หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสำคัญของธรรมะและอธรรมะในชีวิต
357
ความสำคัญของธรรมะและอธรรมะในชีวิต
…จกลับต่อสู้ได้อีก เพื่อรักษาความชำนะของตนให้ยั่งยืน จักได้ชื่อว่า สังคามชุตตโม ยอมผู้ ชนะสงคราม ฝ่ายผู้ปฏิบัติธรรม เอาชนะกิเลสได้แล้ว ย่อมดำริหาอุบายสะกดกิเลสมิให้กลับ เกิดขึ้นได้อีก จักได้ชื่อว่า อริโย ผู้ประเ…
เนื้อหาเกี่ยวกับผลของธรรมะและอธรรมะที่ไม่ให้เกิดผลเสมอกัน โดยธรรมะนำไปสู่นิรยาบายและอธรรมะนำไปสู่นิรยาบาย เสนอโอกาสในการพิจารณาความสำคัญของการชนะใจตน ซึ่งเหนือกว่าการชนะศัตรู รายละเอียดเกี่ยวกับการบริ
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อหิ นาโคว สงฺคาเม อติวากย์ ติกฺขิสส์ ๓๔๒ จาปาโต ปาติ สร์ ทุสสีโล หิ พหุชฺชโน ។ เราจักอดกลั้นถอยคำเกิน เหมือนช้างที่ทนลูกศร อันตกจากแห่งในสงคราม เพราะหมู่ชนเป็น
…ตตา ไม่ว่าจะเผชิญหน้ากับสถานการณ์ใดก็ตาม การทำความเข้าใจในขันติธรรมจึงมีความสำคัญในการดำเนินชีวิตของผู้ปฏิบัติธรรม.
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
307
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
…งสำเหนียกด้วยดีถึงความสงบนั้นแล อีกข้อหนึ่งว่า สนฺติมคฺคเมว พรูหย จงพูนทางแห่งความสงบนั่นเที่ยว, อันผู้ปฏิบัติพระพุทธศาสนาจะประกอบกิจก็ดี จะประพฤติกิริยา ก็ดี จะทำใจก็ดี อย่างใดอย่างหนึ่งจึงมุ่งความสงบเป็นที่ตั…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎหมายในการป้องกันอุบัติภัยต่าง ๆ ความสุขของประชาชน สันติภาพ
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
282
รัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…รม ๓ ประการ คือ มัตตัญญุตา พาหุสัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย เป็นคุณอันล้ำเลิศ ให้เกิดวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ท่านผู้ปฏิบัติบำเพ็ญ จึงเป็นมงคลวิเศษแต่ละประการ มีนัยด้งรับ พระราชทานวิสัชนามา ด้วยประการฉะนี้
เนื้อหาเกี่ยวกับรัฏฐาภิบาลโนบายของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ อธิบายถึงบทบาทและการปฏิบัติตัวของพระราชาในการสอดส่องทุกข์สุขของประชาชน และการจัดการปกครองเพื่อความเป็นระเบียบ การรักษาศีลธรรม และความมั่นคงของพ
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
247
ความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติของมนุษย์
…แต่พระพุทธเจ้าลงมา ย่อมตั้งอยู่ในกาลัญญุตา ประกอบกิจให้ถูก แก่สมัย รู้จักใช้เวลาให้เป็นผล จัดว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนและผู้อื่นทั้งสองฝ่าย คุณข้อนี้ จึงนับว่าเป็นสัปปุริสธรรมประการหนึ่ง อันกาละนี้ ได้ชื…
เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงความสำคัญของการรู้จักเวลาและการประพฤติที่แม่นยำในงานต่าง ๆ โดยเฉพาะในบริบทของพระพุทธศาสนา ซึ่งตั้งอยู่บนหลักการของกาลัญญุตา บุคคลที่ไม่รู้จักเวลานั้นไม่เพียงแต่สร้างผลเสียให้ตน
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
210
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
…งอายุสังขารเสด็จปรินิพพาน จึง กล่าวได้ว่าพระพุทธศาสนา เป็นผลของพระพุทธาธิษฐานซึ่งมีอานุภาพอำนวยผลแก่ผู้ปฏิบัติอยู่ ทุกกาลสมัย. สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ตั้งอยู่ในสัจจะ และอธิษฐานะในพระราชกรณียกิจ ทั้งปวง พ…
เนื้อหาเกี่ยวกับความตั้งใจและการแสวงหาผู้รู้เพื่อเข้าใจในหลักธรรมเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีเพื่อรักษาความตั้งใจในการดำรงค์พระพุทธศาสนา อธิษฐานบารมีมีหลายระดับตั้งแต่
ความไม่ผิดในทศพิธราชธรรมและอุเบกขา
193
ความไม่ผิดในทศพิธราชธรรมและอุเบกขา
ไม่ผิดทั้งนั้น คือเป็น จากปกติเดิมก็ดี ดังนี้จัดเป็นอวิโรธนะไม่ผิดเมื่อพิจารณาดูแล้วก็จะเป็นว่า เป็นข้อรวมของทุก ๆ ข้อได้ ด้วยพระธรรมทุก ๆ ข้อที่เป็นราชธรรมนั้นล้วนเป็นข้อปฏิบัติที่ ข้อปฏิบัติที่ถูกต้
เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของความไม่ผิดในทศพิธราชธรรม ซึ่งรวมถึงการปฏิบัติอุเบกขา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้องตามหลักธรรม. โดยยกตัวอย่างสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าที่ทรงแสดงพระราชป…
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
170
บารมี 10 ประการ และ ทศพิพิธราชธรรม 10 ประการ
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๗๔ แม้บารมี ๑๐ ประการ ที่แสดงว่า พระโพธิสัตว์ได้ปฏิบัติมา และทศพิราชธรรม คือ ประการที่สำหรับพระราชามหากษัตริย์ ก็เป็นปฏิบัติธรรม ตามที่ได้รับ พระราช
…กล่าวถึงทศพิพิธราชธรรม 10 ประการซึ่งครอบคลุมทาน, ศีล, ปริจจาคะ, อาชชวะ, มัททวะ และอื่นๆ ที่ช่วยชี้นำผู้ปฏิบัติงานให้ดำเนินไปในเส้นทางที่ถูกต้องจากมุมมองทางธรรม โดยส่วนใหญ่จะเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติที่ตั้งอยู่ในค…
ธรรมและอิทธิพลในพระพุทธศาสนา
168
ธรรมและอิทธิพลในพระพุทธศาสนา
…็ย่อมได้รับผลดังกล่าวไป จึงรู้ในผลที่ได้ด้วยโดยลำดับ โดยถนัดชัดแจ้งเพราะ ปรากฏผลขึ้นที่ตนที่จิตใจของผู้ปฏิบัติเอง ๓ คำว่า ธรรม ที่แสดงโดยมาก หมายถึงธรรมทั้ง นี้โดยสรุป เช่นคำว่า ฟังธรรม ปฏิบัติธรรมเห็นธรรม และใ…
บทความนี้กล่าวถึงธรรมในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งเป็นสามประเภท ได้แก่ ปริยัติธรรม ปฏิบัติธรรม และปฏิเวธธรรม ซึ่งหมายถึงขั้นตอนในการเรียนรู้และปฏิบัติธรรมให้เกิดผลอย่างถูกต้อง ธรรมที่ดีนำมาซึ่งความสุขและการห
พระรัตนตรัยและการปฏิบัติธรรม
128
พระรัตนตรัยและการปฏิบัติธรรม
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ยังไม่สมบูรณ์พร้อมให้สมบูรณ์ ១៧២ เพื่อทรงเพิ่มพูนส่วนที่ได้บำเพ็ญแล้วให้ภัยโยยิ่ง ทรงปฏิบัติทุกสิ่ง ทุกประการ โดยราชธรรม พระราชสิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคลเ
…ระกอบไปด้วยพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ โดยมุ่งเน้นถึงบทบาทของพระรัตนตรัยในการเป็นที่พึ่งพิงสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม ทั้งทางร่างกายและจิตใจ ผู้ที่ยึดถือพระรัตนตรัยเป็นสรณะจะได้รับความปกป้องและพ้นภัยต่างๆ ไม่ว่าจะ…
