บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 68 / 223

สัทธาจริต บุคคลผู้เป็นสัทธาจริตย่อมเป็นผู้ประกอบไปด้วยกุศลธรรม ธรรมอันดีซึ่งซ่อนอยู่ ในดวงใจของเขา ดังต่อไปนี้ มุตต…

สัทธาจริตหมายถึงบุคคลที่มีคุณธรรมเยี่ยมยอดซึ่งไม่เพียงแต่เชื่อมั่นในหลักการของพระพุทธศาสนา แต่ยังมีจิตใจที่เปิดกว้างต่อกา…

…จารณาธาตุทั้ง 4 ที่ปรากฏในร่างกาย จนกระทั่งเห็นเป็นแต่เพียง โดยปราศจากความจำาว่าเป็น ชาย หญิง สัตว์ บุคคล เรา เขา กัมมัฏฐานที่เหมาะกับจริตทั้ง 6 ท่านจัดเป็นหมวดไว้ 5 หมวด รวมกัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริต โดยเ…

บทความนี้กล่าวถึงพุทธิจริตที่เกี่ยวข้องกับการเจริญกัมมัฏฐาน 4 อย่าง ได้แก่ มรณานุสติ อุปสมานุสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา และจตุธาตุววัฏฐาน ซึ่งสนับสนุนให้มีการพิจารณาถึงคุณธรรมในการตอบแทนสังคม นอกจากนี้ยังแ

…สมาธิที่ ใกล้ต่อฌานก็ได้ หรือภายหลังจากที่ได้สำเร็จอัปปนาสมาธิ หรือ ดวงธรรม กายในกายภายใน แล้วก็ได้ บุคคลผู้ฝึกสมาธิ เมื่อมีความประสงค์จะรักษาปฏิภาคนิมิตไว้เป็นอย่างดีนั้น พึงเว้น จากอสัปปายะ อันเป็นสิ่งที…

…ยงเพื่อให้การฝึกสมาธิประสบความสำเร็จ รวมทั้งการรักษาปฐมฌานที่เกิดจากการฝึกที่ถูกต้องที่สามารถช่วยให้บุคคลเข้าถึงระดับของฌานสูงขึ้นได้ การทำความเข้าใจกับการบรรลุฌานเช่น ตุติยฌานและผลกระทบต่าง ๆ ที่ตามมาได้อ…

…รรมเล็กน้อย และ ยอมทุ่มเทเอาชีวิตเป็นเดิมพันในธรรมที่ปฏิบัติได้โดยยาก พระอริยสงฆ์จัดได้เป็น 4 คู่ 8 บุคคล คือ 1. พระโสดาปัตติมรรค พระโสดาปัตติผล 2. พระสกทาคามิมรรค พระสกทาคามิผล 3. พระอนาคามิมรรค พระอนาคาม…

ในบทนี้กล่าวถึงพระอริยสงฆ์ 4 คู่ 8 บุคคลที่ควรได้รับการกราบไหว้บูชาอย่างสูง ควรแก่การรับอามิสบูชาและการต้อนรับที่เหมาะสม พระสงฆ์ที่ปฏิบัติดี…

…นที่เหมาะสม เอื้อต่อการปฏิบัติกัมมัฏฐานอื่น ๆ ที่เรียกว่า สัพพัตถกัมมัฏฐาน กัมมัฏฐานนี้ท่านกล่าวว่า บุคคลควรปรารถนาในที่ทั้งปวง เพราะมีอุปการะมาก และเป็นเหตุแห่งการปรารภความเพียร เนือง ๆ ในพระไตรปิฎกได้กล่…

…ติกัมมัฏฐาน การเจริญมรณานุสติมีผลมากในทางธรรม โดยในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงว่า การเจริญมรณานุสติจะทำให้บุคคลมีอานิสงส์มากและนำไปสู่อมตะ มรณานุสติแบ่งออกเป็น 4 ชนิด ตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค เรียนรู้เกี่ยวกับการดั…

