บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 69 / 230

…ิม ปฏิปตฺติ ปฏิปชฺชติ โส ภิกขุ นาม โหติ ปฏิปนฺนโก หิ เทโว วา โหตุ มนุสฺโส วา ภิกขูติ สงฺขย์ คจฺฉติฯ บุคคลใด ทำการปฏิบัติกายคตาสติกัมมัฏฐาน บุคคลนั้นได้ชื่อว่าเป็น ภิกษุ เป็นความจริงดังนั้น ผู้ที่ปฏิบัติกาย…

การปฏิบัติกายคตาสติอย่างถูกต้องจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย ผู้ที่เจริญกายคตาสติตามลำดับสามารถเข้าถึงการรวมใจเป็นหนึ่งในดวงปฐมมรรค โดยมีตัวอย่างจากพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีในเรื่องติลักขณาทิคาถา นอก

…ะ สิ่งที่เป็นสัปปายะหรือเป็น ที่สบายมี 7 ประการ คือ 1. อาวาส ที่อยู่เป็นที่สบาย 2. โคจร 3. ภัสสะ 4. บุคคล 5. โภชนะ 6. อุตุ ที่บิณฑบาต หรือแหล่งอาหารไม่อดอยาก พูดคุยแต่เรื่องที่เสริมการปฏิบัติ ผู้ที่เกี่ยวข…

…าธิอย่างเหมาะสม โดยมีคำแนะนำในการรักษาสมาธิ ซึ่งรวมถึงการสะอาดเครื่องใช้และการเว้นจากการเข้าสังคมกับบุคคลที่ไม่มีสมาธิ

…ที่ยังมีชีวิตอยู่พิจารณา ก็ได้ และอสุภะทั้ง 10 นี้เป็นสัปปายะแก่คนราคจริตประเภทต่างๆ กัน 5. ตัวอย่างบุคคลที่ใช้อสุภะในการพิจารณา คือ พระมหากาล พระยสกุลบุตร และ พระมหาติสสเถระ ผู้ที่เจริญอสุภกัมมัฏฐานนี้ย่อ…

…ผู้อื่นได้ การปฏิบัตินี้มีอานิสงส์หลายประการ เช่น การบรรเทากามราคะและเห็นถึงความไม่เที่ยงของร่างกาย บุคคลที่ใช้วิธีนี้ได้แก่ พระมหากาล พระยสกุลบุตร เป็นต้น เพื่อส่งเสริมการปฏิบัติที่ถูกต้องและเห็นคุณค่าในป…

…ะ ไหลออกจากทวารเบื้องล่าง มีเหงื่ออันสกปรกไหลออกจากขุมขน 99,000 ขุม มีแมลงวัน หัวเขียวรุมไต่ตอมอยู่ บุคคลไม่ชำระล้างร่างกาย อาบน้ำ แปรงฟัน สระผม นุ่งผ้าและห่มผ้า เป็นต้น ปล่อยไปตามธรรมชาติ มีผมพะรุงพะรังยุ…

การปฏิบัติสมถกัมมัฏฐานเป็นกุญแจสำคัญในการทำให้ใจสงบและหลุดพ้นจากนิวรณ์ทั้งห้า บทเรียนนี้เน้นการศึกษาอสุภกัมมัฏฐานซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติเห็นความจริงของร่างกายมนุษย์ซึ่งมีความไม่งามที่ถูกซ่อนไว้หลังเครื่

… ปลายผม ทั้งตัวสุดแค่ผิวหนัง เต็มไปด้วยของเน่าเหม็น 32 อย่าง เช่น ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เป็นต้น บุคคลที่มีบุญวาสนา ได้สั่งสมการเจริญอสุภกัมมัฏฐานไว้ในอดีต เมื่อพิจารณาด้วย อาการ 6 นี้แล้ว ปฏิภาคนิมิตย่…

พระภิกษุหนุ่มตกอยู่ในความรักจนไม่สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ เมื่อพิจารณาอสุภะตามหลักการจากคัมภีร์วิสุทธิมรรคด้วยอาการ 11 ซึ่งแบ่งเป็น 2 ขั้นตอน ได้แก่ อาการ 6 และ 5 เพื่อสร้างนิมิตในการพิจารณาความไม่เที