ขันติและศีลในพระพุทธศาสนา
116
ขันติและศีลในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก จากคำของผู้นั้นบ้างผู้นี้บ้าง ๑๒๐ ขณะที่ทรงสงบอยู่อย่างงดงามยิ่ง ทั้งที่ประจักษ์แก่ใจไพร่ฟ้า ข้า แผ่นดินทั้งปวง ว่าทรงมีพระราชหฤทัยเป็นห่วงพสกนิกรอย่
ข้อความนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในแง่ของการรักษาศีลและสร้างสมาธิในชีวิตผู้ปฏิบัติธรรม ขันติเป็นกุญแจสำคัญในการยับยั้งอารมณ์ที่นำไปสู่การทำผิดศีล ทั้งในการควบคุมความโกรธ ความอยาก และ…
บทความเกี่ยวกับสันติและการปกครองในพระพุทธศาสนา
106
บทความเกี่ยวกับสันติและการปกครองในพระพุทธศาสนา
…ึงสำเหนียกให้ดีถึงความสงบนั้นแล” อีกข้อหนึ่งว่า “สนฺติมคฺคเมว พรูหย จงพูนทางแห่งความสงบเที่ยว” ฯ อันผู้ปฏิบัติพระพุทธศาสนาจะประกอบกิจก็ดี จะ ประพฤติกิริยาก็ดี จะกล่าววาจาก็ดี จะดำริคิดก็ดี อย่างใดอย่างหนึ่ง
บทความนี้กล่าวถึงบทบาทของสันติในด้านการปกครองตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงความสำคัญของสันติในการอยู่ร่วมกันในสังคมและการป้องกันการทะเลาะวิวาท นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการสร้างความมั่นคงและความสงบภายในและภ
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
74
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…และป้องกันอันเป็นธรรม อนุโตชนสุม ในอันโตชนหมู่ คนใน ได้แก่พระมเหสี พระราชาโอรสพระราชธิดา ตลอดลงมาถึงผู้ปฏิบัติราชการในพระองค์ทั้ง บุรุษสตรีพวกหนึ่ง พลกายสุม ในพลกายคือกรรมทหาร อันเป็นกำลังป้องกันปราบปราม ปฏิปัก…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตนในสังคหวัตถุและจักรวรรดิวัตรของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส กำหนดแนวทางการบริหารและความสัมพันธ์ระหว่างพระองค์กับประชาชน รวมไปถึงการป้องกันและพัฒนาประเทศผ่านหลัก
พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
62
พระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…แต่พระพุทธเจ้าลงมา ย่อมตั้งอยู่ในกาลัญญุตา ประกอบกิจให้ถูกแก่ สมัย รู้จักใช้เวลาให้เป็นผล จัดว่าเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนแลผู้อื่นทั้งสองฝ่าย คุณข้อนี้จึง นับว่าเป็นสัปปุริสธรรมประการหนึ่ง อันกาละนี้ ได้ชื่…
บทความนี้เสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตามกาลในสังคม และการรู้จักประยุกต์ใช้เวลาของบุคคลที่มีความสามารถ ซึ่งพระมหาสมณเจ้าได้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการปรับตัวในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง และพระร
ธรรมคารวะและอานิสงส์ในพระพุทธศาสนา
17
ธรรมคารวะและอานิสงส์ในพระพุทธศาสนา
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ประชุมชน เป็นบุคคลที่บัณฑิตจะพึงสรรเสริญ ๑๗ เมื่อมารำพึงถึงกุศลจริยาสัมมาปฏิบัติของท่าน วุฑฒบุคคล อันอำนวยผลให้ท่านสมบูรณ์ด้วยชาติอันประเสริญ เกิดในตระกูลอันส
