ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 84 / 178

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ២៨ព ขอให้ตรัสบอกว่าใครเป็นพหุสุต, รับสั่งให้ถามภิกษุสงฆ์, พราหมณ์เข้าไปหาภิกษุสงฆ์ไต่ถาม ทราบความว่า พระอานนท์เถรเจ้าเป็นยอดพหุสสุดในสาวกนิกร ก็บูชาพระเ…

เนื้อหาในบทความนี้พูดถึงบทบาทของพระอานนท์เถรเจ้าในพระพุทธศาสนา เขามีคุณสมบัติเป็นพหุสุตหรือผู้รู้มาก และได้รับความเคารพจากสัมพันธวงศ์และผู้คนทั่วไป พระองค์มีบทบาทสำคัญในการทำสังคายนาพระธรรมหลังจากพระศ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๓ ภิกษุผู้ถึงพร้อมด้วยกัลยาณมิตรเป็นที่อาศัยฉะนี้แล้ว ปรารถนาความเพียร บำเพ็ญกุศลธรรมเพื่อ บรรลุคุณที่เกษมจ…

พระเจ้า พรหมทัตต์ทรงเป็นที่รักและเคารพจากประชาชน การบำเพ็ญกุศลธรรมของพระองค์ทำให้เข้าถึงความก้าวหน้าของจิตใจและสังคม พระองค์ต้องการที่จะนำมาซึ่งความสงบสุขให้แก่มวลชน โดยการดูแลปกครองให้มีความยุติธรรมแ

… (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๙๙ มีอำนาจสอนแลทำกิจพระศาสนา ทรงยกเป็นเอตทัคคะในทางหนึ่ง เป็นส่วนปัคคหะทรงนิคคหะ ภิกษุลางรูปเช่นนั้น ทรงใฝ่ประโยชน์เพื่อชนมากเป็นที่ตั้ง ครั้งหนึ่งพวกวัชชีบุตรผู้ต้องปาราชิก ขาดจากความเป…

… ญาณวรเถร) เป็นพระผู้ทรงอำนาจในการสอนและทำกิจพระศาสนาอย่างมาก พระองค์ได้ยกย่องส่วนปัคคหะและทรงปกครองภิกษุลางให้ปฏิบัติตนได้อย่างถูกต้อง โดยเฉพาะพวกวัชชีบุตรที่มีความผิดพลาด พระองค์ไม่อนุญาตให้ถอนปาราชิกและ…

…่อ พร้อมในขณะเดียวกัน แม้ผู้ประพฤติธรรมก็จำปรารถนาสหกรณ์แห่งผู้อื่นด้วย เป็นบรรทัดแห่งความประพฤติของภิกษุทั้งหลาย ด้วยทรงหมายจะให้ตั้งอยู่ในศีลสามัญญตา ความเป็นผู้มีศีลเสมอกัน จึงมีชื่อเรียกว่าสิกขาบทนั้น …

บทอธิบายเกี่ยวกับบทบาทของสหกรณ์ในประวัติศาสตร์ไทยและพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการที่พระมหาวิชิตราชใช้สหกรณ์ในการสนับสนุนการทำงานและสร้างความแข็งแกร่งในรัฐ พร้อมทั้งอธิบายว่าแม้กระทั่งในการประพฤติธรรม สหกรณ

…ทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๑ กริสฺสนฺติ วุฑฒิเยว ภิกขเว ภิกขุน ปาฏิกงฺขา โน ปริหาน แปลว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายยังจักพรักพร้อมกันทำกรณียะแห่งสงฆ์เพียงใด ความเจริญนั่นเที่ยว จักเป็นผลอัน ภิก…

เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล

…สาธกรับข้อนี้ว่า สนฺตกาโย สนฺตวาโจ วนฺตโลหามิโส ภิกขุ สนฺตมโน สุสมาหิโต อุปสนฺโตติ วุจฺจติ ។ แปลว่า ภิกษุผู้มีกายสงบแล้ว มีวาจาสงบแล้ว มีใจสงบแล้ว ตั้งมั่นดีแล้ว มีอามิส คือเหยื่อในโลก อันคายเสียแล้ว เรากล…

การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความสงบในจิตใจและความสุขที่เกิดจากการทำสมาธิ นอกจากนี้ยังมีการเน้นถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการ

…นฐานแลกาลสมัย แม้ทรงถือธรรมเป็นบรรทัด ก็ยังทรงอนุวัฒน์แต่พอดี เช่นเมื่อพระเทวทัตต์ทูลขอ เพื่อทรงห้ามภิกษุไม่ให้ฉันเนื้อแลปลา พระองค์ไม่ทรงอำนวยตาม ทรงห้ามแต่เพียงอุทิสสมังสะ คือเนื้อแลปลาที่เขาฆ่าเฉพาะสหธร…

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ได้กล่าวถึงการประหยัดทรัพย์เป็นสิ่งสำคัญต่อประเทศและบุคคล การกระทำตามอำนาจแห่งเหตุสามารถนำไปสู่ความเจริญรุ่งเรือง สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแสดงให้เห็นความ

