หน้าหนังสือทั้งหมด

องค์ประกอบของสิกขาบท
182
องค์ประกอบของสิกขาบท
…็นรายแรก ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอ้างถึงเพื่อบัญญัติสิกขาบทในข้อต่าง ๆ เช่น พระสุทินน์ เป็นต้นบัญญัติ ปาราชิกสิกขาบทที่ 1 เป็นต้น 2.) พระบัญญัติ หมายถึง สิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติเป็นข้อห้ามมิให…
…และบทบาทในทางศาสนา นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างเกี่ยวกับการพิสูจน์ความผิดในกรณีต่าง ๆ และอธิบายถึงโทษปาราชิกสำหรับผู้ที่กระทำผิด ตลอดจนการเยียวยาและการรับรางวัลจากการปฏิบัติที่ถูกต้อง
ความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในสิกขาบท
183
ความหมายของคำว่า 'ภิกษุ' ในสิกขาบท
แห่งปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ท่านอธิบายความหมายของคำว่า “ภิกษุ” ว่ามีความหมาย 12 นัย คือ ผู้ขอ, ผู้อาศัยการเที่…
บทเรียนนี้อธิบายถึงความหมายหลายประการของคำว่า 'ภิกษุ' ซึ่งให้ความสำคัญต่อการศึกษาในสิกขาบทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าบัญญัติ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำในสิกขาบทวิภังค์ เช่น ‘ทรัพย์ที่เจ้าของมิได้ให้’
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
187
หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบทในพระภิกษุ
7.6 หมวดหมู่และจำนวนสิกขาบท ศีลของพระภิกษุนั้นเป็น “อปริยันตปาริสุทธิศีล” หมายถึง มากมาย ไม่มีที่สุด ใน วิสุทธิมรรคกล่าวไว้ว่าศีลของพระภิกษุมี 3 ล้านกว่าสิกขาบท แ…
…ละจำนวนสิกขาบทของพระภิกษุ ตามที่สรุปในวิสุทธิมรรค โดยศีลของพระภิกษุถูกแบ่งออกเป็น 4 หมวดใหญ่ ได้แก่ ปาฏิโมกขสังวรศีล อินทรียสังวรศีล อาชีวปาริสุทธิศีล และปัจจัยสันนิสสิตศีล ศีลของพระภิกษุนั้นมีทั้งหมด 2…
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
7.8 สิกขาบทเป็นพุทธบัญญัติมิใช่มติคณะสงฆ์ จากตัวอย่างการบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ข้างต้นจะเห็นว่า ปาราชิกสิกขาบทที่ 1 ก็ดี หรือสิกขาบททุกข้อของภิกษุและภิกษุณีนั้นเ…
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
192
การประชุมระดมความคิดและความสำคัญของธรรมวินัยในพุทธศาสนา
…มีมากกว่าพระอรหันต์ ก็ไม่อาจทำได้เช่นกัน หน้าที่นี้เป็นหน้าที่เฉพาะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น 1 ปาสาทิกสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 15 ข้อ 95 หน้า 261. บ ท ที่ 7 นิ ติ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก …
ในปัจจุบัน การประชุมระดมความคิดถือเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยพัฒนาองค์กรให้มีความก้าวหน้า โดยมาจากการรวมความคิดเห็นที่หลากหลาย ซึ่งช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดจากการคิดคนเดียว ข้อความนี้นำเสนอความเห็นเกี่ยว
การระงับอธิกรณ์ตามพระธรรมวินัย
