หน้าหนังสือทั้งหมด

พระพุทธเจ้ากับกุศลในอรรถกถา
113
พระพุทธเจ้ากับกุศลในอรรถกถา
…ดิศกา พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเพ็นกามีา มิกา ประมาณ ๕ หมื่นห้องล้อม อยู่ในสถานใหญ่. ภายหลัง วันหนึ่ง ปุริตของพระเจ้าพาราณสี อาบน้ำที่แม่น้ำนอกพระนครแล้วเข้า ไปพระนคร. ขณะนั้น มีคนอุบในองค์บุตรพระบูรณะพระ…
บทความนี้กล่าวถึงการถวายทานและการทำกุศลที่พระโพธิสัตว์ได้บำเพ็ญ โดยเฉพาะในอรรถกาของฐุครุชาดก เรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าที่ทรงวินัยธรรมและพระราชา ที่ให้ความสำคัญกับการทำบุญ อาทิเช่น การถวายพระกระยาห
การเสื่อมทรัพย์และผลกระทบจากการดื่มสุรา
203
การเสื่อมทรัพย์และผลกระทบจากการดื่มสุรา
…มมูลคั้วการประกอบเนื้อ๓ ซึ่งสุรามยยชมุม-ทฎฐฐานนั้น ชื่อว่าโยค. ด้วยเหตุนี้น พระอธิถากจากังกล่าวว่า 'ปุปุเปน กรัณ.' ความว่า ประพฤติเนื้อ๓, โกคะทั้งหลายที่เกิดขึ้นแล้วนั่นแหละ ชื่อว่าอ้อม เพราะทำความฉิบห…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเสื่อมทรัพย์จากการดื่มสุราและผลกระทบที่เกิดขึ้น สมบัติที่คนพึงทราบถึงความอันตรายจากการประกอบเนื้อ๓ ซึ่งเกี่ยวพันกับการใช้สุรา โดยพระอธิถากได้แสดงให้เห็นถึงความฉิบหายที่จะเกิดขึ้นจาก
บทสนทนาเกี่ยวกับเทพเจ้าและปุโรหิต
225
บทสนทนาเกี่ยวกับเทพเจ้าและปุโรหิต
…ทีว่า คำว่า ยอมพูดสิงใด ด้วยวาจา ยอมทำสิ่งนั้นนั้นแหละด้วยกาย. [๒๒๗] ก็ในเวลาจาบคาบแห่งเทพฤธนั้น ๆ ปุโรหิต คิดว่า "บรรดาเจ้าหลานนี้ คุณแม่อย่างหนึ่งไม่มีแก่เรา เราจะทำการกล่าว มูลฐานของเครื่องปรัชญาหลา…
ในเนื้อหานี้พูดถึงเทพเจ้าที่เกี่ยวข้องกับการบูชาของบรรดามนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการกล่าวถึงปุโรหิตซึ่งมีบทบาทสำคัญ การบูชาด้วยดอกไม้และการพยายามเสาะหาแนวทางในการให้เทวดาได้รับสิ่งที่ควรสมควรผ่า…
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับความเพียร
26
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับความเพียร
…ล่าวว่าเป็นไปทางภายใน ในเพราะด้วยอำนาจอากรจงกรม เหตุนี้ พระอรรถกถาจารย์ จึงกล่าวว่า ทุริปฐมปิ บทว่า ปุตถียา แปลว่า เพื่ออึดอัด ความท้อแท้ในการมั่นใจประกอบว่าน ชื่อว่า โอสีหนา ภายใต้หน้าดูดน้ำอันรามาสังฆ…
บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจความเพียรและความเป็นผู้เกี่ยวข้องในชีวิต ตามที่พระอรรถกถาจารย์ได้อธิบาย นำเสนอความหมายของวิริยะและบทบาทในทางธรรม เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมุ่งมั่นและความพยายามในการด
พระมหารัธย์และพรหมจรรย์
37
พระมหารัธย์และพรหมจรรย์
…และความ เพียร และวิฒาใหญ่ใน นี้ ของเรา เป็นวิภาคแห่ง พรหมจรรย์ที่เราเอาประพบดีแล้ว." [๕๕๕] อรรถกถา ปุณณาคชาดกนั้นว่า "บรรดาทานหล่านั้น กล่าวว่า มนุษโลก คือ ในรูปภาพจับปะ ในแต่ละองค์...หลาย * พระมหาเจร…
พระมหารัธย์กล่าวถึงพรหมจรรย์ว่ามีด้วยกัน ๑๐ อย่าง มีความสำคัญในการถวายทานที่นำไปสู่ความเจริญและศรัทธา ที่วัดบรนิเวศวิหารกล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติและความเชื่อของพรหมจรรย์ผ่านเรื่องเล่าจากชาดกและอรรถกถาโ
มังคลัตถทีปิสมินิแปล เล่ม ๕ - หน้า ๗๑
71
มังคลัตถทีปิสมินิแปล เล่ม ๕ - หน้า ๗๑
