บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 217 / 230

๒๒๓๓ อุบามาอุไมจากพระไตรปิฎก ๕๗ เปรียบภิกษาชาวชงบ้านหรือออยู่ในบ้าน ถุมบุคคลล่าวว่าภิกษุปิ เป็นหนามของชาวบ้าน เหมือนกับบุคคลที่มีผลพวงทั้งตัว เข้าไปในเขาหญ้า ถูกตัดขาดเต็มตัว ส…

เนื้อหาในบทนี้ได้กล่าวถึงการเปรียบเทียบระหว่างภิกษุและบุคคลในธรรมวินัย ซึ่งพบว่ามีการประพฤติที่ไม่เหมาะสม รวมถึงการวิจารณ์ถึงความผิดของภิกษุ พร้อมทั้งตั้งคำถาม…

…ร้าย เที่ยวพูดอดว่าน เป็นพระอรหันต์ คนเหล่านี้เป็นสัญลักษณ์ ขุ.ย. (โพธิ) มก. ๒๓/๑๘ ๒.๓ หญิงคาที่บูดบุคคลจับไม่ดี ย่อมาบมือยืนเอง ฉันใด คุณเครื่องสมณะที่บูดคล้ำไม่ดี ย่อมคร่าเขาไปนรสก ฉันนั้น ข.ธ. (อรรถ) …

เนื้อหาเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก กล่าวว่าอาหารชั่วคราวส่งผลต่อบุคคล คนบางกลุ่มมีลักษณะเช่น พระอรหันต์ แม้ว่าจะมีรูปลักษณ์ภายนอกแสดงถึงความบริสุทธิ์ แต่ความจริงอาจแตกต่…

…มไม่ตั้งใจฟัง ไม่เฝ้าพึง ไม่เข้าใจจิต เพื่อความรู้ทั่ว และหลากเสียงประพฤติภายนอกคำสอนของศาสดา เหมือนบุคคลตัดเครื่องจองจำเก่าได้แล้ว สร้างเครื่องจองจำอย่างอื่นขึ้นใหม่ ที่ส.ส. (พุทธ) มก. ๑๒/๒๕๐ 2. การต…

…รูปแบบเปรียบเทียบต่างๆ โดยมีการยกตัวอย่างที่แสดงถึงการแยกแยะและการฟังเพื่อความรู้ที่ถูกต้อง และเมื่อบุคคลได้รับการแก้ไขปัญหาในด้านต่างๆ ย่อมแสดงถึงคุณค่าของความเข้าใจที่ถูกต้องตามหลักธรรมของศาสนา เป็นการรำ…

…ป็นบันติ ย่อมรักษาอินทรีย์ทั้งหลาย ดูดังว่านายสารธ้อบังเหียน ฉะนั้น สง.ส. (ทั่วไป) มก. ๒๔/๒๐๑ ๓.๗ บุคคลผู้นั่งกล่าว เมื่อไม่ไม้ ย่อมต่อกลิ้มด้วยลิ้ม ฉันใด ภิกษุปัจจาความเพียรด้วยอินทรีย์ ฉันนั้น ขุ.เถร.…

เนื้อหาของบทความนี้อธิบายถึงหลักการบำเพ็ญเพียรและการสำรวมในวาจาของพระไตรปิฎก โดยเน้นให้เห็นความสำคัญของการรักษาอินทรีย์และการมีสติในชีวิตประจำวัน ซึ่งมีการเปรียบเทียบธรรมแห่งการฝึกฝนเพื่อความเจริญแห่ง

๒๒๖ อุปมาอปมจากพระไตรปิฎก ๒.๒ บุคคลผู้เห็นอย่ากามทั้งหลายเปรียบด้วยโครงกระดูก เพราะอธรรว่า เป็นของมีความเย็นดีน้อย ย่อมฉขาดถามโดยการขมไ…

บทอุปมาในพระไตรปิฎกแสดงถึงโทษและอันตรายของกาม โดยเปรียบเทียบกามกับสิ่งต่างๆ เช่น โครงกระดูก ชิ้นเนื้อ เพลงหย่า และของร้อน เพื่อเตือนใจให้ระมัดระวังในการเสพกาม และให้เห็นถึงความทุกข์ที่มาจากการติดอยู่ใ

254 อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก บุคคลมีใจไม่ฟังซานด้วยถามรคะ? ไม่ถูกถามรคะเหยียวรังไปและย่อมรู้ ย่อมเห็นอายเป็นเครื่องสลัดออก ซึ่งถามรคะท…

บทความนี้สำรวจอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความเพียรและจิตใจในเรื่องการหลุดพ้นจากกามและความทุกข์ อุปมาถึงร่างกายและจิตใจที่ปรากฏความงามแต่แฝงไว้ด้วยความหรืออารมณ์ที่มืดมน เช่นเ

…ธ (พุธ) มก. ๒๑/๒๑ ๒.๘๕ ควาามกำหนัดเมื่อจะเกิดขึ้นก็เกิดขึ้น เหมือนกำลังทำเครื่องหมายสำหรับจำไว้ว่า บุคคลชื่อว่าผู้มีความกำหนด เพราะฉะนั้น ท่านจึงว่าเป็นเครื่องทำเป็นเครื่องหมาย เหมือนลูกวัว ตัวที่เหมือนกั…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์ โดยการเปรียบเทียบกับธรรมชาติและสถานการณ์ต่าง ๆ อันเกี่ยวข้องกับการมีชีวิต ทั้งนี้ยังกล่าวถึงอารมณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีที่จะช่วยให้เข้าใจต

…. (พุทธ) มก. ๒๐/๑๑ ๓. โทษของการครองเรือน ๓.๑ หน่อไม้ยอ้องนองงาม เจริญด้วยกิ่นก้านโดยร่อง ย่อมเป็นของบุคคลชนได้โดยยาก ฉันใด เมื่อโยมบารดนำรยามาให้นั้นแล้ว ถ้ามีบุตรหรือธิดาขึ้น ก็ยจะถอดตนออกบวชได้ ฉันนั้น. …

บทความนี้นำเสนอการอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่อธิบายถึงความรุนแรงของราคะและโทษของการครองเรือน โดยใช้การเปรียบเทียบกับสัตว์และธรรมชาติ บรรยายถึงความยากลำบากในการละทิ้งความผูกพันอย่างการมีบุตรหรือภริยา แ

…นกัน อุปปัทหลายในแฉล เป็นเหตุเศรโศกของชน เพราะคนไม่มีอสีปริหราโศกไม่. สัง.ส. (พุทธ) มก. ๒๕/๒๔ ๓.๑๑ บุคคลที่ยิ่งครองเรือนอยู่ จะประพฤติพรหมจรรย์จให้สมบูรณ์โดยส่วนเดียว ให้บริสุทธิ์โดยส่วนเดียว ดูสังข์ขัดแล…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอุปมาอุปไมยที่ทรงคุณค่า มาจากพระไตรปิฎก ซึ่งอธิบายถึงความสำคัญของราคะในจิตใจของมนุษย์ และการอธิบายเปรียบเทียบการมีความหวังและการทำดีให้บริสุทธิ์ โดยอ้างถึงคำสอนจากพระพุทธเจ้าเกี่

… จะนั่น ข.เณร (เณร) มค. ๓๕/๕๓ ๔.3 ข้อคอปลาดลาม นี้เป็นชื่อของมาดาคาม อัง.ตุกก. (อรรถ) มค. ๓๕/๓๔ ๔.4 บุคคลพึงพูดกับบุคคลผู้มีดาบในมือ กับบาคา นั่งชิดกับอรพิษ ผู้ที่ถูกคนมีดาบปีศาจ อรพิษกัดแล้วอ่อนไม่มีชีวิต…

เนื้อหาเกี่ยวกับโทษของหญิงในพระไตรปิฎก โดยใช้การเปรียบเทียบที่มีความหมายเพื่อแสดงถึงสถานะและบทบาทของหญิง เรื่องราวนี้ได้อธิบายถึงการมองเห็นหญิงว่าเป็นเหมือนกับแม่น้ำที่มีการเปลี่ยนแปลงและไม่สามารถจำกั

…ามเสีย ย่อมถึงความสุข ถ้างั้นเราะนความสุขทั้งปวง ก็พึงละความทุกข์เสีย ขุ.อ. (อรรถ) มก. ๑๐/๑๔๕ ๕.๕ บุคคลมีเลาสงออกจากวัฏฏาม เหมือนไม้แห่งสนิท ไม่เปียกชุ่มด้วยเลาสงเหมือนในทีมเขาวางในขนบนกงนกงฟันกงน ม.ม.…

เอกสารนี้นำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่ชี้ให้เห็นถึงการมีปัญญาในการละทิ้งความทุกข์และแสวงหาความสุขในชีวิต โดยผ่านตัวอย่างเช่น การเปรียบเทียบชีวิตกับรองเท้าและความสามารถในการทำให้เราห่างจากทุกข์ นอก

…ี่ดอนไปสู่ดอน แม้ฉะได ดูก่อนสารินตุร เราก็ฉันนั้นเหมือนกัน ม.มู. (พุทธ) มก. ๑๘/๕๓ ๑๐.๗ เนื้อในป่าที่บุคคลไม่ผูกไว้แล้ว ย่อมไปหากินตามปรารถนา ฉันใด นรชนที่เป็นญาติ เมื่อเห็นธรรมอันให้จึงงความเสร็จ พึงเที่ยว…

อุปมาจากพระไตรปิฎกแสดงถึงลักษณะของมนุษย์และการออกบวช โดยเปรียบเทียบกับธรรมชาติ เช่น เนื้อในป่าและต้นไม้ที่ออกผล การเห็นธรรมและความเป็นอยู่ของนรชนนั้นเหมือนการเดินทางไปตามความต้องการของตนเอง การเปรียบเ

… ย่อมควรเพื่อจะรู้ จะเห็น เพื่อปัญญาเป็นเครื่องตรัสธรรม ม.ม. (พุทธ) มก. ๒๑/๑๙๙ ๑๑. การลาสิกขา ๑๑.๑ บุคคลใดเป็นผู้เดียวเทียวไปในเนืองต้น ย่อมช่องเสเมุณธรรม บัณฑิตทั้งหลายกล่าวบุคคลนั้นว่า เป็นบุคคลคนแรกในโ…

เนื้อหานี้สำรวจการปฏิบัติตามหลักธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้เกี่ยวกับการหลีกเลี่ยงกามและการลาสิกขา โดยเน้นที่การฝึกปฏิบัติที่แท้จริง เพื่อก้าวสู่ความเป็นบัณฑิต ผู้ที่รักษาความสำรวมและปฏิบัติธรรมต

๒๒๘ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๑๑.๕ พระผู้มีพระภาคเจ้ายามแก่กล้ากว่า บุคคลลำลังลงน้ำพึ่งหวังได้ภัย ๔ อย่าง เมื่อเทียบกับบุคคลล่างคนในโลกนี้อาจชเป็นธรรมวิถี คือ ๐.ภัย คือ คลัง…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก โดยแสดงถึงภัยที่มนุษย์ต้องเผชิญในชีวิต เช่น ความโกรธ, ความเห็นแก่ตัว, กามคุณ, และอุปสรรคอื่น ๆ ที่ทำให้จิตใจคับแค้น มุ่งหวังให้ผู้อ่านได้เข้าใจในความสำคัญของการ

…อนไส คอเหตุุน่แหละ เธอจงตั้งความเพียรให้สมาเสมอ จงตั้งจิรให้ลมาเสมอ อัง.สัก. (พุทธ) มก. ๓๗/๓๗๗ ๒.๓ บุคคลใดจำลังความหลับ ตื่นอยู่ เหมือนมาดลลลลเสียให้คุณตนทั้งหลายจงมีความเพียร มีความสดใส เหมือนมาดูถูกเขาด…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของความเพียรและความตั้งใจในการปฏิบัติธรรมตามพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการเปรียบเทียบที่ให้เห็นถึงโทษของอาหารน้อย ซึ่งสร้างอุปมาถึงการมีสติและการปฏิบัติที่ถูกต้อง เพื่อหลีกเลี่ยงการ

