หน้าหนังสือทั้งหมด

พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
328
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
…ิญ ญาณวรเถร) อีกเรื่องหนึ่ง ๓๓๓ พระองค์ให้สงฆ์ทำปัตตนิกกุชชนกรรม คือคว่ำบาตรแก่เจ้าวัฑฒลิจฉวีผู้ อันภิกษุเมตติยะแลภุมมชะเลี้ยงสอนให้ใส่ความพระทัพพมัลลบุตรว่า ทำชู้ด้วยภรรยาของเธอ เรื่องนี้ถ้าพระองค์ไม่โปรด…
บทความนี้สำรวจเรื่องราวของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และบทเรียนจากความขัดแย้งกับพระเทวทัตต์ ผ่านการวิเคราะห์และแนวทางการจัดการปัญหาภายในสงฆ์ พระองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อร
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
330
พระอัฐิธาตุและชีวิตของพระพุทธเจ้า
…ทัศนะ คราวหนึ่งพระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงนิมนต์พระบรมศาสดา ขอให้เสด็จมารับภิกษา ณ พระราชนิเวศน์ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ประจำเนืองนิตย์ สมเด็จพระธรรมสวามิศรทรงคัดค้านว่า ธรรมว่าพระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมไม่ทรงรักภิกษาหา…
…ระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างพระเจ้าปเสนทิโกศลกับภิกษุสงฆ์ โดยเฉพาะหลักการในการเผยแพร่พระพุทธศาสนาและการดูแลรักษาความสงบภายใน.
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
337
ขันติและอหิ นาโคว ในพุทธศาสนา
…้ทรงยกย่อง เหมือนสาวกอื่น คิดหาทางจะได้รับความยกย่อง แลทูลแนะนำขอให้ทรงบัญญัติกิจวัตรลางอย่าง สำหรับภิกษุสงฆ์ ก็ไม่ทรงพระอนุมัติตามเธอเห็นว่า เสด็จอยู่กีดขวาง แลพยายามจะปลงพระ ชนม์เสียเป็นหลายครั้ง แต่หาสำ…
…และมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุสงฆ์ได้รับบทเรียนจากพระองค์ในจตุรงคสันนิบาต โดยเฉพาะในความสำคัญของการอดทนและการมีใจเมตตา ไม่ว่าจะเผช…
ขันติ: การอดทนและความสงบในพระพุทธศาสนา
338
ขันติ: การอดทนและความสงบในพระพุทธศาสนา
…งสองฝ่าย เหตุดังนั้น สมเด็จพระชินสีห์จึงตรัสบรรยายไว้ ในอุปเสนธรรม ๔ ว่า สงฺขาเยกก อธิวาเสติ แปลว่า ภิกษุในพระศาสนานี้ ย่อมพิจารณาแล้ว จึงอดทนเหตุอย่างหนึ่งด้วยพระวาจานี้ ทรงแสดงขันติที่พิจารณารอบคอบแล้วจึ…
…ามนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการปร…
อาชวะและไมตรีในพระพุทธศาสนา
348
อาชวะและไมตรีในพระพุทธศาสนา
…ทั้งเทวดาและมนุษย์ ในฝ่ายพระสาวก อันพระศาสดาตรัสถาม ย่อมกราบทูลตามความจริง มีเรื่องแสดงไว้สาธก เช่น ภิกษุลางรูปประพฤติไม่สมควร ทำความอัปยศให้เกิดขึ้นแก่คณะ ในเมื่อสิกขาบท ห้ามการ ประพฤติอย่างนั้น ยงไม่ได้ท…
ในปี พ.ศ. 2480 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เน้นความสำคัญของอาชวะ ความเป็นผู้ตรง และไมตรี ความเป็นมิตร ที่มีต่อการประพฤติในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงอิทธิพลของน้ำใจและความจริงใจต่อผู้อื่นในประชาคมพระศาสนาเพ
การคบมิตรในพระพุทธศาสนา
351
การคบมิตรในพระพุทธศาสนา
…ิร ภิกขเว องคนติ กริตวา นาญ เอกงค์ สมนุปสฺสามิ ย์ เอว์ มหโต อนตฺถาย สวตฺตติ ยถยท์ ภิกขเว ปาป มิตตตา ภิกษุทั้งหลาย ทำปัจจัยภายนอกให้เป็นเหตุแล้ว เราย่อมไม่แลเห็นเหตุแม้อันหนึ่งอื่น อันเป็นไปเพื่อความเสียหาย…
