หน้าหนังสือทั้งหมด

การฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
50
การฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
…ิสัมปชัญญะ” เมื่อพระภิกษุสามารถฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่ได้ดีแล้ว พระพุทธองค์จะทรงแนะนำให้ยิ่งขึ้นไปว่า “ดูก่อนภิกษุ มาเถิด เธอจงเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ คือ ทำความรู้ส…
เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกสติสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา อธิบายความสำคัญของสติที่ช่วยไม่ให้เราหลงลืมและมีความเพียรในชีวิต รวมถึงความรู้สึกตัวในขณะที่ทำ…
เจริญวิปัสสนาและการเสพเสนาสนะอันสงัด
52
เจริญวิปัสสนาและการเสพเสนาสนะอันสงัด
… ขั้นตอนที่ 6 “เสพเสนาสนะอันสงัด” เมื่อพระภิกษุสามารถฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะได้ดีแล้ว พระพุทธองค์จะทรง แนะนำให้ยิ่งขึ้นไปว่า เป็นต้น “ดูก่อนภิกษุ มาเถิด เธอจงเสพเสนาสนะอันสงัด คือ ป่า โคนไม้ ภู…
เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญวิปัสสนาและการรักษาสติสัมปชัญญะเป็นเวลานาน อธิบายขั้นตอนการเสพเสนาสนะอันสงัดสำหรับพระภิกษุ เพื่อการฝึกฝนเพิ่มความสงบสุขและการทำสมาธิอย่างมีประสิทธิภาพ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรร
เรื่องพระมหากัสสปเถระในสมัยพุทธกาล
53
เรื่องพระมหากัสสปเถระในสมัยพุทธกาล
…ไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง เมื่อพระมหากัสสปนั่งเรียบร้อย แล้ว พระพุทธองค์ตรัสถามว่า “กัสสปะ บัดนี้เธอชราแล้ว ผ้าบังสุกุลเหล่านี้ของเธอหนัก ไม่น่านุ่งห่ม เธอจงนุ่งห่มจีวร…
ในสมัยพุทธกาล พระมหากัสสปเถระได้เข้าเฝ้าพระพุทธองค์และได้รับการชวนให้นุ่งห่มจีวรและบริโภคโภชนะที่คฤหบดีถวาย แต่ท่านเลือกที่จะยังคงอยู่ในป่าเนื่องจา…
การปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุความหลุดพ้น
68
การปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุความหลุดพ้น
…ัมพุทธเจ้าตรัสถึงวิธีการฝึกตนเองให้เป็นธัมมัญญบุคคล ไว้ดังนี้ ภาวนาวิริยคุณ, พระ, (เผด็จ ทัตตชีโว), พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ, (กรุงเทพฯ : นฤมิต โซล เพรส), 2546, หน้า 233 บทที่ 3 ขั้ น ต อ น ที่ 1 ธั …
ในบทนี้มีการพูดถึงการเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อญายธรรมและการปฏิบัติชอบตามธรรมวินัย เพื่อให้หลุดพ้นจากทุกข์และบรรลุธรรมขั้นต่างๆ。พระอริยบุคคล 4 คู่ 8 จำพวก เป็นบุคคลที่บรรลุธรรมตามลำดับ การปฏิบัติตามธัมมัญญูส
นวังคสัตถุศาสน์และการรู้ธรรม
70
นวังคสัตถุศาสน์และการรู้ธรรม
ธรรมชาติอันบริสุทธิ์นี้ พระพุทธองค์ทรงเรียกว่า “สัจธรรม” เป็นธรรมที่พระองค์ไปตรัสรู้มา แล้ว จึงนำธรรมนั้นมาเทศนาสั่งสอนต่อไป เรียกว…
ธรรมชาติอันบริสุทธิ์ที่เรียกว่า "สัจธรรม" พระพุทธองค์ที่ทรงสอนเกี่ยวกับ "เทศนาธรรม" ให้ผู้ฟังนำไปปฏิบัติตามเพื่อขัดเกลากาย วาจา ใจ จนเก็บเป็นนิสัยรัก…
การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
76
การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม
…ธัมมัญญูได้นั้น 1. จะต้องศึกษาหรือได้อ่านพระไตรปิฎกทั้งหมด 2. เมื่ออ่านแล้ว ควรจะสรุปหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนาได้ เช่น หลักกฎแห่งกรรม หรือ วิธีการสร้างบารมีของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นต้น 3. ควรจะมีความเห็น…
การปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม หมายถึงการทำตามคำครูซึ่งต้องมีความรู้และความเข้าใจในการนำความรู้ไปปฏิบัติในชีวิตจริง หลักธรรม 4 ประการชี้แนวทางการศึกษาหลักธรรม พร้อมความสำคัญของครูบาอาจารย์ในกระบวนการเรียน
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
86
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…่หยุดวิ่งไล่แล้ว สมณะกลับบอกว่า เรายังไม่หยุด องคุลิมาลจึงถามกลับไปว่า พระองค์หมายความว่าอย่างไรกัน พระพุทธองค์ตรัสว่า ที่ทรงตอบว่าพระองค์หยุดแล้วนั้น เป็นเพราะพระองค์เป็นผู้หยุดจากการ เบียดเบียนและฆ่าสัตว์ …
เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ
ความสำคัญของการหยุดและการเข้าใจนัยในพระพุทธศาสนา
87
ความสำคัญของการหยุดและการเข้าใจนัยในพระพุทธศาสนา
…ที่ฆราวาสทำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทราบความคิดนั้น จึงเสด็จไปยังที่อยู่ของพระโสณโกฬิวิสะ ทรงตรัสว่า (พระพุทธเจ้า) ดูก่อนโสณะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เมื่อครั้งเธอยังเป็นฆราวาส เธอฉลาดในเสียงสายพิณมิใช่หร…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการหยุดเพื่อให้เข้าใจในนัยที่ถูกต้องของพระพุทธศาสนา การเข้าใจนัยอย่างถูกต้องช่วยให้ปฏิบัติได้ดีและเจริญในคุณธรรม การมีความเพียรที่ไม่ถูกต้องอาจทำใ…
ความสำคัญของการรับและดูแลปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
141
ความสำคัญของการรับและดูแลปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
…รงกันข้าม คือ สาธุชนก็จะมีความเลื่อมใสศรัทธาลดน้อยลง ซึ่งจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อ ความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา เพราะพระภิกษุต้องอาศัยปัจจัย 4 ที่ได้มาจากสาธุชน ดังที่ พระพุทธองค์ตรัสถึงความเสื่อมจากการไม่ด…
…ษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ปัจจัย 4 อย่างถูกต้องนั้นสามารถส่งผลต่อการเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนาได้อย่างมาก ดังนั้นการดูแลรักษาปัจจัย 4 เป็นสิ่งสำคัญเพื่อสร้างความเลื่อมใสศรัทธาจากสาธุชนต่อพร…
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
171
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
…ระมหาโมคคัลลานะ) : ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ก็บุคคลจะชื่อว่าเป็นผู้ ปรารภความเพียรด้วยเหตุประมาณเท่าไร พระพุทธเจ้าข้า (พระตถาคต) : โมคคัลลานะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็นผู้ปรารภความ เพียรด้วยตั้งสัตยาธิษฐานว่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา อธิบายโดยพระมหาโมคคัลลานะ ซึ่งวิจารณ์ว่าความเพียรนั้นสำคัญอย่างไร และมีข้อแนะนำในการร่วมสมาธิท…
ความหมายและความสำคัญของปริสัญญู
180
ความหมายและความสำคัญของปริสัญญู