201
การระงับอธิกรณ์ตามพระธรรมวินัย
…ยและให้ฝ่ายที่ผิดยินยอมด้วยดี หากอธิกรณ์ระงับอย่างนี้ได้แล้ว ผู้ทำรื้อฟื้นอธิกรณ์ขึ้นอีกจะเป็นอาบัติปาจิตตีย์ 1.1) กรณีระงับอธิกรณ์ในอาวาสที่อาศัยอยู่ไม่ได้ ถ้าไม่สามารถระงับอธิกรณ์นั้นในอาวาสที่อาศัยอย…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการระงับอธิกรณ์ในชุมชนสงฆ์ โดยยึดหลักการตามพระธรรมวินัย ว่าด้วยการจัดการอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในอาวาส และการทำงานร่วมกันระหว่างภิกษุในวัดเจ้าถิ่นและผู้มาใหม่ เพื่อให้เกิดการปรองดองและ
พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย
205
พระวินัยธรนักกฎหมายในพระธรรมวินัย
…บัติที่สำคัญไว้ในปฐมวินัยธรสูตร 7 ประการ ดังนี้ (1) รู้จักอาบัติ หมายถึง รู้อาบัติทั้ง 7 กอง ได้แก่ ปาราชิก สังฆาทิเสส เป็นต้น (2) รู้จักอนาบัติ หมายถึง สามารถวินิจฉัยเรื่องเกี่ยวกับอาบัติแต่ไม่ถึงกับต้…
พระวินัยธรเป็นผู้ชำนาญวินัยในพระพุทธศาสนา ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ยกย่องพระอุบาลีเป็นเลิศในด้านนี้ โดยมีคุณสมบัติสำคัญ 7 ประการ ได้แก่ รู้จักอาบัติ, อนาบัติ, ลหุกาบัติ, ครุกาบัติ, มีศีล, ได้ฌาน 4 แล
ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก
212
ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก
…อรรถกถาธาตุวิภังคสูตร, อรรถกถามัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มก. เล่ม 23 ข้อ 353. สังคีติสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 326 หน้า 227. บทที่ 8 เศรษฐศาสตร์ ในพระไตรปิฎก DOU 201
ในบทนี้ได้กล่าวถึงคำว่า "ทรัพย์" แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์ โดยโภคทรัพย์เป็นทรัพย์ภายนอกที่ใช้ในการดำรงชีวิต เช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และยา ในขณะที่อริยทรัพย์เป็นทรัพย์ภายในใจที่ป
โทษของการเสพน้ำเมาและผลกระทบต่อสังคม
225
โทษของการเสพน้ำเมาและผลกระทบต่อสังคม
…่ดื่มสุรายาเมาก็จะมีสติปัญญามาก เป็นกำลังที่สำคัญยิ่งในการ พัฒนาชาติอีกด้วย 1 สิงคาลกสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 178 หน้า 80. * เดลินิวส์ (2550). “คนจนน่าห่างใช้จ่ายเงินเกินตัว.” [ออนไลน์]…
บทความนี้กล่าวถึงโทษที่เกิดจากการเสพน้ำเมา ซึ่งมีผลกระทบต่อโภคทรัพย์และสังคมโดยรวม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงโทษของน้ำเมาไว้ 6 ประการ ได้แก่ เสื่อมจากทรัพย์, ก่อการทะเลาะวิวาท, เป็นบ่อเกิดโรค, เสียชื่
วัดวาอารามในสมัยพุทธกาล
231
วัดวาอารามในสมัยพุทธกาล
…ครธาราม กบิลพัสดุ์ เจ้าศากยะ 5 วัดโฆสิตาราม โกสัมพี โฆสิตเศรษฐี 6 กุกกุฏาราม โกสัมพี กุกกุฏเศรษฐี 7 ปาวาริกัมพวัน โกสัมพี ปาวาริกเศรษฐี 8 ชีวกัมพวัน เมืองราชคฤห์ ชีวกโกมารภัจจ์ 9 อัมพาฏกวัน มัจฉิกาสัณฑน…
