หน้าหนังสือทั้งหมด

การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
142
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
…2 ทำจิตให้รื่นเริงด้วยอำนาจสมาธิและวิปัสสนา 11. ย่อมศึกษาว่าเราทำจิตให้ตั้งมั่นหายใจเข้าออก นั้นคือ ผู้ปฏิบัติใส่ใจถึงลมหายใจ ที่เข้ามาและออกไป ได้ทำจิตให้ตั้งมั่นอยู่กับอารมณ์และด้วยฌาน เมื่อทำจิตให้ตั้งมั่นแล…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำจิตให้รู้เท่าทันการเข้ามาและออกไปของอารมณ์ผ่านการสังเกตลมหายใจและการพัฒนาสมาธิ กอปรกับการเรียนรู้เพื่อความหลุดพ้นจากสภาวะอารมณ์ต่างๆ เช่น ความเฉื่อยชา ความฟุ้งซ่าน และความเศ
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
139
การเจริญอานาปานสติและเสนาสนะที่เหมาะสม
ทรงตรวจตราดูเสนาสนะที่เหมาะสมแก่ผู้ปฏิบัติเป็นอย่างดีแล้ว จึงได้ชี้บอกว่าควรเจริญกัมมัฏ ฐานในที่นั้นที่นี้ เมื่อทำตามที่พระองค์แนะนำแล้ว ได้บร…
…ิช่วงฤดูต่างๆ อธิบายถึงท่านั่งที่ถูกต้องและการตั้งสติระลึกลมหายใจทั้งยาวและสั้น โดยการทำเช่นนี้ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุอริยผลอย่างมีระเบียบและมีความก้าวหน้าในธรรมะ กรุณาเยี่ยมชม dmc.tv สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม
การเจริญภาวนาในป่า
138
การเจริญภาวนาในป่า
ต้องเข้าไปอยู่ป่า และมีอิริยาบถดังที่กล่าวไว้นั้นดังนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแนะนำให้เลือกเสนาะสนะที่เป็น ป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ว่าเหมาะต่อการเจริญภาวนา เพราะสถานที่เหล่านั้นเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่
…สติ, อานาปานสติเป็นยอดแห่งกัมมัฏฐานที่ทำให้บรรลุคุณวิเศษ, และการสร้างฐานความมั่นคงในการปฏิบัติให้แก่ผู้ปฏิบัติ.
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
137
การเจริญอานาปานสติและความหมาย
…นาปานสติในพระไตรปิฎก ในพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงวิธีการเจริญอานาปานสติที่เป็นลำดับ 16 ขั้นตอน จนกระทั่ง ผู้ปฏิบัติสามารถหมดกิเลส ในการปฏิบัติเมื่อต้องการเจริญอานาปานสติ พระพุทธองค์ทรงแนะนำให้เข้าไปสู่ป่า โคนไม้ หรื…
…ธีการที่สำคัญในการเข้าถึงความสงบภายใน โดยการตั้งสติอยู่ที่ลมหายใจเข้าและออก ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหาโอกาสอยู่ในที่สงบ เพื่อทำความเข้าใจลมหายใจ ทั้งนี้จุดเด่นของการฝึกคือการทำให้เกิดความเห็นที่ถูกต้อ…
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
136
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
บทที่ 5 อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ นักศึกษาได้ศึกษาถึงอนุสติ 8 ประการในบทเรียนก่อนมาแล้ว ในบทเรียนนี้จะได้ศึกษา ถึงอนุสติอีก 2 ประการที่เหลือที่มีความสำคัญเช่นเดียวกับอนุสติที่ผ่านมา คือ อานาปานสติ แล
…ทั้งหลักการต่างๆ ที่ช่วยให้มีความเข้าใจในธรรม และวิธีการปฏิบัติเพื่อให้ได้ผลในทางจิตวิญญาณ จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติเดินทางสู่การวิมุตติและวิชชาได้อย่างถูกต้อง.