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมคารวะและอานิสงส์ของการบูชาผู้ปฏิบัติตามธรรม โดยเสนอว่าการเคารพและกราบไหว้ผู้เจริญในธรรมจะนำมาซึ่งอายุ วรรณ สุข และพละที่จะเจริญขึ้นเรื่อ…
บทความเกี่ยวกับอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา
12
บทความเกี่ยวกับอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา
…่นไม่เป็นปัจจัยให้พระศาสนาดำรงอยู่เหมือนธรรมทาน พระปริยัติคำสอนของสมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ ยังมีผู้ทรงผู้ปฏิบัติตามอยู่เพียงใด ศาสนากยังได้ชื่อว่า ทรงอยู่เพียงนั้น เมื่อพระองค์ใกล้จะเสด็จดับขันธปรินิพพาน ก็ได้ตรั…
บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบริจาคธรรมทานเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการสนับสนุนและส่งเสริมพระพุทธศาสนา รวมถึงปรั
การพิจารณาไตรลักษณ์และวิปัสสนาญาณ
424
การพิจารณาไตรลักษณ์และวิปัสสนาญาณ
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 424 กรรมฐานนั้น ฯ สัมพันธ์ความว่า มีการสงเคราะห์วิสุทธิ์ ด้วยนัย ๒ อย่าง ฯ [อธิบายไตรลักษณ์] ที่ชื่อว่าลักษณะ ก็เพราะอรรถว่า เป็นข้อควร
…รรมฐาน นอกจากนี้ยังอธิบายแต่ละชนิดของญาณ อาทิ สัมมสนญาณ, อุทยัพพยญาณ, ภยญาณ, และนิพเพทญาณ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเห็นสังขารต่างๆ อย่างชัดเจนและเข้าใจความจริงของชีวิตผ่านการเพ่งพิจารณา.
คำอธิบายกรรมฐานตามจริต
413
คำอธิบายกรรมฐานตามจริต
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 413 ลักษณะของตน และโดยสัมภาระมีผมเป็นต้น ชื่อว่าจตุธาตุววัตถานฯ ธรรมทั้งหลายที่เป็นไปในอารมณ์ที่ไม่มีรูป ชื่อว่าอารุปปา ฯ [อธิบายกรรมฐา
…ที่เหมาะแก่จริตของคนประเภทต่างๆ โดยมีจุดประสงค์เพื่อเข้าใจและใช้งานกรรมฐานให้ตรงตามลักษณะของจิตใจของผู้ปฏิบัติ.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 411
411
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 411
…ี่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสดีแล้วเป็น ต้นเป็นอารมณ์ ชื่อว่าธัมมานุสสติ ฯ อนุสสติที่มีสังฆคุณมีความ เป็นผู้ปฏิบัติดีแล้วเป็นต้นเป็นอารมณ์ ชื่อว่าสังฆานุสสติ ฯ การระลึก ถึงคุณศีลของตนที่บริสุทธิ์ดี โดยความเป็นศีลไม่…
…ทการระลึกถึงเป็นหลายลักษณะ เช่น อนุสสติที่เกี่ยวกับพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ และพระสงฆ์ที่ดี ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติมีสมาธิและเจริญในการทำดี การทำความเข้าใจซากศพและความระลึกถึงคุณต่างๆ เป็นแนวทางในการพัฒนาทางจิตใจในพ…
อภิธัมมัตถและภาวนา
409
อภิธัมมัตถและภาวนา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 409 โดยนัยเป็นต้นว่า โมหสัทธาจริตฯ ก็ในนัยแห่งจริตมีมูลเดียวนี้ ย่อมมีหมวด ๗ แห่งจริต ๓ หมวด ฉันใด แม้ในนัยแห่งจริตมีมูล ๒ ก็มีหมวด ๒ แ
…งความสัมพันธ์ระหว่างจริตและภาวนาซึ่งเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้งเพื่อนำไปสู่ความเข้าใจที่เหนือกว่าสำหรับผู้ปฏิบัติในเส้นทางพุทธ.