นา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 425 / 937

…. รูปเกิด เพราะอวิชชาเกิด รูปดับ เพราะตัณหา... กรรม... อาหารดับ รูปดับ ทำนองเดียวกัน และแม้ ถึงในเวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ (ก็อย่างในรูปขันธ์) เป็น แต่ชักเอาอาหารออก ใส่ผัสสะเข้าแทนอย่างนี้ว่า เ…

…องพิจารณาความเกิดและดับในสังขาร ด้วยอุทยัพพยญาณ และสามารถเห็นความเกิดและดับในรูปขันธ์ต่าง ๆ เช่น เวทนา สัญญา และสังขาร มีการกล่าวถึงวิปัสสนาและผลที่ได้รับจากการพิจารณาในลักษณะนี้ เช่น โอภาสและปีติที่เกิ…

…็นอปริหานิยปฏิบัติ เป็นที่ตั้งแห่งความเจริญสุขสวัสดิ์ วิบุลผล ต้องตามภาษิตที่สมเด็จพระทศพลตรัสแก่มหานามลิจฉวีกษัตริย์ในอปริหานิยธรรมสูตร ปัญจกังคุตตรนิกาย ว่า ยสฺส กสฺสติ มหานาม ฯเปฯ ปูน จปร มหานาม กุลป…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชกุศลที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้าได้ทรงบำเพ็ญเพื่อความสุขและสวัสดิภาพของประชาชน โดยมีการเชื่อมโยงกับการประกอบพิธีบูชาพลีสักการะที่เชื่อว่าจะนำมาซึ่งความเจริญสุขให้กับกุลบุตรที่มีอภิสิท

…รัฏฐาภิบาลโนบายนั้น ปันเป็น ๒ แผนก คือ ฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร แม้เพียงข้อเดียวนี้ ก็ยากที่จะพรรณนาให้จบลงในกถามรรคกัณฑ์นี้ จะรับพระราชทานบรรยายแต่ การที่ได้เป็นไปขวบหลัง ตั้งแต่กันยายน ร.ศ. ๑๑๘ ถึง …

…ารปฏิบัติพระราชจริยารัฏฐาภิบาลในฝ่ายพุทธจักรและราชอาณาจักร โดยทรงเน้นการรักษาความถูกต้องในพระพุทธศาสนาและการสนับสนุนคณะสงฆ์ในมณฑลหัวเมือง โดยอ้างอิงถึงพระเจ้าอาชาติสัตรูบรมบพิตรที่ได้มีการพูดคุยกับสมณะแ…

…วานเพื่อให้ได้ทุนสำหรับทำการปลูกสร้าง และมีคนเช่าถือป้องกันสมบัติ ทรงแนะนำให้บุคคลมีแก่ใจรับเป็นมรรคนายก พระอารามมิให้ตกไปและเพื่อพูนให้บริบูรณ์ขึ้น ดูแลและปฏิบัติพระอาราม นี้พระราชกุศลส่วนเวยยาวัจจมัยบ…

บทความนี้นำเสนอพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการพัฒนาและดูแลพระอาราม ตลอดจนการเสด็จพระราชดำเนินเพื่อสำรวจงานต่าง ๆ ในต่างประเทศ เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่รั…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ในศก ๑๒๒ ๒๙ พระคุณพิเศษ ส่วนอัตตสมบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยพาหุสัจจะและอุบายโกศลส่วนปรหิต ปฏิบัติ จะถวายวิสัชนาด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็นนิทัสสนนัย พาหุสัจ…

…รมของชาติ สุดท้ายพาหุสัจจะเป็นคุณสมบัติที่มีความหมายระดับชาติที่ละเอียดอ่อนในวงการศึกษาของพระพุทธศาสนา

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๓๐ สัปปุริสธรรมบ้างในนาถกรณธรรม คือคุณทำให้เป็นที่พึ่งของผู้อื่น ๑๐ ประการบ้างเป็นอาทิ, พหุ สุตบุคคล แม้ไม่มั่งคั่งด้วยศฤงค…

ในบทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรด

…พยุกแสนยากรมาล้อมพระ นคร ชาวพระนนครปิดทวารรักษาเป็นกวดขัน ในเวลานั้นพระราชเทวีประสูติพระราชโอรส ทรง นามว่า อลินจิตตกุมาร เหตุทำประชาชนให้ชื่นบานหายย่อท้อ พรักพร้อมกันปล่อยพระยามงคล หัสดีออกต่อรบด้วยปัจจ…

…ดีสำหรับการดำเนินชีวิตของคนในสังคมซึ่งสื่อถึงการมีจิตใจที่มีความพากเพียรและอุทิศตนเพื่อผู้อื่นและพัฒนาสังคมที่ดีขึ้น

