หน้าหนังสือทั้งหมด

ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
209
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
…บัติให้แก่พระราชโอรส แล้วพระองค์ก็ออกทรงผนวช แต่พระเจ้าเนมิราชทรงบำเพ็ญทานอยู่เป็นนิตย์ ทรงมีพระราช ปุจฉาในปัญญาว่า ทานกับพรหมจรรย์อย่างไหน จะมีผลมาก ไม่มีใครจะถวายวิสัชนาได้ ร้อนถึง ท้าวสักกเทวราช เสด็…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการทำดีและการตั้งใจมุ่งมั่นในอธิษฐานตามหลักธรรมที่พระเจ้าเนมิราชเคยปฏิบัติ เรื่องของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ เมื่อทรงพิจารณาว่าก
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
223
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
…ิ รุตฺตมวสสมงฺคเล มสฺส ทิเน ว ปญฺจเม พลอดุลยเตชวา รามาธิปติ จกกิโส ธิราชปรโม ตถา คุณเสฏฺโฐ ชนุตฺตโม ปุณฺเณกสฏฐิวสฺสิโก ๒๒๗ รชช์ กาเรติ โสตถินาติ ฯ วันเสาร์ ที่ ๕ ธันวาคม มิคสิรมาศ พุทธศักราช ๒๕๓๐ ปีมะโร…
ในวันเสาร์ที่ ๕ ธันวาคม ปีพุทธศักราช ๒๕๓๐ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เฉลิมพระชนมพรรษาครบ ๕ รอบ และได้มีบทบาทสำคัญในการบริหารประเทศ โดยใช้หลักธรรมในการปกครองชาวไทย เช่น การให้ทาน ศีล จาค
พระมงคลวิเสสกถา ในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
226
พระมงคลวิเสสกถา ในงานเฉลิมพระชนมพรรษา
…ัณณ์ ยส์ กิตติ รติโย ปตฺถายาเนน อปปมาท์ ปสนฺติ อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ สค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ปุญญกิริยาสุ ปณฺฑิตา อธิคฺคณฺหาติ ปณฺฑิโต ทิฏฺเฐ ธมฺเม จ โย อตฺโถ อตฺถาภิสมยา ธีโร โย จตฺโถ สมปรายิโก …
ในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2529 สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช ได้รับพระราชทานถวายวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา ซึ่งมีการสักการบูชาพระพุทธาภิรัต
ขันติบารมีและความเพียรในพระโพธิสัตว์
231
ขันติบารมีและความเพียรในพระโพธิสัตว์
…็นอันมาก ในทศชาติแสดงจันท กุมารชาดก ในทางเยี่ยมด้วยขันติ มีเรื่องย่อว่า พระจันทกุมาร โอรสพระเจ้ากรุงปุปผิวดีทรง ตั้งอยู่ในธรรม ทรงวินิจฉัยคดีความโดยธรรม เป็นเหตุให้ขัดประโยชน์ของปุโรหิตผู้ไร้ยุติธรรม ปุ
บทความนี้พูดถึงขันติบารมีในพระโพธิสัตว์ที่มีความทนทานและความอดทนสูง ซึ่งมีความสำคัญในชีวิตและการปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของความเพียรที่พระโพธิสัตว์แสดงในเรื่องราวต่าง ๆ เช่น พระจ
พระมงคลวิเสสกถา
240
พระมงคลวิเสสกถา
…คต ส. อปฺปมตฺโต อุโภ อตฺเถ ทิฏฺเฐ ธมฺม จ โย อตฺโถ อตฺถาภิสมยา ธีโร สคค์ อุจจากุลีนต์ อุฬารา อปราปรา ปุญฺญกริยาสุ ปณฺฑิตา อธิคฺคณฺหาติ ปณฺฑิโต โย จตฺโถ สมปรายิโก ปณฺฑิโตติ ปรุจจตีติ ฯ บัดนี้จักรับพระราทา…
พระมงคลวิเสสกถา เป็นคัมภีร์ที่กล่าวถึงการบำเพ็ญพระราชกุศลเพื่อเฉลิมพระชนม์และบูชาพระพุทธองค์ ซึ่งมีการอ้างถึงการถวายเครื่องสักการะและการถวายไทยธรรมแก่พระสงฆ์ โดยเน้นถึงพระพุทธภาษิตเกี่ยวกับอปริหานิยธร
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
244
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
…น หักได้ไม้พุ่มสดกลับมา อาจารย์ยกเรื่องนี้เป็นอุบัติเหตุแล้วแลกล่าวติให้เป็นคติของมานพทั้งปวงว่า โย ปุพเพ กรณียาน ปุจฉา โส กาตุมิจฺฉติ ។ วรุณกฏฐ์ ภญโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใดไม่ทำกิจที่ตนควรจะทำเมื่อ…
บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา
ความสำคัญของกาลัญญุตาในพระพุทธศาสนา
