พระสัมมาสัม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 34 / 179

ในสมัยพุทธกาลมีตัวอย่างที่แสดงให้เห็นถึงความเคารพในการศึกษา เรื่องมีอยู่ว่า ในสมัยหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญและแสดงประโยชน์ของการเรียนพระวินัย นอกจาก นั้นยังทรงสรรเสริญพระอุบาลีในฐานะที่ท่า…

…ัยที่พระอุบาลีสอนให้แก่พระเถระและนักเรียน ซึ่งแสดงถึงความเคารพซึ่งกันและกันระหว่างครูและนักเรียน ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้พุทธานุญาตให้นั่งเรียนและสอนได้อย่างเหมาะสม เหตุนี้ทำให้การถ่ายทอดความรู้เป็นไปได้อย่า…

…้วยวาจา ด้วยใจ โดยความหมาย “อัตถัญญู” หมายถึง ความเป็นผู้รู้เนื้อความ หรือเข้าใจนัยต่างๆ ในคำสอนของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วนำมาฝึกหัดปฏิบัติตามด้วยกาย วาจา และใจ 4.3 สาระสำคัญของอัตถัญญู จากพุทธพจน์เรื่องอัตถัญ…

อัตถัญญูหมายถึงความสามารถในการเข้าใจนัยและคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การฝึกปฏิบัติต้องมีพื้นฐานความรู้จากคำสอนในพระไตรปิฎก เพื่อไม่ให้หลงผิดในการตีความธรรมะ พระ…

…ึ้นไปตามลำดับ 4.4 ความสำคัญของอัตถัญญู 4.4.1 นัยของพุทธภาษิตสำคัญอย่างไร ภายหลังจากตรัสรู้ได้ไม่นาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภถึงธรรมที่ได้ตรัสรู้มานั้นว่า “บัดนี้ เรายังไม่ควรจะประกาศธรรมที่เราได้บรรลุแล้วโดยย…

… รวมถึงการเน้นให้เห็นถึงนัยความหมายลึกซึ้งของพระธรรมและการเข้าใจธรรมะอย่างถูกต้อง ภายหลังจากตรัสรู้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเตือนว่า ความเข้าใจในธรรมะนั้นอาจต้องพึ่งพาปัญญาของพระองค์ จึงมีความสำคัญในการศึกษาธรรมะอ…

เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้นมีโจรคนหนึ่งชื…

เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซ…

…ู้มีความเพียรกล้า แต่ไม่สามารถบรรลุธรรมได้เพราะปฏิบัติด้วยวิธีที่ไม่ถูกต้องต่อเมื่อได้รับคำแนะนำ จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจนเกิดความเข้าใจ ท่านจึงสามารถบรรลุธรรมได้อย่างสบายๆ ภายในเวลาไม่นาน เรื่องพระโสณโกฬิวิสะ เม…

…ี่ไม่ถูกต้องอาจทำให้ไม่สามารถบรรลุธรรมได้เหมือนกับพระโสณะโกฬิวิสะที่ประสบความลำบากจนได้รับคำแนะนำจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และสามารถบรรลุธรรมในที่สุด.

…นเป็น แบบอย่างแล้ว ยังได้ท่านเป็นผู้ให้กำลังใจ การฝึกฝนอบรมตนเองก็จะพัฒนาไปได้อย่างรวดเร็ว สมดังที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน มหาสุญญตสูตร ดังนี้ “ดูก่อนอานนท์ สาวกไม่ควรจะติดตามศาสดาเพียงเพื่อฟัง สุตตะ เคยยะ…

…กิจวัตรประจำวันที่ถูกต้องจากครูบาอาจารย์ ซึ่งช่วยเป็นกำลังใจและสนับสนุนกระบวนการฝึกฝนของพระภิกษุ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังตรัสถึงความสำคัญของการใกล้ชิดกับศาสดาในมุมมองที่เป็นการขัดเกลากิเลสและช่วยให้เกิดความรู้ย…

…ับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ พระภิกษุต้องทราบ สิกขาบทใน “เสขิยวัตร” ที่เกี่ยวข้องกับการบิณฑบาตว่ามีอะไร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ว่า “ภิกษุ พึงทำความศึกษาว่า เราจักนุ่งเป็นปริมณฑล” เมื่อทราบแล้วก็ต้องเข้าใจคว…

…งการสำรวมในกิริยาคือการสร้างความเคารพและเลื่อมใสในธรรมะ เมื่อลงมือปฏิบัติในกิจกรรมแต่ละขั้นตอนตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ เพื่อเป็นตัวแบบและเนื้อนาบุญให้แก่สังคม