…ขัดแก่เสรีภาพ คือความเป็นโสด แก่ตนมา คน โดยลำดับกาล ข้อนี้จึงสันนิษฐานโดยนัยที่พระราชทานอภัยปลดปละอำนาจที่จะพึงใช้ในราชกิจ หรือธรรมเนียมบางอย่าง เช่น ในกาลก่อน คนพลเรือนไม่ได้เพื่อจะอยู่ตามลำพัง ต้องมีส…

เนื้อหาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงพระราชกำหนดที่มีผลต่อเสรีภาพของประชาชน รวมถึงการเลิกทาสและความสำคัญของการมีสังกัดในสังคมไทย โดยเน้นให้ประชาชนได้สิทธิเสรีภาพมากขึ้น และความกรุณาของพระเจ้าแผ่นดินต่อประชาช

…รรลุพระ อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ เป็นผลสมบัติ จำเดิมแต่ตรัสรู้แล้วก็คงอยู่ในพระกรุณาคุณ เสด็จ เที่ยวเทศนาโปรดเวไนยนิกร ในนครคามนิคมชนบทนั้น ๆ ให้ได้บรรลุโลกิยสมบัติ และโลกุตต รสมบัติตามอุปนิสัย ตราบเท่าถึง…

…ื่อถึงพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขและความสงบ โดยก…

…ดต้องเสียประโยชน์ในการเรียน เป็นข้อเปรียบด้วยความเป็นไปของหมู่ ชน ด้วยพจนนิพนธ์ว่า อมาตาปิตุสิวฑฺโฒ นาย กาลมกาล วา อนาจริยกุเล วส อภิชานาติ กุกุกุโฏ (๑) ไก่นี้มิได้เจริญในสำนักมารดาบิดา มิได้อยู่มาในตระ…

บทความนี้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตามกาลในสังคม และการรู้จักประยุกต์ใช้เวลาของบุคคลที่มีความสามารถ ซึ่งพระมหาสมณเจ้าได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการปรับตัวในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง และพระร

… ๖๔ ที่แสดงไว้ในเบื้องต้น บุตรจะได้พ้นจากความเป็นอวชาต และสามารถจะดำรงวงศ์สกุลให้ถาวรสืบ ๆ ไปตลอดกาลนาน สมเด็จพระโลกนาถเจ้า ก็ได้ประทานพระบรมพุทโธวาทไว้แก่สิงคาลมาณพ ตัรสหน้าที่มารดาบิดาจะพึงทำนุบำรุงบุ…

…ทอดวงศ์ตระกูลให้ยั่งยืน ถ้าหากปล่อยปละให้บุตรเติบโตโดยไม่ดูแล ก็อาจทำให้เกิดปัญหาและความเดือดร้อนในอนาคต

…งกล่าวแล้วในหนหลัง แม้พระเจ้าแผ่นดินในครั้งพุทธกาล เช่นพระเจ้าพิมพิสารมคธราชแท้ทรงนับถือในพระพุทธศาสนา มั่นคงในฝ่ายราชกิจ ก็ยังทรงเป็นพระราชธุระโดยราชธรรม ดังมีแจ้ในคัมภีร์มหาวรรคพระวินัย ตอนบรรพชาขันธก…

เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพระเจ้าพิมพิสารที่ดำเนินการห้ามไม่ให้ผู้รับบวชหลีกเลี่ยงจากการเป็นราชภัฏ เพื่อไม่ให้ก

…ะภาคเจ้า จึงประทานพระบรม พุทโธวาทไว้ว่า อุฏฺฐาเนนปุปมาเทน ทีป์ กยิราถ เมธาวี สญฺญเมน ทเมน จ ย์ โอโฆ นาภิกีรติ (๑) ความว่า ชนผู้มีปรีชา ควรทำเกาะกล่าวคือที่พึ่งของตน ให้เป็นตำบลที่ห้วงน้ำจะท่วมไม่ได้ด้วย…

บทความนี้เล่าถึงเรื่องราวของทีฆาวุกุมาร พระราชโอรสที่ได้โอกาสแสดงความภักดีและสามารถจนได้รับความไว้วางใจจากพระเจ้าพรหมทัตต์ แม้ว่าจะมีหนทางในการแก้แค้นแต่กลับเลือกที่จะทำการอย่างมีสติ ภายหลังเขาได้รวมส

…ที่จะลุที่สุด ก็ดุจเดียวกันกับพระมหาชนก พยายามว่ายอยู่ในมหาสาครไม่แลเห็นฝั่ง ถึงดังนั้น ก็ไม่ท้อแท้ นางมณีเมขลามีกรุณามาช่วย ก็ได้แก่ความสำเร็จ

