พระภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 31 / 74

…ห้แต่ละขั้นตอนในคณกโมคคัลลานสูตรก้าวหน้าไปอีก ระดับหนึ่ง เช่นขั้นตอนแรก คือสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ พระภิกษุต้องเริ่มศึกษาตามวิธีการในธัมมัญญู จนทราบว่าปาฏิโมกข์คืออะไร มีอะไรบ้าง หลังจากนั้นก็ฝึกตามวิธีการใน…

การฝึกปฏิบัติในพระพุทธศาสนาเกี่ยวข้องกับกิจวัตรประจำวัน โดยในแต่ละกิจกรรมต้องมีสติระลึกถึงหลักธรรม เช่น การบิณฑบาตที่ภิกษุต้องสำรวจกิริยามารยาทและกฎระเบียบที่ภิกษุพึงปฏิบัติ รวมถึงการรับประทานอาหารอย่

…น การนั่ง การฉัน กิริยาอาการต่างๆ รวมทั้งการพูดจาจะแลดูเหมาะสมไม่ว่าจะออกไปที่ใดก็จะเป็นภาพลักษณ์ของพระภิกษุผู้ฝึกตัวดีมีศีลาจารวัตร งดงามเหล่านี้เป็นคุณธรรมที่เกิดขึ้นพร้อมกับความเป็นอัตถัญญูผู้รู้เนื้อความแ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการฝึกฝนเพื่อเป็นอัตถัญญูในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าการเข้าใจนัยที่แท้จริงในพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และการนำคำสอนมาฝึกปฏิบัติ จนเกิดผลที่เป็นความบริสุทธิ์ในกาย วาจา ใจ ซึ่งจ

…รมเทศนา และถามปัญหาเพื่อการบรรลุธรรมที่สูงขึ้น เมื่อพระสารีบุตรบอกกัมมัฏฐานแสดงธรรม แก้ปัญหาให้แล้ว พระภิกษุเหล่านั้นได้พากเพียรพยายาม จนกระทั่งบางพวกบรรลุสกทาคามิผล บางพวก บรรลุอนาคามิผล บางพวกบรรลุอรหัตผล บ…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของพระมหาติสสเถระและพระลกุณฏกภัททิยะในการประเมินคุณธรรมในตนเอง พระมหาติสสเถระได้เรียนรู้ว่าแม้ตนจะมีความพยายามในการปฏิบัติ แต่ความกำหนัดในกามยังทำให้เขาหลงผิดในความคิดว่าตนบรรล

…รอย่างไร การรู้แค่เพียงรักษากาย วาจา ใจ อาจจะไม่เพียงพอให้นำไปปฏิบัติได้สำหรับทุกๆ คน อย่างในกรณีของพระภิกษุรูปนี้ ท่านเป็นผู้มีปัญญาอัน สั่งสมมามาก แม้ได้ฟังวิธีการรักษาศีลแต่เพียงสั้นๆ ท่านก็เข้าใจว่าจะต้อง…

เรื่องราวเกี่ยวกับภิกษุผู้มีศรัทธาที่บวชในพระพุทธศาสนา โดยมีพระอาจารย์แนะนำให้รักษาศีล 3 ประการ ได้แก่ กาย วาจา และใจ เมื่อปฏิบัติถูกวิธี ทำให้ภิกษุสามารถบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในเวลาอันสั้น การศึก

…าคะ ปัญญา และปฏิภาณ มาใช้ ประเมินคุณธรรมในตนเอง มีแนวทางดังนี้ คือ 5.6.1 ประเมินด้วย “ศรัทธา” สำหรับพระภิกษุ การมีศรัทธา หมายถึงการมีความเชื่อมั่นในปัญญาตรัสรู้ธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่เรียกว่า ตถาคตโพธิ…

การพัฒนาตนเองผ่านการฝึกอบรมตามหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, สุตะ, จาคะ, ปัญญา, และปฏิภาณ ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์และเติบโตทางจิตใจ การประเมินคุณธรรมในตนเองเป็นกุญแจสำคัญในการเดินทางสู่นิพพา

…กายนั้นไปด้วย 5.6.6 ประเมินด้วย “ปฏิภาณ” การประเมินด้วยปฏิภาณ หรือการโต้ตอบปัญหาได้อย่างรวดเร็ว ทั้งพระภิกษุและฆราวาส สามารถ ประเมินโดยอาศัยแนวทางนี้ คือ ประเมินจาก “ความสามารถในการแก้ปัญหาผ่านการทำงาน” เพราะ…

การประเมินคุณธรรมในพระภิกษุเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้เขาเข้าใจตนเองดีขึ้นและไม่ประมาทในชีวิต การใช้ปฏิภาณในการแก้ปัญหาอย่างมีสติ ก…

5.8 บทสรุปของการเป็นอัตตัญญู จากรายละเอียดที่ได้ศึกษามา พอจะสรุปในเบื้องต้นได้ว่า พระภิกษุผู้จะเป็นอัตตัญญูได้นั้น จะต้อง 1. เห็นคุณค่าของการประเมินตนเอง และเข้าใจในธรรมสำหรับใช้ประเมินคุณธร…