การคบมิตรเป็นปัจจัยสำคัญในการนำไปสู่ความเจริญหรือความเสื่อม โดยพระพุทธเจ้าตรัสถึงความสำคัญของการเลือกคบมิตรดีเพื่อร่วมกันทำความดี ขอให้พึงเลือกมิตรที่สนับสนุนและช่วยเสริมสร้างพลังให้แก่กัน เพราะความเป
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) และประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
376
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) และประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
…้พระพุทธบิดาได้ทรงทัศนาการ การใช้คนไม่เหมาะเป็นเหตุไม่สำเร็จแห่งกิจฉะนี้ เรื่องสาธก ครั้งอโศกรัชกาล ภิกษุ พระเจ้าอโศกยังไม่แจ้งเหตุ ลางคราวหาเป็นแต่เพียงไม่ได้ผลอันดีเท่านั้นไม่ ให้เกิดโทษตรงกันข้าม ความว่…
บทความนี้สำรวจประวัติและเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และการดำเนินการที่นำไปสู่การเพาะบ่มพระสงฆ์ในศาสนาพุทธ โดยมีการพิจารณาความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในกิจกรรมต่าง ๆ เช่
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
11
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…สู่ต้นไม้ใด ต้นไม้ นั้น ชื่อว่ามีเครือวัลย์ขึ้นแล้ว က ๖ ๔ ๕ สมฺปตฺตา ภิกขู ย โส สมฺปตฺตภิกขุ อาวาโส ภิกษุ ท. 0 ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ ถึงพร้อมแล้ว ซึ่งอาวาสใด อาวาส นั้น ชื่อว่ามีภิกษุถึงพร้อมแล้ว 0 အ ๖ ๔ ๕ ตติยาพหุพ…
เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวกับการศึกษาไวยกรณ์บาลี เช่น วจีวิภาค สมาส และประเภทต่างๆ ของพหุพพิหิ ที่มีการอธิบายถึงการใช้ทุติยาพหุพพิหิ และตติยาพหุพพิหิ ในการวิเคราะห์บทต่างๆ พร้อมตัวอย่างเพื่อความเข้าใจที่ช
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 119
14
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 119
…้นไม้ นั้น ชื่อว่ามีผลหล่นแล้ว ๖ ๔ ๕ วีโต ราโค ยสฺมา โส วีตราโค ภิกขุ ราคะ ไปปราศแล้ว ها ๔ ๕ ๖ ๒ จากภิกษุใด ภิกษุ นั้น ชื่อว่ามีราคะไปปราศแล้ว." ๖ ๔ ๕
เนื้อหาที่นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่รวมถึงวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น กตทัณฑกมุโม, ความสังเวช รวมถึงการวิเคราะห์บทสมาสต่างๆ อย่างละเอียดเพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในภาษา และการตีความที่เกี่ยวข้องศึ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
5
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…่าวแล้ว อย่างนี้ :- บอกปัจจุบันนกาล. ๑. วตฺตมานา ๑) ปัจจุบันแท้ แปลว่า "อยู่ อุ. ภิกฺขุ ธมฺม เทเสติ ภิกษุ แสดงอยู่ ซึ่งธรรม ด ๒ အာ 0 ๒) ใกล้อดีต แปลว่า 'ย่อม' ๒ อุ. กุโต นุ ตว์ อาคารสิ ? ท่าน ย่อมมา แต่ที่…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการจัดแบ่งกาลทั้งสาม ได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยเฉพาะการแยกปัจจุบันออกเป็น ๓ ชนิด และอดีตออกเป็น ๓ ชนิด การอธิบายนี้มีความสำคัญในการศึกษาและเข้าใจถึงวิธีการใช้ในภาษาบาลี อี
