หน้าหนังสือทั้งหมด

วิทยาธรรมแปล ภาค ๓ ตอน ๑
19
วิทยาธรรมแปล ภาค ๓ ตอน ๑
…าจะพึงนำพิสูจน์ได้อย่าง ไร” นี้ มีพระอานนท์ว่า เพราะเหตุที่ธรรมทั้งหลายอันแยกประเภทเป็น ขั้น อาณตนะ ธาตุ อินทรีย์ สังจะ และปฏิสังขรณ์มา เป็นดัง เป็น ภูมิ (คือเป็นพื้น) ของปัญญานี้ วิสุทธิ ๒ นี้คือ สีลวิสุ…
… โดยเน้นที่ความสำคัญของปัญญาและปฏิสังขรณ์ต่างๆ ซึ่งพระอานนท์ได้กล่าวถึงประเภทธรรมต่างๆ รวมถึงอาณตนะ ธาตุ อินทรีย์ และสังจะ ที่เป็นพื้นฐานของปัญญา นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงวิสุทธิ ๒ คือ สีลวิสุทธิ และจิตวิ…
วิถีกิริยวรรณแปล ภาค 3 ตอน 1 - ลักษณะตา
23
วิถีกิริยวรรณแปล ภาค 3 ตอน 1 - ลักษณะตา
…ลาย (ส่วน) ที่ยังด้วยชาตุไฟ หู จมูก ลิ้น ก็คือความผ่องใสแห่ง ฤดูรูปทั้งหลาย (ส่วน) ที่ยังด้วยชาตุชม ธาตุคู่ และธาตุนำ (ตาม ลำดับ) กาย ก็คือความผ่องใสแห่งฤดูรูปทุกอย่าง (เสมอกัน)" อาจารย์อีกพวกหนึ่งกล่าวว่…
…ณะตาและประสาทสัมผัสต่างๆ โดยมีการอ้างถึงคำสอนของอาจารย์ในแต่ละพวกเกี่ยวกับการเชื่อมโยงระหว่างฤดูรูป ธาตุ และคุณลักษณะของประสาทสัมผัส ว่าตาคือความผ่องใสของฤดูรูปและมีความสำคัญเช่นเดียวกับหู จมูก ลิ้น และกา…
วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑
136
วิจัยมฺิธรรรมเปนภาค คำ ตอน ๑
…ตนะเหล่านี้ บันฑิตผังทราบ ดังกล่าวมานะนี้ นี้เป็นกฎขอยงพิสดารแห่งอายตนะทั้งหลาย เป็นอันดับแรก ธาตุํทศ ส่วนธาตุ อัญกล่าวไว้ตัวอายตนะนั้นไป มีวิจัยว่า ธาตุ ๑๔ คืออัญชูรทฺู รูปธาตุ จักวฺิวญาณธาตุ โ…
เอกสารนี้นำเสนอการวิจัยเกี่ยวกับอายตนะและธาตุจำนวน 14 ประการ โดยเน้นที่ความรู้ตามลักษณะและอันดับของธาตุ รวมถึงการเข้าใจอรรถและธรรมชาติของอายตนะต่…
วิสุทธิมรรคเปล่าภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๙
140
วิสุทธิมรรคเปล่าภาค ๑ ตอนที่ ๑๓๙
…ได้ ก็แล้วแต่ลำดับแห่งการแสดงนี้นั้น ท่านกล่าวโดย กำหนดลำดับแห่งเหตุและผล จริงอยู่ ราธดองนี้คือจักษุธาตุ รูปธาตุ เป็นเหตุ ธาตุหนึ่งคืออัญญญาธาตุเป็นผล ลำดับอย่างนี้ นับติ ดิทิตย์ ฟังทราบในธาตุที่เหลือทั้ง…
…ล่าวถึงลำดับแห่งความเกิดและลำดับการแสดงทำนั้นๆ โดยยกตัวอย่างเหตุและผลที่สัมพันธ์กัน รวมถึงการพิจารณาธาตุต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในพระพุทธศาสนา ซึ่งการเข้าใจลำดับเหล่านี้สำคัญต่อการศึกษาพุทธธรรมและการพัฒนาทางจ…
วิชาธรรมภิบาล: ธาตุ ๑๙ และวิญญาณ
143
วิชาธรรมภิบาล: ธาตุ ๑๙ และวิญญาณ
ประโยค - วิชาธรรมภิบาลเปล่าภาค ๑ ตอนที่ ๑๔๒ ธาตุ ๑๙ เอกเทสแห่งธรรมธาตุ เป็นสังขารธรรม ส่วนสัง... ขธาตุ ได้แก่เอกเทสแห่งธรรมธาตุอย่างเดียว ส่วนเนตรธา…
ในเนื้อหานี้มีการอธิบายเกี่ยวกับธาตุ ๑๙ และการที่มันเชื่อมโยงกับความรู้และวิญญาณ โดยเน้นถึงลักษณะและการแยกประเภทของธาตุต่าง ๆ ที่มีบทบาท…
ปัญญาภูมิเทศ ในวิทยาธรรม
222
ปัญญาภูมิเทศ ในวิทยาธรรม
…เทศ เพราะเหตุในธรรมทั้งหลาย ที่เป็นภูมิแห่งปัญญานั้น ที่ท่านกล่าวไว้ว่า "ธรรมทั้งหลายดังโจชนิ อตานะ ธาตุ อินทรีย์ และปฏิสนธุมบเป็นอกี เป็นภูมิ (แห่งปัญญา)" ดังนี้ ปฏิสนธุมบาและปัญญาสมบูรณ์ธรรมทั้งหลาย ที่…
…การสังวรรณนาเกี่ยวกับปัญญาภูมิและปฏิสนธุมบาที่เป็นพื้นฐานแห่งปัญญา พร้อมอธิบายธรรมต่าง ๆ เช่น อตานะ ธาตุ อินทรีย์ และปัญญาสมบูรณ์ ที่เกี่ยวข้องในแนวคิดที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ จุดมุ่งหมายคือการทำความเ…
การวิเคราะห์และอธิบายบาลี
7
การวิเคราะห์และอธิบายบาลี
…- อธิบายบาลีไว้อย่าง อาจขาด - หน้า ที่ 6 มือในที่นี้ หมายถึง ลิ้งต่อ ที่เป็นเหตุให้เกี่ยวโยงถึงด้วย ธาตุ ที่สำคัญก็เพราะว่าเป็นรากแห่งของศัพท์ทั้งหมด อายขาดทั้งหมด ต้องอาศัยธาตุในราเก่า จึงนับว่าเป็นเหตุส…
บทความนี้อธิบายความสำคัญของธาตุในบาลี ซึ่งเป็นรากฐานของศัพท์ทั้งหมด และเน้นถึงบทบาทของวิตัดที่เป็นเครื่องปรุงสำคัญในภาษา การอธิบายจ…
การอภิปรายลำไวยภาย
11
การอภิปรายลำไวยภาย
…น อิสู เราอ้อมไม่ปราศจาก เพื่อจะถูกต้องซึ่งคิดเห็นของท่านนั้น แม้ด้วยเท้า เป็นต้น. ตู ประกอบกับ อสู ธาตุ แปลงเป็น ตู อู. อู. เมื่อยล้าย ซึ่งเป็นที่สุด คง คง เอ บ้าง อู, เสด, ชนา, ใช้ เอก ฝ่ายอัดโนบแทนบ้าง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอภิปรายพร้อมเสนอวิธีการแปลงธาตุต่างๆ เป็นมุข และการนำวรรณะมาผนวกกับการทำความเข้าใจในอำนาจของธาตุ ความคิด เชื่อมโยงถึงพุทธนาม และการ…
อธิบายลักษณะของธาตุ
32
อธิบายลักษณะของธาตุ
ประโยค - อธิบายลักษณะของ อายาด - หน้าที่ 31 6. ธาตุ คำที่เป็นมูลฐาน คือเป็นต้นเดิมหรือรากสำหรับให้เครื่องปรุงหลักอื่นเข้าประกอบ เรียกว่า ธาตุ ตามพยัญชน…
บทนี้อธิบายลักษณะของธาตุว่าเป็นรากฐานของสิ่งต่างๆ ทุกอย่างต้องมีธาตุเป็นมูลเดิม ไม่ว่าจะเป็นคน สัตว์ หรือสิ่งของ ธาตุทำให้เก…
อธิบายลำไย้อนภาริย
34
อธิบายลำไย้อนภาริย
ประโยค - อธิบายลำไย้อนภาริย - หน้าที่ 33 อ ปัจจัย เออย วิภติ เป็นต้น. ธาตุมี 3 คำ เช่น อ. ว่า กิละมติ ย่อมลำมา เป็น กิละม ธาตุ ในความลำมา อ ปัจจัย วิภติ คำโรติ ย่อมตื่น เป็น …
เนื้อหานี้กล่าวถึงลำไย้อนภาริยซึ่งประกอบด้วยธาตุ 3 คำ ได้แก่ กิละมติ และการที่ปัจจัยกับวิภติจะต้องลงในธาตุทุกตัวเพื่อไม่ให้ขาดหาย นอกจากนี้ยังมีการอ…
หมวดของธาตุในวิธีพิสดาร
35
หมวดของธาตุในวิธีพิสดาร
ประโยค - อธิบายลำไยเวาภาร อายาด - หน้าที่ 34 หมวดของธาตุ ธาตุ เป็นของวิธีพิสดารมาก เหลือที่จะนำมาแสดงให้ หมดสิ้นและถ้วนได้ แต่มีองค์ประกอบกล่าวโดยย่อ ดังที…
ในเนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับหมวดของธาตุในวิธีพิสดารที่จัดแบ่งออกเป็น 8 หมวด ซึ่งรวมถึง หมวดภูวดล, หมวดธูป, หมวดทิ้วธาตุ และหมวดอื่น ๆ ที่มี…
ประโยค-อธิบายบาลีไว้วาการณ์ อามาต - หน้าที่ 36
37
ประโยค-อธิบายบาลีไว้วาการณ์ อามาต - หน้าที่ 36
…ตติ. มรุ คธรูปไม่เปลี่ยน อ. มรุ. แปลเป็น วิญญู บ่ง อ. มัยยติ. ปฺณ คธรูปไม่เปลี่ยน อ. ปณติ, แปลที่สุดธาตุกับ อ. ปีจัย (ในกัมมาวาจาก) เป็น จาะ บ่ง อ. ปจจติ. อิกฺ คธรูปไม่เปลี่ยน อ. อิกฺกติ, ลงพญชนะอาคมที่ดิ…
…ื้อหานี้นำเสนอการอธิบายการใช้และการแปลของบาลีในคำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับหมวดอามาต โดยมีการแยกประเภทของธาตุและกลุ่มของพยัญชนะที่ต้องพิจารณาในการแปลให้ถูกต้องตามกฎของบาลี รวมถึงการให้ข้อมูลเกี่ยวกับปัจจัยและร…
อธิบายลำไองค์ อามาด - หน้าที่ 40
41
อธิบายลำไองค์ อามาด - หน้าที่ 40
…ี (มีที่ใช้อื่น), ประกอบด้วย ย ปัจฉัย อิ อาคม (กัม-วาด) คงรูปไม่เปลี่ยนแปลงบ้าง อ. คหิต. ๗. หมวด คน ธาตุ ธาตุหมวดนี้ลง โอ้ ปัจฉัย เมื่อลงแล้ว มีวิธีเปลี่ยนแปลงดังนี้ :- คน คงรูปไม่เปลี่ยน อ. ตโนดิ. กร คงร…