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
129
การปฏิบัติในกัมมัฏฐานและการพัฒนาจิต
…ฏฐาน 40 นั้น อนุสติ 10 พรหมวิหาร 4 ทำการปฏิบัติลำบากมากกว่า กัมมัฏฐานอื่นๆ ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่า ผู้ปฏิบัติจะต้องทำการศึกษาให้เข้าใจเป็นอย่างดีเสียก่อน จึงจะลงมือปฏิบัติได้ มิฉะนั้นก็จะปฏิบัติไม่ถูก สำหรับกา…
…ใจธรรมก่อนการปฏิบัติ เพื่อให้สามารถเข้าถึงฌาน มรรค และผลตามที่ปรารถนา ถึงแม้จะต้องเผชิญกับความลำบาก ผู้ปฏิบัติควรมีความตั้งใจและยินดีในการทำตามหลักธรรมที่ได้เรียนรู้
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
128
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
สมาธิและวิริยะจะได้มีกำลังเสมอกัน อันจะทำให้ได้ ฌาน มรรค และผล การปฏิบัติตามหลัก อธิจิตตสูตร นั้น ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาในนิมิตทั้ง 3 คือ สมาธินิมิต จิตใจเข้าสู่ความสงบ ปัคคหนิมิต จิตใจเกิดความพยายาม อุเบกขานิ…
บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
127
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
…ใดอย่างหนึ่งใน 32 นั้นก็เช่นกัน โกฏฐาสะทั้ง 32 เปรียบเหมือนต้นตาล 32 ต้น ในป่าตาล ใจเปรียบเหมือนลิง ผู้ปฏิบัติเปรียบเหมือนนายพราน 7. อปุปนาโต การพิจารณาโกฏฐาสะอย่างใดอย่างหนึ่งให้เข้าถึงอัปปนา คือ เมื่อผู้ ปฏิบ…
เอกสารนี้เกี่ยวกับการพิจารณาโกฏฐาสะซึ่งมีการเลือกสรรโดยละทิ้งที่น้อยชัดเจน จนเหลือเพียงหนึ่งเดียวและเข้าถึงฌาน เนื้อหาทำเปรียบเทียบการปฏิบัติการกับนายพรานและลิงในป่าตาล ที่ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระบวนก
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
126
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
… 4.4.7 มนสิการโกสัลละ 10 อย่าง สำหรับการพิจารณาในมนสิการโกสัลละ 10 อย่าง หลังจากอุคคหโกสัลละ ทั้ง 7 ผู้ปฏิบัติ ไม่จำต้องท่องบ่นด้วยวาจาอีกต่อไป คงใช้พิจารณาโกฏฐาสะ 32 เหล่านั้นด้วยใจ คือ 1. อนุปุพฺพโต การพิจารณ…
เอกสารนี้เสนอการพิจารณาในมนสิการโกสัลละ 10 อย่างซึ่งต้องการให้ผู้ปฏิบัติระลึกถึงหลักการอย่างหนักแน่น ข้อปฏิบัติทั้งหมดต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวังในขั้นตอนต่าง ๆ เพื่อให…
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
125
ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ
4.4.5 ประโยชน์ของการพิจารณาโกฏฐาสะ โดยความเป็นสี สัณฐาน ทิศ โอกาส ปริจเฉท ตามธรรมดาคนทั้งหลาย เมื่อได้เห็นกันและกันแล้ว ย่อมสำคัญผิดยึดถือว่าเป็น คนนั้น คนนี้ เป็นชาย เป็นหญิง งาม ไม่งาม อยู่อย่างนี้เ
…ิจารณาโกฏฐาสะตามความเป็นสีและสัณฐานช่วยลดความทุกข์ของจิตใจโดยการทำให้เห็นความจริงแท้ของร่างกาย ทำให้ผู้ปฏิบัติหลุดพ้นจากการยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ทั้งหลาย และสามารถเข้าถึงอรหัตมรรค อรหัตผลได้ นอกจากนี้ แม้ว่านิมิ…
ความรู้เกี่ยวกับมันข้นและน้ำตา
121
ความรู้เกี่ยวกับมันข้นและน้ำตา
