หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายของชื่อและคำศัพท์ในพระไตรปิฎก
266
ความหมายของชื่อและคำศัพท์ในพระไตรปิฎก
…นตสัมมาสัมพุทธเจ้า” 5. คำว่า สุเมธ เป็นชื่อของ “ภิกษุผู้เป็นเสขะ หรือ ภิกษุที่ยังไม่เป็นพระอรหันต์” บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 255
ในบทนี้มีการอธิบายความหมายของคำศัพท์ต่างๆ ที่ถูกกล่าวถึงในพระไตรปิฎก เช่น จอมปลวกหมายถึงร่างกายที่ไม่เที…
การใช้ปัญญาในการละอุปาทานและนิวรณ์
267
การใช้ปัญญาในการละอุปาทานและนิวรณ์
6. คำว่า ศัสตรา เป็นชื่อของ “ปัญญาอันประเสริฐ” 7. คำว่า เป็นชื่อของ “การปรารภความเพียร” จงขุด 8. คำว่า ลิ่มสลัก เป็นชื่อแห่ง “อวิชชา” ซึ่งอธิบายว่า สุเมธเธอจงใช้ศัสตราคือปัญญายก ลิ่มสลักขึ้น หมายถึง “
บทความนี้อธิบายถึงการใช้ศัสตราหมายถึงปัญญาในการละอุปาทานขันธ์ 5 ประการ รวมถึงการจัดการกับนิวรณ์ 5 ประก…
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
… อยู่ข้างทาง วัมมิกสูตร, มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอปัมมวรรค, มจร. เล่ม 12 ข้อ 249-251 หน้า 267-273. บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 257
บทความนี้กล่าวถึงการอุปมาในพระพุทธศาสนาที่ใช้คำว่าเขียงหั่นเนื้อและชิ้นเนื้อเพื่อสอนให้เข้าใจเรื่องกาม…
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
269
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
…มว่า “ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเห็นขอนไม้ใหญ่โน้นที่ลอยมาตามกระแสแม่น้ำคงคาหรือไม่” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “เห็น พระพุทธเจ้าข้า” พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ถ้าขอนไม้จะไม่ลอยเข้ามาใกล้ฝั่งนี้ ไม่ลอยเข้าไปใก…
บทความนี้นำเสนอการใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้าผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น ขอนไม้ที่ลอยตามแม่น้ำ ด้วย…
คำสอนและการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา
270
คำสอนและการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา
…ายใน ชุ่มด้วยราคะเป็นเหมือนหยากเยื่อ” ในขณะนั้น นายนันทโคบาลยืนอยู่ไม่ไกลจากพระผู้มีพระภาค เขาได้กราบทูลว่า “ข้า- พระองค์จักไม่เข้ามาใกล้ฝั่งนี้ จักไม่เข้าไปใกล้ฝั่งโน้น จักไม่จมในท่ามกลาง จักไม่เกยตื้น…
บทนี้กล่าวถึงการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยวิธีใช้สื่อเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมอย่างช…
พระพุทธเจ้ากับทุกข์ในนรก
272
พระพุทธเจ้ากับทุกข์ในนรก
บ้างไหม” ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “บุรุษนั้นแม้ถูกประหารด้วยหอก 1 เล่ม ยังได้เสวยทุกข์เป็น อันมาก ไม่จำต้องกล่าวถึงการถูกประหารด…
พระพุทธเจ้าเปรียบเทียบความทุกข์ของบุรุษที่ถูกประหารด้วย 300 เล่มหอกกับความทุกข์ในนรก โดยชี้ให้เห็นว่าความทุกข์ในนรกมีความรุนแรงกว่ามาก นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงหลักการตอบปัญหาที่ชัดเจนและการตรวจดูสาเ
การถามและการตอบปัญหาในธรรมะ
273
การถามและการตอบปัญหาในธรรมะ
…ิดว่า ถ้าผู้ตอบสามารถตอบคำถามได้ถูกต้องก็เป็นการดี แต่ถ้าตอบ ไม่ถูกต้องผู้ถามก็ตั้งใจว่าจะอธิบายคำตอบที่ถูกต้องให้เขาทราบ แต่ไม่ได้มีความประสงค์ดูหมิ่น หรือทดลองภูมิรู้ผู้ตอบ ความปรารถนาลามก หมายถึง ควา…
บทความนี้พูดถึงการถามปัญหาในบริบทของธรรมะ โดยแยกประเภทการถามเช่น การถามเพราะความปรารถนาลามกและการดูหมิ…
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
274
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
…ญหา ครั้งหนึ่ง พระสริฏฐะและพระมหาโกฏฐิตะเข้าไปหาพระสารีบุตรและได้สนทนาปราศรัย กัน พระสารีบุตรกล่าวกับทั้งสองท่านว่า บุคคล 3 จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก คือ จำพวกที่ 1 คือ “กายสักขีบุคคล” หมายถึง พระอริยบุค…
บทความนี้กล่าวถึงการจำแนกประเภทปัญหาในธรรมะตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอน โดยเน้นที่วิภัชชพยากรณียปัญ…
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
276
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ศีล สมาธิ และปัญญาจนถึงการได้บรรลุธรรม เป็น พระอรหันต์ เมื่อทรงแสดงธรรมจบแล้ว พระเจ้าอชาตศัตรูได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ภาษิตของพระองค์ไพเราะจับใจยิ่งนัก เปรียบเหมือนหงายของที่คว่ำ เปิดของที่…
ในบทสนทนานี้ พระเจ้าอชาตศัตรูได้ถามถึงสถานะของผู้ที่ได้บวชเป็นบรรพชิต ว่าจะต้องกลับมาเป็นทาสอีกหรือไม่ พ…
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
278
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
…่ตัวพี่ และทรงอธิบายเรื่อง ฌานสี่และวิชชาสาม เมื่อ พระผู้มีพระภาคเจ้าแสดงธรรมจบแล้ว เวรัญชพราหมณ์กราบทูลว่า ท่านพระโคดมเป็นผู้เจริญ ที่สุด ท่านพระโคดมเป็นผู้ประเสริฐที่สุด ภาษิตของพระองค์ไพเราะนัก แจ่มแ…
เนื้อหานี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระโคดมและพราหมณ์ โดยเน้นการเปรียบเทียบลูกไก่และกระเปาะฟองเพื่ออธิบายความรู้แจ้ง การเกิดใหม่ และการทำลายอวิชชา นอกจากนั้นยังพูดถึงปัญหาที่จะต้องจำแนกความหมายที่พระพุทธเจ
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
280
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
…ก็เป็นเหมือนแผนที่นำทางในการปฏิบัติธรรม และที่สำคัญหากผลการปฏิบัติธรรมของเรายัง ไม่ก้าวหน้าจนถึงระดับที่ค้นธรรมะภายในได้แล้ว ก็ยิ่งจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องศึกษาปริยัติ คือ พระไตรปิฎกควบคู่ไปกับการปฏิบัติด…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนามีความสำคัญเพื่อปกป้องคำสอนและป้องกันการบิดเบือนจากผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในมหาปรินิพพานสูตรถึง 2 ภารกิจหลัก คือ การฝึกพุทธบริษัทให้มีความรู้ความเห็นที่ถูกต้อง
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
282
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
…ัว และเวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณนั้นต้องตั้งอยู่ในรูป จึงสามารถ เสวยผลแห่งบุญหรือไม่ใช่บุญได้ฉันนั้น บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 271
บทความนี้สำรวจการโต้วาทธรรมในพุทธกาล โดยเฉพาะการสนทนาที่เกิดขึ้นระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับสัจจกนิคร…
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
287
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
เนื้อหาบทที่ 10 วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก 10.1 ภาพรวมวิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก 10.2 เจตคติต่อความรู้ในพระไตรปิฎก …
บทที่ 10 ของบทความนี้สำรวจกระบวนการและแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ที่มีอยู่ในพระไตรปิฎก โดยพิจารณาวิธีการแสวงห…
ความรู้และวิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
288