ในหน้านี้ได้อธิบายเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของธาตุในหมวดต่างๆ ทั้งการคงรูปไม่เปลี่ยนและการเพิ่มเติม ปัจฉัย เพื่อสร้างคำใหม่ เช่น การทำให้ธาตุเป็นรูปแบ…
การอธิบายลำไส้เวกัสและความหมายของอุปสรรค
44
การอธิบายลำไส้เวกัสและความหมายของอุปสรรค
…ม เสมอ จะมาดใด้เลย ฎีกากลับความหมาย ได้กล่าวแล้วว่า อุปสรรค เมื่อใช้นํ้าหาชุดแล้ว ย่อมทำความหมายของธาตุเดิมให้เปลี่ยนผิดปกติได้ เมื่อจะกล่าวถึงหน้าที่ของอุปสติที่ใช้นํ้าหาชุดโดยส่วนสำคัญแล้ว ก็อาจจำแนกได…
บทความนี้เปิดเผยถึงความสำคัญของลำไส้เวกัสในการสื่อสาร รวมถึงบทบาทของอุปสรรคที่อาจเปลี่ยนความหมายของคำในภาษาต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้ร่วมกับน้ำหาชุด บทความยังระบุว่าการเลือกใช้กรรมในประโยคสามารถท
การศึกษาพยัญชนะและเทวภาวะในภาษาสยาม
64
การศึกษาพยัญชนะและเทวภาวะในภาษาสยาม
…องวารณ์ อำยงด - หน้า 63 เทวภาวะ คือเพิ่ม ม เข้าบังหน้าพยัญชนะต้นสุดอักษรตัวหนึ่ง เป็น มมูส หรือ หร ธาตุ ในความนำไป ทำ เทวภาวะ ไว้บังหน้า เป็น หร ุ เช่นนี้เป็นต้น เทวภาวะ นี้ แบ่งเป็น 2 คือ เทวภาวะ พยัญชน…
บทความนี้กล่าวถึงการทำเทวภาวะซึ่งคือการเพิ่ม ม เข้าหน้าพยัญชนะต้นในภาษาไทย โดยแบ่งเป็น เทวภาวะพยัญชนะ ๙ และ เทวภาวะสะระ ๑ การทำเทวภาวะนี้มีความสำคัญในการเปลี่ยนพยัญชนะอุภากไปเป็นพยัญชนะอื่นๆ ตามหลักเก
อธิบายบาลีไวยากรณ์
65
อธิบายบาลีไวยากรณ์
…พยัญชนะที่ ๔) แปลเป็น ม (พยัญชนะที่ ๕) ก. แปลก ก เป็น จ เช่น อ. จุงกิม (ย่อมาจากกรรม) คืม เป็น กมฺฺ ธาตุ ลง อ ปิย汁 ดี วิถีติ เป็น กมฺฺติ ทำ เทวภาวะ ก ไว้ข้างหน้าเป็น กมฺฺติ แปลก กมฺฺติ ตัวอักษรเป็น จ ได้ร…
เอกสารนี้เป็นการอธิบายเกี่ยวกับกฎและหลักการในไวยากรณ์บาลีที่เกี่ยวข้องกับพยัญชนะ โดยมีการให้ตัวอย่างและการอธิบายการแปลงรูปของพยัญชนะแต่ละตัว เช่น การแปลงจาก ก เป็น จ และ ค เป็น ฉ รวมถึงกฎต่างๆ ที่ใช้ใ
ลำไยเวราะน์ อ่างตาด: การศึกษาและการแปลงพยัญชนะ
66
ลำไยเวราะน์ อ่างตาด: การศึกษาและการแปลงพยัญชนะ