…วนา ผู้ปฏิบัติต้องยังจิตให้เกิดเมตตา คือมีความรักความ ปรารถนาต่อสรรพสัตว์ และแผ่เมตตาจิตให้แก่ตนเอง บุคคลที่เป็นที่รัก บุคคที่รักใคร่มาก บุคคลที่ ไม่รักไม่ชัง และผู้ที่เป็นศัตรู และแผ่ไปในทิศทั้ง 10 แผ่ไปเ…

…่น การเจริญกรุณาภาวนาจะพิจารณาถึงความปรารถนาของสัตว์ให้พ้นทุกข์ การเจริญมุทิตาจะทำให้เกิดความยินดีในบุคคลที่รัก และการเจริญอุเบกขาจะพิจารณาโทษของแต่ละคุณธรรม การปฏิบัติในแต่ละขั้นจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรม…

…ทั่วไปในสัตว์ทั้งหลายอย่างไม่มีจำกัด ไม่มีกำหนด จึงจะเป็นการแผ่ที่เรียกว่า อัปปมัญญา ถ้าแผ่ชนิดจำกัดบุคคล จำกัดสถานที่ เรียกว่า เป็นการ แผ่พรหมวิหารธรรมดา ไม่เรียกว่า อัปปมัญญา 2.2.3 ข้าศึกใกล้ข้าศึกไกลของ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการแผ่เมตตาอย่างไม่มีขีดจำกัด ซึ่งถือว่าเป็นอัปปมัญญา และการระบุข้าศึกใกล้และไกลของพรหมวิหารทั้ง 4 โดยมีการอธิบายถึงข้าศึกที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเมตตาและกรุณา ผู้ปฏิบัติควรรักษาเมตตา

…า เพราะมีส่วนเข้ากันได้โดยมองแต่ส่วนได้เหมือนกัน โสมนัสอาศัยกามคุณมีในมัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ว่า บุคคลเมื่อเล็งเห็นความได้เฉพาะซึ่งรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุอันน่าปรารถนา น่าใคร่ น่าชอบใจ เป็นที่รื่นรมย์แห่ง…

เนื้อหาในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงข้าศึกของมุทิตา ได้แก่ โสมนัสและอรติ โดยมีการอธิบายถึงโสมนัสที่เกิดขึ้นจากความหมายทัศน์ที่เกิดจากกามคุณ ในทางกลับกัน อรติก็ถูกกล่าวถึงในแง่ของความไม่ยินดี ควบคู่กับอุเบกขาที

…มนาปสัตว์ (สัตว์ผู้เป็นที่รักที่ชอบใจ) นำความรู้สึกนี้มาเป็น อารมณ์กัมมัฏฐาน ปิยมนาปสัตว์หรือปิยมนาปบุคคล มีอยู่ด้วยกันสองประเภท ประเภทที่ 1 เป็นที่รักที่ชอบใจธรรมดา เช่น ญาติสนิทมิตรสหาย คนใกล้ชิด คนที่ถู…

การเจริญพรหมวิหาร 4 ประกอบด้วยเมตตา, กรุณา, มุทิตา, และอุเบกขา โดยแต่ละอย่างมีอารมณ์และสิ่งประหารที่ช่วยลดละความโกรธ ความเบียดเบียน ความริษยา และความลำเอียง เมื่อปฏิบัติถูกต้องจะสามารถแผ่เมตตาได้อย่าง

…ไปซึ่ง ประโยชน์อันยิ่งใหญ่มาให้แก่ตนและคนอื่น ที่จะประเสริฐวิเศษยิ่งไป กว่าขันตินั้น ย่อมไม่มี”3 2. บุคคลที่ควรเว้นในการเจริญเมตตาเป็นอันดับแรก เมื่อได้เห็นโทษของความโกรธและอานิสงส์ของขันติแล้ว เบื้องต้นเร…

