หน้าหนังสือทั้งหมด

การปกครองด้วยราชธรรมในสมัยพุทธกาล
66
การปกครองด้วยราชธรรมในสมัยพุทธกาล
…านุภาพ ทรงจัดธรร มีการักขาวรณคุตติ คือการปกครองด้วยรักษาป้องกันอันเป็นไปโดยราชธรรม ใน ประชาชนผู้ฟัง บารมีทั่วไปทุกหมู่ ตลอดถึงเดรัชฉานบางเหล่าที่ควรบำรุงไว้ ถึงพระเจ้าแผ่นดินเฉพาะประเทศ อันหนึ่ง ๆ ต่างก…
เนื้อหาพูดถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการปกครองประชาชนด้วยราชธรรมและการรักษาความสงบในยุคพุทธกาล โดยยกตัวอย่างกรณีของพร…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
74
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…าชบัญญัติเพื่อป้องกันเหตุร้ายมิให้เป็นไป ๑ อธนาน ธนานุปทาน พระราชทานทรัพย์แก่ผู้ไร้ทรัพย์คือประกอบอุบายทำนุบำรุงประชาชน ผู้ขัดสนให้เป็นคนมั่งคั่งบริบูรณ์ ฯ สมณพราหมเณ อุปสงฺกมิตวา ปญฺหปุจฉน์ หมั่นไต่ถาม…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในสังคหวัตถุและจักรวรรดิวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส กำหนดแนวทางการบริหารและความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับประชาชน รวมไปถึงการป้องกันและพัฒนาประเทศผ่านหลัก
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
90
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ะ ๑ บุคคลัญญุตา Q. กัตตุกัมยตาฉันทะนั้น ได้แก่ความพอใจ ด้วยความเป็นผู้ใคร่จะทำ, คุณข้อนี้ เป็นอิทธิ บาท ยังสิ่งที่ประกอบให้สำเร็จ เป็นเครื่องพยุงความเพียรไม่ให้ท้อถอย แม้ในเวลาที่สิ้นหวังไม่แล เห็นฝั่งค…
…พิตรพระราชสมภาร พร้อมทั้งได้รับพระราชทานไทยธรรมที่เคยบริจาคในการฉลองพระชนมพรรษาอย่างเป็นประโยชน์ อธิบายความสำคัญของกรรมยตาฉันทะที่เป็นตัวชี้นำให้เกิดความสำเร็จในการดำเนินชีวิต ผ่านพระคุณของพระสัมมาสัมพุ…
เรื่องราวเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
95
เรื่องราวเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
… มหากรุณาจึงได้ตรัสรู้เป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและ พระพุทธศาสนาสำเร็จ ไม่เช่นนั้นไฉนเลยพระองค์ อดทนลำบากในเวลาบำเพ็ญทุกรกิริยา ก็จะคิดกลับหลังไม่บากบั่น เป็นอันตกอยู่ในอำนาจแห่ง มาร และเมื่อได้บรรลุพระโพ…
…้เล่าถึงการบำเพ็ญพระกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยได้กล่าวถึงการตระหนักถึงความลำบาก และการเข้าใจในธรรมที่ถูกเปิดเผยโดยพระผู้มีพระภาคเจ้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบทบาทของพระโมคคัลลีบุตร ผู…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
97
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ติ กัตตุกัมยตาฉันทะ ทรง สามารถปลดเปลื้องอุปสรรคข้อขัดข้องเสียได้เป็นลำดับมา บำเพ็ญราชธรรมส่วนรัฏฐาภิบาลนาย สะดวกพระราชหฤทัยยิ่งขึ้นเป็นผล พระคุณนี้นับว่า เป็นมงคลวิเสสประการหนึ่ง บุคคลัญญุตานั้น คือความ…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระคุณสมบัติของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ที่ทรงสามารถแก้ไขอุปสรรคในการบริหารราชการ และความรู้ในการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการทำงาน เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติที่ดีในกลุ่มบุคคลต