…๒ ให้แปลงเป็นอักษรที่ ๑, เป็นอักษรที่ ๒ ให้แปลงเป็นอักษรที่ ๓ เช่น อุ, อจนฺต (ตัดแล้ว) เดิมเป็น จิ, ธาตุ ในความตัด ลง อ ปัจจัย อ วิตติเป็น จิ, ทำ เทวภาวะ จิ้ว ข้างหน้า เป็น จิ, แล้วแปลง จอ(อักษรที่ ๒) เป็…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายลำไยเวราะน์และการแปลงพยัญชนะที่เกี่ยวข้อง โดยมีการอธิบายถึงการกำหนดหลักการในการแปลงพยัญชนะภายใต้เกณฑ์ต่างๆ เช่น การแปลงอักษรที่ ๒ เป็นอักษรที่ ๑ และการอธิบายเกี่ยวกับพยัญชนะอภ
อธิบายลักษณะภาวะอำขาด
81
อธิบายลักษณะภาวะอำขาด
…า อาณาเปลวว่า เป็น อาณา ธุฌ ในความสงไป แต่ได้คุใน ปทานุกรม Rhys Davids และ Chilers กล่าวว่า เป็น อา ธาตุทั้งนั้น. อาจิตติ ย่อมถือเอา อาบ หน้ า ทา ธาตุในความให้ ย ปัจจัย (คำมาวาด) อาม คาม วิวิถีติ. อานีย์ต…
บทความนี้อธิบายถึงลักษณะของภาวะอำขาด โดยการใช้หลักการของคำในภาษาไทยที่เชื่อมโยงกับการส่ง-บังคับและคำสั่งต่างๆ เช่น อาณา และอำนาจของพระราชา รวมถึงอธิบายความหมายในบริบทของภาษาบาลีที่มีผลต่อความเข้าใจในค
การอธิบายลายวรรค นามกิตติ และกริยากิตติ
3
การอธิบายลายวรรค นามกิตติ และกริยากิตติ
ประโยค - อธิบายลายวรรค นามกิตติ และกริยากิตติ - หน้าที่ 2 คำว่าคดีนี้มีลูกเดิมมาจาก กิริยา ธาตุ ในความเรียบ รายงาน, กระจาย กัตรูป กัตตุสาระ วิภาคว่า กิตปจอเฉน กิริติ กิตโก (ศัพท์ใด) ย้อนเรียรายด้…
บทความนี้พูดถึงการอธิบายลายวรรค นามกิตติ และกริยากิตติ โดยเน้นไปที่การปรุงแต่งศพและความหมายที่เกิดขึ้นจากการใช้ปัจจัยที่แตกต่างกัน เช่น ศัพท์ที่ประกอบด้วยปัจจัยต่าง ๆ อาจมีความหมายที่แตกต่างกันออกไปตา
อธิบายบาลีไวายากรณ์ นามกิณี และกริยากิณี
13
อธิบายบาลีไวายากรณ์ นามกิณี และกริยากิณี
…ยนี้นี้หมายถึงอารมณ์. คำว่า ปิยะ เป็น ปิยะ ทั้ง ๆ ลง อ คำอธิ แยกออออกตันวิเคราะห์ว่า ปิยะ เป็น ปิยะ ธาตุ ลง อ ปิยะ แยกอออกตันวิเคราะห์ว่า ปิยะ เป็น เหตุนี้น (มุตรนี้) ชื่อว่า ปิยะ เป็นที่รักของ (มุตา). อ…
บทความนี้เน้นการอธิบายหลักการและการใช้บาลีในด้านของนามกิณีและกริยากิณี โดยกล่าวถึงความหมายของคำต่าง ๆ ที่ใช้ในภาษาบาลี เช่น คำว่า ปิยะ ที่หมายถึง 'ที่รัก' พร้อมกับการวิเคราะห์คำและวิธีการทำงานของคำในภ