…ึ้น เพราะความดีใจ ความเสียใจ หรืออาหาร ฤดูที่แสลงเหล่านั้น แล้วเอ่ออยู่เต็มเบ้าตาบ้าง ไหลออก มาบ้าง ผู้ปฏิบัติจะกำหนดน้ำตาก็พึงกำหนดเอาตามที่มันเอออยู่เต็มบ้าตา โดยปริจเฉท : กำหนดด้วยส่วนของน้ำตาเอง มีอยู่โดยเฉ…
เนื้อหาอธิบายถึงลักษณะของมันข้นหรือเมโท และน้ำตาในร่างกายมนุษย์ ทั้งในด้านสี สัณฐาน การเกิด และการเกิดขึ้นในสถานการณ์ต่างๆ โดยมีรายละเอียดว่า มันข้นมีสีและสัณฐานตามลักษณะของคนอ้วนและคนผอม ขณะที่น้ำตาเ
โลหิตและเหงื่อในร่างกาย
120
โลหิตและเหงื่อในร่างกาย
…ว้ไม่เรียบ ซึ่งคนถอนขึ้นจากน้ำ เพราะฉะนั้น แม้พื้นฐานของเหงื่อนั้นก็พึงทราบโดยช่องขุมผมและขนนั่นเอง ผู้ปฏิบัติธรรมผู้กำหนดเหงื่อ พึงกำหนดเหงื่อตามที่มันยังตั้งเต็มขุมผมและขนนั่นเอง โดยปริจเฉท : กำหนดด้วยส่วนของ…
โลหิตมี 2 ประเภทคือ โลหิตข้น และ โลหิตจาง ซึ่งต่างกันที่สีและการไหลในร่างกาย โลหิตจางมีสีใสไหลซึมชุ่มทั่วร่างกาย ทำให้หัวใจ ตับ และปอดไม่แห้ง เหงื่อเกิดจากอาโปธาตุไหลออกผ่านขุมขน ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิแล
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
103
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
วัณณนิมิตปรากฏก็ดี ปฏิกูลนิมิตปรากฏก็ดี ธาตุนิมิตปรากฏก็ดี ผู้เจริญก็ไม่มีความเข้าใจผิด ครั้นถึงเวลาสอบอารมณ์ อาจารย์ก็มีโอกาสชี้แจงสนับสนุนให้แก่ผู้เจริญได้ เช่น ถ้าวัณณนิมิต ปรากฏ ก็บอกว่าดีมาก เพรา
…ละความหมายของนิมิตทั้งสามตามความสามารถของผู้เจริญ นอกจากนี้ ยังเผยแพร่วิธีการพิจารณาอาการทั้ง 32 ที่ผู้ปฏิบัติสามารถนำไปใช้ได้จริง เช่น การพิจารณาสี รูปร่าง และทิศของโกฏฐาสะ
เจริญกายคตาสติกัมมัฏฐาน
99
เจริญกายคตาสติกัมมัฏฐาน
ในการเจริญกายคตาสติกัมมัฏฐานนี้ พระอรรถกถาจารย์แนะไว้ว่า ผู้เจริญจะต้อง ทำการท่องด้วยวาจาทุกๆ คนไป ไม่ว่าจะเป็นบุคคลธรรมดา หรือบุคคลที่ทรงไว้ซึ่งพระไตรปิฎก ก็ตาม เพราะว่าการท่องด้วยวาจานั้น เป็นเหตุสำ
…ามสะดวกสบายในการพิจารณา โดยมีวิธีการในการบริกรรมแบ่งเป็นหลายหมวด ทั้ง อนุโลมและปฏิโลม เป็นการช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพิจารณาสำเร็จได้ในแต่ละวันตามที่ระบุไว้, เช่น หมวดเกสา โลมา และหมวดมังสัง, การท่องที่ถูกต้องทั…
การพิจารณาในกายคตาสติกัมมัฏฐาน
97
การพิจารณาในกายคตาสติกัมมัฏฐาน
…ชื่อให้ขึ้นใจแล้ว ตามระลึกถึงความหมายไปด้วย 4.4.1 การท่องจำอาการ 32 ในการท่องชื่อให้ขึ้นใจ มีสิ่งที่ผู้ปฏิบัติจะต้องศึกษา คือ ผู้ปฏิบัติควรทราบถึง พุทธสุภาษิตที่เกี่ยวกับอาการ 32 ดังต่อไปนี้ “อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย…
การพิจารณาโดยกำหนดขอบเขตในเรื่องของเส้นผม การคิดอย่างมีลำดับและไม่รีบร้อน รวมถึงการพิจารณารูปกายเพื่อเห็นความโสโครกภายใน มีการท่องชื่ออาการ 32 รวมถึงธรรมะที่สำคัญ เช่น อธิจิตตสูตร สีติภาวสูตร และโพชฌั
ความสำคัญของกายคตาสติ
95
ความสำคัญของกายคตาสติ
อกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้นได้เลยและอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละเสียได้ ฯลฯ” 1 ร่างกายนี้ถือเป็นสิ่งสำคัญที่คอยช่วยเหลือหรือทำให้จิตสามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ แต่หากบุคคลไม่เข้าใจกายนี้อย่