ในสมัยพุทธกาล มีวัดวาอารามสำคัญที่ปรากฏในพระไตรปิฎกถึง 10 แห่ง เช่น วัดเวฬุวันซึ่งสร้างโดยพระเจ้าพิมพิสาร และวัดพระเชตวันของอนาถบิณฑิกเศรษฐี นอกจากวัดแล้ว ยังมีการบริหารเศรษฐกิจที่เน้นการสั่งสมบุญและเ
แนวคิดเกี่ยวกับวาทศาสตร์ในพระไตรปิฎก
246
แนวคิดเกี่ยวกับวาทศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…ื่อเป็นพระสาวก อานิสงส์ก็จะลดหย่อนลงมา และการกล่าววาจาสุภาษิตยังเป็นเหตุให้ปิดประตูอบายภูมิ มีกลิ่น ปากหอม มีเสียงไพเราะ เป็นต้น ส่วนโทษของวาจาทุพภาษิตก็มีหลากหลายตามกรรมที่ทำไว้ เช่น เป็นเหตุให้ไปอบาย …
เนื้อหานี้ศึกษาแนวคิดวาทศาสตร์ในพระไตรปิฎก โดยมีการนำเสนอวาจาสุภาษิต 5 ประการ อานิสงส์แห่งวาจาสุภาษิตและโทษของวาจาทุพภาษิต ที่สำคัญยังมีองค์แห่งธรรมกถึกหลักการแสดงธรรมที่มีประสิทธิภาพและหลักการตอบปัญห
เสียงสุรเสียงแห่งพระพุทธเจ้า
250
เสียงสุรเสียงแห่งพระพุทธเจ้า
…าจารย์บันทึกไว้ว่า เมื่อนกการเวกกระพือปีกร้อง บรรดาสัตว์ 4 เท้า แม้กำลังหาอาหารก็ทิ้งหญ้าที่เข้าไปในปากเพื่อฟังเสียงนั้น บรรดาเนื้อร้ายที่กำลังติดตามพวก เนื้อน้อยๆ ก็ไม่วางเท้าที่ยกขึ้นยืนนิ่งอยู่เหมือน…
เนื้อหาพูดถึงคุณสมบัติของพระสุรเสียงของพระผู้มีพระภาคเจ้า ที่แสดงออกถึงความไพเราะและลึกซึ้ง ซึ่งได้รับการเปรียบเทียบกับเสียงของมหาพรหมและนกการเวก โดยเสียงเหล่านี้สร้างความฟังที่ตราตรึงใจให้กับสิ่งมีชี
การพูดและการใช้คำพูดอย่างมีคุณค่า
251
การพูดและการใช้คำพูดอย่างมีคุณค่า
แต่ปาก มีหน้าที่ถึง 2 อย่าง คือ ทั้งกินและพูด ธรรมชาติกลับให้ มาเพียงปากเดียว แสดงว่าธรรมชาติต้องการให้คน…
ปากมีหน้าที่สำคัญถึงสองอย่างคือการกินและการพูด แต่ธรรมชาติกำหนดให้เราพูดให้น้อยและฟังให้มาก การพูดที่ด…
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
258
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
…ษาท้องถิ่น และ การไม่ละเลยคำ พูดสามัญว่า ภาชนะชนิดเดียวกันนั่นแหละในโลกนี้ บางท้องถิ่นรู้จักกันว่า “ปาติ” บางท้องถิ่น รู้จักกันว่า “ปัตตะ” บางท้องถิ่นรู้จักกันว่า “ปิฏฐะ” บางท้องถิ่นรู้จักกันว่า “สราวะ”…
ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
261
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
…รง ด้วยวิธีทั้ง ละม่อมทั้งรุนแรง พระผู้มีพระภาคจะทำอย่างไรกะเขา ภ. ดูก่อนเกสี เราก็ฆ่าเขาเสียเลย ก. ปาณาติบาตไม่สมควรแก่พระผู้มีพระภาคเลย ไฉนพระองค์จึงตรัสว่า ฆ่าเขาเสีย ฯ ภ. จริงเกสี ปาณาติบาตไม่สมควรแ…
บทสนทนานี้สะท้อนถึงวิธีการฝึกบุรุษที่เหมาะสมตามที่พระพุทธเจ้าตรัส พุทธองค์ได้ใช้การเปรียบเทียบกับการฝึกม้าเพื่อนำธรรมะมาถ่ายทอด นายเกสีเห็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธรรมข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอ
การถามและการตอบปัญหาในธรรมะ
273
การถามและการตอบปัญหาในธรรมะ