246
ความสำคัญของกาลัญญุตาในพระพุทธศาสนา
…อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักกาลว่า นี้กาลแห่งอุเทศ คือ เรียนหรือบอกบาลี กาลแห่งปริปุจฉา คือถามหรือใช้อธิบายความแห่งอุเทศนั้น นี้กาลแห่งอัน บำเพ็ญเพียร นี้กาลแห่งอันหลีกเร้นพักผ่อน ภิกษ…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของกาลัญญุตา ซึ่งหมายถึงการรู้จักใช้เวลาในชีวิตให้เกิดประโยชน์ ตามคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ แสดงให้เห็นถึงวิธีคิดและการปฏิบัติที่เหมาะสมในการใช้เวลาและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดย
พระสัปปุริสธรรมในพระราชกิจ
248
พระสัปปุริสธรรมในพระราชกิจ
…อุปสรรคภัย พิบัติอุปัทวันตรายโดยอเนกประการยั่งยืนสืบต่อมาจนกาลทุกวันนี้ จัดว่าเป็นผลมีมาเพราะพระสัป ปุริสธรรม คือกาลัญญุตาเป็นเหตุ พระคุณข้อนี้ จึงนับว่าเป็นมงคลวิเศษอันล้ำเลิศ ให้เกิดพระราช สิริสวัสดิ์…
พระสัปปุริสธรรมที่แสดงถึงความสำคัญของการรู้จักกาลและการบำเพ็ญกิจที่มีประโยชน์สำหรับประชาชน ถูกนำเสนอผ่านการป…
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
249
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
…มู่ไม้ได้อาศัยภูเขา นั้นเจริญงอกงามใหญ่โตอยู่ใน อรัญฉันใด. ตเถว สีลมฺปนฺนํ อรญฺญสม พรหาวเน สุทธ์ กุลปุตต์ อิธ บุตรภรรยาพวกพ้องญาติสหายมิตร แลคนผู้ฟังเลี้ยงชีวิต ย่อมอาศัยกุลบุตรผู้มีศรัทธา ถึงพร้อม ด้วย…
เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส
สี่สังคหวัตถุและการพัฒนารัฐสมบัติ
250
สี่สังคหวัตถุและการพัฒนารัฐสมบัติ
…ีอำนาจในราชกิจนั้น ๆ อันมีเป็นหน้าที่การ บำรุงราชยุราชจึงเป็นราชกรณียะของพระมหากษัตริย์เจ้า ชื่อว่า ปุริสเมธ์ อีกประการหนึ่ง พณิชกรรม การค้าขาย ย่อมเป็นสิ่งที่มุ่งหมายอันสำคัญของประเทศส่วนหนึ่ง คู่กับกส…
เนื้อหาพูดถึงสี่สังคหวัตถุเป็นแนวทางการพัฒนารัฐสมบัติที่สำคัญ โดยเน้นที่เกษตรกรรม การค้า และการสนับสนุนประชาชนเพื่อสร้างความสามัคคีในชาติ พระมหากษัตริย์มีบทบาทในการบำรุงรักษาป้องกันโจรภัยและสร้างความม
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
256
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
…งหน้า ดังแสดงไว้ในคาถาว่า สมปราโย จ สุคคติ แลสัมปรายภพจะเป็นสุคติ ดังนี้ คนนเจ ตรมานาน ชิมห์ คจฺฉติ ปุงฺคโว เป็นต้น ความว่า เมื่อฝูงโคข้ามฟากอยู่ ถ้าโคผู้นำฝูงไปคด โคทั้งหมดนั้นก็ไปคดตามกัน ถ้าโค ผู้นำฝ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
259
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
…ะทำตามนั้น ๆ ได้ผลสมควรแก่ความปฏิบัติ เหตุนี้ ผู้ นี้ศรัทธาเลื่อมใส จึงถวายพระเนมิตกนามว่า อนุตฺตโร ปุริสทมุมสารถ เป็นสารถีฝึกคนควร ทรมาน ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า สามารถประดิษฐานพระพุทธศาสนสขึ้นในโลก เพื่อป…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
263
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…บความ ร่มเย็นเป็นสุขทั่วหน้า โดยสหธรรม ต้องด้วยคำปัตติทานเถรภาษิตว่า มาตา ปิตา จ อาร นิจจ์ รกฺขนฺติ ปุตตก์ เอว์ ธมฺเมน ราชาโน ปช์ รกฺขนฺตุ สพฺพทา ។ มารดาแลบิดาย่อมปกครองบุตรน้อยอันเกิดแต่ตนเป็นนิตย์ ฉัน…
ในเรื่องนี้ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับบทบาทของพระราชาในการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุ
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
269
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