…มินิแปล เล่ม ๕ - หน้า ๗๑ และปัญญามันเป็นตัวผลึกิออกมายจากมรรค." อรรถกถาหวยปคานปูสนาสูตรว่า "สมาธิสิมปุคุลด้วยอรหัตผล บัณทิตพึงวุติว่า เณไววมุติ เพราะสำอกรา, ปัญญา สัมปุตด้วยอรหัตผล พึงทราบว่า ปุญญาวิมุต…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัญญาและการบรรลุอรหัตผลในพระพุทธศาสนา พร้อมทั้งอธิบายถึงการที่ปัญญาสามารถนำบุคคลให้ถึงจุดหมายแห่งความหลุดพ้นได้ ด้วยการพิจารณาและเข้าใจอริยสัจ การบรรลุอรหัตผลไม่เพียง
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
135
การวิเคราะห์อรรถธรรมในสตนกนิบาต
… เกิดขึ้นแล้ว ณ ภาย ใน สองนาว่า อตุ น ชานาติ ความว่า คนโลก ย่อมไม่รู้รส คือความเจริญ สองนาว่า มูม น ปุตต ส คือ ย่อมไม่เห็นธรรม คือสมณะและวิสาสนา ความมืดอันกระทำความเป็นราวะว่าบอด หรือความมืดมิด ชื่อว่า …
ในบทนี้กล่าวถึงความรู้ของคนโลกที่ไม่เห็นธรรมและไม่รู้รสความเจริญ โดยอ้างอิงถึงอรรถกถาทูตีปนาสก์ ซึ่งพูดถึงสองนาว่าความมืดในชีวิตและการไม่รู้จักธรรม คนไม่รู้จักอรรถมีความมืดอยู่ในจิตใจ หากต้องการเห็นธร
ความหมายของความบริสุทธิ์และการตั้งอยู่ในความดี
152
ความหมายของความบริสุทธิ์และการตั้งอยู่ในความดี
…ธิปตากนวัด๙ ประการ. บทว่า อณุชิลฺกสิยํ ความว่า เป็นผู้สมควรแก่การประคองอัญชลี. หลาย บทว่า อานุฏฺฐูฏ ปุญฺญเขตฺโต โกลกส ความว่า พระสงฆสาวก ของพระผู้มีพระภาคนั้น เป็นสถานที่อร dangerของบุญของโลกทั่วไป ที่ท…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของคำต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และความตั้งอยู่ของผู้ที่บรรลุธรรมตามคำสอนในพระไตรปิฎก เช่น การละความโกรธและการตั้งอยู่ในความบริสุทธิ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรียนรู้ว่าผู้ที่เข้าใ
มงคลหล่านและอรรถกถา
160
มงคลหล่านและอรรถกถา
…ศัพท์ว่า เอต และ อิม มีความเสมอกัน. ด้วยเหตุนี้ แม้นอรรถกา อุปาสขันธะ ท่านกล่าวว่า "สองวาว่า เอตาณี ปุพพกฤษณ์ ได้แก่ กิ๙๙ เหล่ออย่างนี้ ชื่อว่าพุทธรงค์." ในอรรถกถา สัจจะวิงวังนี้ ท่านกล่าวว่า "บทว่า อิต…
บทความนี้สำรวจเกี่ยวกับมงคลหล่านซึ่งมีชื่อว่า เอตทิลานี ตามที่ปรากฏในอรรถกถา โดยมีการอธิบายถึงความหมายและความสัมพันธ์ของคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง เช่น ฑุตุปฺปกรณ์ อสวนทีน และเอต ศัพท์ ในการอ่านเสริมสร้างคว
ความสัญลักษณ์แห่งมงคลในธรรมะ
168
ความสัญลักษณ์แห่งมงคลในธรรมะ
…ี้ เป็นมงคลอย่างสูงสุด คือประกาศรี สุขสุ คำว่า ตกฺต”๘๔ เป็น๓ คำแปล คำว่า ธิ คงฺคํ เป็น ม คนนะ คำว่า ปุจฉวาตร. [คำณาม] [๒๔๔] พระผู้มีพระภาค ทรงยังเทศนาให้บลงด้วยอาคาถนี้ ด้วยประกฤณะนี้ ในเวลาจบเทศนา เท…
เนื้อหานี้สำรวจความหมายของมงคลในธรรมะ โดยการกล่าวถึงผู้ที่มีความงามและไม่แสวงหาอะไร เป็นผู้มีความสวัสดีที่แท้จริง ซึ่งได้รับการยกย่องจากเทพดา การเทศนาเป็นไปในบริบทที่เจาะลึกถึงการบรรลุธรรมและการให้บัง
มังกรกติกและโทษแห่งความมานะจัด
36
มังกรกติกและโทษแห่งความมานะจัด
…วามเป็นผู้มีมานะกระด้างโดยชาติก็ประกะรนี้นี้เป็นอ็ความผ่องในปกรณ์นี้ ส่วนความผิดสาร พิงตรวจในอรรถกถาปุปปวรรค ธรรมบท และในอรรถกถาที่สำนักใน ทวาสนะบาต. เรื่องเจ้าสกะยะ จบ. [ โทษแห่งความมานะจัด ] [๒๖] ค…
…ารถเรียนรู้จากมัน มิตรภาพและการเชื่อฟังต่อคำสั่งมีบทบาทสำคัญในการป้องกันความพินาศ เหตุการณ์เกี่ยวกับปุริวะยะที่ปรัชญา และความสำคัญของการยอมรับข้อบกพร่องในชีวิตและการกลับใจ.
