนี้ตั้งแต่ต้นไปจนปลาย แล้ว ก็จะพึงลู่งรู้ฐานที่มั่งจุงชมมจะไม่เห็น" ดังนี้ ก็แลในคำบิญปฏิจจสมุทานมีคำว่า "อนิชาปจจยา" สูงในรา เป็นต้น บันทึกพิทารบันวิจฉัณฑ์โดยประเภทแห่งทานา …
ในบทนี้เป็นการกล่าวถึงแนวทางการศึกษาวิถีธรรมจากพระบูรพาจารย์ โดยเฉพาะการฟังคำสอนและการเข้าถึงความรู้ที่พระองค์เคยทำให้เห็นว่าเป็นไปได้ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงสิ่งที่คนสนใจฟังและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ก
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๓๘
239
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๓๘
…แล้วชักเอามาจนหมด นำไปใช้งาน ฉันใด พระผู้พระภาคเจ้าก็ฉันนั้น ทรงแสดงปิโมกข์ม ทางแต่ต้น ไปจนปลายว่า "ดังนี้ และ ภิกษุทั้งหลาย สังเวสีทั้งหลาย มีเพราะปัจจัย คืออวิชชา ฯ ฯ ธรรมะจะมีเพราะปัจจัยคืออารมณ์" ดั…
ในบทนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับการเข้าถึงปิโมกข์ทั้งจากปลาย ขอบ หรือต้นขอบ ขึ้นอยู่กับการเข้าใจและการใช้งานของผู้ศึกษาอย่างเช่นในกรณีของคนหาวัลย์ ๔ คนที่มีวิธีการตัดและนำไปใช้งานที่แตกต
วิถีมีกรรมเปล่า: คาถา ๑
240
วิถีมีกรรมเปล่า: คาถา ๑
…รัสตอบไปว่า) “คำที่เรากล่าวว่า ชาติมีเพราะปัจจัยคืออภิวาส ฯ ฯ ฯ สงบทั้งหลายมี เพราะปัจจัยคือวิศฺษฏา ดังนี้ คุรุภิกษ์ทั้งหลาย... สงบทั้งหลายมี เพราะปัจจัยคือวิศฺษฏา หรือว่าว่าใช่ หรือว่าความสำคัญของ ท่านทั้ง…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมะที่มีปัจจัยคือชาติ พระผู้มีพระภาคเจ้าแสดงถึงการสะสมและการเข้าใจถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องในชีวิต การดำรงอยู่ของธรรมมะมีความสอดคล้องกับปัจจัยต่าง ๆ เช่น ชาติ และวิศษฏา เร
อวิชาที่เป็นมูลเหตุของโลก
243
อวิชาที่เป็นมูลเหตุของโลก
…สไว้ (ในพระบาลี) ว่า "อาสามุทยา อวิชชาสมุโท" - ความเกิดขึ้นแห่ง อวิชชามิเพราะความเกิดขึ้นแห่งอาสะ ดังนี้ แต่ว่าโดยปริยาย (คือเหตุ โดยอ้อม) ซึ่งเป็นเหตุ (ให้กล่าวไว้ว่าอวิชา) เป็นตัวมูลเหตุ ก็มีอยู่ ถามว…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอวิชาที่เป็นมูลเหตุของโลกในพระบาลี โดยยกคำสอนจากพระผู้มีพระภาคอัญชาตร์ใบ ซึ่งอธิบายว่าอวิชาเป็นสิ่งที่ไม่มีเหตุ แต่กลับเป็นตัวมูลเหตุของการเกิดขึ้นของวัฏฏะ มีการกล่าวถึงคว
วิสุทธิธรรมนลกานปลด ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้าที่ ๒๔๖
247
วิสุทธิธรรมนลกานปลด ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้าที่ ๒๔๖
…จิตจิตจิตเป็นต้น และซึ่งธรรม ทั้งหลาย ทั้งที่เป็นปฏิรูปบาท (คือปัจจัย) และที่เป็นปฏิรูปมัน (คือผล) (ดังนี้) ก็ได้ (โดยสภาวะ) [ปัจจัย] ผลอาศัยธรรมไป ธรรมนี้ชื่อปัจจัย (แปลว่าวรรณะเป็นที่ อาศัยไปแห่งผล) ศัพท์…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอิทธิพลของธรรมชาติที่ส่งผลต่อสัตว์ในสงสาร โดยมุ่งเน้นไปที่ธรรมชาติที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับบริบทของบัญญัติธรรม เช่น อวิชา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการปิดบังและการสืบค้นทางจิตและอารมณ์ของวิ
วิทยามิกรณ์เปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๔๘
249
วิทยามิกรณ์เปล ภาค ๑ ตอนที่ ๒๔๘
…่าวไว้ในอรรถกถา ทั้งหลายว่า "รูปธรรมและอุปรธรรมทั้งหลายที่เกิดแต่ธรรม เป็นไปใน ไตรภูมิ ชื่ออภิสังขารดังนี้ เมื่อลิงก์สงสารนั้นถึงความ สงเคราะห์(ในสงสารสงสารที่กล่าวใน) บาลีว่า "อนิวจา วด สงสาร" นี้เหมือนกัน…
ในบทความนี้มีการพูดถึงความหมายของสงสารในบริบทของธรรมและการปฏิบัติในไตรภูมิ รวมถึงการสร้างสงสารที่มีคุณค่าและการพัฒนาทางจิตใจ ผ่านการอธิบายแนวความคิดในบาลี นอกจากนี้ยังมีการระบุประเภทต่างๆ ของสงสาร และ
การเข้าใจธรรมชาติของวิญญาณและอายตนะ
250
การเข้าใจธรรมชาติของวิญญาณและอายตนะ
…- วิชาธรรมกบแปล กค. คอน ๑. หน้าที่ 249 วิธีสั่งฆ่าบก่อน แต่งนั้นก็สั่งฆ่าจับ ด่อนนั้นจิตสังฆจึงจับ- ดังนี้ เป็นต้น ในสังฆบทั้งหลายบ่มีคำว่า สงฆาปัจจอา วิญญาณ - วิญญาณ มีเพราะปัจจัยสังฆ ็ เป็นต้น ต่อไปนี้ พึ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงธรรมชาติของวิญญาณและอายตนะ โดยอธิบายถึงการเกิดและการมีอยู่ของวิญญาณในสังฆ รวมถึงการรู้จักธรรมชาติต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ความรู้ และการรับรู้ ซึ่งสัมพันธ์กับการสร้างตนเองและอายตนะต
ปัจจัยและอวิชชาในธรรม
252
ปัจจัยและอวิชชาในธรรม
ปัจจัยนั้น ดังนี้ ในบททั้งปวงก็มีนี้ คำว่า “เธอ” เป็นคำชี้ขึ้นที่แสดงมาแล้ว ด้วยคำว่า “นั้น” แสดง ว่า ปัจจุบันธรรมหลา…
เนื้อหาพูดถึงปัจจัยที่ทำให้เกิดธรรม หลายเกิดจากวิชชาและอวิชชา รวมถึงความหมายของคำที่สำคัญในบทเรียนนี้ เช่น คำว่า 'เธอ', 'ทุกขบุญสุด', และ 'สุขโย' ที่เป็นการชี้ให้เห็นถึงสภาพของทุกข์และสุข รวมถึงการวิเ
การวิเคราะห์อวิชชาและสังขารในวิถีธรรม
258
การวิเคราะห์อวิชชาและสังขารในวิถีธรรม
… ภาค คำตอน 1 - หน้าที่ 257 อธิปจ๋อจา (คือกลุ่มเหตุ) และปฏิวัติสมบูรณ์ (กลุ่มผล) นี้เรียกว่า อวิชชา ดังนี้ ในฐานะแหล่งนั้น ยกเว้นสังฆ์ (คือปัญญาและมรรคน) นี้เป็น โลกุตระเสีย อวิชชาย่อมเกิดขึ้นในฐานะที่เหล่า…
ในบทนี้มีการวิเคราะห์อวิชชา ว่าคือสิ่งที่ปิดบังลักษณะจริงและทำให้ไม่สามารถรู้แจ้งได้ อธิปจ๋อจาและปฏิวัติสมบูรณ์เป็นสองกลุ่มเหตุผลที่เกี่ยวข้อง การไม่รู้ในอธิปจ๋อจาและปฏิวัติสมบูรณ์ถือเป็นอวิชชาที่สำคั
วิถีธรรมกรมเปลภาค ๓ ตอนที่ ๒๖๐
261
วิถีธรรมกรมเปลภาค ๓ ตอนที่ ๒๖๐
… ปฏ (ภูษา + ที่สาดชัน) ในมหาฤกษ์ไม่ได้แปลศัพท์นี้โดย ตรง แต่มีอธิษฐานความไว้ในรูป ‘ปฏา’ (ไม่ใช่ปฏา) ดังนี้ ชาตอญิปลาปะทุกข-ชนโน มรุปปลาสติสตา ปฏูญ+ฤกษ์มารส สัตตา- ท่านกล่าวว่าความที่บุญกิ- สังฐานเป็นชำนรรโป…
บทความนี้พูดถึงสังขารซึ่งเป็นเหตุแห่งความทุกข์และสุข โดยอธิบายถึงความสำคัญในคติธรรม การไม่รู้เรื่องนิรันดรในมรรค และการแสวงหาความดับทุกข์ในมุมมองต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงอภิธานศัพท์และอรรถที่เกี
วิชชาธรรมกวนเปล่า: การวิเคราะห์ปัจจัยและเหตุ
266
วิชชาธรรมกวนเปล่า: การวิเคราะห์ปัจจัยและเหตุ
…จจัยโดยเป็นเหตุ-ปัจจัย แห่งธรรมทั้งหลายที่สัมปุญกันเหตุ และแห่งรูปทั้งหลายที่มิ เหตุนี้เป็นสมุจฐาน" ดังนี้ อง์ สำหรับอองความติดทั้งหลาย ความเป็นอุปกูลก็ดี เว้นเหตุส่วนเสรีได้ (เพราะอุปกูลเป็นเหตุ-) แม้สำหรั…
ในบทนี้กล่าวถึงการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและปัจจัยที่ส่งผลต่อธรรมทั้งหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอุปกูลและความเป็นกุศล การอ้างอิงจากพระบาลีได้ถูกนำมาพิจารณาถึงการเกิดขึ้นและการเจริญเติบโตข
วิถีธรรมเราปท. ภาค ๑ ตอนที่ 267
268
วิถีธรรมเราปท. ภาค ๑ ตอนที่ 267
…เกิดขึ้น ธรรม(อารมณ์) ทั้งหลายบ่ง ๆ เป็นปัจจัย โดยเป็นอธิปปัจจัยแห่งธรรม (จิตเจตสิก) ทั้งหลายนัน ๆ" ดังนี้ [แก่อานันตปัจจัย สมานันตปัจจัย] ธรรมผู้อดหนุนโดยความเป็นธรรมไม่มีระหว่ง (คั่น) ชื่อ อิก. ป. ๔๑/๒
ในบทนี้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับอารมมนปัจจัยและอธิปิติปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตเจตสิก โดยอธิบายว่ามีองค์ประกอบอย่างไร และความสำคัญของฉันทะ วิริยะ จิตตะและวิงสาเป็นอธิปปัจจัยในการพัฒนาธรรมด้านจิตใจที่มีความสำคัญใ
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๘๕
286
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๘๕
ประโยค - วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๘๕ กฎัตตารูปทั้งหมด "หลาย" ดังนี้ [แก่นภีปิจัย] อุปรธรรมทั้งหมดหลายๆ ดับริ มีผู้หนุนโดยให้โอกาสเพื่อความเป็นไปแห่งอรูปธรรมทั้งหมดที…
บทนี้กล่าวถึงกฎัตตารูปและอุปสรรคในการเปลี่ยนแปลงจิตและเจตสิกธรรมของบุคคล โดยจะรวมถึงอัตตปจอยธรรมและความสำคัญของอวิชชาในกระบวนการเรียนรู้และการพัฒนาตนเองในทางธรรม.