…ิเพื่อให้จิตเป็นอิสระจากการยึดมั่นในร่างกาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงเสนอแนวทางเรื่องกายคตาสติ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติเห็นความจริงของร่างกายว่าประกอบด้วยอะไรบ้าง ซึ่งการมีสติระลึกถึงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายนี้จะช่วยให้ใจโ…
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
94
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
บทที่ 4 กายคตาสติ 4.1 ความเป็นมาของกายคตาสติ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคท่านกล่าวไว้ว่า “การเจริญกายคตาสตินี้จะมีได้ในพระพุทธศาสนา เท่านั้น นอกจากพระพุทธศาสนาแล้ว จะมีไม่ได้เลย” แม้ว่าพวกเดียรถีย์ที่ตั้งตัวเ
…ปัจจุบันและการเข้าถึงญาณทัสสนะ ปฏิบัติเพื่อทำให้จิตสงบ และช่วยในการละอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว โดยให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจในการเจริญธรรมนี้ เพื่อให้เกิดประโยชน์ใหญ่และความเกษมจากโยคะ.
แนวคิดการเจริญกายคตาสติในพระพุทธศาสนา
93
แนวคิดการเจริญกายคตาสติในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. กายคตาสติเป็นวิธีการเจริญกัมมัฏฐานที่มีเฉพาะในพระพุทธศาสนาเป็นกัมมัฏฐาน ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสสรรเสริญว่าเป็นไปเพื่อประโยชน์อย่างยิ่งจะทำให้ละอกุศลธรรม และเป็นเหตุแห่งการบรรลุมรรคผลนิ
…การเจริญกายคตาสติ นอกจากนี้ยังมีวัตถุประสงค์ในการอธิบายความสำคัญและขั้นตอนการเจริญกายคตาสติ ที่ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงพระธรรมกายได้
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
84
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
…ินเข้าไป หล่อเลี้ยงร่างกาย) ในกาลอันควรเท่านั้น ชีวิตจึงเป็นไปได้ แต่เมื่อไม่ได้อาหาร ชีวิตก็จบสิ้น ผู้ปฏิบัติพึงระลึกถึงความตายโดยอายุเป็นของอ่อนแอ โดยนัยดังกล่าวมาแล้วอย่างนี้ 3.4.6 อนิมิตฺตโต ระลึกโดยชีวิตไม…
บทความนี้สำรวจถึงการที่ชีวิตต้องได้รับความร้อนและความเย็นในระดับที่พอเหมาะเพื่อดำรงอยู่ คนที่ได้รับอิทธิพลจากความร้อนหรือความเย็นมากเกินไปอาจมีผลกระทบร้ายแรงต่อร่างกายและนำไปสูความตาย นอกจากนี้ยังพูดถ
การระลึกถึงความตายและอายุทุพพลโต
83
การระลึกถึงความตายและอายุทุพพลโต
…ียนเราก็ได้ พวกอมนุษย์จึงเบียดเบียนเราก็ได้ เพราะเหตุนั้น เราพึงทำกาลกิริยา อันตรายนั้นจึงมีแก่เรา” ผู้ปฏิบัติพึงระลึกถึงความตาย โดยร่างกายเป็นสาธารณะแก่สัตว์และปัจจัยแห่งความ ตายมากชนิด โดยนัยที่กล่าวมาแล้วนี้…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอันตรายจากสัตว์มีพิษ เช่น งูและแมลงป่อง ที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความตาย พร้อมกับการระลึกถึงความอ่อนแอของอายุที่ผูกพันกับการหายใจ และการเดินทางของอิริยาบถในชีวิตมนุษย์ ทั้งนี้ส