หน้าหนังสือทั้งหมด

การวิเคราะห์คำอัญเชิญและคุณลักษณะของบุคลคดี
7
การวิเคราะห์คำอัญเชิญและคุณลักษณะของบุคลคดี
…้ว โดยโหราว่าสัญญาณเป็นอาศัย (แห่งอัญเชิญ) เหมือนอุทธาหรณ์ว่า "เตียงย่อมทำเสียงโย้" ฉะนั้น พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า อิติปุณฺณมุตฺต วา นี้ ดังต่อไปนี้: ทรวดทรงที่บุคลคดีถือโดยมุ่งถึงจุ ๑ ความนูนแห่ง เนื้อด…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์อานาจแห่งเหตุและคำอัญเชิญในพระพุทธศาสนา โดยอ้างอิงอุทธาหรณ์และวินิจฉัยลักษณะของบุคลคดีในสังคม พร้อมความสัมพันธ์กับความสุขและการรู้จักตัวตน เช่น พุทธอาจารย์ครูได้สอนเก…
ความหมายของภิญญาในพระธรรม
15
ความหมายของภิญญาในพระธรรม
…มีธีโอทัดปะเปสมิสาร ด้วยเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสไว้ในทุติยวรรค ทุติยปณิธานสัตตุกิมบท อังคุตตตร-นิทานว่า "ภิญญาทั้งหลาย เปรียบเหมือนต้นไม้ มีงี้และใบวิบวิดี เสียแล้ว แม้กะทะของต้นไม้นั้นก็ไม่ถึงความ…
บทความนี้พูดถึงความหมายของภิญญาเปรียบเทียบกับต้นไม้ที่มีความบริบูรณ์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของการมีอิริยาสังขารและศีลในการพัฒนาจิตใจ เพื่อให้เข้าถึงความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นในพระธรรมของพระผู้มีพระภา
ความสมบูรณ์ของธรรมชาติในอรรถกถาธิริสุรันน่า
16
ความสมบูรณ์ของธรรมชาติในอรรถกถาธิริสุรันน่า
…, อินทรีย์สงรร ก็เชิมมีนั่นแหละ, อินทรีย์สงรรของผู้ สมบูรณ์ด้วยธีรและโอดตปปะ ก็เป็นอันสมบูรณ์ด้วยอุปนิสัย๙๙๙ เมื่อ นิพภาและวิริยะมี, วิมุติจัญฑลสาณะก็ย่อมมี, วิมุติจัญฑลสาณะ ของผู้สมบูรณ์ด้วยนิพภาและวิร…
…อหาเกี่ยวกับความสมบูรณ์ของธรรมชาติในอรรถกถาธิริสุรันน่าได้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างธีร โอดตปะ และอุปนิสัยต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างจากอดีตเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์ที่ชื่อโลมาสกัสปะ การศึกษาเรื่องนี้ส…
พระมหารัธย์และพรหมจรรย์
37
พระมหารัธย์และพรหมจรรย์
…ในรูปภาพจับปะ ในแต่ละองค์...หลาย * พระมหาเจริญ สุขทุกโณ ป. ธ. ๙ (ปัดนี้เป็นสมเด็จพระญาณสังวร วัดบร-นิเวศวิหาร แปล. ๑. ข. ขา มหา ๒/๕๓๓ ๒. ชาดกภูฎกถา ๑๐/๒๕๔
…์กล่าวถึงพรหมจรรย์ว่ามีด้วยกัน ๑๐ อย่าง มีความสำคัญในการถวายทานที่นำไปสู่ความเจริญและศรัทธา ที่วัดบรนิเวศวิหารกล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติและความเชื่อของพรหมจรรย์ผ่านเรื่องเล่าจากชาดกและอรรถกถาโดยวิธีการจัด…
มงคลในพระพุทธศาสนา
50
มงคลในพระพุทธศาสนา
…ิสา จ ยา วาจา นี้.” เพราะเหตุนี้นั่น บัณฑิตพิ ทราบข้อมูลนี้ ดังที่โรธัจฉอจะไม่ทรงถือเอาในมงคลข้อว่า นิพพานน- ลุจิธีริยา (ทำพระนิพพานให้แจ้ง) ภายหลัง เพราะทรงถือเอาใน มงคลข้อนี้ว่า วิรสูงตนาสุสาน ฉะนั้น …
บทความนี้วิเคราะห์มงคลตามที่พระอรรถกถาจารย์ได้กล่าวไว้ โดยเฉพาะในเรื่องของพมมรรย์และการเข้าถึงนิพพาน ผ่านข้อคิดเกี่ยวกับเมตุณวัตรและสมาธิ ถือเป็นการศึกษาที่สำคัญในการเข้าใจธรรมะและการบรรลุในพระพุท…
มังคลตัณหาและการวิเคราะห์ธรรม
62
มังคลตัณหาและการวิเคราะห์ธรรม
…ด้วยอาเสมอ ๆ ย่อมทำกรรมได้ ส่วนในสังจะ ๒ ข้อนอกจาก พระโยคาวจร ย่อมทำกรรมได้ด้วยการ สังบอย่างนี้ว่า 'นิโรธสัง' เป็นธรรมชาตินำปราณเป็นอารมณ์ น่าใคร่น่า ชอบใจ, มักสั่ง น่าปรารถนา น่าใคร่น่า ชอบใจ: พระ- โยค…
…ระพุทธศาสนาเกี่ยวกับทุกข์และธรรมชาติต่างๆ ที่มีผลต่อการทำกรรม ความสัมพันธ์ระหว่างความตั้งใจและการดำเนินชีวิตในธรรมที่พระองค์ประทานให้ รวมถึงการวิเคราะห์สัญญาณที่เกี่ยวกับทุกข์และการสิ้นสุดทุกข์ ซึ่งสามา…
การเข้าใจอนุปาทิสณิพพาน
73
การเข้าใจอนุปาทิสณิพพาน
ประโยค ๑. มั่งคั่งตลอดนี้นิแปลงเล่น ๕ - หน้าที่ 73 ความเสวยอารมณ์ทั้งสิ้นของเธอ อันเธอไม่เพลิดเพลินแล้ว จักเข็น ในโลกนี้แสน ภิญ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงแนวคิดอนุปาทิสณิพพานซึ่งเป็นองค์ความรู้ในการดับทุกข์ในหลักพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงความเสวยอารมณ์ การดับทุกข์ และบทบาทของพระพุทธเจ้าในการสอนชี้แนะแนวทาง การเข้าใจอนุปาทิสณิพพานนั้นมุ
อรรถแห่งสมุทัยและนิพพาน
77
อรรถแห่งสมุทัยและนิพพาน
…ทั้งปวงไม่เที่ยง' ดังนี้ คือ เพราะทำให้แจ้ง ได้แก่ เพราะทำให้ปรุงฤ by chob คือความเป็นจริง พึงทราบวินิจฉัยในบทว่า วิฏฺฐโต วิฏฺฐติ ๒ อย่าง คือความน้อมไปแห่งจิต ๑ นิพพาน ๑ จริงอยู่ พระอรหันต์ ชื่อ ว่า หลา…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสมุทัยและนิพพาน โดยชี้ให้เห็นถึงการบังคับของสมุทัยที่เป็นเหตุให้เกิดทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสงบของธรรมและ…
มังสณฑ์ทานฉบับแปล: สังคโยชน์และกรรม
79
มังสณฑ์ทานฉบับแปล: สังคโยชน์และกรรม
…ื่อว่า จิตวิวามิต, ความน้อมไปในนหพาน คือความ ที่จิตเป็นธรรมน้อมไป โน้มไป โอนไป ในนี้พานนั้น ชื่อว่า นิพพานมิสุขติ." [๕๕๒] อรรถกถาก็ตกะว่า " สองบทว่า ตสฺส ติตฺถุนุตว ความว่า กรรมอันเป็นเหตุในภาพก่อนของก…
บทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างสังโยชน์และกรรม โดยเห็นว่าปัจจัยแห่งสงสารและวิบากขัดขวางการถอนสัตว์ออกไปจากวิญญา ด้วยความที่ธรรมเหล่านี้เป็นสิ่งที่กำหนดกรรมและการเกิดในภพต่าง ๆ พร้อมทั้งการออกจากเครื่อง
การทำความเข้าใจธรรมสาระในพระพุทธศาสนา
82
การทำความเข้าใจธรรมสาระในพระพุทธศาสนา
…็นสาระ ในธรรมทั้งหลาย เพราะธรรมวินัย นี้มีวุฒิติปิเป็นสาระ. ทว่า นาย วาวว่า ผู้เป็นคดีอธิษฐานแล้ว ในนิพานอันเป็นธรรมที่สั้นไปแห่งกลเสร็จเป็นต้น. อีกนื่องหนึ่ง ธรรมชาติดื้อชื่อว่า ธรรมสาระ เพราะวิเคราะห์…
…มนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในธรรมสาระของพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงอิทธิพลของธรรมวินัยในชีวิตและการบรรลุนิพพานที่เป็นสาระสำคัญ ตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ เนื้อหาอธิบายว่านิพพานมีสองประเภทคือ อุปปาทะปริญญาแ…
พระอรหัตผลและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
83
พระอรหัตผลและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
…น้า ๘๓ กล่าวพระอรหัตผล อันไม่ดัษตรเป็นไร ๆ เลย แม้ด้วยอุปาทาน ๕ อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นไป ว่า อุปาทานนิพพาน ในคำว่า อนู- ปาทปนิพพาน จริงอยู่ พระอรหัตนั้นนหาเป็นธรรมชาติ สัมปุณด้วยอุปาทาน ย่อมมิเป็นธรรมะอ…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับพระอรหัตผลและอุปาทาน พร้อมทั้งอธิบายความหมายและการวินิจฉัยในพระพุทธศาสนา โดยมีการกล่าวถึงการแบ่งประเภทของอุปาทานและความเชื่อมโยงระหว่างอุปาทานกับปัญญา การ…
การเข้าถึงพระอรหัตผลและนิพพาน
84
การเข้าถึงพระอรหัตผลและนิพพาน
ประโยค๑ - มังคลัตถกิจนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า 84 อรหัตผลวา อนุปทาเปรียนนิพนธ์ เพราะพระบาถล่าวา จงติดอม หยุดพันธ์จากอาสวะทั้งหลาย เพราะไม่ถือมั่น ง บว่า น จ อุปาทาน- สมุจฺจุ …
เนื้อหาเกี่ยวกับพระอรหัตผลและนิพพานในพระพุทธศาสนา มีการอธิบายถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจและการปฏิบัติตามหลักธรรม ทั้งยังเจาะลึกถ…
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
86
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
…ระโยค - มังคลัตถะนี้แปล เล่ม ๕ - หน้า 86 โทสะ โมหะ ชาติ ชราและมรณะเป็นต้น ด้วย อาณัติ ศัพท์. มโนว่า นิพุทธาน นี้ พึงทราบความแปลกกันดังว่า ‘ใน วิภัน ว ธ ฐา ลงในอรรถว่าว้อยรัศ’ ว่า ศัพท์ เป็น กัตตุสานะ; ส…
ในบทความนี้เสนอศึกษาความหมายของโทสะ โมหะ ชาติ ชรา มรณะ และนิพพาน โดยอ้างอิงจากการศึกษาและคำสอนของพระพุทธเจ้า ท่านพระสารินบุตรได้กล่าวถึงการเข้าถึงนิพพาน ความหมา…
การบรรลุธรรมและความสิ้นกิเลสในพระพุทธศาสนา
90
การบรรลุธรรมและความสิ้นกิเลสในพระพุทธศาสนา
…ทะทำให้เป็น อารมณ์ มึใคร่หรือ ? เพราะว่า จิตยอมหน่วงเหนี่ยวอารมณ์ที่ล่วงแล้ว และยังไม่ถึงเป็นต้นทุกชนิด จะหน่วงเหนี่ยวแต่อตามที่สำเร็จแล้ว เท่านั้นก็หาไม่." ผู้ฉลายพิงฉลว่า "แม่โคตรภูษบาล จักไม่ปรารถนาค…
เนื้อหาสำรวจความสำคัญของการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา และการวิเคราะห์คำสอนเกี่ยวกับกิเลสและการสิ้นกิเลส โดยมีการอ้างถึงอรรถกถาจารย์ที่ชี้ให้เห็นความเกี่ยวข้องของธรรมกับการบรรลุของพระอริยบุคคล เนื้อหานี้ย
การทำธรรมเป็นที่สุดในนิพพาน
91
การทำธรรมเป็นที่สุดในนิพพาน
…์ธรรมทั้งหลายมีโลภจรธรรมที่อาศัยได้เป็นต้น ด้วยอากาศ ผลคำว่า วรภูมิ. มนฺภิตดิโกติทิสฺว> ส่วนความที่ นิพพานนั้นเป็นบริสุทธิธรรม พระผู้พระภาคทรงแสดง ด้วยการ ถือเอาความเป็นธรรมมิใช่รูปเป็นต้น ในที่สุดว่า '…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับการทำธรรมเป็นที่สุดในบริบทของกิสรและนิพพาน ตามที่ปรากฏในพระอรรถกถา โดยการกล่าวถึงความเป็นธรรมิไม่ใช่รูปและสถานะของนิพพานที่เป็นสภาพวิสัยที…
มังคลัตถา เล่ม ๕ หน้า 92
92
มังคลัตถา เล่ม ๕ หน้า 92
…ัตถาที่นี้แปล เล่ม ๕ หน้า 92 เป็นอารมณ์แห่งธรรมกว่าคือธรรมมะย่อมละลายหลาย ด้วยอำนาจการัตดาเหตุนี้นะ นิพพานนั้น ซึ่งเป็นที่สุดแห่งสภาวะ จึงนับว่าเป็นปริยัติแห่งธรรม ด้วยอารมณ์อย่างนี้." [๕๕๗] ส่วนถกว่าโด…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของนิพพานซึ่งเป็นที่สุดแห่งสภาวะ โดยอรรถกถาได้อธิบายว่า พระอรหัตนั้นย่อมเกิดขึ้นเมื่อโทษะและโมหะสิ้นไป ธร…
มั่งคั่งที่เป็นเปล่า: ทุกข์และความแปรปรวน
108
มั่งคั่งที่เป็นเปล่า: ทุกข์และความแปรปรวน
…บายแล้ว จึงตรัสอภาษพันธน์ในภายหลังว่า) [๒๕๓] ธรรมในหมู่มนุษย์เหล่านี้คือ ลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุข ทุกข์ เป็นสุขไม่เที่ยง ไม่แน่นอน มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ถ้าท่านผู้ดำ มีปัญญา ตราบธ…
…วิตอย่างไม่แน่นอน การมีปัญญาจะช่วยให้เข้าใจความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้และไม่ถูกธรรมเหล่านี้ครอบงำ การดำเนินชีวิตด้วยความรู้สึกตัวจะนำไปสู่การดับทุกข์และความเป็นอริยสาวก ผู้ที่สามารถทำเช่นนี้จะไม่ตกอยู่ในภาว…
บทความเกี่ยวกับพระนิพพาน
110
บทความเกี่ยวกับพระนิพพาน
ประโยค - มุ่งมั่นที่จะเป็นเป้ เล่ม ๕ หน้า 110 สองบทว่า ปกอญ ญดา ได้แก้ รู้บทคือพระนิพพาน บาท คาดว่า สมมปปชาณาตี ภวสุต ปาริ ควาว่า อึ้ง พระอธิษาวา นั่นรู้บทคือ นิพพานแล้ว ถึงฝั่งแห่งพ ค…
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับพระนิพพานจากบทพระสูตร โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการฝึกฝนจิตใจเพื่อให้เข้าใจถึงความสำเร็จสุดท้าย ซึ่งเป็นกา…
มังคลัตถี - แปล เล่ม ๕ หน้า ๑๑๖
116
มังคลัตถี - แปล เล่ม ๕ หน้า ๑๑๖
…โคฺความว่า ฬูกอครบเก่า แล้วเป็นสัตว์ไม่อาสัญก็ไปเสียฉันใด. กล่าวว่า สนฺตฺุธิ คือ สรีระของ ตน. บทว่า นิพฺโภคฺ คือ เวียนจากใช้สอย เพราะไม่มีชีวิตนตรี บทว่า เปตฺ คือ กลับไปปรโลกแล้ว. บทว่า กากเดท แปลว่า ทำ…
บทความนี้เป็นการแปลเกี่ยวกับมังคลัตถี ซึ่งพูดถึงการยอมรับเรื่องการตาย ไม่ควรเศร้าโศกต่อการจากไปของผู้อื่น โดยยกตัวอย่างสภาพอันเป็นจริงที่ไม่รู้สึกถึงสุขและทุกข์เมื่อชีวิตถึงที่สุด ได้แก่การส่งเสริมให้
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
135
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
…นเปล เล่ม ๕ หน้า 135 เหตุนี้คนโลก จึงไม่อรรถรส, คนโลก จึงไม่เห็นธรรม. [๕๕๐] อรรถกถาทูตีปนาสก์ ในสตนกนิบาต อังคุตตร นิทานว่า "สองนาว่า อนุตตา ชาต" แลว่า เกิดขึ้นแล้ว ณ ภาย ใน สองนาว่า อตุ น ชานาติ ความว่…
…รรถมีความมืดอยู่ในจิตใจ หากต้องการเห็นธรรม ต้องฝึกฝนจิตให้มั่นคง โดยเน้นที่ความสามารถของจิตและการดำเนินชีวิตเพื่อความเจริญในทางธรรม อุกาสธรรมและโลกะจะนำไปสู่ความเสื่อม หากไม่พิจารณา