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
48
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
…สนธิ (๑๕) ศัพท์ที่ประกอบด้วยปัจจัยนี้ บางศัพท์ก็ใช้เป็นกิริยากิตก์บ้าง อุ. เต จ ภิกขู คารยุหา อนึ่ง ภิกษุ ท. เหล่านั้น อันท่านจึงติเตียน (๑๓๗) วิเคราะห์ในกิตกิจจุปัจจัย อ. ปฏิ & ภิชฺชติ-ติ ปฏิสมฺภิทา. ปัญญ…
ศึกษาละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะในหัวข้ออาขยาตและกิตก์ โดยจะวิเคราะห์การใช้ภาษาจากประโยคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความหมายและการเปลี่ยนแปลงของคำในบริบทต่างๆ เช่น การให้ การ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
54
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ิภัตติและวจนะอันใด กิริยากิตก์ก็เป็นวิภัตติและวจนะอันนั้นตาม อย่างนี้ :- ภิกฺขุ คามิ ปิณฺฑาย ปวิฏโฐ ภิกษุ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน 0 ๒ ๓ ๔ ม เพื่อก้อนข้าว. 0 ๔ ๒ ด เยเกจิ พุทฺธ์ สรณ์ คตา เส [ชน ท.] เหล่าใดเหล่าห…
บทเรียนนี้เกี่ยวกับวิภัตติแห่งกิริยากิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
55
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…รั้น - แล้ว' อุ. เยน ภควา, เตนุ-ปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตวา ภควนฺติ ๒ ๔ ๕ ๖ อภิวาเทตฺวา, เอกมนฺต์ นิสีทิ, ภิกษุรูปหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้า ය ៨ ៩ ๒ โดยที่ใด, เข้าไปใกล้แล้ว โดยที่นั้น ครั้นเข้าไปใกล้แล้ว ไหว้แล้ว…
หนังสือส่วนนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับการใช้ปัจจุบันและอดีตกาลในภาษาบาลี มีการวิเคราะห์ความหมายของคำต่างๆ เช่น 'อยู่', 'เมื่อ', 'แล้ว', เพื่อนำเสนอการใช้ภาษาในบริบทที่ถูกต้อง การฟังเท่าที่พระศาสดาตรัสและ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
56
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ิริยาศัพท์, เพราะฉะนั้น ในที่นี้ จักสำแดงแต่อุทาหรณ์เท่านั้น ๑) กัตตุวาจก, ภิกขุ คาม ปิณฑาย ปวิฏโฐ. ภิกษุ ด ๒ က ๔ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน เพื่อก้อนข้าว ด ๔ ๒ က ๒) กัมมวาจก. อธิคโต โข มยา - ย์ ธมฺโม, ธรรม อันนี้…
ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้ ซึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวถึงวาจกซึ่งจัดเป็น ๕ อย่าง โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุอาขยาต มีการอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของวาจก รวมถึงตัวอย่างเพื่อแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ง
สีลนิทฺเทโส ในวิสุทธิมคฺคสฺส
23
สีลนิทฺเทโส ในวิสุทธิมคฺคสฺส
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 23 สีลนิทฺเทโส กี วา เม ทสฺสถาติ วิปฺปลปติ อย วุจจติ วาจสิโก อนาจาโร ฯ ปฏิปกขวเสน ปนสฺส อาจาโร เวทิตพฺโพ ฯ อนิจ ภิกขุ สคารโว สปปติสฺโส ห
เนื้อหาเกี่ยวกับสีลนิทฺเทโสในวิสุทธิมคฺคสฺส ซึ่งเน้นถึงคุณธรรมและวิถีชีวิตของพระภิกษุ เช่น การวางตัวที่เหมาะสม ความระมัดระวังในการใช้คำพูด รวมถึงความสำคัญของอารมณ์ที่เบาและสุขุม ภิกษุที…
