พระศาสดา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 78 / 80

…ัส ด้วยพระองค์มิได้ตรัสอนุญาต ให้บรรพชา ขอจงทรงพระกรุณาประทาน อุปสมบทแก่พระมาตุจฉาในกาลบัดนี้ เถิด” พระศาสดาก็ทรงมีพระพุทธฎีกา ตรัสห้ามดุจนัยก่อน แม้พระอานนท์ จะทูลวิงวอนถึง ๓ ครั้ง ก็ไม่ทรงอนุญาต ให้พระมาตุจ…

กรุงกบิลพัสดุ์ พร้อมทั้งพระขีณาสพเป็น อันมาก ด้วยพระกตัญญุตาธรรม ทรง แสดงจตุราริยสัจจ์โปรดพระพุทธบิดา ให้บรรลุพระอรหัตผล ครั้นพระพุทธบิดา เสด็จปรินิพพานแล้ว ได้ทรงเป็นประธาน พระประยูรญาติทั้งมวล จัดงา

พระปชาบดีโคตมีเถรีนิพพานก่อน ปรากฏในคัมภีร์อปทาน พระศาสดา ว่า เมื่อท่านพิจารณาเห็นอายุสังขาร ของท่านจะหมดแล้ว ได้ไปเฝ้าพระศาสดา กราบทูลลาปรินิพพานในท่ามกลาง …

ข้าแต่พระโคดม หม่อมฉันเป็นผู้อันพระ องค์ให้เกิด ข้าแต่พระเจ้า รูปกายของ พระองค์ หม่อมฉันเป็นผู้ทำให้เจริญ เติบโตมา ธรรมกายอันน่าเพลิดเพลิน ของหม่อมฉัน พระองค์เป็นผู้ทำให้เจริญ เติบโตขึ้น หม่อมฉันให้พร

… คือ เจ้าชายเทวทัต เสด็จออกจากกรุง กบิลพัสดุ์ พร้อมด้วยนายอุบาลีช่างกลบก สู่อนุปิยอัมพวัน กราบทูลต่อพระศาสดา ขออุปสมบท ราชบุตรเหล่านั้นทูลขอให้ อุปสมบทแก่นายอุบาลีก่อนประทาน อุปสมบทแก่ตน เพื่อข่มเสียซึ่งขัตติ…

พุทธเจ้าใด พึงถึงความสิ้นไปแห่งทุกข์ ภิกษุผู้เป็นบัณฑิต พึงกระทำผู้เช่นนั้น ให้เป็นมิตร และพึงต้องเสพย์ผู้นั้น เนื้อความแม้นพระผู้มีพระภาค เจ้าตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้ สดับมาแล้วฉะนี้แล. จบเ

…ับสู่โรงช้างตามเดิม การกระทำครั้งนี้ของพระเทวทัต ท่าให้ความชั่วของพระเทวทัตที่เคยกระทำ ประทุษร้ายต่อพระศาสดา ปรากฏแก่ มหาชนว่า พระเทวทัตชักชวนพระเจ้า อชาตศัตรูให้ฆ่าพระทศพล และร่วมทำ ปิตุฆาตพระเจ้าพิมพิสาร คร…

ท่าให้ความชั่วของพระเทวทัตที่เคยกระทำ ประทุษร้ายต่อพระศาสดา ปรากฏแก่ มหาชนว่า พระเทวทัตชักชวนพระเจ้า อชาตศัตรูให้ฆ่าพระทศพล และร่วมทำ ปิตุฆาตพระเจ้าพิมพิสาร คร…

…่งล้วนเป็นคนหนุ่มได้เห็นดี ในพระพุทธโอวาท และสมบัติของตน ออกบวช จาริกไปประกาศพระศาสนา ในทิศทั้งหลาย พระศาสดาประทับจ่า พรรษาอยู่ที่ป่าเนื้ออิสิปตนะตลอด เดือนแล้ว เสด็จไปตำบลที่ทรงบำเพ็ญ เพียร คืออุรุเวลา แสดงธ…

อีกสักแห่งหนึ่ง หรือสองแห่งก่อนแล้ว จึงจะกลับมาฟัง กว่าจะประชุมกันพร้อม และแจกของแก่เด็กเสร็จ ข้าพเจ้าก็คง จะมาทันเวลาพอดี” ครั้นแล้ว ติมพรุก็ชวนสุรเสนะ กล่าวลาพราหมณ์หนุ่มผู้นั้นเดินต่อไป แม้จะถึงเวล

…ดาตรัสว่า "พวกเธอจงหยุดเสียก่อน อย่า ห้ามนาเลย ปล่อยให้นางเข้ามาเถอะ” เมื่อนางปฏาจาราเข้าไปใกล้แล้ว พระศาสดาทรงรับสั่งว่า “ปฏาจารา เธอจงกลับได้สติเด็ด” ด้วยพุทธานุภาพ นางปฏาจารา จึงรู้สึกตัวว่า บัดนี้ร่างกายข…

คนรักชนิดใด ๆ ทั้งสิ้น จะเป็นบุตรหรือสามีเป็นต้นก็ตาม ไม่สามารถจะเป็นที่พึ่งจะเป็นที่ต้านทาน กีดกันขัดขวางให้เราได้ ดังนั้นบุตรและสามีเป็นต้นเหล่านั้น ถึงจะ มีอยู่ก็เหมือนไม่มีเพราะ ช่วยป้องกันความตาย

…ลุพระ อรหัตผล ต่อมาปรากฏว่า ท่านได้เป็น กำลังของพระบรมศาสดาในการช่วย ประกาศพระศาสนา ได้รับยกย่องจาก พระศาสดาไว้ในเอตทัคคะว่า เป็นผู้ เลิศกว่าบรรดาภิกษุณีทั้งหลายในทาง พระวินัย นับว่าท่านเป็นพระเถรีสำคัญ รูปหน…

บิดาก็ไม่มี ถึงพวกพ้องก็ไม่มี เมื่อบุคคล ถูกความตายครอบงำแล้ว ความต้าน ทานในญาติทั้งหลายไม่มี บัณฑิตรู้ความ จริงเช่นนี้แล้ว ย่อมสำรวมศีล ชำระ ทางไปพระนิพพานของตนทันที ในเวลาจบพระธรรมเทศนา นาง ปฏาจาราไ

…ดอกหรือ ที่เคยไป ประณมมือเบื้องหน้าเทวาลัยอันหมู่ชนนับถือ แล้วนึกอ้อนวอนขอให้ได้สิ่งนั้นสิ่งนี้ ซึ่งพระศาสดากลับสั่งสอนในทาง ตรงกันข้ามที่ไม่ให้ต้องไปอ้อนวอนขอร้องอยากได้อะไร ทูลเชิญเสด็จพระโอรสมาให้ได้ เมื่อ…

…ดอกหรือ ที่เคยไป ประณมมือเบื้องหน้าเทวาลัยอันหมู่ชนนับถือ แล้วนึกอ้อนวอนขอให้ได้สิ่งนั้นสิ่งนี้ ซึ่งพระศาสดากลับสั่งสอนในทาง ตรงกันข้ามที่ไม่ให้ต้องไปอ้อนวอนขอร้องอยากได้อะไร ทูลเชิญเสด็จพระโอรสมาให้ได้ เมื่อ…

…ง แต่ละ สระเล่าก็ยังคงมีความงามตามธรรมชาติ เหมือนดังเดิม "ในที่สุดวันอันคนทั้งหลายทั้ง ตาคอยก็มาถึง พระศาสดาพร้อมด้วย สาวกทั้งปวงนับจํานวนมากมาย ก็ เสด็จถึงกรุงกบิลพัสดุ์ แม้ราชบุรุษ จะคอยกันผู้คนมิให้มามุงแน…

…งอัญชลีแล จ้องดูเสียเต็มตา เด็กน้อยซึ่งร้องเก่ง กวนใจมารดาบิดาเล่า ก็พลอยเงียบ ตะลึงแลไปตามผู้ใหญ่ “พระศาสดาเสด็จมาแล้ว! นี่ หรือเจ้าชายสิทธัตถะ ผู้มีพระเมตตา กรุณาต่อปวงชน แม้ระยะกาล 5 ปีที่ เสด็จจากไป และกา…

…ทรงเห็นว่าพราหมณ์ทำสิ่งที่ ทำได้ยาก จึงพระราชทานผ้าสาฎกให้คู่หนึ่ง พราหมณ์ ได้ถวายผ้าสาฎกคู่นั้นแต่ พระศาสดาเสียอีก พระราชาจึงพระ ราชทานให้ ๒ คู่ ๔ คู่ ๘ คู่ และ ๑๖ คู่ โดยลำดับ พราหมณ์ ได้ถวายผ้าเหล่า นั้นทั…

…ทรงเห็นว่าพราหมณ์ทำสิ่งที่ ทำได้ยาก จึงพระราชทานผ้าสาฎกให้คู่หนึ่ง พราหมณ์ ได้ถวายผ้าสาฎกคู่นั้นแต่ พระศาสดาเสียอีก พระราชาจึงพระ ราชทานให้ ๒ คู่ ๔ คู่ ๘ คู่ และ ๑๖ คู่ โดยลำดับ พราหมณ์ ได้ถวายผ้าเหล่า นั้นทั…

…ฉะนั้น ทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากราคะ ปราศจากโทสะ ปราศจากโมหะ และความอยาก จึงเป็นทานที่มี ผลมาก เมื่อพระศาสดาเสด็จประทับเหนือ แท่นบัณฑุกัมพลศิลา ของท้าวสักก เทวราชชั้นดาวดึงส์ สมัยเสด็จโปรด พระพุทธมารดา พวกเทพ…

…ฉะนั้น ทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากราคะ ปราศจากโทสะ ปราศจากโมหะ และความอยาก จึงเป็นทานที่มี ผลมาก เมื่อพระศาสดาเสด็จประทับเหนือ แท่นบัณฑุกัมพลศิลา ของท้าวสักก เทวราชชั้นดาวดึงส์ สมัยเสด็จโปรด พระพุทธมารดา พวกเทพ…

…อัน พระสุคตสรรเสริญแล้ว ทานที่ให้ ในทักขิไณยบุคคลย่อมมีผลมาก เหมือนพืชที่หว่านลงในนาดี” ด้วยเหตุนี้ พระศาสดาจึงตรัสว่า “นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นโทษ หมู่สัตว์มีราคะเป็นโทษ” เป็นอาทิมีนัย ดังพรรณามาแล้วแต่ต้น ในพระ…

น้อย แต่บุคคลหว่านลงในนาดี ย่อมมี ผลไพบูลย์ ชาวนาก็ปลาบปลื้ม ฉันใด ทานเล็กน้อยที่บุคคลทำในบุญเขต ในท่านผู้มีศีล มีคุณคงที่ มั่นคง ย่อม ฉันนั้น” อำนวยผลไพบูลย์ยังผู้ให้ให้ชื่นชมยินดี ปุพพกรรมของอินทุกเ

…อมที่จะเบียดเบียน คนอื่นได้เต็มที่ นี่หรือศีลธรรมเป็น เรื่องของคนอ่อนแอ? ของคนที่ไม่มี ทางจะใครได้? พระศาสดาทรงเป็นผู้ นำทางให้เห็นว่า เรื่องของศีลธรรมเป็น เรื่องของคนมีแววตา คือ ปัญญา ไม่ตก เป็นทาสของความยืด…

พระกาย และกำลังทางพระปรีชาสามารถ อาจารย์วิศวามิตรผู้ประสิทธิ์ประสาท วิชาความรู้ให้ก็ยอมรับว่า พระองค์ ทรงเรียนจบความรู้ที่ตนสั่งสอน แล้ว ยังดัดแปลงจากของเก่าขึ้นใช้ได้ดีใหม่ ๆ อีกเป็นอันมาก พระเกียรติ

…าชกุมารทั้ง 5 เล่า ความคิดทั้งปวงของตนให้ราชกุมารเหล่า นั้นทรงทราบ พระราชกุมารก็รับไป โดยดี ขณะนั้น พระศาสดาประทับอยู่ ณ อนุปิยอัมพวัน แห่งอนุปิยนิคม ของพวกมัลลกษัตริย์ ศากยกุมารทั้ง พระองค์และอุบาลีเข้าเฝ้า …

กรรมดี คนดีทำได้ง่ายแต่ คนชั่วทําได้ยาก กรรมชั่ว คนชั่วทําได้ง่าย แต่พระอริยเจ้า ไม่ทําเลย พระมารดาขออนุญาตบวช พระมารดา ทรงห้ามถึง ๓ ครั้ง ก็ยังทรงยืนยัน การบวชอยู่ พระมารดาจึงว่า “หากภัททิยราช สหายขอ

…อีก คิดว่า “เราจักปกครองคณะสงฆ์ ทั้งหมด” พร้อมกับความคิดนี้ ฤทธิ์ต่าง ๆ ของพระเทวทัตก็เสื่อมไปทันที พระศาสดาเสด็จจากโกสัมพี่มา คณะสงฆ์เป็นหน้าที่ของเรา หรือสารีบุตร, โมคคัลลานะ เธอยังหาควรปกครอง คณะสงฆ์ไม่” เ…

…อีก คิดว่า “เราจักปกครองคณะสงฆ์ ทั้งหมด” พร้อมกับความคิดนี้ ฤทธิ์ต่าง ๆ ของพระเทวทัตก็เสื่อมไปทันที พระศาสดาเสด็จจากโกสัมพี่มา คณะสงฆ์เป็นหน้าที่ของเรา หรือสารีบุตร, โมคคัลลานะ เธอยังหาควรปกครอง คณะสงฆ์ไม่” เ…

