ธรรมชาติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 201 / 26

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 311 ถือศีลพรต) ว่า อิทังสัจจาภินิเวส (ความถือมั่นว่านี้เท่านั้นจริง อย่างอื่นเปล่า) ว่า อัตตวาท (วาทะว่าตน) ฉะนี้แล ฯ [สังคหคาถา] ปาปสั

…ผู้ศึกษาจิตวิทยาและอภิธรรม ซึ่งเชื่อว่าการเข้าใจในหลักการเหล่านี้สามารถช่วยให้มีสติและมีความเข้าใจในธรรมชาติของจิตใจตนเองได้ดียิ่งขึ้น

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 309 โอฆะ (กิเลสดุจห้วงน้ำ) ๔ คือ กาโมฆะ โอฆะคือกาม ๑ ภโวฆะ โอฆะคือภพ ๑ ทิฏโฐฆะ โอฆะคือทิฏฐิ ๑ อวิชโชฆะ โอฆะคืออวิชชา ๑ ฯ โยคะ (กิเลสเคร

…จิตใจ ทำให้เกิดความไม่สบายใจต่อการแสวงหาความรู้และการใช้ชีวิตอย่างมีสติ. เนื้อหานี้มุ่งเน้นการเข้าใจธรรมชาติของกิเลสและนิสัยของจิตในทางอภิธรรมเพื่อเสริมสร้างความรู้และปัญญา เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจศึกษาธรรมะอย่า…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 306 สภาพที่ชื่อว่า อุปาทิ เพราะอรรถว่า ถูกอุปาทานมีกามุปาทานเป็นต้น ยึดไว้มั่น ฯ คำว่า อุปาทิ นี้ เป็นชื่อว่าแห่งเบญจขันธ์ฯ อุปาทินั่นแ

…ยวข้องกับกิเลสและนิพพาน การศึกษารายละเอียดต่าง ๆ เช่น อุปาทิเสส และสอุปาทิเสส โดยอรรถที่เชื่อมโยงกับธรรมชาติของนิพพาน ที่ว่างจากราคะ โทสะ และโมหะ การให้ความหมายของนิพพานผ่านคำนิยามที่สะท้อนธรรมชาติที่ไม่มีสิ่…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 305 คำมีประมาณเท่านี้แล้ว บัดนี้ เมื่อจะแสดงนิพพาน จึงกล่าวคำเป็นต้น ว่า นิพฺพานํ ปน ดังนี้ฯ ท่านอาจารย์แสดงความที่พระนิพพาน เป็นธรรมชา

บทความนี้กล่าวถึงการแสดงความเข้าใจในนิพพานผ่านคำสอนของอาจารย์ โดยเน้นการทำให้แจ้งเกี่ยวกับธรรมชาติและการตัดกิเลส พร้อมการวิเคราะห์เชิงครรลองที่สามารถเกิดขึ้นในผู้ปฏิบัติจริง จากนั้นการอธิบายถึงนิพาน…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 303 อาหารที่มารดากลืนกิน แผ่ซ่านไปในสรีระ ตามแนวเส้นเอ็นสำหรับ และจำเดิมแต่เวลาที่โอชะจากเสมหะที่อยู่ใน รับรสของคัพภเสยยกสัตว์ ปากเป็นต

…ว่าจิตเริ่มเกิดขึ้นก่อนกัมมชรูป และการกำหนดอายุ ไออุ่น และวิญญาณ ว่าจะเป็นเหตุที่ทำให้กายทิ้งอยู่ตามธรรมชาติ นำไปสู่การศึกษาถึงพื้นฐานและอวิชชาในอภิธัมมวิทยา โดยเฉพาะการพูดถึงจิตตชรูปและการขาดหายของกัมมชรูปใน…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 297 พระผู้มีพระภาคทรงประกาศไว้ว่า ลักขณรูป ย่อมไม่มีบังเกิดจาปัจจัย พวกไหน ๆ เพราะเป็นเพียงสภาพแห่งรูปที่กำลังบังเกิดเป็นต้น คือ รูปที่

…ะบาลี กล่าวถึงว่าชาติอันเป็นผลมาจากปัจจัยต่าง ๆ รวมถึงกระบวนการที่นำไปสู่วิธีการเพื่อเข้าใจและยอมรับธรรมชาติที่เป็นอยู่ เช่น อาหาร การเจริญเติบโต และสภาพต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับรูป และขยายมุมมองในการศึกษาธรรมข…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 291 ตรัสว่า ปรากฏ เพราะฉะนั้น ฐิติขณะ แห่งจิตจึงไม่ปรากฏในบาลี แม้ความไม่มี ในพระอภิธรรม ก็เป็นอันห้ามไว้โดย ประการทั้งปวง ความบังเกิดแ

…อาจารย์ท่านหนึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญในอภิธรรม ข้อคิดเห็นต่าง ๆ จะช่วยให้เห็นมุมมองที่หลากหลายเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตและรูปแบบการเกิดขึ้นในบริบทของความทุกข์และความเป็นอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอ้างถึงคำสอนของพระผู้ม…

…รบำรุงเลี้ยงสหชรูปฯ อธิบายว่า ปสาทรูปทั้ง ๕ ชื่อว่าเป็นใหญ่ยิ่งในจักขุวิญญาณเป็นต้น เพราะเมื่อตนเป็นธรรมชาติ เข้มแข็งและอ่อนแอเป็นต้น จึงให้วิญญาณมีจักขุวิญญาณเป็นต้น เหล่านั้น ถึงความเข้มแข็งและอ่อนแอเป็นต้น…

…งปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อจักขุวิญญาณและชีวิตรูปในบริบทของอภิธรรมซึ่งมีความเกี่ยวข้องเพื่อความเข้าใจในธรรมชาติของสิ่งที่เกิดขึ้นกับสัตว์ทั้งหลายและวิธีการที่จะอธิบายในรูปแบบที่ง่ายต่อการเข้าใจ เพื่อนำเสนอความรู…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 284 ที่แสดงไว้แล้ว ท่านอาจารย์จึงกล่าวคำมีอาทิว่า สพฺพญ ปเนต ดังนี้ ฯ 1 l รูปที่ชื่อว่าอเหตุกะ เพราะไม่มีเหตุมือโลภะเป็นต้น ที่สัมปยุต

…จำแนกตามลักษณะต่าง ๆ เช่น อเหตุกะ, สปัจจยะ, สาสวะ และอัชฌัตติกรูป พร้อมการอธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจในธรรมชาติของรูปตามหลักอภิธัมมะ โดยเน้นบทบาทของอารมณ์และการอิงอาศัยของจิตในการปฏิบัติจริงในชีวิต ผู้เรียนจะได้…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 283 บทว่า ชาติรูปเมว ความว่า รูปกล่าวคือชาติ เพราะเป็นความ อุบัติขึ้นในขณะ ๆ แห่งรูปทั้งหลาย จำเดิมแต่ปฏิสนธิ และที่สมมติ ว่ารูป เพราะม

…์ พร้อมทั้งแสดงจำนวนรูปที่มีอยู่ถึง 28 ประการ ผ่านกระบวนการทางความคิดที่ละเอียด ซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงธรรมชาติของรูปได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ทั้งนี้ สามารถศึกษาเนื้อหาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 280 คู่โคที่เขาเทียมไว้ในแอกที่ ๒ เท่านั้น ได้รับความช่วยเหลือจากโคที่ เทียมไว้ในแอก ๖ แอกเบื้องหลัง จึงยังเกวียนให้เคลื่อนที่ได้ ส่วนค

…ีการกักตุน ที่สำคัญคือการอธิบายของท่านอนุรุทธา ที่ช่วยให้ความเข้าใจเกี่ยวกับวิการและวงจรของการเกิดในธรรมชาติ การกล่าวถึงสภาพที่เกิดขึ้นในปฐวีธาตุและการสื่อสารของจิตในสังคมก็ยังได้รับการอธิบายอย่างละเอียดเช่นก…

…คเจ้าจึงได้ตรัสไว้ว่า รูป ที่มหาภูตรูปทั้ง ๔ ไม่ถูกร้อง (ชื่อว่าปริเฉทรูป)ฯ [อธิบายวิญญัติรูป ๒ ] ન ธรรมชาติที่ชื่อว่ากายวิญญัติ เพราะอรรถว่า ยังคนอื่นให้รู้ความ ประสงค์ด้วยกายที่เคลื่อนไหวอยู่ และตนเองก็ และ…

…าตุ' รวมถึงการกำหนดรูปที่เกิดขึ้นในกระบวนการของกลาปต่าง ๆ ตามหลักอภิธัมมศึกษา นอกจากนี้ ยังอธิบายถึงธรรมชาติของกายและวาจาในการแสดงออกถึงความประสงค์ ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการเข้าใจในธรรมะตามหลักการของพระพุทธศาส…

…ง เป็นต้น ฯ ที่ชื่อว่านิปผันนรูป เพราะเป็นรูปสำเร็จจากปัจจัยมีกรรม สภาพคือความแปรผัน ชื่อว่ารูปฯ แม้ธรรมชาติประกอบด้วยรูปนั้น ก็ ชื่อว่ารูป ดุจอุทาหรณ์ในประโยคว่า คนประกอบด้วยโรคริดสีดวง ชื่อว่า มีโรคริดสีดวง…

…รที่สามารถเข้าไปช่วยสนับสนุนการทำงานของร่างกายและอินทรีย์ รวมถึงการจัดหมวดหมู่รูปธรรมและความเข้าใจในธรรมชาติของรูปร่างที่มีความไม่เที่ยง โดยเปรียบเทียบด้วยอุปมาเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น การกล่าวถึงโร…