วิสุทธิมคฺคสฺส: แง่มุมและการศึกษา
69
วิสุทธิมคฺคสฺส: แง่มุมและการศึกษา
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 69 สีลนิทเท โส สมณปฏิญโญ อพฺรหฺมจารี พรหมจารีปฏิญโญ อนุโตปูติ อวสุสุโต กสมพุกชาโต ขตฺติยกญญ์ วา ฯเปฯ อุปนิปชเชย วา ติ หิ ตสฺส ภิกฺขเว โ
…นื้อหานี้กล่าวถึงแนวคิดทางปรัชญาในวิสุทธิมคฺคสฺส โดยมุ่งเน้นที่การศึกษาเกี่ยวกับทุกข์และการดับทุกข์ ภิกษุสงฆ์มีความสำคัญในการพัฒนาจิตใจให้สงบนิ่งผ่านแนวทางและการปฏิบัติที่ถูกต้อง ข้อความถือได้ว่าเป็นการสะท…
วิสุทธิมคฺค: ปกรณ์วิเสสสฺว
380
วิสุทธิมคฺค: ปกรณ์วิเสสสฺว
…ม ขเณ เทวตา เทว โปตุถเก ตสฺส อทาส ฯ ตทา ตโย โปตุกกา อเหตุ ฯ อถโข อายสมา พุทธโฆโส ตโย โปตุถเก เหตุวา ภิกษุสงฆสฺส นิยยาเทส ฯ ตทา ภิกขุสังโฆ ตโย โปตุกเก เอกโต วาเจส ฯ คุณจโต วา อกฺขรโต วา ปท โต วา พฺยญฺชโต วา…
…กการต่าง ๆ ของการศึกษาในพระพุทธศาสนา. รวมถึงการตั้งค่าในการเรียนรู้ที่มีชีวิตชีวาและการฝึกอบรมโดยพระภิกษุในมหาวิหารต่าง ๆ ที่มีผู้เข้าร่วมจำนวนมาก การนำเสนอคำสอนและความเชื่อที่สำคัญช่วยส่งเสริมการปฏิบัติธร…
พุทธโฆสปปวตฺติกถา
382
พุทธโฆสปปวตฺติกถา
…กริยมานา ปิฎกฏฐกถา เอกสํวจฺฉเรเนว นิฎฐิตาฯ อถโข อายสฺมา พุทธโฆโส กตกิจโจ หุตวา มหาโพธิ์ วนฺทิต กาโม ภิกษุสงฆ์ วนฺทิตวา อาปุจฉิตวา ชมพูทีปเมว ปจฺจาคมีติ ฯ อาหุ เจตฺถ สงฺคหคาถา สมพุทธปรินิพฺพานา นววสฺสสเตสุ …
พุทธโฆสปปวตฺติกถา นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับหลักคำสอนที่สำคัญในพุทธศาสนา รวมถึงการแสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างมหาเถรและชุมชนศาสนา ข้อมูลนี้มีประโยชน์สำหรับผู้ที่ศึกษาและสนใจในเรื่องพุทธศาสนา เป็นการรวบรว
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑
8
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑
… ตายแล้ว ๑๔๖. ต้นไม้ ท. งอกขึ้นแล้ว ในสวน แห่งพระราชา ๑๔๓. นางสาวน้อย ไปแล้ว สู่ตระกูล แห่งตัว ๑๔๔. ภิกษุ ท. นั่งแล้ว ในวิหาร ใหญ่ ๑๔๕. คน นอนแล้ว ในศาลา สูง ใกล้บ้าน ๑๕๐. พระจันทร์ ขึ้นไปแล้ว ในฟ้า ในกลาง…
เนื้อหาในอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ แสดงถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในราชสำนักและธรรมชาติ เช่น การเกิดขึ้นของดอกบัวในน้ำ การออกเดินทางของพระราชาและขุนนาง การหายไปของจีวรและการตายของลูกหญิงเศรษฐี ในบทนี้
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
10
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
…๑ เกิดขึ้นแล้ว ในโลก ๑๖๗. สาวก ท. ใหญ่ ของพระผู้มีพระภาค ๘๐ ๑๖๘. รัตนะ ท. ของจักรพรรดิ ๒ อย่าง ๑๖๔. ภิกษุ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน ท. ๕ เพื่อก้อนข้าว ๑๓๐. วัน ท. ๒๕ ล่วงไปแล้ว ๑๗๑. กิ่งไม้ ท. 4 หักแล้ว จากต้นไม้…
…หันต์และสาวกพระผู้มีพระภาค รวมถึงตัวอย่างประโยคและการแปลที่ผู้เรียนต้องทำ เช่น การอธิบายเรื่องราวของภิกษุและเหตุต่างๆ ที่เกิดขึ้นในตอนนั้น ข้อความดังกล่าวยังแสดงให้เห็นถึงคำศัพท์และการเปรียบเทียบการใช้ภาษา…