ความรู้และวิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…มรู้ระดับสูงสุด 4. การค้นพบกฎและทฤษฎีสำคัญทางวิทยาศาสตร์นั้นส่วนใหญ่แล้วอาศัยภาวนามย ปัญญาเข้าช่วยแทบทั้งสิ้น แต่เป็นภาวนามยปัญญาในระดับเบื้องต้น 5. นิยาม 5 เป็นกฎที่ควบคุมสรรพสิ่งในอนันตจักรวาล ทุกสิ่ง…
…ีลักษณะยึดหลักเหตุผล และแสวงหาความรู้ด้วย 3 วิธีคือ สุตมยปัญญา, จินตามยปัญญา และภาวนามยปัญญา การค้นพบทางวิทยาศาสตร์อาศัยการปฏิบัติ เช่น การทำสมาธิเพื่อพัฒนาจิตใจ มีการกำหนดนิยาม 5 ที่สามารถอธิบายได้ทุกส…
ความรู้ในพระไตรปิฎกและวิทยาศาสตร์
290
ความรู้ในพระไตรปิฎกและวิทยาศาสตร์
… เมื่อเสด็จถึงตำบลของพวกกาลามะ ชื่อว่าเกสปุตต นิคม พวกกาลามะได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าและได้กราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งมายังเกสปุตตนิคม ได้ประกาศว่า ลัทธิของตนเท่านั้นที่น…
บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ในพระไตรปิฎกและวิทยาศาสตร์ โดยสังเกตว่าตลอดประวัติศาสตร์ วิทย…
บทเรียนจากกระต่ายตื่นตูม: การพิสูจน์ความจริง
292
บทเรียนจากกระต่ายตื่นตูม: การพิสูจน์ความจริง
…ิสัตว์บังเกิดในกำเนิดราชสีห์ อาศัยอยู่ ในป่าแห่งหนึ่ง ในสมัยนั้น มีดงตาลปนกับต้นมะตูมอยู่ในที่ใกล้กับทะเล วันหนึ่ง กระต่ายตัวหนึ่ง มานอนอยู่ใต้ใบตาล และคิดว่า ถ้าแผ่นดินนี้ถล่ม เราจักไปที่ไหน ขณะนั้นเอง…
เรื่องราวของกระต่ายตื่นตูมสอนให้เห็นถึงอันตรายของการเชื่อโดยไม่พิสูจน์ พระโพธิสัตว์ในรูปของราชสีห์ได้ช่วยเหลือสัตว์ที่ตื่นตระหนกโดยการสอบถามและนำพาไปตรวจสอบเหตุการณ์ที่ผิดพลาด สอนให้รู้ถึงความสำคัญของ
ความรู้ในพระไตรปิฎก
294
ความรู้ในพระไตรปิฎก
…เพื่อให้เข้าใจ เพราะหากเพียงแค่จำ 1 สังคีติสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มจร. เล่ม 11 ข้อ 107 หน้า 271. บทที่ 1 0 วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 283
บทความนี้อธิบายถึงการแสวงหาความรู้ในพระไตรปิฎกซึ่งรวมถึงสามประเภทของปัญญาคือ สุตมยปัญญา, จินตามยปัญญา …
การไตร่ตรองและภาวนามยปัญญา
295
การไตร่ตรองและภาวนามยปัญญา
…ยีต่างๆ ขึ้น ความรู้ที่ได้จากการไตร่ตรองด้วยเหตุผลและรู้จักหาหลักฐานอ้างอิงอย่างเป็นระบบ จนค้นพบคำตอบที่ถูกต้องนั้น จึงเป็นความรู้ประเภท ความรู้คิด 10.4.3 ภาวนามยปัญญา : ปัญญาอันเกิดจากการปฏิบัติ : ภาวน…
บทความนี้เน้นให้เห็นถึงความสำคัญของการไตร่ตรอง ซึ่งคือการตั้งคำถามเพื่อที่จะเข้าใจในสิ่งที่เราเรียนรู้…
ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด
296
ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด
…ะเดชพระคุณหลวงพ่อธัมมชโยก็สอนเช่นเดียวกันว่า เวลาคิดอะไรไม่ออก ก็ให้ออกจากความคิด ทำจิตให้สงบแล้วจะพบทางออก 10.5 สมาธิกับการค้นพบของนักวิทยาศาสตร์ ในวงการวิทยาศาสตร์จะแสวงหาความรู้โดยใช้ สุตมยปัญญา และ …
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางในการค้นพบและสร้างความคิดใหม่ ขอสรุปเป็นห้าขั้น ได้แก่ 1) คิดรวบรวมข้อมูล 2) กร…
การใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตัน
298
การใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตัน
…าตให้คุณเข้าไปรบกวน ดร.เกตส์ได้ใน ตอนนี้” เขาถามต่อว่า “คุณคิดว่าจะนานสักเท่าไรครับ กว่าที่ผมจะเข้าพบท่านได้” เลขานุการ ตอบว่า “โอ... ดิฉันบอกไม่ได้หรอกค่ะ ว่าจะใช้เวลานานเท่าใด แต่อาจจะ นานถึง 3 ชั่วโม…
บทความนี้พูดถึงการใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตันในการค้นพบกฎแรงโน้มถ่วง โดยเฉพาะช่วงเวลาที่เขานั่งอยู่…