คุณสมบัติของบัณฑิตในพระพุทธศาสนา
41
คุณสมบัติของบัณฑิตในพระพุทธศาสนา
… และ ไม่กระด้างเช่นนั้น ย่อมได้สมด." [ แก้อรรถ ] อรรถกถาสิไลลักสูตรนั้นว่า "บรรดาบทเหล่านั้น บอกว่า ปุณฺณิโต ความว่า เป็นบัณฑิตในฐานะที่นอบอ้อมใจทั้งหลาย ข่าว สงูให้ ความว่า เป็นผู้ละเอียดด้วยการเห็นอรร…
บทความนี้สรุปคุณลักษณะของบัณฑิตในทางพระพุทธศาสนา ว่าบัณฑิตนั้นต้องมีศีลและคุณสมบัติอื่นๆ เช่น ความละเอียด, ไหวพริบ และความอ่อนโยนในการสื่อสาร โดยเน้นความสำคัญของการมีวาจาที่สุภาพและนอบน้อม ตลอดจนการไม
การแปลมังคลิดกถา เล่ม ๔ หน้า ๖๖
66
การแปลมังคลิดกถา เล่ม ๔ หน้า ๖๖
…อารามะ การที่ภิกษุเทียวไปเพื่อภายในบ้านเทียวไปมาตามลำดับประตู เหมือนเทียวไปตามลำดับ ตรอก ชื่อว่า โโลปุปวีรวชนะ เพราะความโลเลในวจิอันเธอกอย ชั้นเสียใกล้แล้ว บทว่า ยานปูฏ แปลว่า ยังอัดภาพให้เป็นไป. บทว่า …
บทความนี้กล่าวถึงการแปลจากมังคลิดกถาที่เขียนโดยพระอรรถกถาจารย์ เกี่ยวกับแนวทางการเข้าใจการปฏิบัติของภิกษุที่มีสีไม่เป็นที่รัก และการแสวงหาความรู้ที่ถูกต้อง อาจมีความเข้าใจที่ผิดพลาดเกี่ยวกับคำศัพท์และ
การวิเคราะห์ความมัวหมองในพระธรรม
89
การวิเคราะห์ความมัวหมองในพระธรรม
…ื่อว่า ปัปจุโฒ, ย่อมแสดงอย่างไร? คือภิกษุไม่มีศรัทธาในเวลาพามมนุษย์มาสู่การ ๑. ป.ส. ๒/๒๕๔. ๒. มปน. ปุจ. ๑/๑๘.
