พระธรร : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 700 / 206

…กา เป็นต้น ฉันใดก็ฉันนั้น หากต้องการวัดคุณธรรมหรือประเมินคุณธรรม ที่เกิดขึ้นจากการฝึกฝนอบรมตนเอง ตามพระธรรมวินัย ก็ต้องอาศัยหลักธรรม 6 ประการ ที่ทรงตรัสไว้ในอัตตัญญูเป็นตัววัด ธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศี…

บทความนี้นำเสนอการประเมินคุณธรรมในทางจิตภาวนา โดยเน้นการใช้ธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ ซึ่งจำเป็นในการวัดคุณธรรม และการบรรลุอรหัตผลของพระลกุณฏกภัททิยะที่มีการสังเกตและประ

…่าเลื่อมใส มีวรรณะไม่งาม ค่อม ไม่น่าดู วันหนึ่งท่านไปที่วัดพระเชตวัน ที่พระบรมศาสดาประทับอยู่ ได้ฟังพระธรรมเทศนา เกิดศรัทธา จึง ตัดสินใจบรรพชาอุปสมบท และเรียนกัมมัฏฐานที่นั่น บำเพ็ญวิปัสสนา จนได้บรรลุโสดาปั…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาติสสเถระและพระลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจะมีความพยายามในการปฏิบัติ แต่ความกำหนัดในกามยังทำให้เขาหลงผิดในความคิดว่าตนบรรล

…จะสรุปในเบื้องต้นได้ว่า พระภิกษุผู้จะเป็นอัตถัญญูได้นั้น จะต้อง 1. เข้าใจนัยหรือความหมายที่แท้จริงในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า 2. สามารถนำคำสอนนั้น มาฝึกปฏิบัติจนเกิดผลเป็นความบริสุทธิ์กาย วาจา ใจ ใ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการฝึกฝนเพื่อเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าการเข้าใจนัยที่แท้จริงในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการนำคำสอนมาฝึกปฏิบัติ จนเกิดผลที่เป็นความบริสุทธิ์ในกาย วาจา ใจ ซึ่…

…งคำว่าหยุดที่แท้จริง ที่พระพุทธองค์หมายถึง นั่นคือการหยุดใจ จนท่านบรรลุเป็นพระอรหันต์ได้ในที่สุด ดังพระธรรมเทศนาของ พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ที่กล่าวถึงคำว่าหยุดในทางปฏิบัติ ว่า “กระแสพระโอษฐ์ของพระบรมศา…

เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ

…ยิ่ง อันจะยังสัตว์ให้ถึงธรรมที่ทวนกระแส คือ พระ นิพพาน”1 จากพุทธพจน์ดังกล่าว ทำให้เห็นถึงธรรมชาติของพระธรรมว่า มีความละเอียดลุ่มลึก เกินกว่าที่ สรรพสัตว์ทั้งหลายจะรู้แจ้งแทงตลอดได้ด้วยตนเอง อุปมาเหมือนมหาสม…

…้การดูแลของครูบาอาจารย์จะทำให้เกิดความเข้มข้นในอัตถัญญู รวมถึงการเน้นให้เห็นถึงนัยความหมายลึกซึ้งของพระธรรมและการเข้าใจธรรมะอย่างถูกต้อง ภายหลังจากตรัสรู้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเตือนว่า ความเข้าใจในธรรมะนั้…

…หัวข้อธรรมต่างๆ ที่เรียนรู้มา สามารถจะนำมายืนยันซึ่งกันและกัน ว่านัยที่เราเข้าใจนั้นยังคงถูกต้องตาม พระธรรมคำสอนของพระองค์หรือไม่ อย่างไร ดังนั้นพระภิกษุจะต้องเป็นธัมมัญญโดยการศึกษาพระไตรปิฎกซึ่งเป็นคำสอนขอ…

อัตถัญญูหมายถึงความสามารถในการเข้าใจนัยและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การฝึกปฏิบัติต้องมีพื้นฐานความรู้จากคำสอนในพระไตรปิฎก เพื่อไม่ให้หลงผิดในการตีความธรรมะ พระภิกษุต้องศึกษาคำสอนอย่างรอบคอบ และฝึกปฏ

4.1 การเป็นอัตถัญญู บทที่ 4 ขั้นตอนที่ 2 อัตตัญญู การที่พระภิกษุผู้เป็นธัมมัญญูจะฝึกฝนอบรมตนเองให้บรรลุเป้าหมายคือ การทำพระนิพพานให้แจ้ง ได้ สิ่งที่สำคัญประการต่อมา คือ การฝึกให้เป็น “อัตถัญญู” ซึ่งหม

…วถึงการเป็นอัตถัญญูซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการฝึกอบรมตนเองเพื่อประสบผลในทางธรรม การเข้าใจเนื้อความแห่งพระธรรมวินัยและการฝึกฝนเพื่อนำไปสู่การบรรลุพระนิพพาน โดยการมีความรู้และเข้าใจเนื้อความอย่างลึกซึ้งจะช่วยให…

2. “ประวัติการสร้างบารมีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า” เพราะจะทำให้เห็นวิธีการที่พระองค์ ทรงใช้สร้างบุญบารมี เมื่อได้ศึกษาแล้วย่อมก่อให้เกิดกำลังใจ รวมทั้งจะได้อาศัยพระองค์เป็นต้นแบบ ในการดำเนินชีวิต 3. “สัม

บทความนี้นำเสนอการศึกษาพระธรรมต่างๆ ที่สามารถสร้างบารมีและเข้าใจในความจริงของชีวิต เช่น สัมมาทิฏฐิและกฎแห่งกรรม นอกจากนี้ยังแนะนำ…

4. การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ในที่นี้หมายถึง การ “ทำตามคำครู” นั่นหมายถึงผู้เรียน ต้องมีความรู้ความเข้าใจ ในระดับที่สรุปได้ว่าจะนำความรู้ไปปฏิบัติได้ “อย่างไร (How)” ในชีวิตจริง จากหลักธรรมทั้ง 4 ประ

…จาะลึกถึงคุณสมบัติของพระภิกษุที่เป็นธัมมัญญู ต้องศึกษาและสรุปพระไตรปิฎก, มีสัมมาทิฏฐิ, และเลื่อมใสในพระธรรม การฝึกปฏิบัติต้องเริ่มจากการมีความรู้เพื่อความสำเร็จในทุกขั้นตอน

…หรือศีลของพระภิกษุและภิกษุณี ซึ่งในที่นี้ก็คือธรรมะบางส่วน ใน “สุตตะ” 2. พระสุตตันตปิฎก รวบรวมเรื่องพระธรรมเทศนาทั่วๆ ไป ซึ่งในที่นี้ได้แก่ธรรมะบางส่วนในสุตตะ และเวยยากรณะ กับเคยยะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาต…

ธรรมชาติอันบริสุทธิ์ที่เรียกว่า "สัจธรรม" พระพุทธองค์ที่ทรงสอนเกี่ยวกับ "เทศนาธรรม" ให้ผู้ฟังนำไปปฏิบัติตามเพื่อขัดเกลากาย วาจา ใจ จนเก็บเป็นนิสัยรักความดี พระพุทธเจ้าทรงแบ่งธรรมะออกเป็น 9 ประเภทที่เร

…รัสถึงวิธีการฝึกตนเองให้เป็นธัมมัญญบุคคล ไว้ดังนี้ ภาวนาวิริยคุณ, พระ, (เผด็จ ทัตตชีโว), พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ, (กรุงเทพฯ : นฤมิต โซล เพรส), 2546, หน้า 233 บทที่ 3 ขั้ น ต อ น ที่ 1 ธั ม มั ญ ญ D…

ในบทนี้มีการพูดถึงการเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อญายธรรมและการปฏิบัติชอบตามธรรมวินัย เพื่อให้หลุดพ้นจากทุกข์และบรรลุธรรมขั้นต่างๆ。พระอริยบุคคล 4 คู่ 8 จำพวก เป็นบุคคลที่บรรลุธรรมตามลำดับ การปฏิบัติตามธัมมัญญูส

…นิสงส์ทั้ง 5 ประการมา พระภิกษุจะต้องปฏิบัติดังนี้ คือ 1. เป็นผู้ปฏิบัติดี (สุปฏิปันโน) คือปฏิบัติตามพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้าอย่างเคร่งครัด ซึ่ง ข้อปฏิบัติทั้งหลายเหล่านั้น ก็เป็นไปตามแนวมัชฌิมาปฏิปทา คือข…

การทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ที่ล่วงลับเป็นการสร้างบุญที่ยิ่งใหญ่ และเป็นการเปิดใจตนเองให้บรรลุธรรมได้ง่าย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กล่าวถึงคุณสมบัติของพระอริยบุคคลที่มีอานิสงส์ทั้ง 5 ประการ ซึ่งเป็นตำแหน่

…า ซึ่งในทางปฏิบัติจะหมายความ ว่า ต้องมีสติตั้งมั่นอยู่ที่ศูนย์กลางกายที่เดียวให้ได้ในทุกอิริยาบถ ดังพระธรรมเทศนาที่พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) แสดงไว้ว่า “เราต้องเป็นคนไม่เผลอสติเลย เอาสตินิ่งอยู่ศูนย์กลางด…

ในขั้นตอนที่ 5 เราจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับการประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ โดยทำให้มีสติอยู่ที่ศูนย์กลางกายในทุกอิริยาบถ ทำให้จิตใจสงบและมั่นคง ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสนอแนวทางให้กับเราว่าต้องฝึกรักษาจิตใจ

…ก้าวหน้า หมายถึง ที่ตั้งอยู่ของใจ มีตำแหน่ง ณ กลางกาย เหนือสะดือขึ้นมา 2 นิ้วมือ (หนังสือพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระ สังฆคุณ, พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทัตตชีโว), หน้า 114) "ภาวนาสูตร, อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต,…