รวมความว่า พระเทวทัตถูกตัด ออกจากบัญชีคณะสงฆ์ของพระศาสดา ตั้งแต่บัดนั้นมา ฝ่ายพระเทวทัต คิดว่า “บัดนี้ เราถูกพระสมณโคดม ตัดขาดแล้ว กำจัดเสียแล้ว เราจักทำ คว…

รวมความว่า พระเทวทัตถูกตัด ออกจากบัญชีคณะสงฆ์ของพระศาสดา ตั้งแต่บัดนั้นมา ฝ่ายพระเทวทัต คิดว่า “บัดนี้ เราถูกพระสมณโคดม ตัดขาดแล้ว กำจัดเสียแล้ว เราจักทำ คว…

…ว่าเป็น ที่พึ่ง ขอถวายกระดูกคางและลมหายใจ ครั้งสุดท้ายนี้เป็นเครื่องสักการะ แต่ พระองค์” ทราบกันว่า พระศาสดาทรงเห็น ฐานะนี้ (คือการที่พระเทวทัต จักถึง พระพุทธเจ้าว่าเป็นที่พึ่งในวาระสุดท้าย) จึงทรงยอมให้พระเท…

…ว่าเป็น ที่พึ่ง ขอถวายกระดูกคางและลมหายใจ ครั้งสุดท้ายนี้เป็นเครื่องสักการะ แต่ พระองค์” ทราบกันว่า พระศาสดาทรงเห็น ฐานะนี้ (คือการที่พระเทวทัต จักถึง พระพุทธเจ้าว่าเป็นที่พึ่งในวาระสุดท้าย) จึงทรงยอมให้พระเท…

…มั่น พระภิกษุเหล่านั้นก็มิได้มี ความท้อแท้ ท้อถอย พากันบากบั่นมา จนถึงพระเชตวันมหาวิหาร ได้เข้าเฝ้า พระศาสดาดังใจประสงค์ และเนื่องจาก ยังไม่มีพุทธานุญาตให้พระภิกษุใช้ผ้า นุ่งห่มได้เกินกว่า ๓ ผืน พระภิกษุเหล่า…

ทางแห่งความดี สมรภูมิธรรม ในอดีตกาลกว่า ๒,๕๐๐ ปีที่ผ่าน มา ณ ที่นั้น เชตวันมหาวิหาร พระอา รามอันร่มรื่น เนื่องแน่นด้วยพุทธ ศาสนิกชน ทั้งชายและหญิง ทุกคนต่าง กำลังตั้งใจปฏิบัติธรรม ด้วยอาการอัน สงบ สำร

…้วยธรรมอันเลว หามีไม่ แต่การบรรลุธรรมที่เลิศด้วยธรรม อันเลิศ ย่อมมีได้ พรหมจรรย์นี้ผ่องใสและน่าดื่ม พระศาสดาก็ยังอยู่เฉพาะหน้า เมื่อพระภิกษุเกิดความมั่นใจแล้ว พระบรมศาสดาก็ทรงให้กำลังใจต่อไปว่า “เพราะ เหตุนั้…

ไว้ดีแล้ว เป็นธรรมเข้าใจง่าย เปิดเผย ประกาศไว้แล้ว เป็นดุจผืนผ้าเก่าที่ตัดไว้แล้วอย่างนี้ (หมายถึงทรงจำแนกธรรมไว้ดีแล้ว) กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา สมควรแท้เพื่อปรารภความเพียรในธรรมที่เรากล่าวไว้ดี แล้ว

… พระ สลัดไปอย่างแรงงูไม่พ้นคอหมอซึ่งยืน อยู่ไม่ไกลนักและกัดหมอจนถึงตาย หมอคือนายโกกะในบัดนี้นั้นเอง พระศาสดาตรัสเล่าอดีตชีวิตของ นายโกกะ ผู้ถึงความพินาศเพราะประ ทุษร้ายในบุคคลผู้ไม่ประทุษร้ายดังนี้แล้ว ตรัสพร…

นายพรา ายพรานชื่อ โลกะ พร้อมด้วย สุนัขล่าเนื้อของเขาออกสู่ป่าแต่เช้า พบ ภิกษุผู้ถือบิณฑบาตเป็นวัตถุรูปหนึ่ง กำลังเที่ยวบิณฑบาตอยู่ เขาโกรธด้วย คิดว่า “วันนี้เราเจอคนภาพกัณณี (คนชั่ว ร้าย) คงไม่ได้อะไร