…รยอมรับ เลื่อมใสศรัทธาต่อกลุ่มบุคคลนั้นๆ อันจะมีผลต่อการทำหน้าที่กัลยาณมิตรหรือการเทศน์สอนและเผยแผ่ พระพุทธศาสนา หากพระภิกษุเพียงแต่รู้ธรรมะมามาก สามารถเทศน์สอนและถ่ายทอดธรรมะได้เป็นอย่างดี แต่ ไม่รู้จักการว…
…หมาะสมจะทำให้เกิดการยอมรับและศรัทธาจากกลุ่มบุคคลเหล่านั้น การเป็นปริสัญญูจะช่วยเพิ่มโอกาสในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา และทำหน้าที่กัลยาณมิตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งเหล่านี้จะช่วยให้พระภิกษุสามารถถ่ายทอดธรรมะได้…
ความสำคัญของบริษัท 4 ในพระพุทธศาสนา
181
ความสำคัญของบริษัท 4 ในพระพุทธศาสนา
…ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้ความสำคัญกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่มนี้ เพราะว่าแต่ละกลุ่มล้วนมีผล ต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเป็นอย่างมาก หากพิจารณาให้ดี จะพบว่าในประวัติศาสตร์ของการเผยแผ่ พระพุทธศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเ…
…้ชี้ให้เห็นถึงบริษัท 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แบ่งกลุ่มคนออกเป็นสี่กลุ่ม ซึ่งมีผลสำคัญต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอดีตและปัจจุบัน โดยทั้งสี่กลุ่มได้แก่ กษัตริย์, พราหมณ์, คฤหบดี และสมณะ ต่างมีบทบาทในการสนับส…
การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในแคว้นมคธ
183
การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในแคว้นมคธ
…้าวันถัดมา ชาวเมืองจำนวนมากที่ได้ทราบข่าว ต่างเดินทางเข้าไปทำบุญและ ฟังธรรมในวัดเวฬุวันกันไม่ขาดสาย พระพุทธศาสนาจึงมั่นคงอยู่ในแคว้นมคธตั้งแต่วันนั้นมา กลุ่มพราหมณ์ กลุ่มพราหมณ์ ก็เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่มีผลต่อ…
เนื้อหาได้อธิบายถึงการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในแคว้นมคธที่เริ่มเมื่อพระเจ้าพิมพิสารยอมรับศาสนา ทำให้ชาวเมืองเดินทางมาทำบุญและฟังธรรม ตามมาด้…
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
205
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
…ืออยาก พบพระ กับบุคคลผู้ไม่อยากเห็นพระ ในบุคคลผู้อยากพบพระนั้น อย่างน้อยเขาย่อมพอมีความรู้พื้นฐานใน พระพุทธศาสนามาบ้างว่า ชีวิตพระกับชีวิตฆราวาสนั้นแตกต่างกันไม่ว่าจะเป็นกิจวัตรประจำวัน การทำมาหา เลี้ยงชีพ ค…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแยกประเภทคนตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยเริ่มจากการต้องการเห็นพระ ไปจนถึงปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนและผู้อื่น ลักษณะทั้ง 7 เป็นเครื่องบ่งบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของผู้ฟัง เพื่อให
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
211
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
…ะอรหัตตผล ณ ที่ตรง นั้นเอง 9.3.2 เลือกธรรมะตามภูมิหลังเดิม หมายความว่า ผู้ฟังมีความคุ้นเคยกับสิ่งใด พระพุทธองค์ก็จะทรงแนะนำ เทศนาสั่งสอนในสิ่งนั้น เนื่องจากผู้ฟังสามารถจะตรองตามธรรมะได้ทัน เกิดความเข้าใจได้ง…
พระนางเขมาเทวีเป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าพิมพิสาร ผู้มีพระรูปงดงามน่าเลื่อมใส เมื่อได้รับฟังธรรมจากพระศาสดา จึงเกิดความตระหนักถึงความไม่จีรังของความงาม เมื่อตระหนักถึงธรรมนี้ พระนางจึงบรรลุเป็นพระโสดาบ
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
212
อาทิตตปริยายสูตร และการเลือกธรรมะ
…าหุล มีอายุเพียง 7 พรรษา แม้บวชแล้วก็ตาม แต่ด้วยธรรมชาติวัยเด็กย่อมเล่น ซุกซน คะนองมือ คะนองปากบ้าง พระพุทธองค์จึงตรัสสอนให้รู้จักระมัดระวังคำพูด ไม่ให้พูดเท็จ ดังปรากฏใน จูฬราหุโลวาทสูตรว่า “ดูก่อนราหุล เรา…
…รรมะต้องปรับเปลี่ยนตามระดับสติปัญญาของผู้ฟังซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามอายุและความรู้ เช่นในโอวาทที่พระพุทธองค์สอนพระราหุลเกี่ยวกับการปกป้องคำพูด การศึกษาในธรรมะจึงต้องสอดคล้องกับสติปัญญาและภูมิหลังต่างๆ ของ…
การฝึกอบรมจิตใจผ่านข้อธรรมของพระราหุล
213
การฝึกอบรมจิตใจผ่านข้อธรรมของพระราหุล
…ื่อสามเณรราหุลอยู่ในวัยหนุ่ม สิ่งที่น่าระวังคือกามราคะ ขณะบิณฑบาตในยามเช้าตามพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าไป พระพุทธองค์ก็ตรัสสอนให้รู้จักสำรวมระมัดระวังใจของตนสอนให้มองทุกสิ่งไปตามสภาพ ความเป็นจริง ดังที่ปรากฏใน มหา…
… โดยมีตัวอย่างในการฝึกปฏิบัติในพระธรรมเทศนา ทำให้พระราหุลสามารถหลุดพ้นจากอาสวะและบรรลุพระอรหัตตามที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสสอนอย่างละเอียดลึกซึ้งที่ปรากฏใน มหาราหุโลวาทสูตร และ จูฬราหุโลวาทสูตร หลังจากการปฏิบัติแ…
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
214
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
…ง่าย เพราะต้องอาศัยความพร้อมอย่างมากของผู้สอน ทั้งสภาพ ใจ ทั้งความรู้ที่ต้องถ่ายทอดไปตามลำดับ ดังที่พระพุทธองค์ตรัสไว้แก่พระอานนท์" ว่า “ดูก่อนอานนท์ การแสดงธรรมแก่ผู้อื่นไม่ใช่ทำได้ง่าย ภิกษุเมื่อจะแสดงธรรม…
…ญในการปรับเนื้อหาให้เหมาะสมต่อผู้ฟังทุกกลุ่ม เพื่อให้การแสดงธรรมเกิดประสิทธิภาพสูงสุดตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า และเพื่อส่งเสริมความเข้าใจในหลักธรรมอย่างถูกต้อง.
การจูงใจและการแสดงธรรม
216
การจูงใจและการแสดงธรรม
…ลกนี้มีที่สุด หรือโลกนี้ไม่มีที่สุด เป็นต้น ซึ่งเป็นปัญหาที่ไม่มี ประโยชน์ต่อการทำอาสวกิเลสให้หมดไป พระพุทธองค์ไม่ทรงตอบโดยตรง แต่ทรงใช้วิธีอุปมา ดังปรากฏใน “จูฬมาลุงกยโอวาทสูตร” ว่า จูฬมาลุงกยโอวาทสูตร, มัช…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจูงใจให้ผู้ฟังรับรู้ธรรมะและเกิดแรงบันดาลใจในการนำไปปฏิบัติ โดยแบ่งเป็นสามส่วนคือ จูงใจ หาญกล้า และ ร่าเริง การแสดงธรรมควรมีเรื่องประกอบและการเปรียบเทียบเพื่อช่วยให้ผู้ฟังเข้าใจและอ
การสำรวมจิตในพระพุทธศาสนา
235
การสำรวมจิตในพระพุทธศาสนา
อุกกัณฐิตภิกษุคิดว่า “โอ เราใคร่จะพ้นจากทุกข์ จึงออกบวช แต่ในพระพุทธศาสนานี้ แม้แค่จะ เหยียดมือก็ลำบากนัก เราครองเรือนก็อาจพ้นจากทุกข์ในวัฏฏะได้ เราควรเป็นฆราวาสดีกว่า”…
…องนี้เกี่ยวกับอุกกัณฐิตภิกษุที่มีความคิดว่าจะกลับไปเป็นฆราวาสเนื่องจากความท้อแท้ในทางการบวช แต่เมื่อพระพุทธองค์ทรงสอนให้เขา 'รักษาจิตของตน' ได้ ท่านสามารถบรรลุเป็นพระโสดาบัน เรื่องนี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญข…