ทุกข : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 491 / 119

…่า การสำรวมระวังอินทรีย์ทั้งหลายมีจักษุเป็นต้น แท้ที่จริงแล้ว ก็เพื่อรักษามนินทรีย์คือ ใจ ให้ปลอดจากทุกข์ ปลอดจากกิเลสภายใน เพื่อเสวยสุขในเบื้องปลายนั่นเอง เมื่อทำความเข้าใจกับคำศัพท์ต่างๆ แล้ว ย้อนกลับไป…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสำรวมมนินทรีย์ที่ทำให้ใจปลอดจากทุกข์และกิเลส โดยการมีสติคุ้มครองใจในการรับรู้ต่างๆ ทั้งนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ชี้แนะแนวทางการรักษามน…

…ว่า โลภอยากได้ของเขา ความคิดเพ่งเล็งจ้องจะเอาของของคนอื่น “โทมนัส” ตามรูปศัพท์แปลว่า ความเสียใจ ความทุกข์ใจ ดังนั้น “อภิชฌาและโทมนัส” จึงจัดว่า เป็นอกุศลธรรมอันลามก เพราะความโลภอยากได้ของของ คนอื่นนั้น ย่…

บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดกิเลส และอธิบายถึงอกุศลธรรมอันลามก

ในที่นี้มีคำว่า ติรัจฉานวิชา คำว่า “ติรัจฉาน” แปลว่า “ไปขวาง” ดังนั้น “ติรัจฉานวิชา” จึงมี ความหมายว่า วิชาเหล่านี้ “ขวาง” หรือ “ไม่เข้ากับความเป็นสมณะ” มิได้หมายความว่าเป็นวิชาของ สัตว์ดิรัจฉาน” ดังน

…นถึงการรักษาศีลและการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งนี้การปฏิบัติตามศีลนั้นจะนำมาซึ่งความสงบ ปราศจากความทุกข์ทั้งหลาย

…ยิ่ง ยาประเภทที่เรียก กันว่า “ยาเพิ่มพลังหรือยาขยัน” และ “ยาอายุวัฒนะ” นั้น ที่แท้คือยาที่ก่อให้เกิดทุกขเวทนา มิใช่ระงับ ทุกขเวทนา ฉะนั้น ก่อนจะบริโภค จึงต้องพิจารณาให้ดีว่า สิ่งนั้นเป็นคิลานเภสัชที่เหมาะ…

…ดยเฉพาะในเรื่องของการเลือกยาที่เหมาะสมและผลกระทบของการใช้ยาเพิ่มพลังและยาอายุวัฒนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดทุกขเวทนา ในขณะเดียวกันยังมีการเน้นความสำคัญของการมีศีลในชีวิตของพระภิกษุ โดยยกตัวอย่างของจุลศีล ซึ่งรวม…

… ของพระภิกษุด้วย วัตถุประสงค์ในการบริโภคคิลานเภสัช ก็เพื่อระงับอาพาธหรือโรคต่างๆ อันเป็นบ่อเกิดแห่ง ทุกขเวทนา ดังนั้นก่อนที่พระภิกษุจะบริโภคจะต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ จนมั่นใจว่าเมื่อบริโภคแล้ว ทุกขเวทนาในต…

เนื้อหาอธิบายถึงจุดมุ่งหมายในการบริโภคอาหารของพระภิกษุที่มุ่งหวังเพื่อยังชีวิตและการศึกษาไตรสิกขา รวมถึงการใช้เสนาสนะเพื่อบำบัดความร้อนหนาวและหลีกเลี่ยงอันตราย โดยไม่ควรใช้เสนาสนะอย่างฟุ้งเฟ้อเพื่อป้อ

…กายธรรมระดับต่างๆ 2. เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมายถึง การตั้งสติตามเห็นเวทนาในเวทนา คือ ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ของกายต่างๆ ที่ซ้อนกันอยู่ในกายมนุษย์นี้ 3. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมายถึง การตั…

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ โดยเน้นที่โคจรที่ควรปฏิบัติและอโคจรที่ควรหลีกเลี่ยง ซึ่งรวมถึงการตั้งสติในกาย เวทนา จิต และธรรม นอกจากนี้ยังพิจารณาโทษของการเข้าไปในอโคจร เช่น สถานที่บ

…ัญญากถา คือ ถ้อยคำที่ชักนำให้เกิดปัญญา 9. วิมุตติกถา คือ ถ้อยคำที่ชักนำให้ทำใจให้พ้นจากกิเลส และความทุกข์ 10. วิมุตติญาณทัสสนกถา คือถ้อยคำที่ชักนำให้สนใจและเข้าใจเรื่องความรู้ความเห็นในภาวะ ที่หลุดพ้นจากก…

บทความนี้สำรวจแนวทางการปฏิบัติตนของพระภิกษุ โดยมีการเน้นถึงกิริยาที่ควรปฏิบัติในขณะเคลื่อนไหว และลักษณะของโคจรที่พระภิกษุควรเข้าไป เช่น โคจรที่ควรเข้าไปอาศัย เช่น กัลยาณมิตรที่ช่วยเสริมสร้างการศึกษาพร

…น “ปาฏิโมกขสังวรศีล” จึงหมายถึง “เจตนาในการสำรวมระวังตนให้ประพฤติดีงามทาง กายและวาจา เพื่อตนจะได้พ้นทุกข์” วิธีปฏิบัติ “ปาฏิโมกขสังวรศีล” นั้น อาจแยกอธิบายเพื่อให้เข้าใจง่ายเป็น 3 หัวข้อ ดังนี้ 1) ถึงพร้อ…

ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด

… “ปาฏิโมกขสังวรศีล” แยกคําศัพท์ออกมาพิจารณาได้ 3 คำ คือ คำที่ 1 “ปาฏิโมกข์” แปลว่า ยังผู้รักษาให้พ้นทุกข์ คำที่ 2 “สังวร” แปลว่า ความสำรวม การระวังปิดกั้นบาปอกุศล คำที่ 3 “ศีล” คำนี้มีคำแปลได้หลายอย่าง เช…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงแรงจูงใจในการบวชและข้อปฏิบัติต่าง ๆ ที่พระภิกษุต้องสำรวม เช่น สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์, มีอาชีพบริสุทธิ์, ถึงพร้อมด้วยศีล, การคุ้มครองทวารในอินทรีย์, การมีสติสัมปชัญญะ และการ

…ั่นถือมั่นอยู่กับ วัตถุกามนั้นๆ ในทำนองกลับกัน ถ้าพลาดหวังในวัตถุกามที่ตนปรารถนา คนเราก็จะรู้สึกเป็นทุกข์ หากไม่เกิดความ รู้สึกหดหู่ ท้อแท้ หรือผิดหวังอย่างรุนแรง จนถึงกับทำลายตนเองด้วยวิธีการต่างๆ ไปเสีย…

…อย่าง เช่น รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส วัตถุกามเหล่านี้อาจนำไปสู่ความเชื่อมโยงระหว่างความสุขและความทุกข์ ที่ทำให้ผู้คนมีอาการต่าง ๆ ตั้งแต่ความพยายามแสวงหาจนถึงความผิดหวัง ซึ่งอาจนำไปสู่วิธีการทำร้ายตนเอ…

…็น เช่น ทรงจำแนกขันธ์ ธาตุ อายตนะ จิต อินทรีย์ ปฏิจจสมุปบาท อริยสัจ เป็นต้น ทรงจำแนกอริยสัจออกเป็น “ทุกข์” มีความหมายว่าเป็นเครื่องบีบคั้น ปัจจัยปรุงแต่งให้เร่าร้อน แปรปรวน เป็น “สมุทัย” มีความหมายว่า เป็…