บทความนี้กล่าวถึงบทบาทและความสำคัญของมหากษัตริย์ในฐานะผู้ปกครองที่มีพระบารมีในการดูแลและพัฒนาราชอาณาจักร พระมหากษัตริย์ได้รับการยกย่องว่ามีวิริยภาพและพระราชธรรมที่เป็นหลักสำคัญในการบริหารจัดการ…

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) จะพรรณนาพระคุณพิเศษ รัฏฐาภิปาลโนบาย 0 ในศก ๑๒๗ ประการ คือ มิตรสมบัติ ๑ มัตตัญญุตา ๗๙ ๑ พอเป็นนิทัสสนนัย มิตร…

บทความนี้จะพรรณนาถึงพระคุณพิเศษของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และมิตรสมบัติที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างความ…

…่ายขาวคือข้างดี จึงสาธกด้วยเรื่องแห่งพระเจ้าตักกสิลา (๑) เม เมื่อครั้งยังเป็นพระราชกุมาร รอดพ้นจากอำนาจนางยักขินีผู้มาเป็น ก็เพราะได้พระปัจเจกพุทธะเป็นกัลยาณมิตร พระราชโอรสพระเจ้าพาราณสีในปัญจภีรุกชาดกเ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์และศึกษาความเป็นไปของพระราชาในมุมมองทางศาสนา โดยเฉพาะเรื่องราวของพระโสดาปัตติผลและการเผชิญกับอุปสรรคในชีวิต การเน้นย้ำถึงความสำคัญของมิตรภาพและก…

…ัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น เป็นคุณพยุงความเพียรมิให้ ถอย พระโบราณาจารย์ผู้รจนาชาดกปกรณ์ กล่าวเรื่องพระมหาชนกตกอยู่ ในมหาสมุทร นางมณีเมขลามาช่วยให้รอดดังนี้นั้น ก็เพื่อจะแสดงโดยบุ…

…ใจในการทำสิ่งต่าง ๆ และความเพียรในการทำให้ประสบความสำเร็จ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับการถือศีลในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงบทเรียนจากพระมหาชนกที่ประสบภัยในทะเลและการช่วยเหลือจากนางมณีเมขลา และการที่บุคคลที่มีคว…

…ะทรงแผ่ ส่วนพระราชกุศลแก่สรรพสัตว์ไม่มีประมาณ เป็นส่วนแห่งพระอัปปมัญญาพรหมวิหารตามคติแห่ง พระพุทธศาสนา ฯ ลำดับนี้ จกรับพระราชทานเลือกสรรพระคุณสมบัติที่ตั้งแห่งศุภสวัสดิมงคลอันพิเศษยิ่ง ซึ่งได้ชื่อว่า มง…

พระสังฆราชทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมกุศลทั่วทั้งสรรพสัตว์โดยการทรงพระราชอุทิศและการร่วมมือกันในกิจกรรมต่างๆ เนื้อหามุ่งเน้นถึงความสำคัญของสหกรณ์ที่หล่อเลี้ยงความสุขและสุขภาพของสรีระและสังคมอย่างยั่ง

…ละรู้ สมัยจึงอยู่ในราชการได้” สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงครองสิริราชสมบัติมาถึงมหามงคลสมัย กาญจนาภิเษก เป็นที่โสมนัสยินดีทั้งบ้านทั้งเมืองทั้งประเทศ แสดงพระมงคลวิเสสส่วน ปรหิต รัฏฐาภิบาลโนบาย ดังใน…

…ที่ได้มีนิมิตเกี่ยวกับพระองค์ และเหตุการณ์ที่พระองค์สามารถปราบสัตว์ร้ายได้ สำหรับพระราชประวัติที่ยาวนาน สมเด็จพระราชสมภารได้นำความสุขแก่ชาติและประชาชน พร้อมทั้งมีพระอิสริยยศที่ยิ่งใหญ่เป็นที่เคารพนับถือ…

…นบทนี้ในกาลไหน ๆ จงบำราญไกลด้วยประการทั้งปวง ขอความเป็นผู้ไม่มีโรค ความสุขสำราญ ความเป็นผู้มีอายุยืนนาน และความบริบูรณ์แห่งวัตถุ ทั้งหลายอันเป็นที่ตั้งแห่งวิบุลผลทั้งสุขโสมนัสสวัสดีในที่ทุกสถานจงเกิดมี …

ข้อความนี้แสดงความปรารถนาดีจากสมเด็จพระญาณสังวรถึงประชากรไทย โดยขอให้ทุกคนมีสุขภาพดี อายุยืน และความเจริญรุ่งเรือง พร้อมทั้งข…