บทสรุปของการเป็นอัตตัญญูในพระภิกษุเริ่มต้นจากการเห็นคุณค่าการประเมินตนเอง ซึ่งมีหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา แล…

…อัตถัญญู และอัตตัญญู ทำให้เราพอจะ มองเห็นภาพวิธีการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนาอย่างเป็นขั้นตอนได้ชัดเจนว่าพระภิกษุจะต้องเริ่มต้นจากการ ศึกษาคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนว่าพระองค์สอนอะไรหลังจากนั้นจึงทำความเข้าใจ…

… โดยเน้นที่คำว่า 'มัตตัญญู' ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับสิ่งต่างๆ เช่น จีวรและบิณฑบาต ทั้งนี้ พระภิกษุควรเริ่มต้นการฝึกจากการศึกษาคำสอนและรู้จุดมุ่งหมายของธรรมะ จากนั้นนำไปปฏิบัติและประเมินพัฒนาการของตน…

…ารยารักษาโรคในยามที่ป่วยไข้ เพื่อให้ร่างกายกลับมาแข็งแรงพอจะทำกิจกรรมตามปกติ ได้ดังเดิม ไม่ว่าจะเป็นพระภิกษุหรือฆราวาส ปัจจัย 4 ล้วนมีความจำเป็น ทั้งเพื่อการดำรงชีวิต และการทำ กิจกรรมของชีวิตเช่นเดียวกัน แต่ส…

ปัจจัย 4 คือ สิ่งที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิต ไม่ว่าจะเป็นความปลอดภัย ที่พัก หรือยารักษาโรค สำหรับพระภิกษุแล้ว ปัจจัย 4 จะมีความสำคัญมาก เพราะพวกเขาต้องลดการครอบครองลงเหลือเพียงสิ่งที่จำเป็น นอกจากนี้ พระสั…

…ำดี ในทางตรงข้าม ถ้ามีนิสัยไม่ดี ก็ย่อมมี โอกาสที่จะคิดไม่ดี พูดไม่ดี และทำไม่ดีด้วยเช่นกัน ชีวิตของพระภิกษุไม่ได้มีทรัพย์สมบัติอะไร สิ่งที่มีส่วนใหญ่คือปัจจัย 4 เท่าที่จำเป็น คือ มีผ้าไตร จีวรเพียง 3 ผืน มีอ…

…กมีนิสัยดีจะทำให้มีโอกาสคิดพูดทำดี ในขณะที่ถ้ามีนิสัยไม่ดีจะมีโอกาสมีการกระทำไม่ดี การมีปัจจัย 4 ของพระภิกษุเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดนิสัยดีและไม่ดี ตัวอย่างเช่น การมีจีวรจำกัดช่วยให้พระภิกษุประหยัดและมีระเบียบเรี…

กุฏิที่พักสำหรับพระภิกษุก็มีขนาดไม่ใหญ่ พออยู่กันด้วยความเรียบง่าย อุปกรณ์ข้าวของเครื่องใช้ หรือเฟอร์นิเจอร์ก็ไม่จำเป็นต้องม…

การสร้างที่พักสำหรับพระภิกษุเป็นการส่งเสริมให้มีชีวิตที่เรียบง่าย โดยใช้ปัจจัย 4 ในการดำรงชีวิต ทำให้เกิดนิสัยที่ดี ผ่านการปฏิบั…

…ึกอบรมเพื่อขจัดกิเลสอาสวะในใจ สามารถทำได้โดยการบริโภค ใช้สอยปัจจัย 4 ให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ เช่น พระภิกษุต้องทราบว่า จีวรที่มีอยู่ ไม่ใช่มีไว้เพื่อสะสม หรือห่ม เพื่อให้เกิดความสวยงาม แต่ห่มเพื่อป้องกันอันต…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาเสพปัจจัย 4 อย่างมีสติ เพื่อช่วยลดปัญหาทางจิตใจและสร้างสมาธิให้มั่นคง พระภิกษุต้องใช้ปัจจัย 4 อย่างเหมาะสมไม่ให้ติดอารมณ์กับปัจจัยเพื่อที่จะทำให้สามารถฝึกปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น การ…

…้อยลงไป ความบริสุทธิ์ของกาย วาจา ใจ ก็เพิ่มพูนขึ้นมา คุณธรรมก็จะยิ่งเจริญก้าวหน้าทับทวีขึ้นไป สำหรับพระภิกษุแล้ว ปกติเมื่อจะบริโภคใช้สอยปัจจัย 4 ท่านจะมีวิธีในการพิจารณาใน 3 กาล ด้วยกัน คือ ก่อนจะใช้ ขณะที่ใช…

ในบทเรียนนี้เสนอการปล่อยอารมณ์ทั้ง 6 ได้แก่ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ และ ธัมมารมณ์ โดยใจควรหยุด นิ่ง และพินิจพิจารณา ปัจจัย 4 คือ อาหาร หนังสือ และเสนาสนะ ซึ่งเมื่อใช้ต้องพิจา

…่เสียแล้ว ก็จะส่งผล ต่อร่างกายโดยตรง อาจเจ็บไข้ได้ป่วยเพราะอาหารทำให้ขัดขวางการบำเพ็ญสมณธรรม ดังนั้นพระภิกษุจึงต้อง ระมัดระวังในการบริโภคอาหารให้ดี และหากใครได้ฝึกควบคุมการบริโภคอาหารนี้ได้ดีพอ การควบคุมปัจจั…

บทความนี้สำรวจการบริโภคอาหารของพระภิกษุว่ามีความสำคัญอย่างไรในการบำเพ็ญสมณธรรม และวิธีการแสวงหาปัจจัย 4 อย่างถูกต้องตามหลักธรรม สิ่งเหล่านี…

…ำคัญและวิธีการรับ ปัจจัย 4” 3. การบริโภคใช้สอยปัจจัย 4 ขั้นตอนนี้หมายถึงภายหลังจากที่รับปัจจัย 4 มา พระภิกษุก็สามารถ นำมาบริโภคใช้สอยต่อไป ซึ่งหลักการสำคัญก็คือ ต้องพิจารณาใช้ให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ที่พระสั…

…ัจจัย 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ โดยการบริโภคใช้สอยและการดูแลรักษานั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ปัจจัย 4 อย่างถูกต้องนั้นสามารถส่งผลต่อการเจริญรุ่งเรืองของพร…

…พระอุปัชฌาย์อาจารย์ ก็อาจน้อมนำปัจจัย 4 นั้น ถวายให้ท่านได้ใช้สอย 2) การกำจัดปัจจัย 4 หมายความว่าหากพระภิกษุใช้สอยปัจจัย 4 จนหมดอายุการใช้งานแล้ว หรือจำเป็นต้องทำลายไป ต้องกำจัดสิ่งนั้นไปให้เหมาะสมตามวิธีการ …

…ี่ใช้แล้วให้เหมาะสม เช่น การใช้ผ้าจีวรเก่าเพื่อทำความสะอาด การรับปัจจัย 4 นับว่าเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับพระภิกษุ การรับนั้นต้องมีการประมาณและใช้ประโยชน์อย่างจริงจัง เพื่อส่งเสริมการฝึกตนให้พ้นจากกิเลส ปัจจัย 4 เป…

ผลต่อการสร้างนิสัย หรือกว่าจะมาเป็นอุปกรณ์ให้พระภิกษุได้ใช้ฝึกฝนตนเอง ก็ต้องผ่านขั้นตอนการ “รับ มาก่อน หากพระภิกษุไม่ได้รับปัจจัย 4 นั้นไว้ ขั้นตอนต่างๆ …

การรับปัจจัย 4 เป็นประตูที่จะมีผลกระทบต่อการพัฒนานิสัยและคุณธรรมของพระภิกษุอย่างมาก การรับหรือไม่รับปัจจัย 4 ส่งผลต่อชีวิตและการบำเพ็ญสมณธรรมของพระภิกษุ หากไม่รับจะส่งผลให้มีค…

6.8.3 หลักการรับปัจจัย 4 หลักในการรับปัจจัย 4 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้หลักว่า พระภิกษุควรจะยินดีปัจจัยตามมีตาม ได้ หรือเป็นผู้มีความสันโดษในปัจจัย 4 ดังที่พระองค์ทรงสรรเสริญพระมหากัสสปเถ…

หลักการรับปัจจัย 4 จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชี้ให้เห็นความสำคัญของความสันโดษ โดยพระมหากัสสปเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการยินดีในปัจจัยต่างๆ ตามเหตุปัจจัย ชี้แนะแนวทางการรับปัจจัยอย่างมีสติและเห็นโทษของการแสวง

…พบว่าเป็น “ความจำเป็น” หรือเป็น “ความต้องการ” ก็ให้พิจารณารับตามสมควร แต่หากเป็นเพราะ “ความอยากได้” พระภิกษุต้องรีบหักห้ามใจ และไม่ควรรับปัจจัย 4 นั้นเลย 2. พิจารณาโดยอาศัยองค์ประกอบ 3 ประการ คือ (1) ไทยธรรม …

การรับปัจจัย 4 ของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและการบำเพ็ญสมณกิจ ซึ่งต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความต้องการของผู้ให้แ…

6.10 บทสรุปของการเป็นมัตตัญญู เราจึงอาจสรุปสำหรับเรื่องมัตตัญญูได้ว่า พระภิกษุที่จะฝึกให้ตนเองเป็นผู้รู้จักประมาณในการรับ ได้นั้น จะต้อง 1. สามารถบริหารควบคุมปัจจัย 4 โดยต้องรู้จ…

บทความนี้สรุปเกี่ยวกับการฝึกฝนของพระภิกษุในเรื่องมัตตัญญู ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับปัจจัย 4 โดยพระภิกษุจะต้องบริหารควบคุมปัจจัยทั้ง …