๒๗๙ อุบมาตุไม่จากพระไตรปิฎก ๒.๗ บุคคลเมื่อกระทำความเพียร แม้จะตายก็ถือว่า ไม่เป็นหนีใหม่มาดี เทวดา และบิดามารดา องค์บุคคลเมื่อทำอย่างลูกผ…

บทความนี้เกี่ยวกับความเพียรในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎกที่กล่าวถึงคุณค่าของความเพียร เช่น การกระทำความเพียรไม่ว่าจะเป็นในสถานการณ์ใดก็ถือเป็นสิ่งสำคัญของการบรรลุพระสัมโพธิญาณ การเปรียบเที

…้น อัง.สิตตก. (พุทธ) มก. ๑๓๗/๑๒๗ 2.18 ความเพียรมีความอุปถัมภ์เป็นลักษณะ อุปมาเหมือนเรือนจะล่ม บุคคลไว้ด้วยไม้เรือนที่กุฏไม้ค้อยไม่ล่ม หรือกองทหารหมู่่น กำลังอดอย่าร้นศึกษาหใหญ่ พระราชาทรงเพิ่มกองหนุน…

อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความเพียรในการปฏิบัติธรรมของภิกษุ เช่น การตื่นแต่เช้าเพื่อดูแลวัด การฝึกสติ และการมีความมุ่งมั่นในอำนาจอรหันต์ ทั้งหมดนี้สอนให้เห็นถึงความสำคัญของการทำความ

…ัสต้องการแสดงหนทางแห่งการพันทุกของสรรพสัตว์ทั้งหลาย ให้หลากกินได้ทราบ พระพุทธองค์ทรงกล่าวถึงหลายว่า บุคคลควรทำอย่างไร ถ้าผ้าที่สวมใส่อยู่ไฟไหม้ หรือศีรษะกำลังถูกไฟไหม้ ภิญฺญาทั้งหลายควรที่จะดับไฟผ้าหรือที่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงคำสอนของพระบรมศาสดาที่ให้ความสำคัญกับการทำกิจสามประการในคณะฝ่ายสามควร ได้แก่ การเตรียมแปลง, การเพาะพัก และการระบายน้ำ นอกจากนี้ยังพูดถึงการเข้าใจในอริยสัจ ๔ และวิธีการดับไฟที่เกิดจาก

…เพราะเหตุนั้น. ม.อ. (พุทธ) มก. ๒๒/๓๓๙ 4.4 ในเวลาจะบเทศนา ภิกษุผู้วิสาสนาจำนวน ๕๐๐ รูปเหล่านั้น เป็นบุคคลชั้นอุคคติมญู(ผู้ฉลาดรู้ได้ดี) แต่งตลอดสังคัลจิต ได้อยู่ในพระอราธผล เหมือนดอกบัวที่ถึงความแก่แล้วพอต…

…งๆ เช่น การต่อสู้ในสงครามและการเติบโตของดอกบัวที่ได้รับแสงแดด ในขณะเดียวกันก็เน้นการเข้าถึงนิพพานของบุคคลที่ปฏิบัติได้อย่างมั่นคง ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรตลอดเวลา

… ฉันใด จิตฉันนั้นเหมือนกัน ไม่มีเครื่องรองรับ ย่อมล้มไปได้เท่า ฉันนั้น. สัง.ม. (พุทธ) มก. ๖๐/๕๕ ๑๘ บุคคลไม่สะดุ้งในธรรมมีความไม่เที่ยง เหมือนราวสีไม่สะดุ้งในเสียง ไม่ของอยู่ในธรรมมั่นคง และอาเนะ เหมือนลมไ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาในพระไตรปิฎกที่เน้นการเข้าใจธรรมชาติของการดำรงอยู่และการปฏิบัติธรรม ทั้งยังมีการเปรียบเทียบกับการดำรงอยู่ของสิ่งต่างๆ เช่น แผ่นดินและไฟ ว่ามีความไม่แน่นอน การอดทนต่อความชั่ว