…ลึกถึงโทษของความโกรธและคุณธรรมของขันติ ซึ่งช่วยให้จิตใจสงบและมีสติในการตัดสินใจ ด้านการเจริญเมตตา มีบุคคล 4 ประเภทที่ควรหลีกเลี่ยงคือ คนที่ไม่รัก คนที่รักมาก คนที่ไม่รักไม่ชัง และศัตรู รวมถึงไม่ควรเจริญเมต…

1. คนที่ไม่รัก คนที่รักมากเป็นพิเศษ คนที่ไม่รักไม่ชัง และคนที่ถึงขั้นเป็นศัตรูกัน บุคคล เหล่านี้ไม่ควรแผ่เมตตาให้เป็นอันดับแรก ด้วยเหตุผล คือ ก. อปิยบุคคล ผู้ที่เราไม่รักใคร่เพราะเมตตาจะไ…

บทความนี้นำเสนอถึงการแผ่เมตตาให้กับบุคคลประเภทต่างๆ โดยเน้นว่าบางกลุ่มไม่ควรได้รับการแผ่เมตตา เช่น คนที่ไม่รัก คนที่รักมากเกินไป คนที่ไม่รัก…

เอส อติปิยปุคฺคโล สุขิโต โหตุ, นิททุกฺโข โหตุ ขอบุคคลที่รักใคร่มากนั้นจงมีความสุขเถิด, จงอย่ามีความทุกข์เลย เพียรเจริญเมตตาซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะถึงขั้นอ…

…คนที่เป็นกลาง และศัตรู เพื่อให้เกิดความสุขในทุกคน ผ่านการทำฌานและการภาวนาอย่างต่อเนื่องสำหรับทุกสภาพบุคคล แม้ไม่จำเป็นต้องมีศัตรู การมีเมตตาจิตทำให้เราสามารถเข้าใจและรักผู้อื่นได้ดียิ่งขึ้น

…งเรา หญิงคนนี้เคยเป็นพี่หญิงน้องหญิงของเรามา ชายคนนี้เคยเป็นบุตรของเรา หญิงคนนี้เคยเป็นธิดาของเรามา บุคคลเหล่านั้นเคยได้ทำ อุปการะต่าง ๆ แก่เรามาเป็นอันมาก เพราะฉะนั้น การที่เราทำใจให้โกรธแค้นในบุคคลเหล่าน…

บทความนี้เสนอวิธีการลดความโกรธโดยการพิจารณาความสัมพันธ์ในอดีตว่า ผู้ที่เราโกรธอาจเคยเป็นบุคคลสำคัญในชีวิตเรา เช่น มารดา บิดา หรือพี่น้อง และการอบรมเมตตาสามารถนำไปสู่การหลุดพ้นใจได้ ซึ่งพระผู้มี…

…งที่โบราณจารย์ได้กล่าวเอาไว้ว่า ภิกษุผู้เจริญเมตตากัมมัฏฐานนั้นตราบใดที่ยังเห็นความแตกต่าง กันอยู่ในบุคคล 4 จำพวก คือ ตน, คนที่รัก, คนที่เป็นกลาง ๆ และคนที่ เกลียดชัง ในคนใดคนหนึ่ง เรียกได้เพียงว่า เธอเป็น…

การบรรลุสีมสัมเภทในเมตตากัมมัฏฐานมีความสำคัญในการฝึกจิตให้มีความเสมอภาค โดยไม่มีการแยกแยะบุคคล การดำเนินการบนหนทางนี้ต้องทำลายขอบเขตของจิต ที่ทำให้มองเห็นความแตกต่างในการรักและเกลียด ซึ่งหากจิตม…

…อสีมส้มเภทเมตตาดีแล้ว จึงใช้วิธีแผ่เมตตาตามแบบ บริกรรมท่องจำโดยรวม การแผ่เมตตาทั่วไปแบบนี้ แผ่ให้แก่บุคคล 12 จำพวก คือ เมตตาเจโต วิมุติ ที่แผ่ทั่วไปโดยไม่เจาะจงบุคคลที่เรียกว่า อโนทิโสผรณา 5 จำพวก เมตตาเจโ…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการแผ่เมตตา 3 ประเภท ได้แก่ อโนทิโสผรณา (การแผ่ทั่วไป), โอทิโซผรณา (การแผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (การแผ่ในทิศทางต่างๆ) โดยนำเสนอความสำคัญของการแผ่เมตตาและศัพท์บาลีที่ใช้ในการ