…ญิงเป็นลักษณะ ฯ ความเป็นชาย มีความเป็นเหตุแห่งเพศชายเป็นต้นลักษณะ ในลักษณะมีเพศเป็นต้น นั้น องคชาต (ธรรมชาติที่เกิดในตัว) ของผู้หญิง ชื่อว่าเพศหญิงฯ เสียงและความประสงค์ ชื่อว่าอิตถีนิมิต (เครื่องหมายแห่งหญิง)…

เนื้อหาในหน้า 274 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายลักษณะของความเป็นหญิงและชาย โดยรายละเอียดของลักษณะทางกายภาพที่เกี่ยวข้องกับเพศชายและหญิง เช่น อาการ การเคลื่อนไหว และอวัยวะเฉพาะ เป็นต้น โดยระบุถึงเหตุที

ๆ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 271 ธาตุอันเป็นส่วนแห่งสรีระและภูเขา คือ ปฐวีฯ ชื่อว่าอาโป ด้วยอรรถ ว่า เอิบอาบ คือซึมซาบรูปที่เกิดร่วมกัน หรือด้วยอรรถว่า เพิ่มพูน ค

… พร้อมกับการทำงานของประสาทรูปที่มีหน้าที่สำคัญในการรับรู้และสัมผัสสิ่งต่าง ๆ และนำพาไปสู่การเข้าใจในธรรมชาติของจิตประสาท

…นี้เป็นปวัติกมนัยแห่งรูปในรูปสังคหะนี้ ฯ ส่วนนิพพาน คือโลกุตตระ พึงกระทำให้แจ้งด้วยมรรคญาณ ทั้ง ๔ ฯ ธรรมชาติที่เป็นอารมณ์แห่งมรรคและผล พระผู้มีพระภาค ๆ ตรัสเรียกว่านิพพาน เพราะออกจากตัณหา กล่าวคือวานะ ฯ นิพพา…

…ุณสมบัติที่แตกต่าง เช่น สุญญตะ อนิมิตตะ และอัปปณิหิตะ นอกจากนี้ยังเน้นว่าพระผู้มีพระภาคตรัสเกี่ยวกับธรรมชาติที่เป็นอารมณ์แห่งมรรคและผล โดยมีการแบ่งประเภทอย่างชัดเจน. สุดท้าย บทสรุปนี้เน้นย้ำถึงการออกจากตัณหา …

៩ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 264 ฉะนี้แล ฯ กลาปทั้ง 8 นี้ ชื่อว่ากัมมสมุฏฐานกลางฯ ส่วนอวินิพโภค รูป ชื่อว่าสุทธัฏฐกะ สุทธัฏฐกะนั่นแล รวมกับกายวิญญัติ ชื่อว่า กายว

…าณ คำอธิบายเกี่ยวกับกลาปในภายนอกและภายในถูกนำเสนอเพื่อให้เห็นภาพรวมที่ชัดเจนของกลไกการทำงานของจิตและธรรมชาติของสิ่งที่มีอยู่ในโลก.

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 259 อภิธัมมัตถสังคหบาลีแปล ปริเฉทที่ ๖ [ชื่อรูปสังคหวิภาค] [สังคหคาถา] เพราะว่า ธรรมทั้งหลายฝ่ายจิตและเจตสิก พร้อมทั้งประเภทและปวัติ ข้

…ที่ลึกซึ้งและชัดเจน โดยเนื้อหาเน้นความเข้าใจเกี่ยวกับมหาภูตรูปสี่และการอาศัยมหาภูตรูปสี่ ซึ่งว่าด้วยธรรมชาติของการเกิดและการจัดรวมรูปในลำดับที่เหมาะสม

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 242 ในคาถานี้ อธิบายดังนี้ว่า "ความต่างแห่งวิบากที่เป็นสสังขาร (คือวิบากที่มีความปรุงแต่ง) ตามที่มาอย่างนี้ คือ อสังขารกุศล มี วิบากเป็

…ข้องกับการกระทำในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งที่เป็นอสังขาริกและสสังขาริก เพื่อแสดงความรู้อย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับธรรมชาติของกรรมและวิบากที่มีอยู่

…ตควรถือเอาโดยนัยอันมาแล้ว ในปกรณ์ทั้งหลายมีอรรถกถาเป็นต้น ન [อธิบายความหมายของศัพท์ว่า ทาน เป็นต้น] ธรรมชาติที่ชื่อว่าทาน เพราะอรรถว่า เป็นเหตุอันเขาให้แห่ง วัตถุมีข้าวเป็นต้น ได้แก่เจตนาเป็นเหตุบริจาค ฯ ในบุ…

บทความนี้อธิบายความหมายของศัพท์ต่างๆ เช่น ทาน, ศีล ซึ่งมีความสำคัญในทางธรรม โดยยกตัวอย่างเกี่ยวกับการทำบุญและการรักษาศีล เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติตนตามหลักธรรมจากคำสอนของพระผู้มีพระภาค.