การสอนธรรมะ : หน้า 92/116

010 ถ้าในธรรมะชั้นสูง ทรงสอนให้เลิกอยาก ที่แล้ว มามิกลายเป็นว่า เราเที่ยว วิ่งหาเสลดน้ำลายที่ท่านผู้หายอยากเหล่านั้นถมทิ้ง ไว้มากลืนกินด้วยนึกว่าเอร็ดอร่อยหรือฉันใดมิใช่เราดอกหรือ ที่เคยไป ประณมมือเบื้องหน้าเทวาลัยอันหมู่ชนนับถือ แล้วนึกอ้อนวอนขอให้ได้สิ่งนั้นสิ่งนี้ ซึ่งพระศาสดากลับสั่งสอนในทาง ตรงกันข้ามที่ไม่ให้ต้องไปอ้อนวอนขอร้องอยากได้อะไร ทูลเชิญเสด็จพระโอรสมาให้ได้ เมื่อ รีบไป เมื่ออ้อมไปอีกหน่อยหนึ่งก็จะมาถึงป่า พระราชาประทานพระอนุมัติแล้ว กา ไผ่ อันเป็นที่ประทับแห่งพระศากโยรส พุทายีพร้อมด้วยบริวารก็ขึ้นมาเร็ว ผู้ตรัสรู้ธรรม พอดีมีชายชราคนหนึ่ง "กาฬุทายีนิ่งอึ้งอยู่เป็นครู่ แล้ว ประคองอัญชลีกล่าวขอบคุณชายชรา และลาควบม้าต่อไป แต่ในหูนั้นแว่ว สวนทางมา กาฬุทายีจึงถามว่า อยู่แต่ถ้อยคำเหล่านั้น เกิดความเลื่อม ใสท่วมท้นขึ้นมาในดวงจิต อยากจะ ตะโกนให้ก้องไปทั้งป่าว่า เราทำไมมา พบพระศาสดาช้านัก เพียงถ้อยคำไม่กี่ “ระหว่างทางอีก ๑ โยชน์จะถึง เขาคิชฌกูฎ ดวงตะวันบ่ายคล้อยไป ทางตะวันตก มองเห็นขุนเขาซึ่งแวด วงล้อมกรุงราชคฤห์เป็นดอกอยู่เบื้อง หน้า ทุกคนมองเขม้นไปยังมหานคร นั้น เป็นเชิงใคร่ครวญถึงสมัญญาของ ราชคฤห์ อันชนทั้งหลายเรียกร้องกัน อีกอย่างหนึ่งว่า ศรีพพชนคร คือ เมืองอันมีคีรีเป็นประหนึ่งรั้วคอก ล้อมอยู่อย่างมั่นคงยากที่ศัตรูจะรุก ราน แม้กระนั้นมหาอำมาตย์ของกรุง ราชคฤห์ ก็ยังไม่ไว้วางใจ ถึงกับไปสร้าง เมืองหน้าด่านไว้ริมฝั่งแม่คงคา ตอน ปาฏคาม อันเป็นแดนต่อแดน ระหว่างแคว้นวัชชีกับมคธ เพื่อป้อง กันการรุกรานของเจ้าลิจฉวี กาฬุทายีอำมาตย์หันไปบอกแก่ บริวารชนว่า เบื้องหน้านั้นไม่ไกลนัก ๑. ทีฆนิกาย มหาวรรค ๑๐/๑๐๓. “ท่านผู้เจริญ! พระศาสดายัง ประทับอยู่ ณ ป่าไผ่ข้างหน้าโน้นหรือ ไฉน? “ดูก่อนอาคันตุกะ ผู้มาแต่ที่ ราบหิมาลัยบรรพต! พระศาสดายังคง ประทับอยู่ในที่นั้น ในระยะนี้มีผู้มา จากกบิลพัสดุ์ แล้วบวชมากมาย หลายชุดแล้ว ชะรอยท่านจะมาบวช อีกกระมัง? “ท่านผู้เจริญ ท่านพอจะเล่าให้ ฟังย่อ ๆ ได้หรือไม่ว่า พระบรม ศาสดานั้นทรงสอนอย่างไร? “ดูก่อนอาคันตุกะ! อย่างต่ำที่สุด ทรงสอนให้คนอยู่ร่วมกันได้ ด้วยไม่ เบียดเบียนข่มเหงกัน อย่างกลางทรง ๆ สอนวิธีที่จะให้ประสบสิ่งที่ปรารถนา อันน่าใคร่ น่าพอใจต่าง ๆ ที่คนมุ่ง หมายกัน ด้วยการชี้ข้อปฏิบัติอันมี เหตุผล อย่างสูงทรงสอนให้ละความ ปรารถนาต่าง ๆ นั้นเสีย ไม่เป็นทาส ของความอยากใด ๆ ๆ คำที่ชายชรากล่าวเท่านั้น ก็เป็นประ หนึ่งน้ำทิพย์มาชโลมดวงใจของกาฬ- ทายให้สดชื่น มิใช่เราคนเดียวกันนี้ ดอกหรือ ที่อยากได้ใครดีในเรื่องชื่อ เสียงเกียรติคุณ ปรารถนาแต่ลาภยศ และสรรเสริญ ทำอะไรดีไม่มีใครรู้ใคร เห็นและชมเชยก็ระทมใจ เปล่งอุทาน แต่ว่าทำดีไม่เห็นได้ดี จะไปในที่ไหน ไม่มีใครมาต้อนรับ พะเน้าพะนอ ก็ รู้สึกว่าหงุดหงิดและชักจะน้อยเนื้อ ต่ำใจ พาลโกรธคนนั้นคนนี้ว่าทำเป็น ไม่รู้จัก แม้แต่จะเข้าเฝ้าในราชสำนัก ก็ ต้องให้อยู่แถวหน้า ๆ จึงจะสมอา รมณ์ ตลอดวันและคืนที่ล่วงไป ก็ ล้วนแต่เฝ้าคิดจะให้คนโน้นชม คนนี้ ตื่นเต้น ในความเก่งกาจของอาตมา โอ! กาฬุทายีนี้หรือมิใช่ ที่อดหลับอด นอนคิดตรุ่นรจนากาพย์อันไพเราะ Kalyanamitra.org