…อนกัน ปัญหาปุจฉาสูตร, อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต, มก. เล่ม 36 ข้อ 165 หน้า 347. สังคีติสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มจร. เล่ม 11 ข้อ 312 หน้า 29. 262 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
บทความนี้พูดถึงการถามปัญหาในบริบทของธรรมะ โดยแยกประเภทการถามเช่น การถามเพราะความปรารถนาลามกและการดูหมิ่น พร้อมแนะนำวิธีการตอบปัญหาที่สำคัญของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในแนวทางปัญหาพยากรณ์ที่มี 4 ประการ ได้แก
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
278
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
…าหมณ์ เปรียบเหมือนฟองไก่ 8 ฟอง 10 ฟอง หรือ 12 ฟอง ฟองไก่เหล่านั้นแม่ไก่กกดีแล้ว ลูกไก่ตัวใดทำลายกระเปาะฟองด้วยจงอย ปาก ออกมาได้โดยสวัสดีก่อนกว่าเขา ลูกไก่ตัวนั้นควรเรียกว่ากระไร จะเรียกว่าพี่หรือน้อง เว…
เนื้อหานี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระโคดมและพราหมณ์ โดยเน้นการเปรียบเทียบลูกไก่และกระเปาะฟองเพื่ออธิบายความรู้แจ้ง การเกิดใหม่ และการทำลายอวิชชา นอกจากนั้นยังพูดถึงปัญหาที่จะต้องจำแนกความห…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
282
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
… เช่น การโต้วาทธรรม ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับสัจจกนิครนถ์, การโต้วาทธรรมของพระกุมารกัสสปะกับพระเจ้า ปายาส และการโต้วาทธรรมของพระสารีบุตรกับนางปริพาชิกาซึ่งเป็นนักบวชนอกพระพุทธ ศาสนา เป็นต้น ในที่นี้จะยก…
บทความนี้สำรวจการโต้วาทธรรมในพุทธกาล โดยเฉพาะการสนทนาที่เกิดขึ้นระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับสัจจกนิครนถ์ ที่สะท้อนถึงความไม่เที่ยงของขันธ์ทั้งสี่ รวมทั้งการตีความแง่คิดของการทำงานและการดำรงอยู่ในโลกน
ความรู้ในพระไตรปิฎก
294
ความรู้ในพระไตรปิฎก
…ออ่านได้แล้ว ก็ต้องนำความรู้นั้นมาไตร่ตรองเพื่อให้เข้าใจ เพราะหากเพียงแค่จำ 1 สังคีติสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มจร. เล่ม 11 ข้อ 107 หน้า 271. บทที่ 1 0 วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 283
บทความนี้อธิบายถึงการแสวงหาความรู้ในพระไตรปิฎกซึ่งรวมถึงสามประเภทของปัญญาคือ สุตมยปัญญา, จินตามยปัญญา และ ภาวนามยปัญญา โดยเน้นความสำคัญของการฟัง การคิดและการฝึกฝน เพื่อนำไปสู่ความรู้ที่ลึกซึ้งและมีคุณ
การรับประทานอาหารอย่างพอดี
331
การรับประทานอาหารอย่างพอดี
… มูลปัณณาสก์, มก. เล่ม 19 หน้า 418, มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่ม 33 หน้า 113, ปาฏิกสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 15 หน้า 7. * ภัททาลิสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม…
การรับประทานอาหารอย่างพอดีช่วยให้เรามีความสุข ไม่หิว และไม่อึดอัด บทความนี้พูดถึงความพอดีในการรับประทานอาหาร โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุในสมัยพุทธกาล ซึ่งแนะนำให้รับประทานเพียง