หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสำคัญของการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา
160
ความสำคัญของการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา
…ระองค์จะทำอะไร” พระเจ้าปเสนทิโกศลทูลตอบว่า “ข้าพระองค์จะประพฤติปฏิบัติธรรม และทำบุญกุศล พระเจ้าข้า” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสว่า “ดูก่อนมหาบพิตร อาตมภาพขอบอกกล่าว ขอเตือนให้ทรงทราบ ดูก่อนมหาบพิตร ชราและมรณะย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับการยอมรับความไม่แน่นอนของชีวิต และการต้องรีบเร่งในการสั่งสมบุญในขณะที่ยังมีชีวิต…
การใช้เวลาให้คุ้มค่าในชีวิตตามหลักคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
162
การใช้เวลาให้คุ้มค่าในชีวิตตามหลักคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ะไปเกิด ณ ที่ใด 7.4.3 ควรใช้เวลาที่มีเพื่อทำความดีให้มากที่สุด เพราะเหตุที่ความตายไม่มีนิมิตหมายนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงสอนให้พระภิกษุใช้เวลาที่มีใน แต่ละคืนละวันให้ได้รับประโยชน์สูงสุด ดังที่ตรัสไว้ใน “…
บทความนี้กล่าวถึงการใช้เวลาในชีวิตอย่างคุ้มค่า โดยอ้างอิงจากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผ่านข้อความในภัทเทกรัตตสูตร ซึ่งสอนให้เราใช้เวลาที่มีอยู่ในการทำความดี ไม่ควรสนใจสิ่งที่…
การประยุกต์หลักการกาลัญญูในชีวิตประจำวัน
173
การประยุกต์หลักการกาลัญญูในชีวิตประจำวัน
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นอย่างดี (ธัมมัญญู) มีความเข้าใจในนัยที่พระองค์หมายถึง และน้อมนำมา ประพฤติปฏิบัติอย่าง…
บทความนี้สรุปการเป็นกาลัญญู โดยเน้นไปที่การบริหารเวลาให้เกิดประโยชน์สูงสุดทั้งในชีวิตของพระภิกษุและฆราวาส พระภิกษุต้องมีคุณธรรม 5 ประการ ได้แก่ ธัมมัญญู, อัตถัญญู, อัตตัญญู, มัตตัญญู, และกาลัญญู เพื่อ
ปริสัญญในพระพุทธศาสนา
179
ปริสัญญในพระพุทธศาสนา
…ั้นตอนที่ 6 ปริสัญญ 8.1 การเป็นปริสัญญ จากบทที่ผ่านมา เมื่อพระภิกษุได้ศึกษาธรรมะ จนรู้ทั่วถึงธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เกิด ความเข้าใจ ในธรรมะอย่างลึกซึ้ง นำมาฝึกฝนอบรมตนเองจนเกิดเป็นคุณธรรม และสามารถประเมิน…
…กตามวิธีการ 5 ขั้นตอนในธัมมัญญสูตร การฝึกนี้ทำให้พระภิกษุรู้จักบริษัทต่างๆ และมีความเข้าใจในธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การพัฒนาตนเองจึงสำคัญเพื่อที่จะนำความรู้ไปช่วยเหลือผู้อื่นและให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการป…
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
182
กลุ่มบุคคลที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
…็นดีด้วยได้การเผยแผ่พระพุทธศาสนา ก็จะทําได้ง่ายเช่นกัน ดังเช่นเรื่องราวของพระเจ้าพิมพิสาร เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมพระภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ จำนวน 1,000 รูป ประทับอยู่ใต้ต้นไทร ชื่อสุประดิษฐ์เจดีย์ ในสวน…
บทความนี้กล่าวถึงกลุ่มบุคคล 4 กลุ่มที่มีอิทธิพลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้แก่ กษัตริย์, พราหมณ์, คฤหบดี, และสมณะ โดยแต่ละกลุ่มมีขุมกำลังที่ต่างกันทำให้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการเผยแผ่ศาสนา อย่างกรณ
นางวิสาขามหาอุบาสิกา
184
นางวิสาขามหาอุบาสิกา
…าขามหาอุบาสิกา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐี และนางสุมนาเทวี ในภัททิยนคร ในเวลาที่ นางเป็นเด็กอายุ 7 ขวบ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นอุปนิสัยที่จะพึงแนะนำเพื่อการตรัสรู้ของนาง จึงเสด็จ ไปยังนครนั้นพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์…
นางวิสาขามหาอุบาสิกา เป็นธิดาของธนัญชัยเศรษฐี หนึ่งในผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่พระพุทธศาสนา ในวัยเด็กนางได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันจากพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า เมื่อโตขึ้นได้สร้างวัดบุพพารามและให้
ชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
185
ชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา
ก่อนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้หยั่งรากลงลึก และเป็นปึกแผ่นในแคว้น มคธ บุคคลกลุ่มแรกที่พระองค์…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้หยั่งรากในแคว้นมคธ โดยเริ่มต้นจากการโปรดชฎิล 3 พี่น้อง ซึ่งนำไปสู…
ความถือดีในสังคมตามพระสูตร
186
ความถือดีในสังคมตามพระสูตร
จากพระสูตรดังกล่าวข้างต้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสถึงความแตกต่างของกลุ่มบุคคลต่างๆ ไว้ ทั้งในเรื่องของความปรารถนา รสนิยม ความมั่นใจ …
บทความนี้กล่าวถึงความแตกต่างของกลุ่มบุคคลในสังคมตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ เช่น ความถือดีของกษัตริย์ ที่มีทิฏฐิมานะ ซึ่งมีผลต่อการปกครองและความสัมพันธ์ระ…
ความเคารพและความถือดีในทางพระพุทธศาสนา
188
ความเคารพและความถือดีในทางพระพุทธศาสนา
…เกรงจะเสียหน้า ถูกดูหมิ่น ว่าเป็น คนเขลา ไม่ฉลาด เมื่อถูกดูหมิ่นแล้วจะทำให้เสื่อมยศ เสื่อมโภคสมบัติ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทราบความคิดนั้น จึงถามในสิ่งที่พราหมณ์ตอบได้ และเทศนาจนทำให้ โสณทัณฑพราหมณ์เกิดความปีต…
บทความนี้กล่าวถึงความกังวลใจของพราหมณ์เมื่อเจอพระพุทธองค์ และความกลัวการถูกดูหมิ่น ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการรักษาหน้าตาในสังคม แม้จะมีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา ในส่วนที่สองกล่าวถึงความถือดีของคฤหบดี ที่ม
เศรษฐีกับความตระหนี่
189
เศรษฐีกับความตระหนี่
…่อภรรยาจะลงมือ ทำก็เกรงว่าจะมีคนเห็น จึงให้ภรรยานำอุปกรณ์ข้าวของขึ้นไปทำอยู่บนปราสาทชั้น 7 กัน 2 คน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทราบด้วยอานุภาพของพระองค์ จึงตรัสเรียกพระมหาโมคคัลลานเถระ มาแต่เช้าตรู่ และรับสั่งให้พ…
ในเรื่องนี้ เศรษฐีต้องต่อสู้กับความตระหนี่ของตนเอง แม้จะมีความต้องการที่จะกินขนมเบื้องแต่เขาก็เกรงว่าจะมีคนอยากกินด้วย จนท้ายที่สุดเขาก็ได้เรียนรู้ถึงการทำบุญและใช้ทรัพย์ในการกุศล เมื่อพระมหาโมคคัลลาน
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระศาสนา
190
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องและการเผยแผ่พระศาสนา
…มือนกัน สำหรับในเรื่องนี้ มีตัวอย่างที่เห็นได้ชัดจาก เรื่องราวของ “ชฎิล 3 พี่น้อง” ดังนี้ เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จจาริกไปจนถึงตำบลอุรุเวลา ที่มีนักบวชชฏิล 3 คนพี่น้องอาศัย อยู่ คนพี่ชื่ออุรุเวลากัสส…
เรื่องราวของชฎิล 3 พี่น้องเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนในการเผยแผ่พระศาสนา เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงนิมิตและปาฏิหาริย์เพื่อเข้าถึงใจของชฎิลอุรุเวลากัสสปะ แม้จะประสบกับทิฏฐิมานะ ทำให้…
วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม
191
วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม
8.6 วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม 8.6.1 วางตัวอย่างไรให้เหมาะสม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงการวางตัวกับกลุ่มคนทั้ง 4 กลุ่ม ไว้ 5 ลักษณะ คือ การเข้าไปหา การยืน การกระทำ การนั…
เนื้อหาเกี่ยวกับการวางตัวของพระภิกษุต่อกลุ่มคน 4 กลุ่ม โดยอธิบายถึง 5 ลักษณะการกระทำที่เหมาะสม ได้แก่ การเข้าไปหา การยืน การกระทำ การนั่ง และการนิ่ง โดยยกตัวอย่างจากการบิณฑบาตของพระภิกษุซึ่งต้องเข้าไป
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
202
ความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระธรรม
…กิดความเข้าใจในธรรมะ อยากที่จะปฏิบัติตาม จึงเหมือนเป็นการเปิด หนทางไปสู่สวรรค์ และพระนิพพาน ดังเช่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ทรงมีความเข้าใจในธรรมชาติของผู้ฟัง ทรงใคร่ครวญถึงธรรม เพื่อที่จะแสดงธรรมเป็นครั้งแรกว่…
…เข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสนทนาธรรมกับพระภิกษุผู้มีความเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟัง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงประเภทของผู้ฟังที่มีความแตกต่างกัน โดยแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ซึ่งแต่ละประเ…
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
203
การเข้าใจธรรมชาติของผู้ฟังในพระพุทธศาสนา
…ตามธรรมชาติ ของแต่ละคนให้ออก ซึ่งพูดให้ง่าย ก็หมายถึงการ “ดูคนเป็น” นั่นเอง 9.2 รู้จักบุคคลปโรปรัญญ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสหลักการดูคนเป็นไว้แล้ว ในเรื่องบุคคลปโรปรัญญ มีรายละเอียด ดังนี้ “ก็ภิกษุเป็นบุคคล…
…ให้เห็นถึงประเภทต่างๆ ของผู้ฟังที่มีทั้งที่พร้อมรับฟังและไม่พร้อมรับฟัง นอกจากนี้ยังพูดถึงหลักการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสเพื่อให้พระภิกษุสามารถแบ่งประเภทผู้ฟังและแสดงธรรมได้อย่างเหมาะสม เพื่อให้การถ่ายทอ…
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
205
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
จากเนื้อความนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแยกประเภทคน แบ่งตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยค่อยๆ แบ่งลักษณะคนออกไปทีละ 2 ส่วนตามลำดับ…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแยกประเภทคนตามพฤติกรรมไว้ 7 ลักษณะ โดยเริ่มจากการต้องการเห็นพระ ไปจนถึงปฏิบัติเพื่อปร…
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
206
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
…งใจประพฤติปฏิบัติตัวตามธรรมะ นั้น และยังชักชวนให้ผู้อื่นตั้งอยู่ในธรรมะ ตั้งอยู่ในความดีงาม ดังเช่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและเหล่า อรหันตสาวกผู้ฝึกฝนตัวเอง จนเป็นผู้มีความบริสุทธิ์สะอาด ทั้งทางกาย ทางวาจา และทาง…
การฟังธรรมะแบ่งเป็นสองส่วนคือการตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ซึ่งการจำทำให้มีพื้นฐานความรู้เพื่อประโยชน์ในชีวิต โดยการพิจารณาธรรมะที่จำได้จะสร้างความเข้าใจและปัญญา จากนั้นการปฏิบัติจะเกิดประโยชน์สูงสุดก็ต่อ
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
209
หลักการแสดงธรรมที่เหมาะสม
…พเบื้องหน้า เนื่องจากความไม่ พร้อมของผู้ฟังที่จะรองรับธรรมะ ดังเช่น บุคคลประเภทปทปรมะดังกล่าวมาแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อจะตรัสสอนธรรม จึงทรงเลือกสอนธรรมที่เหมาะสมกับผู้ฟัง เท่าที่ผู้ฟังนั้น ควรจะทราบ ดัง…
…ีวิตนี้ รวมถึงการเตรียมพร้อมที่มีอุปนิสัยที่ดีในการรับฟังธรรมในอนาคต โดยยกตัวอย่างการเลือกสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งทรงเลือกสอนเฉพาะสิ่งที่ผู้ฟังควรทราบ เช่นเดียวกับใบไม้เพียง 2-3 ใบในกำมือ เพื่อให้เก…
หลักการเลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย
210
หลักการเลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย
หลักในการเลือกธรรมะจึงแบ่งไปตามลักษณะของผู้ฟัง ว่ามีลักษณะอย่างไร ดังจะยกตัวอย่างการ สอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้ 3 แนวทาง ดังนี้ 9.3.1 เลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย จริตอัธยาศัย คือ นิสัยปกติพื้นฐานอันม…
การเลือกธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญต่อการเข้าใจธรรมอย่างถูกต้อง โดยแยกตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟังได้ 6 ประเภท ได้แก่…
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
211
เรื่องของพระนางเขมาเทวี
…ู่ ที่ข้างพระองค์ ฝ่ายพระนางเขมาเทวีเมื่อทอดพระเนตรเห็นหญิงนั้น จึงทรงดำริว่า “ชนทั้งหลาย พูดกันว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสโทษของรูป ก็หญิงที่ยืนพัดอยู่ข้างพระองค์นี้ เราเองยังเทียบไม่ถึงแม้พียงเสี้ยวหนึ่ง ขอ…
พระนางเขมาเทวีเป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าพิมพิสาร ผู้มีพระรูปงดงามน่าเลื่อมใส เมื่อได้รับฟังธรรมจากพระศาสดา จึงเกิดความตระหนักถึงความไม่จีรังของความงาม เมื่อตระหนักถึงธรรมนี้ พระนางจึงบรรลุเป็นพระโสดาบ
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
214
วิธีการแสดงธรรมตามแบบฉบับพระพุทธเจ้า
9.4 วิธีการแสดงธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้นแบบที่ดีของการเป็นกัลยาณมิตรให้แก่ชาวโลก ทรงแนะนำแสดง ธรรมได้อย่างงดงาม ทั้งเบื้อง…
บทเรียนเกี่ยวกับวิธีการแสดงธรรมตามพระบรมศาสดาที่เรียกร้องความพร้อมทั้งทางจิตใจและความรู้ของผู้สอน โดยเน้นความสำคัญของการเตรียมตัว การแสดงธรรมด้วยความเคารพ และไม่มองข้ามความสำคัญในการปรับเนื้อหาให้เหมา