…ญในบริบทของการประกาศพระศาสนา. พระองค์ทรงเข้าใจขันธ์ ธาตุ และ อริยสัจได้อย่างละเอียด โดยเฉพาะการจำแนกทุกข์, สมุทัย, นิโรธ, และมรรค. การสอนของพระองค์ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การบรรยาย แต่ยังรวมถึงการบำบัดทุกข์ให้ก…

5.4.7 ทรงเป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระนามว่า “สัตถา เทวมนุสสานัง” แปลว่า “ศาสดาของเทวดาและ มนุษย์ทั้งหลาย” เหตุที่ทรงพระนามว่า “สัตถา” คือ “ศาสดา” ก็เนื่องจากพระองค์ทรงป

…ะการบรรลุผลแห่งพระสัมมาสัมโพธิญาณ พระองค์จึงเป็นศาสดาที่นำผู้คนไปสู่การรู้ รู้จักปฏิบัติตามและพ้นจากทุกข์ในที่สุด

…ต้องกระทบกับความเย็น ร้อน หิว กระหาย ประสบกับสิ่งที่ชอบใจบ้าง ไม่ชอบใจบ้าง ทรง บัญญัติเรื่องนี้ว่า “ทุกขอริยสัจ” อริยสัจ” ทรงรู้แจ้งแทงตลอดถึงเหตุแห่งการเกิดของชีวิต ซึ่งทรงบัญญัติว่า “ทุกขสมุทัยอริยสัจ” …

…มีแนวคิดเกี่ยวกับโลกทั้ง 2 นัย ได้แก่ ร่างกายและการเวียนว่ายตายเกิด ในบทนี้กล่าวถึงการรู้แจ้งถึงความทุกข์และวิธีการที่จะหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงสังขารโลกที่ประกอบด้วยขันธ์ …

…่าพระองค์ตรัสรู้โดยถูกต้องนั้น หมายความว่า “ตรัสรู้ทั้งเหตุ ตรัสรู้ทั้งผล” กล่าวคือ ตรัสรู้ เหตุแห่งทุกข์ เหตุแห่งสุข เหตุไม่ทุกข์และไม่สุข คือ สภาพเป็นกลางๆ หรือเรียกว่า “อัพยากฤต” เหตุแห่งทุกข์ก็คือ อกุ…

…งเห็น' พระองค์พบเห็นความเป็นจริงโดยไม่ผ่านการสอนจากผู้อื่น และสามารถตรัสรู้สภาวะต่าง ๆ เช่น เหตุแห่งทุกข์ สุข และไม่ทุกข์ไม่สุข (อัพยากฤต) อย่างแจ่มแจ้ง เพื่อยังผลให้เกิดการดับเหตุแห่งทุกข์ได้อย่างสมบูรณ์…

…องได้ดี ทำชั่วต้องได้ชั่ว โลกนี้โลกหน้ามีจริง บุญ บาปมีจริง บุญให้ผลเป็น ความสุข แต่บาปให้ผลเป็นความทุกข์ทั้งโลกนี้และโลกหน้า ดังนี้เป็นต้น 2. ผู้บวชต้องเข้าใจว่า วัตถุประสงค์ของการบวช คือ การสร้างบุญบารม…

พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเข้าใจในคุณค่าและประโยชน์ของการบวช ซึ่งช่วยยกระดับสถานภาพของผู้บวชในสังคม ถึงแม้จะมาจากฐานะต่ำติด แต่ก็กำลังเติบโตในทางธรรม ด้วยการสร้างบุญและระมัดระวังต่อการกระทำของตนเอง พ

…าสดามหาวีระ เป็นศาสดาองค์ที่ 24 ของศาสนาเชน (Jainism) ลัทธินี้ถือว่า “การทรมานกายเป็นทางไปสู่ความพ้นทุกข์” เรียกว่า “อัตตกิลมถานุโยค” นักบวชในกลุ่มนี้มีความเป็น อยู่อย่างเข้มงวดกวดขันต่อร่างกาย อดข้าว อดน…

…าอณูและจิตเป็นของเที่ยงแท้และคำสอนของครูนิครนถนาฏบุตรซึ่งเผยแพร่สู่การทรมานกายว่าเป็นหนทางแห่งการพ้นทุกข์ เสริมด้วยหลักคำสอนแบบอเนกานตวาทะที่ยืนยันว่าความจริงมีหลายมิติ และข้อคิดเห็นของครูสัญชัยเวลัฏฐบุตร…

…อิทธิพลเหนือชีวิตมนุษย์และสัตว์ทั้งหลาย โดย ไม่มีใครฝืนได้ ไม่มีใครแก้ไขได้ คนเราจะดีหรือเลว สุขหรือทุกข์ รวยหรือจน อายุยืนหรือสั้น ล้วนเป็น เรื่องของเคราะห์หรือโชคชะตาบันดาลให้เป็นไปทั้งสิ้น ไม่สามารถแก้…

เนื้อหาเกี่ยวกับคำสอนของครูทั้ง 6 ซึ่งมีความหมายสำคัญในพระพุทธศาสนา ข้อความสอนของครูปูรณกัสสปแสดงให้เห็นว่าบุญและบาปไม่มีความหมายโดยขาดการรับรู้จากผู้คน ในขณะที่ครูมักขลิโคสาลยกให้เคราะห์ชะตาคือแท้จริ

…นนั้น มีประเด็นสำคัญสรุปได้ว่า “ชีวิต เรานี้ประกอบด้วยสภาวะ 7 กอง คือ กองดิน กองน้ำ กองไฟ กองลม สุข ทุกข์ และชีวะ (การมีชีวิต) ดังนั้น เมื่อใครปลงชีวิตใคร ก็เป็นเพียงแต่สอดศาสตราเข้าไปตามช่องแห่งสภาวะ 7 ก…

พระเจ้าอชาตศัตรูเสด็จไปหาครูทั้ง 6 เพื่อถามเกี่ยวกับสามัญญผลของชีวิตนักบวช แต่ได้รับคำตอบที่ไม่ตรงคำถามจากครูท่านต่างๆ ซึ่งสะท้อนถึงความไม่เข้าใจในคุณค่าและการบวช พระองค์รู้สึกไม่พอใจกับคำตอบและแสดงคว

…มีบาป แต่ พระเจ้าอชาตศัตรูทรงประจักษ์แจ้งในพระทัยดีว่า ได้ก่อกรรมทำบาปอย่างใหญ่หลวงไว้ เพราะกำลัง ทนทุกข์ทรมานจนไม่สามารถจะบรรทมหลับได้เลย ทั้งๆ ที่ไม่ทรงพอพระทัยคำตอบนั้น แต่ด้วยทรงเป็น กษัตริย์ต้องมีหน้…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตั้งคำถามของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับการทำบุญและผลของกรรม โดยมีคำตอบจากครูต่างๆ ที่ไม่มีความเชื่อมั่นเกี่ยวกับผลของการทำดีและการทำบุญ ในขณะที่พระเจ้าอชาตศัตรูรู้ว่าการกระทำของตนมีผล

…ะโพธิสัตว์สามารถจับนักมวยปล้ำผู้นั้นทุ่มจนกระดูกไหล่ หักด้วยผลของวิบากกรรมนั้น พระโพธิสัตว์จึงได้รับทุกข์ทรมานด้านร่างกายมาทุกชาติ แม้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังทรง มีอาการเสียดแทงที่พระปฤษฎางค…

ในช่วงเวลาที่พระราชาอชาตศัตรูรู้สึกหวาดหวั่น หมอชีวกโกมารภัจจ์ได้มีการปลอบประโลมพระทัย โดยยืนยันว่าเป็นเรื่องที่ไม่ต้องกังวล ก่อนจะนำพระราชาไปยังสถานที่ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอยู่ พระราชาได้ทรงเห็นภิกษ