ในขั้นตอนที่ 4 การประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่ มีความสำคัญต่อการทำสมาธิ ซึ่งนักปฏิบัติธรรมต้องกลับใจสู่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 และสั่งสมชั่วโมงหยุด เพื่อให้ใจหลุดพ้นจากกิเลส การฝึกให้สำเร็จนั้นต้

…นประโยชน์อย่างสูงสุด ในการทำพระนิพพานให้แจ้ง สมดังที่พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงพระธรรมเทศนา ไว้ว่า “เมื่อมีสติไม่เลินเล่อไม่เผลอตัวแล้ว ก็ตั้งอยู่ในความไม่ประมาทในธรรม ทั้งหลาย เมื่อไม่…

…ัมปชัญญะในทุกกิจกรรมของพระภิกษุ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส เช่น ความโกรธและความหลงมัวเมา โดยอิงจากพระธรรมเทศนาของพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ซึ่งได้ให้คติตัวอย่างจากพระมหาปุสสเทวเถระที่มีการฝึกสติอย่างต่อ…

…เถิดกาติยานะ จงเจริญฌาน จงชนะกิเลสเถิด กาติยานะ” ท่านกาติยานเถระส่งใจไปตามกระแสพระพุทธดำรัส ในเวลาจบพระธรรมเทศนา ได้บรรลุธรรม หมดกิเลส สําเร็จเป็นพระอรหันต์ ณ ที่นั้นนั่นเอง นอกจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงบำ…

ข้อความนี้กล่าวถึงลักษณะของการเป็นผู้ตื่นในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการไม่เห็นแก่การนอนเพื่อทำให้จิตใจผ่องใส พร้อมทั้งนำเสนอเรื่องของพระกาติยานเถระที่ประสบความสำเร็จในการค

…สิ่งที่ ปรารถนาไว้ มีใจที่ซัดส่ายอยู่เรื่อยไป ดังที่พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดง พระธรรมเทศนาไว้ว่า “ถ้าขาดความสำรวมก็เป็นโทษ ใจก็เป็นโทษ เป็นโทษเป็นอย่างไร? อภิชฌาเขาก็บังคับใจ เดี๋ยวก็ด…

เนื้อหาเน้นการสำรวมใจไม่ให้ถูกอนุพยัญชนะและกิเลสเข้าครอบงำ โดยยกกล่าวถึงข้อสอนจากพระพุทธองค์เรื่องอภิชฌาและโทมนัสซึ่งส่งผลต่อความทุกข์ใจ ใจที่ไม่สำรวมย่อมมีโอกาสเผชิญกับความทุกข์หลายรูปแบบ การพิจารณาแ

…ได้จนขึ้นใจ และสามารถปฏิบัติตัวตามสิกขาบทแต่ละข้อๆได้อย่างบริสุทธิ์บริบูรณ์ ไม่มีผิดพลาดไปจากกรอบของพระธรรมวินัย ดังที่พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้ แสดงพระธรรมเทศนาไว้ว่า “สมาทานศึกษาอยู่ในสิ…

…งบริสุทธิ์ การศึกษาสิกขาบทมีความสำคัญต่อการปฏิบัติตามพระวินัยอย่างเคร่งครัด เพื่อให้การดำเนินชีวิตในพระธรรมวินัยเป็นไปอย่างมีระเบียบเรียบร้อย และสามารถประพฤติปฏิบัติตนตามกรอบศีลธรรมได้อย่างถูกต้อง ในการนี้ย…

…นาปราศรัยคล้ายกับผู้ใกล้ชิดสนิท สนมกันเกินไป เพราะอาจจะถูกเข้าใจผิดได้ว่า มีความประพฤติไม่ถูกต้องตามพระธรรมวินัย เป็นผู้น่ารังเกียจ และนำความเสื่อมเสียมาสู่ตนเอง เป็นต้น และโคจร” หากพระภิกษุฝึกฝนตนเองตามที่…

…วทางและสถานที่ที่พระภิกษุควรหลีกเลี่ยงเพื่อการปฏิบัติตนที่ดี หากมีกิจนิมนต์ก็สามารถไปได้โดยไม่ขัดต่อพระธรรมวินัย.

…งหมดสิ้นไป ก็จะเป็นเหตุให้ได้บรรลุมรรคผลนิพพาน ได้ในที่สุด ดังที่พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงพระธรรมเทศนาในเรื่องนี้ไว้ว่า “สีลปริภาวิโต สมาธิมหปฺผโล สมาธิปริภาวิตา ปญฺญา มหปุผลา โหติ มหานิสสา ศีลเจร…

บทความนี้กล่าวถึงการฝึกควบคุมจิตใจเพื่อให้หลุดพ้นจากกิเลสโดยอธิบดีศีล อธิจิต และอธิปัญญา โดยเชื่อว่าการฝึกในทุกวันสามารถนำไปใช้ได้ทั้งพระภิกษุและฆราวาส และการสร้างสมาธิและปัญญาจะช่วยลดละความเป็นไปของใ