…องการ ได้แก่ สพฺเพ ปาณา อเวรา..... สพฺเพ ภูตา อเวรา... เรียงลำดับกันไป เป็นอโนทิสผรณาเมตตา(ไม่เจาะจงบุคคล) 20 และโอทิสผรณา เมตตา(เจาะจงบุคคล) 48 ทั้งหมดนี้รวมเรียกว่า บุคคลวารผรณาเมตตา การแผ่เมตตาให้บุคคล)…

…แผ่เมตตาเป็นการส่งความปรารถนาดีไปยังสัตว์ทั้งหลาย โดยเริ่มจากการแผ่เมตตาให้กับทุกคนในโลกโดยไม่เจาะจงบุคคล รวมถึงวิธีการเรียงลำดับการแผ่เมตตาตามทิศ เพื่อให้มีความสุขและปลอดจากทุกข์ การแผ่เมตตาวิธีต่างๆ เรีย…

…องก่อน จนเห็นตัวเองใสสว่างและมีความรัก ปรารถนาดีกับตนเองโดยอาจใช้คำบริกรรมภาวนาช่วย จากนั้นจึงแผ่ให้บุคคลตามลำดับโดยน้อม เอาบุคคลนั้นมาไว้ที่ศูนย์กลางกาย แล้วกลั่นให้ใสจนเหมือนกับเป็นตัวเอง ตั้งแต่ บุคคลที…

การเจริญเมตตาเริ่มจากการแผ่เมตตาจากศูนย์กลางกาย ให้ครอบคลุมตนเองและคนอื่น โดยเริ่มจากตัวเอง มองเห็นความรักและบริสุทธิ์ในใจ การขยายเมตตาออกไปยังผู้คนต่างๆ จนถึงการเห็นพวกเขาสว่างเท่ากันจะเข้าสู่ขั้นสมส

…ล้ว เมื่อเห็น โทษและคุณชัดเจนแล้วจึงเริ่มลงมือเจริญกรุณากัมมัฏฐานด้วยวิธีการดังจะได้แสดงต่อไปนี้ 2. บุคคลที่ควรเว้นในการเจริญเป็นอันดับแรก เมื่อจะเริ่มเจริญกรุณากัมมัฏฐานนั้น อย่าได้เจริญไปในบุคคล 5 จำพวกน…

บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความเสื่อมเสีย มีเหตุผลที่ชัดเจนในการเจริญกรุณา ควรเว้นการเจริญกรุณาต่อคน 5 จำพวกที่กำ

…รณีที่ผู้ปฏิบัติไม่ได้พบเห็นคนเข็ญใจได้ทุกข์ดังที่กล่าวมาแล้วนั้นมาเป็นอารมณ์ ก็ให้เจริญกรุณาไปแม้ในบุคคลผู้มีความสุขแต่ยังชอบทำ ของกัมมัฏฐานเป็นอันดับแรก บาปกรรมอยู่ โดยยกขึ้นมาเปรียบเทียบกับคนที่กำลังจะถ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยังทุกคน แม้คนที่มีความสุขแต่ทำบาปกรรม โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อสร้างความเข้าใจและการเห็นอกเห็น

…ูไกล 2.6 การเจริญกรุณาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย เป็นไปในทำนองเดียวกันกับเมตตาภาวนาแตกต่างกันแต่ลำดับบุคคลที่แผ่ให้ในตอนต้น และอารมณ์ธรรมที่เกิดขึ้น คือ ในการแผ่กรุณาในวิชชาธรรมกาย ให้เริ่มจาก “ศูนย์กลางกาย…

…แผ่ความปรารถนาความสุขให้ตนเองและผู้อื่นเริ่มจากศูนย์กลางกาย ดำเนินการโดยการแผ่ความสว่างออกจนครอบคลุมบุคคลทุกระดับ การสร้างสุขในการแผ่ความมุทิตาจะนำไปสู่ความเป็นหนึ่งในจิตที่ไหม้เกรียมต่อสากลและน้อมไปสู่การ…