…ตอยู่นานจึงตาย เรียกว่าตายไปตามกาลเวลาหรือตายในเวลาควรตาย เปรียบเหมือนอสรพิษที่มีฤทธิ์ร้ายแรง ได้กัดบุคคลคนใดคนหนึ่งให้ถึงซึ่งความตาย ไม่มียา แก้พิษ พิษของงูนั้น เรียกว่าถึงที่สุดฉันใด ผู้ที่มีอายุอยู่นาน …

บทความนี้สำรวจความตายในหลายมิติ เริ่มจากสมมติมรณะ เช่น นาฬิกาตาย รถตาย แล้วไปถึงชีวิตินทรียุปัจเฉทมรณะที่เป็นจริงสำหรับทุกคน การพิจารณาความตายต้องมีกระบวนการที่ทำให้เราเข้าใจถึงธรรมชาติของชีวิตและการด

…ตว์มีพิษ เช่นงูและแมลงป่อง ฉันนั้น อุปมาดังอาวุธทั้งหลายมีลูกศร หอกแทง หอกซัด และ ก้อนหินเป็นต้น ที่บุคคลซัดมาจากทิศทั้งหลายให้ตกลงที่เป้า อันเขาตั้งไว้ตรงสี่แยกของ ถนนใหญ่ฉันใด แม้อุปัทวะทั้งปวงก็ตกลงมาที…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอันตรายจากสัตว์มีพิษ เช่น งูและแมลงป่อง ที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความตาย พร้อมกับการระลึกถึงความอ่อนแอของอายุที่ผูกพันกับการหายใจ และการเดินทางของอิริยาบถในชีวิตมนุษย์ ทั้งนี้ส

อนึ่ง ชีวิตนั้นต้องได้รับความร้อนและความเย็นแต่พอสมควรเท่านั้นจึงเป็นไปได้ แต่ เมื่อบุคคลถูกความเย็นหรือความร้อนเกิน ครอบงำเอา ย่อมวิบัติไป อนึ่ง ชีวิตนั้นได้ความเป็นไปสม่ำเสมอแห่งมหาภูต (ค…

บทความนี้สำรวจถึงการที่ชีวิตต้องได้รับความร้อนและความเย็นในระดับที่พอเหมาะเพื่อดำรงอยู่ คนที่ได้รับอิทธิพลจากความร้อนหรือความเย็นมากเกินไปอาจมีผลกระทบร้ายแรงต่อร่างกายและนำไปสูความตาย นอกจากนี้ยังพูดถ

…มพุทธเจ้า และพระพุทธองค์ ก็ได้สรรเสริญกายคตาสติกัมมัฏฐานนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมข้อหนึ่งซึ่งบุคคลเจริญแล้วกระทำให้มากแล้ว เป็นไปเพื่อ ความสังเวชใหญ่ เป็นไปเพื่อประโยชน์ใหญ่ เป็นไปเพื่อความเกษมจากโย…

กายคตาสติเป็นการปฏิบัติที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งช่วยในการสร้างสติและสัมปชัญญะเพื่อความสุขในปัจจุบันและการเข้าถึงญาณทัสสนะ ปฏิบัติเพื่อทำให้จิตสงบ และช่วยในการละอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว โดยให้ผู้ปฏิบ

…นุโลมปฏิโลม 5 วัน : รวมเป็น 15 วัน ใน 2 หมวดรวมกัน มี ตจปัญจกะ และ วักกปัญจกะ ในคัมภีร์ท่านกล่าวว่า บุคคลที่ทำการเจริญกัมมัฏฐานนี้ มีอยู่ด้วยกัน 3 พวก คือ 1. ติกขบุคคล 2. มัชฌิมบุคคล 3. มันทบุคคล บุคคลที่ม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญกัมมัฏฐานแบ่งเป็น 2 หมวด รวมเป็น 15 วัน ซึ่งประกอบด้วยติกขบุคคล มัชฌิมบุคคล และมันทบุคคล โดยมีการปฏิบัติที่แตกต่างกันตามบารมี แนะนำนำให้ท่องบ่นโดยเฉพาะที่กล่าวถึงข…

…ิม ปฏิปตฺติ ปฏิปชฺชติ โส ภิกขุ นาม โหติ ปฏิปนฺนโก หิ เทโว วา โหตุ มนุสฺโส วา ภิกขูติ สงฺขย์ คจฺฉติฯ บุคคลใด ทำการปฏิบัติกายคตาสติกัมมัฏฐาน บุคคลนั้นได้ชื่อว่าเป็น ภิกษุ เป็นความจริงดังนั้น ผู้ที่ปฏิบัติกาย…

การปฏิบัติกายคตาสติอย่างถูกต้องจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย ผู้ที่เจริญกายคตาสติตามลำดับสามารถเข้าถึงการรวมใจเป็นหนึ่งในดวงปฐมมรรค โดยมีตัวอย่างจากพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีในเรื่องติลักขณาทิคาถา นอก

…ะ สิ่งที่เป็นสัปปายะหรือเป็น ที่สบายมี 7 ประการ คือ 1. อาวาส ที่อยู่เป็นที่สบาย 2. โคจร 3. ภัสสะ 4. บุคคล 5. โภชนะ 6. อุตุ ที่บิณฑบาต หรือแหล่งอาหารไม่อดอยาก พูดคุยแต่เรื่องที่เสริมการปฏิบัติ ผู้ที่เกี่ยวข…

…าธิอย่างเหมาะสม โดยมีคำแนะนำในการรักษาสมาธิ ซึ่งรวมถึงการสะอาดเครื่องใช้และการเว้นจากการเข้าสังคมกับบุคคลที่ไม่มีสมาธิ

…ที่ยังมีชีวิตอยู่พิจารณา ก็ได้ และอสุภะทั้ง 10 นี้เป็นสัปปายะแก่คนราคจริตประเภทต่างๆ กัน 5. ตัวอย่างบุคคลที่ใช้อสุภะในการพิจารณา คือ พระมหากาล พระยสกุลบุตร และ พระมหาติสสเถระ ผู้ที่เจริญอสุภกัมมัฏฐานนี้ย่อ…

…ผู้อื่นได้ การปฏิบัตินี้มีอานิสงส์หลายประการ เช่น การบรรเทากามราคะและเห็นถึงความไม่เที่ยงของร่างกาย บุคคลที่ใช้วิธีนี้ได้แก่ พระมหากาล พระยสกุลบุตร เป็นต้น เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติที่ถูกต้องและเห็นคุณค่าในป…

…ะ ไหลออกจากทวารเบื้องล่าง มีเหงื่ออันสกปรกไหลออกจากขุมขน 99,000 ขุม มีแมลงวัน หัวเขียวรุมไต่ตอมอยู่ บุคคลไม่ชำระล้างร่างกาย อาบน้ำ แปรงฟัน สระผม นุ่งผ้าและห่มผ้า เป็นต้น ปล่อยไปตามธรรมชาติ มีผมพะรุงพะรังยุ…

การปฏิบัติสมถกัมมัฏฐานเป็นกุญแจสำคัญในการทำให้ใจสงบและหลุดพ้นจากนิวรณ์ทั้งห้า บทเรียนนี้เน้นการศึกษาอสุภกัมมัฏฐานซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติเห็นความจริงของร่างกายมนุษย์ซึ่งมีความไม่งามที่ถูกซ่อนไว้หลังเครื่

… ปลายผม ทั้งตัวสุดแค่ผิวหนัง เต็มไปด้วยของเน่าเหม็น 32 อย่าง เช่น ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เป็นต้น บุคคลที่มีบุญวาสนา ได้สั่งสมการเจริญอสุภกัมมัฏฐานไว้ในอดีต เมื่อพิจารณาด้วย อาการ 6 นี้แล้ว ปฏิภาคนิมิตย่…

พระภิกษุหนุ่มตกอยู่ในความรักจนไม่สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ เมื่อพิจารณาอสุภะตามหลักการจากคัมภีร์วิสุทธิมรรคด้วยอาการ 11 ซึ่งแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ อาการ 6 และ 5 เพื่อสร้างนิมิตในการพิจารณาความไม่เที

…วนา ผู้ปฏิบัติต้องยังจิตให้เกิดเมตตา คือมีความรักความ ปรารถนาต่อสรรพสัตว์ และแผ่เมตตาจิตให้แก่ตนเอง บุคคลที่เป็นที่รัก บุคคที่รักใคร่มาก บุคคลที่ ไม่รักไม่ชัง และผู้ที่เป็นศัตรู และแผ่ไปในทิศทั้ง 10 แผ่ไปเ…

…่น การเจริญกรุณาภาวนาจะพิจารณาถึงความปรารถนาของสัตว์ให้พ้นทุกข์ การเจริญมุทิตาจะทำให้เกิดความยินดีในบุคคลที่รัก และการเจริญอุเบกขาจะพิจารณาโทษของแต่ละคุณธรรม การปฏิบัติในแต่ละขั้นจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรม…

…ทั่วไปในสัตว์ทั้งหลายอย่างไม่มีจำกัด ไม่มีกำหนด จึงจะเป็นการแผ่ที่เรียกว่า อัปปมัญญา ถ้าแผ่ชนิดจำกัดบุคคล จำกัดสถานที่ เรียกว่า เป็นการ แผ่พรหมวิหารธรรมดา ไม่เรียกว่า อัปปมัญญา 2.2.3 ข้าศึกใกล้ข้าศึกไกลของ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแผ่เมตตาอย่างไม่มีขีดจำกัด ซึ่งถือว่าเป็นอัปปมัญญา และการระบุข้าศึกใกล้และไกลของพรหมวิหารทั้ง 4 โดยมีการอธิบายถึงข้าศึกที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเมตตาและกรุณา ผู้ปฏิบัติควรรักษาเมตตา

…า เพราะมีส่วนเข้ากันได้โดยมองแต่ส่วนได้เหมือนกัน โสมนัสอาศัยกามคุณมีในมัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ว่า บุคคลเมื่อเล็งเห็นความได้เฉพาะซึ่งรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าชอบใจ เป็นที่รื่นรมย์แห่ง…

เนื้อหาในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงข้าศึกของมุทิตา ได้แก่ โสมนัสและอรติ โดยมีการอธิบายถึงโสมนัสที่เกิดขึ้นจากความหมายทัศน์ที่เกิดจากกามคุณ ในทางกลับกัน อรติก็ถูกกล่าวถึงในแง่ของความไม่ยินดี ควบคู่กับอุเบกขาที

…มนาปสัตว์ (สัตว์ผู้เป็นที่รักที่ชอบใจ) นำความรู้สึกนี้มาเป็น อารมณ์กัมมัฏฐาน ปิยมนาปสัตว์หรือปิยมนาปบุคคล มีอยู่ด้วยกันสองประเภท ประเภทที่ 1 เป็นที่รักที่ชอบใจธรรมดา เช่น ญาติสนิทมิตรสหาย คนใกล้ชิด คนที่ถู…

การเจริญพรหมวิหาร 4 ประกอบด้วยเมตตา, กรุณา, มุทิตา, และอุเบกขา โดยแต่ละอย่างมีอารมณ์และสิ่งประหารที่ช่วยลดละความโกรธ ความเบียดเบียน ความริษยา และความลำเอียง เมื่อปฏิบัติถูกต้องจะสามารถแผ่เมตตาได้อย่าง

…ไปซึ่ง ประโยชน์อันยิ่งใหญ่มาให้แก่ตนและคนอื่น ที่จะประเสริฐวิเศษยิ่งไป กว่าขันตินั้น ย่อมไม่มี”3 2. บุคคลที่ควรเว้นในการเจริญเมตตาเป็นอันดับแรก เมื่อได้เห็นโทษของความโกรธและอานิสงส์ของขันติแล้ว เบื้องต้นเร…

…ลึกถึงโทษของความโกรธและคุณธรรมของขันติ ซึ่งช่วยให้จิตใจสงบและมีสติในการตัดสินใจ ด้านการเจริญเมตตา มีบุคคล 4 ประเภทที่ควรหลีกเลี่ยงคือ คนที่ไม่รัก คนที่รักมาก คนที่ไม่รักไม่ชัง และศัตรู รวมถึงไม่ควรเจริญเมต…