…เมตตา เพื่อตรัสปรับ อนึ่ง ในการทรงบัญญัติสิกขาบทนั้น ๆ เมื่อมีเรื่องเกิดขึ้นปรากฏแล้ว โปรดให้ประชุม ภิกษุทั้งหลาย เพื่อเป็นการหลักฐาน แลปิดช่องที่จะคัดค้านในภายหลัง ให้เรียกตัวผู้กระทำผิดมา ในท่ามกลางประชุ…

…บัญญัติสิกขาบทโดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งทรงมีวิธีการและหลักในการตัดสินใจที่ชัดเจน โดยมีการประชุมภิกษุเพื่อให้เกิดความเป็นธรรม นอกจากนี้ยังมีการอิงกฎหมายบ้านเมืองเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดและเพ…

…ิญ ญาณวรเถร) อีกเรื่องหนึ่ง ๓๓๓ พระองค์ให้สงฆ์ทำปัตตนิกกุชชนกรรม คือคว่ำบาตรแก่เจ้าวัฑฒลิจฉวีผู้ อันภิกษุเมตติยะแลภุมมชะเลี้ยงสอนให้ใส่ความพระทัพพมัลลบุตรว่า ทำชู้ด้วยภรรยาของเธอ เรื่องนี้ถ้าพระองค์ไม่โปรด…

บทความนี้สำรวจเรื่องราวของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และบทเรียนจากความขัดแย้งกับพระเทวทัตต์ ผ่านการวิเคราะห์และแนวทางการจัดการปัญหาภายในสงฆ์ พระองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อร

…ทัศนะ คราวหนึ่งพระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงนิมนต์พระบรมศาสดา ขอให้เสด็จมารับภิกษา ณ พระราชนิเวศน์ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์ประจำเนืองนิตย์ สมเด็จพระธรรมสวามิศรทรงคัดค้านว่า ธรรมว่าพระพุทธเจ้าทั้งหลายย่อมไม่ทรงรักภิกษาหา…

…ระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังเล่าย้อนเกี่ยวกับพระอานนท์และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นระหว่างพระเจ้าปเสนทิโกศลกับภิกษุสงฆ์ โดยเฉพาะหลักการในการเผยแพร่พระพุทธศาสนาและการดูแลรักษาความสงบภายใน.

…้ทรงยกย่อง เหมือนสาวกอื่น คิดหาทางจะได้รับความยกย่อง แลทูลแนะนำขอให้ทรงบัญญัติกิจวัตรลางอย่าง สำหรับภิกษุสงฆ์ ก็ไม่ทรงพระอนุมัติตามเธอเห็นว่า เสด็จอยู่กีดขวาง แลพยายามจะปลงพระ ชนม์เสียเป็นหลายครั้ง แต่หาสำ…

…และมีใจเมตตาต่อผู้มีอิทธิพลที่ประสงค์ทำร้ายพระองค์ ทั้งในคำสอนเกี่ยวกับขันติและความอดทนต่อความทุกข์ ภิกษุสงฆ์ได้รับบทเรียนจากพระองค์ในจตุรงคสันนิบาต โดยเฉพาะในความสำคัญของการอดทนและการมีใจเมตตา ไม่ว่าจะเผช…

…งสองฝ่าย เหตุดังนั้น สมเด็จพระชินสีห์จึงตรัสบรรยายไว้ ในอุปเสนธรรม ๔ ว่า สงฺขาเยกก อธิวาเสติ แปลว่า ภิกษุในพระศาสนานี้ ย่อมพิจารณาแล้ว จึงอดทนเหตุอย่างหนึ่งด้วยพระวาจานี้ ทรงแสดงขันติที่พิจารณารอบคอบแล้วจึ…

…ามนี้พูดถึงความสำคัญของขันติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการสร้างความสงบและการรักษาสามัคคี ทั้งในหมู่พระภิกษุและในชุมชน โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และเชื่อมโยงกับแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการปร…

…ทั้งเทวดาและมนุษย์ ในฝ่ายพระสาวก อันพระศาสดาตรัสถาม ย่อมกราบทูลตามความจริง มีเรื่องแสดงไว้สาธก เช่น ภิกษุลางรูปประพฤติไม่สมควร ทำความอัปยศให้เกิดขึ้นแก่คณะ ในเมื่อสิกขาบท ห้ามการ ประพฤติอย่างนั้น ยงไม่ได้ท…

ในปี พ.ศ. 2480 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เน้นความสำคัญของอาชวะ ความเป็นผู้ตรง และไมตรี ความเป็นมิตร ที่มีต่อการประพฤติในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงอิทธิพลของน้ำใจและความจริงใจต่อผู้อื่นในประชาคมพระศาสนาเพ

…ิร ภิกขเว องคนติ กริตวา นาญ เอกงค์ สมนุปสฺสามิ ย์ เอว์ มหโต อนตฺถาย สวตฺตติ ยถยท์ ภิกขเว ปาป มิตตตา ภิกษุทั้งหลาย ทำปัจจัยภายนอกให้เป็นเหตุแล้ว เราย่อมไม่แลเห็นเหตุแม้อันหนึ่งอื่น อันเป็นไปเพื่อความเสียหาย…

การคบมิตรเป็นปัจจัยสำคัญในการนำไปสู่ความเจริญหรือความเสื่อม โดยพระพุทธเจ้าตรัสถึงความสำคัญของการเลือกคบมิตรดีเพื่อร่วมกันทำความดี ขอให้พึงเลือกมิตรที่สนับสนุนและช่วยเสริมสร้างพลังให้แก่กัน เพราะความเป

…้พระพุทธบิดาได้ทรงทัศนาการ การใช้คนไม่เหมาะเป็นเหตุไม่สำเร็จแห่งกิจฉะนี้ เรื่องสาธก ครั้งอโศกรัชกาล ภิกษุ พระเจ้าอโศกยังไม่แจ้งเหตุ ลางคราวหาเป็นแต่เพียงไม่ได้ผลอันดีเท่านั้นไม่ ให้เกิดโทษตรงกันข้าม ความว่…

บทความนี้สำรวจประวัติและเหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และการดำเนินการที่นำไปสู่การเพาะบ่มพระสงฆ์ในศาสนาพุทธ โดยมีการพิจารณาความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในกิจกรรมต่าง ๆ เช่

…สู่ต้นไม้ใด ต้นไม้ นั้น ชื่อว่ามีเครือวัลย์ขึ้นแล้ว က ๖ ๔ ๕ สมฺปตฺตา ภิกขู ย โส สมฺปตฺตภิกขุ อาวาโส ภิกษุ ท. 0 ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ ถึงพร้อมแล้ว ซึ่งอาวาสใด อาวาส นั้น ชื่อว่ามีภิกษุถึงพร้อมแล้ว 0 အ ๖ ๔ ๕ ตติยาพหุพ…

เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวกับการศึกษาไวยกรณ์บาลี เช่น วจีวิภาค สมาส และประเภทต่างๆ ของพหุพพิหิ ที่มีการอธิบายถึงการใช้ทุติยาพหุพพิหิ และตติยาพหุพพิหิ ในการวิเคราะห์บทต่างๆ พร้อมตัวอย่างเพื่อความเข้าใจที่ช

…้นไม้ นั้น ชื่อว่ามีผลหล่นแล้ว ๖ ๔ ๕ วีโต ราโค ยสฺมา โส วีตราโค ภิกขุ ราคะ ไปปราศแล้ว ها ๔ ๕ ๖ ๒ จากภิกษุใด ภิกษุ นั้น ชื่อว่ามีราคะไปปราศแล้ว." ๖ ๔ ๕

เนื้อหาที่นำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ ที่รวมถึงวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น กตทัณฑกมุโม, ความสังเวช รวมถึงการวิเคราะห์บทสมาสต่างๆ อย่างละเอียดเพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในภาษา และการตีความที่เกี่ยวข้องศึ

…่าวแล้ว อย่างนี้ :- บอกปัจจุบันนกาล. ๑. วตฺตมานา ๑) ปัจจุบันแท้ แปลว่า "อยู่ อุ. ภิกฺขุ ธมฺม เทเสติ ภิกษุ แสดงอยู่ ซึ่งธรรม ด ๒ အာ 0 ๒) ใกล้อดีต แปลว่า 'ย่อม' ๒ อุ. กุโต นุ ตว์ อาคารสิ ? ท่าน ย่อมมา แต่ที่…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการจัดแบ่งกาลทั้งสาม ได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยเฉพาะการแยกปัจจุบันออกเป็น ๓ ชนิด และอดีตออกเป็น ๓ ชนิด การอธิบายนี้มีความสำคัญในการศึกษาและเข้าใจถึงวิธีการใช้ในภาษาบาลี อี

…สนธิ (๑๕) ศัพท์ที่ประกอบด้วยปัจจัยนี้ บางศัพท์ก็ใช้เป็นกิริยากิตก์บ้าง อุ. เต จ ภิกขู คารยุหา อนึ่ง ภิกษุ ท. เหล่านั้น อันท่านจึงติเตียน (๑๓๗) วิเคราะห์ในกิตกิจจุปัจจัย อ. ปฏิ & ภิชฺชติ-ติ ปฏิสมฺภิทา. ปัญญ…

ศึกษาละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะในหัวข้ออาขยาตและกิตก์ โดยจะวิเคราะห์การใช้ภาษาจากประโยคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความหมายและการเปลี่ยนแปลงของคำในบริบทต่างๆ เช่น การให้ การ

…ิภัตติและวจนะอันใด กิริยากิตก์ก็เป็นวิภัตติและวจนะอันนั้นตาม อย่างนี้ :- ภิกฺขุ คามิ ปิณฺฑาย ปวิฏโฐ ภิกษุ เข้าไปแล้ว สู่บ้าน 0 ๒ ๓ ๔ ม เพื่อก้อนข้าว. 0 ๔ ๒ ด เยเกจิ พุทฺธ์ สรณ์ คตา เส [ชน ท.] เหล่าใดเหล่าห…

บทเรียนนี้เกี่ยวกับวิภัตติแห่งกิริยากิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุ