หน้าหนังสือทั้งหมด

การสร้างบารมีและผลของกรรมในพุทธประวัติ
263
การสร้างบารมีและผลของกรรมในพุทธประวัติ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประวัติการสร้างบารมีของพระอริยสาวกสาวิกาทั้งหลาย และเรื่องการ ส่งผลของบุญและบาปที่ม…
บทความนี้เสนอเรื่องราวเกี่ยวกับประวัติการสร้างบารมีของพระอริยสาวกและแนวทางการสร้างบุญ โดยอ้างอิงถึงวิมานวัตถุ 85 เรื่อง เพื่อเป็นแรงบันดาลใจในการทำความดี พร้…
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
264
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
…เช่น มนุษย์เข้าใจและตระหนักถึงความดีมากขึ้น เมื่อ มีสิ่งที่ชั่วร้ายมาเปรียบเทียบ เราเรียกช่วงเวลาที่พระอาทิตย์ขึ้นจนถึงพระอาทิตย์ตกว่าเป็น “กลางวัน” เพราะมันต่างจากตอน ”กลางคืน” ที่ไม่มีแสงอาทิตย์ เป็นต้…
…มี การใช้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงจะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น เช่น ความดีและความชั่ว สำหรับคำสอนในพุทธศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงใช้วิธีนี้ในการสอนธรรมที่เกี่ยวกับจิตใจและสิ่งที่ต้องการให้ผู้เรียนตระหนักถึง วิธ…
อุปมาในพระไตรปิฎก
265
อุปมาในพระไตรปิฎก
…าสัตว์โลกด้วยดอกบัว 3 เหล่า เป็นต้น ดังตัวอย่างต่อไปนี้ ตัวอย่างอุปมาเรื่องจอมปลวกปริศนา ครั้งหนึ่ง พระกุมารกัสสปะพักอยู่ที่ป่าอันธวัน เทวดาองค์หนึ่ง เข้าไปหาท่านได้กล่าว กับท่านว่า “พระคุณเจ้าจอมปลวกนี้…
บทความนี้พูดถึงการอุปมาที่มีในพระไตรปิฎก โดยเฉพาะในแง่ของวิธีการเปรียบเทียบแนวคิดต่างๆ เช่น ปัญญาเปรียบได้กับศัสตรา และพรหมจรรย์ที่เป…
ความหมายของชื่อและคำศัพท์ในพระไตรปิฎก
266
ความหมายของชื่อและคำศัพท์ในพระไตรปิฎก
…. อะไร ชื่อว่า เต่า 13. อะไร ชื่อว่า เขียงหั่นเนื้อ 14. อะไร ชื่อว่า ชิ้นเนื้อ 15. อะไร ชื่อว่า นาค พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า 1. คำว่า จอมปลวก เป็นชื่อของ “ร่างกาย” นี้ ซึ่งไม่เที่ยง จะต้องแตกสลาย และ กระ…
ในบทนี้มีการอธิบายความหมายของคำศัพท์ต่างๆ ที่ถูกกล่าวถึงในพระไตรปิฎก เช่น จอมปลวกหมายถึงร่างกายที่ไม่เที่ยง, พราหมณ์เป็นชื่อของตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า, สุเมธ…
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
…5 นั้น ความกำหนัดนี้สามารถละได้ด้วยการใช้ ปัญญาเป็นเครื่องพิจารณาเช่นกัน 15. คำว่า นาค เป็นชื่อของ “พระอรหันต์” ซึ่งอธิบายได้ว่า เมื่อภิกษุผู้เสขะหรือผู้ที่ยังไม่ หมดกิเลส สามารถละนันทิราคะได้แล้ว เมื่อน…
บทความนี้กล่าวถึงการอุปมาในพระพุทธศาสนาที่ใช้คำว่าเขียงหั่นเนื้อและชิ้นเนื้อเพื่อสอนให้เข้าใจเรื่องกามคุณ 5 และความกำหนัด พร้อมกับ…
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
269
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
…ช้กองไฟนั้นเป็นสื่อการสอนบ้าง ทรงใช้ “ขอนไม้” ที่ลอยมาตามน้ำบ้าง ใช้ “กลุ่มฟองน้ำ” บ้าง ใช้ “น้ำล้างพระบาท” บ้าง ใช้ “ก้อนหิน” เป็นสื่อการสอนบ้าง เป็นต้น ซึ่งจะได้ยก ตัวอย่างดัง ต่อไปนี้ 1. ใช้ “ขอนไม้” …
บทความนี้นำเสนอการใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้าผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น ขอนไม้ที่ลอยตามแม่น้ำ ด้วยการตั้งคำถามและการอธิบายความหมายของแต่ละสิ…
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
271
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ร. “เห็น พระพุทธเจ้าข้า” ภ. “ราหุล ความเป็นสมณะของบุคคลที่กล่าวเท็จทั้งที่รู้ก็มีอยู่หน่อยหนึ่งเหมือนน้ำนี้” จาก…
ในบทสนทนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้สือน้ำและก้อนหินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปม…
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
274
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
…ี่ไม่เที่ยง แม้แต่ หู จมูก ลิ้น และทุก ส่วนของร่างกายก็ไม่เที่ยงเช่นเดียวกัน ฐปนียปัญหา คือ ปัญหาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้างดตอบ เป็น ปัญหาที่ไม่มีประโยชน์ ไม่เป็นไปเพื่อการพ้นทุกข์ ไม่เป็นไปเพื่อการบรรลุมรร…
บทความนี้กล่าวถึงการจำแนกประเภทปัญหาในธรรมะตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอน โดยเน้นที่วิภัชชพยากรณียปัญหา ซึ่งเป็นปัญหาที่ไม่จำกัดเฉพาะดวงตา แต่รวมถึงส่ว…
เอกังสพยากรณียปัญหาในพระพุทธศาสนา
275
เอกังสพยากรณียปัญหาในพระพุทธศาสนา
…อบโดยนัยเดียว กล่าวคือ จะต้องเลือกตอบอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียวในบรรดาบุคคล 3 จำพวกที่กล่าวมา พระสริฏฐะตอบว่า ผมชอบใจสัทธาวิมุตตบุคคลซึ่งดียิ่งกว่าและประณีตกว่า เพราะ สัทธินทรีย์(อินทรีย์คือศรัทธา)…
…ณสมบัติที่แตกต่างกันไป ในการตอบปัญหาดังกล่าว ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะขึ้นอยู่กับภูมิธรรมของแต่ละบุคคล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงความเป็นไปได้ในการเปรียบเทียบว่าบุคคลอย่างใดเหนือกว่ากัน โดยมีตัวอย่างจากการสน…
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
276
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ต่อมาทาสผู้นั้นได้ออกบวชเป็นบรรพชิต เมื่อเขาบวชแล้วมหาบพิตรจะยังให้เขากลับมาเป็น ทาสคอยฟังพระบัญชาอีกหรือไม่? อ.(พระเจ้าอชาตศัตร) จะเป็นเช่นนั้นไม่ได้เลย พระเจ้าข้า อันที่จริงข้าพระองค์เสียอีก …
ในบทสนทนานี้ พระเจ้าอชาตศัตรูได้ถามถึงสถานะของผู้ที่ได้บวชเป็นบรรพชิต ว่าจะต้องกลับมาเป็นทาสอีกหรือไม่ พระสัมมาสัมพุ…
การแสดงธรรมด้วยการย้อนถาม
277
การแสดงธรรมด้วยการย้อนถาม
…คือฟังไม่รู้เรื่องทำให้เบื่อหน่าย บางคนก็นั่งหลับไปเลยก็มี 3) ตัวอย่างวิภัชชพยากรณียปัญหา ครั้งหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ควงไม้สะเดา เขตเมืองเวรัญชา เวรัญช พราหมณ์ได้ไปเข้าเฝ้าและทูลคำนี้แด่พระ
…ิดหาคำตอบ ทำให้พวกเขาตั้งใจฟังและเข้าใจธรรมะได้ดีกว่าเมื่อไปนั่งฟังเฉยๆ มีตัวอย่างจากการสนทนาระหว่างพระผู้มีพระภาคเจ้ากับเวรัญชพราหมณ์ที่แสดงให้เห็นถึงการใช้คำตอบเพื่อชี้ชัดให้เห็นถึงความเข้าใจในธรรมะ.
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
278
พระโคดมและคำถามในพระธรรม
ว. ท่านพระโคดมไม่ผุดเกิด ภ. มีอยู่จริงๆ พราหมณ์ เหตุที่เขากล่าวหาเราว่า ไม่ผุดเกิด ชื่อว่ากล่าวถูก เพราะการ เก…
เนื้อหานี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระโคดมและพราหมณ์ โดยเน้นการเปรียบเทียบลูกไก่และกระเปาะฟองเพื่ออธิบายความรู้แจ้ง การเกิดใหม่ และการทำลา…
พระวจนะเกี่ยวกับการพยากรณ์และพรหมจรรย์
279
พระวจนะเกี่ยวกับการพยากรณ์และพรหมจรรย์
พยากรณ์เราก็จักลาสิกขาเป็นคฤหัสถ์ จากนั้นพระมาลุงกยบุตรก็เข้าไปกราบทูลเรื่องนี้แก่พระผู้มีพระภาคเจ้าพร้อมทั้ง กราบทูลว่า ถ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าไม…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการพยากรณ์ในพุทธศาสนา ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสชี้แจงให้มาลุงกยบุตรเข้าใจว่าเหตุผลของการไม่พยากรณ์เรื่องโลกเที่ยงหรือไม่เที่ยง ม…
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
280
การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท
9.8 การโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพุทธบริษัท การโต้วาทธรรมนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญและจำเป็นมาก ในกรณีที่มีการจาบจ้วงคำส…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนามีความสำคัญเพื่อปกป้องคำสอนและป้องกันการบิดเบือนจากผู้อื่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในม…
ประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท
281
ประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท
ในประวัติศาสตร์มีเหตุการณ์สำคัญเรื่องการโต้วาทธรรมของพุทธบริษัทเพื่อปกป้อง พระพุทธศาสนามากมาย ซึ่งจะเล่าย้อนตั้งแต่ยุคใกล้กับปัจจุบันไปจนถึงยุคพุทธกาลดังนี้ สมัยพระคุณานันทเถระ แ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์การโต้วาทธรรมของพุทธบริษัท เพื่อปกป้องพระพุทธศาสนา ตั้งแต่ยุคใกล้เคียงกับปัจจุบันถึงยุคพุทธกาล โดยเฉพาะการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในศรีลังกาโดยคุณา…
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
282
การโต้วาทธรรมในพระพุทธศาสนา
หาบุคคลเทียบได้ยาก ท้าวเธอก็ได้เที่ยวไต่ถามปัญหากับพระภิกษุและนักบวชลัทธิต่างๆ ไม่ เลือกหน้า พวกใดแก้ปัญหาไม่ได้ก็พากันหนีไป พวกที่ไม่หนีก็สู้ทนนิ่งอยู่ แ…
บทความนี้สำรวจการโต้วาทธรรมในพุทธกาล โดยเฉพาะการสนทนาที่เกิดขึ้นระหว่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับสัจจกนิครนถ์ ที่สะท้อนถึงความไม่เที่ยงของขันธ์ทั้งสี่ รวมทั้งการตีความแง่คิดของกา…
การสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสัจจกะ
283
การสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้าและสัจจกะ
ภ. ถ้าอย่างนั้น เราจักถามท่านว่า พระราชาทั้งหลายสามารถฆ่าคนที่ควรต้องฆ่า ริบ สมบัติคนที่ควรต้องริบ ขับไล่คนที่ควรต้องขับไล่ในพระราชอาณาเ…
ในบทสนทนานี้ พระพุทธเจ้าทรงถามสัจจกะเกี่ยวกับจิตใจและร่างกาย โดยยกตัวอย่างการควบคุมรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ …
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
289
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
บทที่ 10 วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก 10.1 ภาพรวมวิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎกในที่นี้จะกล่าวถึงประเด็นที่ปรากฏอ…
บทที่ 10 กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิทยาศาสตร์และพระไตรปิฎก โดยเน้นประเด็นเกี่ยวกับเจตคติและลักษณะของความรู้ วิธีการแสวงหาความรู้ รวมถึงสมาธิกับการค้นพบ…
ความรู้ในพระไตรปิฎกและวิทยาศาสตร์
290
ความรู้ในพระไตรปิฎกและวิทยาศาสตร์
…านับครั้ง ไม่ถ้วนแล้วก็ตาม ซึ่งสัจธรรมที่นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบนั้นก็มีอยู่หลายประการที่ปรากฏ อยู่ในพระไตรปิฎก ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้กว่า 2,500 ปีมาแล้ว 10.2 เจตคติต่อความรู้ในพระไตรปิฎก เจตคติต่…
บทความนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ในพระไตรปิฎกและวิทยาศาสตร์ โดยสังเกตว่าตลอดประวัติศาสตร์ วิทยาศาสตร์ได้ค้นพบสัจธรรมที่คล้ายคลึงกับที่กล่า…
การเชื่อและการเข้าใจในธรรม
291
การเชื่อและการเข้าใจในธรรม
…เพราะมองเห็นรูปลักษณะน่าจะเป็นไปได้ 10) อย่าปลงใจเชื่อเพราะนับถือว่า ท่านผู้นี้เป็นครูของเรา จากนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เน้นย้ำว่า “กาลามะทั้งหลาย เมื่อใด ท่านทั้งหลายพึงรู้ ด้วยตนเองเท่านั้นว่า ธรรมเห…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้เราทราบว่าไม่ควรเชื่อในธรรมต่าง ๆ โดยง่าย ต้องมีการทดลองและพิสูจน์ด้วยตนเอง หา…