…ห้ปราชัย พ่ายแพ้ ทรงราชย์สืบมาโดยไม่มีภัย ความเพียรย่อมเป็นกำลังใหญ่ให้สำเร็จผลที่มุ่งหมาย วายเมเถว ปุริโส ยาว อตฺถสฺส นิปฺปทา เป็นชายควรพากเพียรไปกว่าผลจะสำเร็จ กยิรา เจ กยิราเถน ถ้าจะทำควรทำกิจนั้น จร…
ข้อความดังกล่าวเน้นถึงความสำคัญของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็นว่าความดีและธรรมเป็นที่พึ่งที่แท้จริงของเรา และควรพึ่งพาตน
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
296
บทเรียนแห่งทางการเติบโตในพระธรรม
… ภวิสฺสามิ พรหมจริยปรายโน เราจักเป็นผู้ไม่กลับ มีพรหมจรรย์เครื่องไปในเบื้องหน้า และต่อมาอีกว่า ยนต์ ปุริสตฺถาเมน ปุริสวิริเยน ปุริสปรกฺกเมน ปตฺต พ น ต อปาปุณิตวา วิริยสุส สัณฐาน ภวิสฺสติ ผลอันใดนั้น อัน…
พระพุทธโฆษาจารย์ได้สรุปถึงความสำคัญของการกำหนดทางเดินในชีวิตของกุลบุตร โดยมีความยากลำบากและความล่อหลอกที่จะถ่วงการก้าวหน้า การประพฤติตามคำแนะนำของผู้มีปัญญาเป็นสิ่งสำคัญต่อการบรรลุถึงความดีและความงาม
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
300
พระบรมโพธิสมภาคและบรมบพิตร
…ภายในแลภายนอกทั่วกัน เป็นองค์คุณสำคัญของบ้างเมืองที่บริบูรณ์อุดม ต้องด้วยคำชมเมือง ท่าครั้งโบราณว่า ปุฏเภทน์ จังหวัดเป็นที่แก้ห่อพัสดุออก ดังนี้ พระราชจรรยาดังถวายวิสัชชนามานี้ จัดเข้าในปฏิรูปการี กระทำ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของพระบรมโพธิสมภาคในการรวมใจคนต่างประเทศและส่งเสริมความมั่นคงของประเทศผ่านการประกอบอาชีพต่างๆ พร้อมทั้งเน้นถึงบทบาทของพระราชาในการปกครองที่ต้องอยู่ในหลักธรรม ทำให้สังคมมีควา
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
…น ท่านแสดง สังคหวัตถุ ๔ ประการ คือ สสฺสเมธ์ ทรงพระปัญญาในการบำรุง ธัญาหาร ให้บริบูรณ์ในราชอาณาเขต ๑ ปุริสเมธ์ ทรงพระปรีชาญาณในการสงเคราะห์ราชบุรุษ ๑ สมมาปาส์ ทรงรู้จักผูกคล้องน้ำใจคนให้นิยมยินดี ๑ วาจาเ…
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ
การบำรุงรัฐสมบัติและความสงบในสังคม
309
การบำรุงรัฐสมบัติและความสงบในสังคม
…่อมีอำนาจในราชกิจนั้น ๆ อันเป็นหน้าที่ การบำรุงราชบุรุษจึงเป็นราชกรณียะของพระมหากษัตริยเจ้า ชื่อว่า ปุริสเมธ์ อีก ประการหนึ่ง พณิชยกรรมการค้าขาย ย่อมเป็นสิ่งที่มุ่งหมายอันสำคัญของประเทศส่วนหนึ่ง คู่กับ …
ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
322
การณวสิกตา ในพระพุทธศาสนา
…คุณสมบัติสำคัญของบุคคลผู้มี บุญญาภินิหาร ถึงเห็นในคำพระอรรถกถาจารย์ปรารถพระอานนท์เถรเจ้ากล่าวไว้ว่า ปุญญวนตา นาม การณวสิกตา โหนติ ชื่อว่าผู้มีบุญทั้งหลาย ย่อมเป็นผู้อยู่ในอำนาจแห่งเหตุฉะนี้ จริง อยู่ บุ…
ในปีพ.ศ. ๒๔๗๕ มีการเน้นการเลือกธรรมมารับพระราทาน เกี่ยวกับการณวสิกตา ซึ่งหมายถึงความจำเป็นในการกระทำสิ่งต่างๆ โดยไม่ฝ่าฝืนความเหมาะสม และเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการพัฒนาบุคลิกภาพและจิตใจให้แข็งแกร่งขึ้
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
340
พระราชกรณียกิจในการบำรุงสังคม
… ท่านแสดง สังคหวัตถุ ๔ ประการ คือ สสสเมธ์ ทรงพระปรีชา ในการบำรุง ธัญญาหารให้บริบูรณ์ในพระราชอาณาเขต ปุริสเมธ์ ทรงพระปรีชาในการสงเคราะห์ราชบุรุษ สมมาปาส์ ทรงรู้จักผู้คล้องน้ำใจคนให้นิยมยินดี ๑ วาจาเปยย์ …
เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของพระเจ้าแผ่นดินในการดูแลประชาชน และการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะการบำรุงกสิกรรมและพาณิชกรรม รวมถึงการสื่อสารด้วยพระวาจาอ่อนหวานที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นในสังคม พระเจ้าแ