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
115
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
…๔๐) ขอรับพระราชทานถวายวิสัชนาพระคุณสมบัติส่วนอัตตสมบัติด้วย พระขันติธรรม ส่วนปรหิตสมบัติ ด้วยรัฏฐาภิบาลโนบาย สาธกถวายด้วยเมธาวี ธรรมพอเป็น นิทัสสนัย สีลสมาธิคุณานํ สัพเพปิ กุสลา ธมฺมา ขนฺติ ปธานการณ์ ขน…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชปณิธานของสมเด็จพระญาณสังวรและการปฏิบัติตามคำสอนทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคุณสมบัติของขันติและโสรัจจะ ที่เป็นหลักสำคัญต่อการดำรงอยู่ของพสกนิกรในช่วงวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ทั้งยังชี้ให้เห
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
170
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๔ แม้บารมี ๑๐ ประการ ที่แสดงว่า พระโพธิสัตว์ได้ปฏิบัติมา และทศพิราชธรรม คือ ประการที่สำหรับพระราชามหากษัตริ…
บทความนี้กล่าวถึงบารมี 10 ประการซึ่งประกอบด้วยทาน, ศีล, เนกขัมมะ, ปัญญา, วิริยะ, ขันติ, สัจจะ, อธิษฐานะ, เมตตา และอุเบก…
อุเบกขาในปัญญา
189
อุเบกขาในปัญญา
…นอารมณ์นั้น ๆ อุเบกขา ๒ อย่างหลังนี้ เป็นเรื่องของธรรมธรรมดา ในทศชาติชาดก เฉพาะ นารทชาดก ท่านแสดงถึงบารมีข้อนี้ คือข้ออุเบกขาบารมี นี้ เรื่องย่อมีว่า พระเจ้าอังคติราชแห่งวิเทหะ ทรงฟังคำสอนของคุณาชีวกแล้…
…ทของวิปัสสนา ผู้ที่ดำเนินการวิปัสสนารู้ได้ถึงไตรลักษณ์ จึงสามารถวางใจได้อย่างอุเบกขา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงอุเบกขาในสติปัฏฐานและความเพียร ซึ่งเป็นการทำความเข้าใจจิตใจของตนเองได้อย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังม…
ขันติราชธรรมและเมตตาต่อการปกครอง
191
ขันติราชธรรมและเมตตาต่อการปกครอง
…อาการ พระกายพระวาจาให้สงบเรียบร้อย ดังนี้ จัดเป็นขันติ เมตตาและขันติย่อมต้องเนื่องกันและกันอาศัยกัน บารมีข้อ ๙ อันได้แก่ เมตตา กับ ทศพิธราชธรรม ข้อ ๙ คือขันติ ธรรมะทั้งสองข้อนี้แม้จะมีชื่อธรรมะต่างกัน แ…
…ญและอดทน ต่ออารมณ์ของโลภะ โทสะ โมหะ เป็นตัวอย่างของการมีเมตตาในปฏิบัติการณ์ต่างๆ เพื่อประชาชน และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างขันติและเมตตาในการดำรงชีวิต โดยระบุถึงความสำคัญของการอดทนต่อกิเลสเพื่อการอบรมเมต…
ความไม่ผิดในทศพิธราชธรรมและอุเบกขา
193
ความไม่ผิดในทศพิธราชธรรมและอุเบกขา
…้อที่ว่าไม่ผิดนั้น ผิดนั้นจึงเป็นข้อที่สำคัญในทศพิธราชธรรมทั้ง ถูกต้องไม่ผิดเลย ข้อนั้น. ๑๐ อนึ่ง ทศบารมีข้อครบ ๑๐ คืออุเบกขา ทศพิธราชธรรมข้อครบ ๑๐ คือ อวิโรธนะ ความไม่ผิดชื่อของธรรมะต่างกัน แต่เมื่อพิจ…
เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของความไม่ผิดในทศพิธราชธรรม ซึ่งรวมถึงการปฏิบัติอุเบกขา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้องตามหลักธรรม. โดยยกตัวอย่างสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าที่ทรงแสดงพระราชปณ
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
210
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
…งให้รู้ให้เห็นได้ทั้งในเรื่องของมนุษย์ ทั้งในนรกสวรรค์ ตลอดถึงนิพพาน พระโพธิสัตว์ได้ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีมาโดยลำดับ เป็นบารมีสามัญ คือ รักษา อธิษฐานยิ่งกว่าคนที่รักและทรัพย์สิน เรียกว่า อธิษฐานบารมี เป็…
…ั้งใจและการแสวงหาผู้รู้เพื่อเข้าใจในหลักธรรมเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีเพื่อรักษาความตั้งใจในการดำรงค์พระพุทธศาสนา อธิษฐานบารมีมีหลายระดับตั้งแต่การรักษาสิ่งที่มีค่าจนถ…
แนวทางการมีกรุณาและอธิษฐานะในพระราชธรรม
214
แนวทางการมีกรุณาและอธิษฐานะในพระราชธรรม
…รุณา นำให้เกิดอธิษฐานะ ความตั้งใจมุ่งมั่นก็ได้ ก็แปลว่าทั้ง ๒ ข้อนี้ จะต้องมีด้วยกัน เมื่อปฏิบัติใน บารมีข้ออธิษฐานะ ความตั้งใจมุ่งมั่นก็นำให้ปฏิบัติในข้ออวิหิงสา ความไม่เบียดเบียนหรือกรุณานี้ ด้วย หรือ…
…สุข โดยการมีกรุณาที่จริงจังจะนำไปสู่การเห็นอกเห็นใจและพยายามแก้ไขปัญหาสังคมอย่างจริงจัง โดยเฉพาะในบทบาทของผู้นำและผู้ปกครองที่มีต่อประชาชน
พระอุปนิสัยของสมเด็จพระญาณสังวร
232
พระอุปนิสัยของสมเด็จพระญาณสังวร
…็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก บำเพ็ญขันติอดทนตรากตรำต่อหนาวร้อนหิวกระหาย ២៣៦ อดทนลำบากต่อทุกขเวทนาในเวลาทรง ปฏิบัติงาน ในเวลาทรงพระประชวรอดทนพระราชหฤทัยต่อารมณ์ทั้งที่น่าปรารถนา และไม่น…
บทความนี้กล่าวถึงพระอุปนิสัยและพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระญาณสังวร ภายในบริบทของความอดทนและอ่อนโยนต่อการปฏิบัติหน้าที่ พระองค์ทรงแสดงความแข็งแกร่งในการเผชิญกับความทุกข์ แต่ยังคงความอ่อนโยนในการปฏิบัติต
ความไม่หวั่นไหวและญาณปรีชาของสมเด็จพระญาณสังวร
233
ความไม่หวั่นไหวและญาณปรีชาของสมเด็จพระญาณสังวร
…่าเปรียบเหมือนช่างทองสุมทองใน เบ้า คือตั้งความเพียรสุมทอง ก็ต้องใช้ความเพียรให้พอดีมิให้มากไปน้อยไป บางคราวก็ต้องสูบ ลมให้แรง บางคราวก็ต้องพรมน้ำให้ไฟลดลง เพื่อให้ทองละลายให้พอดีทองจึงอ่อนเหลว ควรแก่ กา…
ในบทความนี้มีการพูดถึงความสำคัญของจิตที่อ่อนโยนและสมาธิในการทำงาน โดยสมเด็จพระญาณสังวรได้แสดงให้เห็นว่าจิตที่ไม่มีสมาธิเป็นจิตที่กระด้างและไม่สามารถทำงานได้ โดยการเปรียบเทียบเหมือนช่างทองที่ต้องใช้ควา
ความสำคัญของวิริยะและขันติในการปกครอง
234
ความสำคัญของวิริยะและขันติในการปกครอง
…สัตบุรุษ ២៣៨ ในการปฏิบัติ จำต้องอาศัยวิริยะความเพียร เผาผลาญกำจัดความเกียนคร้าน และการ จึงมักแสดงอธิบายตบะด้วยความเพียรตามนัยที่ได้ถวายวิสัชนา มาในข้อวิริย ปฏิบัติผิดหน้าที่ บารมี ข้อที่พระมหากษัตริยาธิ…
…องขันติและวิริยะ รวมถึงการปฏิบัติหน้าที่ที่ดีเพื่อความสุขของประชาชน ตบะ แสดงถึงความมุ่งมั่นในการลดละบาปอกุศล และการเสริมสร้างบารมีในด้านต่างๆ อาทิเช่น การช่วยเหลือประชาชน และการแก้ไขปัญหาขณะปกครองประเทศ…
สี่สังคหวัตถุและการพัฒนารัฐสมบัติ
250
สี่สังคหวัตถุและการพัฒนารัฐสมบัติ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เป็นที่รักให้เกิด ๑ ๒๕๕ สี่สังคหวัตถุนี้เป็นอุบายวิธีให้เกิดรัฐสมบัติ ซึ่งได้นามบัญญัติว่า นิรคุคคล สถานที่ราบคาบปราศจากโจรภัย จึงถึงวางใจได้ มีทวาร…
…สำคัญ โดยเน้นที่เกษตรกรรม การค้า และการสนับสนุนประชาชนเพื่อสร้างความสามัคคีในชาติ พระมหากษัตริย์มีบทบาทในการบำรุงรักษาป้องกันโจรภัยและสร้างความมั่งคั่งของประเทศ โดยให้การสนับสนุนทางการเงินและทรัพยากรต่า…
การรักษาความสงบในชุมชน
261
การรักษาความสงบในชุมชน
…านุภาพ ทรงจัดธรรม การักขาวรณคุตติ คือการปกคองด้วยรักษาป้องกันอันเป็นไปโดยราชธรรม ในประชาชนผู้พึงพระ บารมีทั่วไปทุกหมู่ ตลอดถึงดิรจฉานบางเหล่าที่ควรบำรุงไว้ แม้พระเจ้าแผ่นดินเฉพาะประเทศ อันหนึ่ง ๆ ต่างก็…
บทความนี้ว่าด้วยการรักษาความสงบในชุมชนตามคำสอนของพระพุทธโฆษาจารย์ โดยอธิบายถึงความสำคัญของความสงบภายในและภายนอกที่มีผลต่อการดำรงอยู่และพัฒนาชุมชน เช่น การปกป้องและประมวลการบั…
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
277
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
…ปรดประทานพระธรรมเทศนา สรรเสริญพาหุสัจจะโดยอเนกนัย ข้อนี้พึงสาธกด้วยธรรมบรรยายนาถกรณธรรมสูตร ในทสกนิ บาตร อังคุตตรนิกายว่า ปูน จปร ภิกขเว ภิกขุ พหุสุสุโต โหติ สุตธโร สุตสนุนิจโย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อธร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู้อื่น การบูชาพระธรรมรัตนะผ่านการปฏิบัติสำหรับภิกษุพหุสุต และกล
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
282
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) นี้เป็นพระราชกรณียะส่วนรัฏฐาภิบาลโนบายประการหนึ่ง ២៨៧ กิตติศัพท์นี้ระบือไปถึงนานาประเทศ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าได้ทรงรับยศทหาร…
เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชา…
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
284
ความสำคัญของญาติและมิตรในสังคม
…เร็จไปได้ แลเป็นผู้ช่วยรู้สึกด้วยสมบัติวิบัติ ก็แต่มิตรนี้มีประเภทต่าง ๆ เมื่อยื่นกล่าวก็เป็น ๒ คือ บาปมิตร สหายที่เป็นคนไม่ดี กล่าวโดยอริยโวหารว่า มิตตปฏิรูป คนเทียมมิตรก็ดี สหายที่เป็นคนดี ที่จัดว่าเป…
…ิที่ถูกต้องในการคบคน การรับรู้ถึงอิทธิพลของมิตรภาพต่อความสำเร็จและความเสื่อมของบุคคล นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักการดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับพุทธศาสนา ซึ่งแนะนำให้หลีกเลี่ยงมิตรไม่ดีและส่งเสริมมิตรดีเพื่อก…