บทความนี้วิเคราะห์ความมัวหมองตามหลักพระธรรม โดยระบุว่าผู้ที่มีความไม่รู้จักประมาณในการรับรู้จะมีพฤติกรรมที่แสดงออกในทิศทางที่ผิดและมีอาการของความไม่เชื่อมั่นในศรัทธา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความปรารถนาลา
มงคลดลกฏทั้งปวง: ความสำคัญของผู้มีบุญ
122
มงคลดลกฏทั้งปวง: ความสำคัญของผู้มีบุญ
…ก่าวว่า บุพพกริ" อนฺุญาว่า "ผู้อาศัยผลบุญเป็นอญ" ตั้งอยู่ในฝ่ายตนญาเหตุนี้ พระภูฏาจารย์ จึงกล่าวว่า ปุญฺญผล อนูปวีรณโต." ติฎฐานทุกนาม อิงตุตรนีวก คึเหมือนกัน. [๒๒] บุคคลผูสำคัญ ย่อมเป็นผู้หาได้อย่างนี้…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีบุญและความเป็นผู้สำคัญในชีวิต ซึ่งเชื่อมโยงกับมงคลและการทำบุญ ความมิมีและขันธ์ถูกวิเคราะห์อย่างลึกซึ้ง โดยอธิบายว่าความเป็นผู้สำคัญนั้นหาได้ยาก และให้คุณค่ากับบุคคลที
มังคลัตถีนิปล: ปัญจวรรรณุปมปิณณาสก์
162
มังคลัตถีนิปล: ปัญจวรรรณุปมปิณณาสก์
…ายทั้ง ๒ ( ท่ามกลาง) ไม่ได้ เพราะความเป็นผู้มีกายเนื้อหนังหนอ. บทกถจัดเป็นธรรมคาถาในเวลานั้น. บทว่า ปุณณชาติ ความว่า ผู้หญิงนั้น ทำให้ประจักษ์ รับเอาอยู่ ได้แก้ ฟังโดยแครพ. [๓๖] การฟังธรรมของบุคคลผู้ถึง…
เนื้อหานี้กล่าวถึงมังคลัตถีนิปล เล่ม 4 โดยมีการพูดถึงคาถาและบทคำธรรมที่ช่วยบรรลุมรรค พร้อมทั้งอธิบายถึงการฟังธรรมจากผู้มีอุปนิสัยและกรณีศึกษาของนิครนธในกรุงเทพฯ สะท้อนว่าสติปัญญาทำให้เกิดการเปลี่ยนแปล
ประวัติแม่ไก่และการบรรลุธรรม
168
ประวัติแม่ไก่และการบรรลุธรรม
…อันพระอานนท์เทวะทูลถามแล้ว ตรัสตอบเนื้อความทั้งหมด ทรงแสดงคาถาในตันฑาวรรคธรรมบทว่า " ยายแล้ว มูฬ อญ-ปุณทุท พทุหา พทุหา " เป็นต้น. ส่วนบางลูกสกุลนั้น จุดจากอัตภาพนั้น เกิดเป็นราชกิจใน สุวรรณภูมิ จุดจากน…
เนื้อหาเกี่ยวกับประวัติของแม่ไก่ที่มีอัตภาพผ่านมาแล้ว ๑๒ ชาติ รวมถึงการบรรลุธรรมในสำนักพระมหาอุตตรเศรในคัลลามหาวิหาร โดยได้ผ่านการฝึกฝนเรียนรู้และบรรลุถึงพระอรหัต ชี้ให้เห็นถึงการเดินทางของชีวิตและการ
หน้า18
173
… คุรุ ๒ ตัวดีดี มีอยู่ในทุกธีใด พฤกษ์นี้ ชื่อว่า วิชุมมาลา) ดังนี้เป็นต้น เป็นนิทัศนะเหตุนั้น คำว่า ปุโจม ม ลู ฐพฤต น นี้ ไม่พิสูจน์โดยความเป็นสาระ. พรรณาความแห่งคาถาที่ ๑ จบ.
บทเรียนจากพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับขันติ
178
บทเรียนจากพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับขันติ
…สำรรเสริญขันติคือลความอดกลั้น. บทว่า อเนทย คือ รับสั่งให้มั่ง." [๔๙] กล่าวอุทาหรณีในสองบทว่า อายสม ปุณณฏเถโร ดังต่อไปนี้ :- ดังได้สังคมมา กฐุวชื่อ ปุณนะ ในแคว้นสุหนวาปรันนะ ไปสู่ กรุงสาวดีดี เพื่อค้าขา…
…ะเจ้ากาสีที่ได้ตัดสินคดีสมณะผู้มีความอดทน ในบทสนทนากล่าวถึงความสำคัญของการอดทน และอุทาหรณ์ของพระเถระปุณณะที่มุ่งหน้าไปศึกษาและปฏิบัติธรรมอย่างตั้งใจ การเข้าไปเฝ้าฟังพระธรรมจึงถือเป็นการปฏิบัติที่เสริมสร…
การสนทนาธรรมตามกาล
236
การสนทนาธรรมตามกาล
…ามอุดมในอาคาม [๑๖๕] บรรดาบททั้ง ๒ นั้นเพื่อจะแสดงอรรถแห่งกว่า กลาเน นั้น ท่านจึงกล่าวว่า ปิตเส วา ปุจฉา ว. บรรดาบทเหล่านัน บทว่า ปิตเสวา ในกาลเป็นเบื้องต้นแห่งราศี คือ ในกาลเริ่มต้นแห่งราศรี สมจรีงคำท…
การสนทนาธรรมตามกาลนั้นมีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและการเรียนรู้ในพระธรรม โดยเฉพาะในเวลาที่สงบอาทิ เวลาพลบคำหรือใกล้รุ่ง ภิกษุจะสนทนาเกี่ยวกับพระสูตร พระวินัย และพระอภิธรรม ซึ่งถือเป็นมงคลช่วยให้เกิดคว