…มยาว นิยมใช้ตลับเมตร หรือไม้บรรทัดมาเทียบวัด แต่สำหรับมาตรวัดที่ เหมาะสมในการประเมินคุณธรรมของตนเอง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้หลักธรรม ไว้ 6 ข้อ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ และผลจากการ หมั่นประเมินตั…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการประเมินคุณธรรมตนเองตามหลักธรรม 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอน ซึ่งช่วยให้พระภิกษุและฆราวาสสามารถวัดคุณธรรมของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพและนำไปสู่กา…

…่อพระภิกษุฝึกฝนตนเองจนเป็นธัมมัญญู ผู้รู้จักธรรม เป็นอัตถัญญู ผู้รู้จักนัยหรือความหมายของ คำสอนแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงแนะนำให้ฝึกในขั้นตอนที่ 3 ต่อไป ดังที่พระองค์ตรัสไว้ว่า “ก็ภิกษุเป็นอัตตัญญูอย่างไร ภิก…

บทนี้อธิบายการประเมินตนเองในที่ทำงานและในด้านธรรม โดยยกตัวอย่างวิธีการประเมินความก้าวหน้าของพนักงานและภิกษุเพื่อมองเห็นข้อดีและจุดที่ต้องพัฒนา การก้าวหน้าในชีวิตเป็นผลจากการฝึกฝนและสั่งสมบุญกุศลอย่างต

…ทั้ง 4 ตถาคตโพธิสัทธามีความสำคัญที่สุด เพราะความเชื่ออื่นๆ นั้น อาศัยความ เชื่อในปัญญาตรัสรู้ธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นพื้นฐาน ในทางปฏิบัติศรัทธามีลักษณะเป็นความสว่างที่เกิดขึ้นในใจ เมื่อเกิดแล้วจะส่งผลให้คน…

…ะ ซึ่งเป็นการสอนให้ทุกคนเข้าใจว่าศรัทธานั้นเป็นต้นทางการทำความดี การบรรลุธรรมต้องเริ่มจากความเชื่อในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเฉพาะในยุคปัจจุบัน การนำหลักคำสอนมาปฏิบัติสามารถนำไปสู่การหมดกิเลสและมีชีวิตที่ดีขึ้น กา…

…ขึ้น และเมื่อหวนนึกถึงการทำทาน อย่างต่อเนื่องในครั้งก่อนๆ ของตน ก็จะทำให้ใจรวมหยุดนิ่งได้ง่าย ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน “มหานามสูตร” ว่า “ดูก่อนมหานามะ สมัยใด อริยสาวกย่อมระลึกถึงการบริจาค เนืองๆ สมัยนั…

…รจิตใจเพื่อความบริสุทธิ์ รวมถึงความหมายและผลของการจาคะหรือการให้ทาน ที่ช่วยทำให้ใจไม่ถูกกิเลสครอบงำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้สอนวิธีการทำทานและการสละทรัพย์เพื่อสร้างบุญและกุศล ตามคำสอนในพระสูตรต่างๆ ซึ่งสิ่งเหล่…

… ความเพียรให้บรรลุตามอย่างนั้นไม่ได้เล่า ซึ่งบุคคลที่เราควรเปรียบเทียบเพื่อให้เกิดกำลังใจ ได้แก่ 1. พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้มีคุณธรรมสูงกว่าเรามากมาย จะได้ไม่หลงติดอยู่ในคุณธรรมเพียง เล็กน้อยที่เรามี 2. พระอรหันต…

…การใช้ปฏิภาณในการแก้ปัญหาอย่างมีสติ การประเมินตนเองผ่านการเปรียบเทียบกับผู้ที่มีคุณธรรมสูงกว่า เช่น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์ เพื่อเป็นแรงบันดาลใจในการพัฒนาตนเองให้มีคุณธรรมดียิ่งขึ้น โดยการทำงานเพื่อเผชิ…

…าพวิธีการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนาอย่างเป็นขั้นตอนได้ชัดเจนว่าพระภิกษุจะต้องเริ่มต้นจากการ ศึกษาคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนว่าพระองค์สอนอะไรหลังจากนั้นจึงทำความเข้าใจนัยของธรรมะ นั้นๆ แล้วจึงน้อมนำไปฝึกหัดปฏิบัต…

บทนี้กล่าวถึงขั้นตอนที่ 4 ในการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่คำว่า 'มัตตัญญู' ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับสิ่งต่างๆ เช่น จีวรและบิณฑบาต ทั้งนี้ พระภิกษุควรเริ่มต้นการฝึกจากการศึกษาคำสอนและรู้จ

…รับประทานจนอิ่มกระทั่ง รับประทานต่อไม่ไหวก็ต้องทิ้งไปอย่างน่าเสียดายก็มี ในเรื่องการใช้ปัจจัย 4 นี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนพระภิกษุให้รู้จักใช้อย่างมีสติด้วยความพินิจ พิจารณา ไม่ใช่ใช้ตามอารมณ์ความชอบใจ ซึ่งเป…

…ภิกษุแล้ว ปัจจัย 4 จะมีความสำคัญมาก เพราะพวกเขาต้องลดการครอบครองลงเหลือเพียงสิ่งที่จำเป็น นอกจากนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังมีหลักการสอนเกี่ยวกับการใช้ปัจจัย 4 เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยเน้นการใช้ด้วยสติและควา…

จีวร (เครื่องนุ่งห่ม) ในคราวหนึ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นพระภิกษุมีผ้ามากเกินไป พระองค์จึงทรงดำริว่า พระ ภิกษุควรมีผ้าจำนวนเท่าไร จึงจะดำรงชีว…

ในอดีต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพิจารณาเกี่ยวกับจำนวนจีวรที่เหมาะสมสำหรับพระภิกษุ เพื่อความสะดวกสบายในการดำรงชีวิต เมื่อท…

…ี พูดไม่ดี และทำไม่ดีจะมีมากขึ้น คุณธรรมที่เคยมีมากมายเท่าไร ก็จะลดน้อยถอยลงไปเรื่อยๆ ในทางพระวินัย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกำหนดให้พระภิกษุที่บวชใหม่ต้องถือนิสัย ใน พระอุปัชฌาย์อย่างน้อยนาน 5 ปี ทั้งนี้เพื่อที่จะ…

จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าปัจจัย 4 เป็นเหตุให้เกิดกิเลสตัณหาในพระภิกษุ หากไม่ระมัดระวังจะส่งผลต่อคุณธรรม การฝึกฝนตนเองจะช่วยสร้างนิสัยดีและคิดดี การใช้ปัจจัย 4 จำเป็นตามวัตถุประสงค์ เพื่อไม่ให้เกิดการส

6.8.3 หลักการรับปัจจัย 4 หลักในการรับปัจจัย 4 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้หลักว่า พระภิกษุควรจะยินดีปัจจัยตามมีตาม ได้ หรือเป็นผู้มีความสันโดษในปัจจัย 4 ดังที่พ…

หลักการรับปัจจัย 4 จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชี้ให้เห็นความสำคัญของความสันโดษ โดยพระมหากัสสปเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการยินดีในปัจจัยต่างๆ ต…

…การจัดสรรเวลาที่มีจำกัด ไปทำ กิจวัตร กิจกรรมที่มีความสำคัญสูงสุดก่อนเป็นอันดับแรก ในทางพระพุทธศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงกิจวัตรกิจกรรมที่มีความสำคัญยิ่งไว้ 4 ประการ คือ การเรียน การสอบถาม การทำความเพียร แล…

การบริหารเวลาเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงกิจวัตรที่สำคัญ 4 ประการ ได้แก่ การเรียน การสอบถาม การทำความเพียร และการหลีกเร้นเพื่อ…

…ที่ 7 ขั้นตอนที่ 5 กาลัญญู จากการศึกษาธัมมัญญูสูตรทั้ง 4 ขั้นตอนที่ผ่านมา พอจะทำให้เห็นวิธีการฝึกที่พระสัมมาสัมพุทธ เจ้าทรงแนะนำได้ว่า พระภิกษุต้องมีความรู้และความเข้าใจในสิ่งที่พระองค์ทรงสอนไว้เป็นอย่างดี จนกระ…

บทนี้กล่าวถึงการฝึกฝนและเข้าใจในธรรมที่เรียกว่า กาลัญญู ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนให้พระภิกษุรู้จักการบริหารเวลาอย่างเหมาะสม เพื่อพัฒนาคุณธรรมและการฝึกฝนตนเอง โดยนำกิจก…

7.3 เวลากับชีวิต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงนำเอาเรื่องการบริหารเวลามาตรัสไว้ในขั้นตอนที่ 5 ซึ่งชี้ให้เห็นว่า การฝึก เพื่อให้เป็นผู้ร…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการบริหารเวลาในชีวิตตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยชี้ให้เห็นถึงการที่ผู้คนมักไม่สนใจเวลาจนกระทั่งส่งผลกระทบต่อชีวิต โดยมีความจริงเกี่ยวกับ…