รัก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 139 / 221

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 80 วิสุทธิมคเค รักขิตพุฒิ ฯ อถ น เอวํ รกฺขิตวา ปุนปฺปุนํ มนสิการวเสน วุฑฒิ วิรุฬห์ คมยิตวา ทสวิธ อปปนาโกสลล์ สมฺปาเทศพ…

บทความนี้เสนอการวิจัยเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและการฝึกปฏิบัติทางจิตใจ ในบทนี้กล่าวถึงการพัฒนาและการดำเนินการภายใต้แนวทางต่าง ๆ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงสภาวะที่ต้องการได้ มีการแสดงถึงความเชื่อมโยง

…พตถเล” มหาโรหณคุตฺตตเถรสฺส หิ คิลานปฏฐาน อาคเตสุ ที่สมาเตสุ อิทธิมนฺตสหสฺเสสุ อุปสมฺปทาย อฏฺฐวสสิโก รักขิตตฺเถโร วัย ฯ ตสฺสานุภาโว ปฐวีกสิณนิทเทเส วุตฺโตเยว ฯ ติ ปนสุสานุภาว์ ทิสวา เถโร อาห อาวุโส สเจ รก…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอิทธิวิธีและผลของการปฏิบัติในบริบทของการฝึกฝนทางจิตในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการบรรลุผลในด้านจิตวิญญาณและการฝึกฝนสมาธิ เช่น การทำสมาธิ การพิจารณา และการใช้วัส

…สุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 32 ปรารภภิกษุทั้งหลาย และสิกขาบททั้งหลาย ที่ภิกษุเหล่านั้นจำต้อง รักษา โดยเป็นพระบัญญัติสำหรับภิกษุ นี้ชื่อว่าภิกขุศีล สิกขาบทที่ ทรงบัญญัติปรารภภิกษุณีทั้งหลาย และสิกข…

เนื้อหาในหน้าที่ 32 ของวิสุทธิมรรคระบุถึงสิกขาบทและศีลที่ภิกษุและภิกษุณีจำเป็นต้องรักษา โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับภิกขุศีลและภิกขุณีศีลรวมถึงศีลสิบของสามเณรและสามเณรี ส่วนการวินิจฉัยศ…

…ม จักขุนทรีย์อยู่ เพราะเหตุไม่สำรวมจักขุนทรีย์อันใด ย่อมปฏิบัติเพื่อปิด กั้นเสียซึ่งจักขุนทรีย์นั้น รักษาจักขุนทรีย์ ถึงความสำรวมในจักขุนทรีย์ เธอฟังเสียงด้วยโสตะแล้ว ฯลฯ ดมกลิ่นด้วยฆานะแล้ว ฯลฯ ลิ้ม รสด…

…นบทนี้มีการอธิบายถึงศีล ๔ ประเภท เช่น ปาฏิโมกขสังวรศีล ซึ่งเน้นการสำรวมของภิกษุไม่ให้ละเมิดศีลและการรักษาวินัย อาทิเช่น การไม่ถือเอานิมิตและอนุพยัญชนะ โดยมีการยกตัวอย่างการรักษาจักขุนทรีย์และอารมณ์ที่เกี…

…้อย มีกิริยาก้าวไป ถอย กลับ แล เหลียว คู่แขน เหยียดแขน น่าเลื่อมใส จักษุทอดลง ถึง พร้อมด้วยอิริยาบถ รักษาทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณใน โภชนะ ประกอบเนืองๆ ซึ่งชาคริยธรรม กอบด้วยสติสัมปชัญญะ มักน้อย ส…

…าจาระทางวาจาและอาจาระในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าภิกษุที่มีความเคารพควรปฏิบัติตนอย่างไร ซึ่งรวมถึงการรักษาทวารในอินทรีย์และความเหมาะสมในพฤติกรรม ทั้งยังกล่าวถึงโคจรและคุณสมบัติของกัลยาณมิตรที่มีความสำคัญใ…

…แล้ว ไม่ทำความอาลัยแม้ ในชีวิต จะพึงทำให้ถึงพร้อมได้อย่างดี สมคำที่ตรัสไว้ว่า "ภิกษุทั้งหลายผู้จะตามรักษาศีล จงเป็นผู้มี ศีลที่เป็นที่รักด้วยดี มีความเคารพ (ในศีล) ทุกเมื่อไป ดุจนกต้อยตีวิดรักษาฟอง จามรี…

ในบทนี้เน้นความสำคัญของศีลที่ยึดมั่นด้วยศรัทธา โดยเฉพาะการรักษาปาฏิโมกข์สังวรศีล ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ภิกษุสามารถสำเร็จตามความประสงค์ได้ การรักษาศีลเปรียบเสมือนก…

…ืองนิตย์ รู้ประมาณ ในของเคี้ยว ในของฉัน และในของลิ้มทั้งหลาย เหมือน (คนเป็นแผล) รู้ประมาณในการพอกยา รักษาแผล ฉะนั้น ภิกษุพึงเป็นผู้ไม่สยบ ฉัน อาหารแต่พอยังร่างกายให้เป็นไปได้ เหมือน (ภริยาสามี) กินเนื้อบ…

…ในพระพุทธศาสนา ซึ่งควรมีความระมัดระวังและรู้ประมาณในการฉัน โดยยกตัวอย่างในชีวิตประจำวันที่แสดงถึงการรักษาอารมณ์และความสำนึกในการบริโภค เช่น การเปรียบเทียบกับการเผลอลิ้น หรือการบริโภคเพื่อความอยู่รอดในทาง…

…ม่ใช่แต่ตัวเข้าไปฟังเอง คนทั้งหลายอาจอาราธนาเธอให้เข้าไป แสดงธรรม เธอเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา รักษาศรัทธาของผู้ฟัง ก็ควร ๒. มคฺคมชเฌ จิตสาล มหาฎีกาว่า เป็นศาลาที่เขาปลูกไว้ตรงกลางทางเดิน เช่นที่มีอ…

…ิตามวิธีที่ถูกต้อง เช่น รอสภาพอากาศเป็นปกติก่อนออกจากสถานที่และการเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา การรักษาศรัทธาของผู้ฟัง และการเข้าไปพักผ่อนในศาลาซึ่งไม่ได้ใช้แรงงานหนักมาก แต่ยังต้องรอให้ฝนหยุดตกก่อนที่…

…งค์ ๓ คือ อัพโภกาสกังคะ * เพราะเหตุที่ธุดงค์ลางข้อขัดกัน เช่น รุกขมูลกังคะ กับ อัพโภกาสกังคะ ต่างว่ารักษา อัพโภกาสิกังคะอยู่ จะรักษารุกขมูลกังคะไปพร้อมกันได้อย่างไร มหาฎีกาท่านชี้ช่องให้ว่า คำสมาทานรุกขม…

…ดงค์ออกเป็น 42 ประเภทสำหรับภิกษุและเณร รวมถึงอธิบายข้อจำกัดในการปฏิบัติของภิกษุณีและสามเณร อาทิเช่น รักษาอัพโภกาสิกังกะควรดูแลไม่ให้ขัดแย้งกับธุดงค์อื่นๆ ซึ่งส่งผลต่อการปฏิบัติอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับห…

…ดเบียนเอา จึงชื่อว่า ปลิโพธ เพราะเหตุนั้น จึงตัดมันเสียด้วยการทำเภสัช แต่ถ้า แม้เมื่อภิกษุทำเภสัช ( รักษาอยู่) สองสามวัน อาพาธไม่สงบไซร้ ก็พึง ติเตียนอัตภาพว่า ข้าไม่ใช้บ่าว ไม่ใช่ลูกจ้างของเจ้า ก็ข้าเลี…

…บผิดชอบต่อผู้ป่วยในแง่จิตใจและร่างกายเพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดี การทำเภสัชเป็นกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยในการรักษาและมีความสำคัญต่อการแสดงออกถึงความเมตตาในชีวิตของภิกษุ

…- วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 33 อิสรชนทั้งหลาย ผู้มีจิตสันดานอันเมตตานั้นทำให้อ่อนโยนแล้ว รักษาล้อมกันอย่างดี โดยการรักษาอันเป็นธรรม ด้วยเมตตา (ที่เจริญไป ) ในคนทั้งหลายในโคจรคามนั้น เธอย่อมจะเ…

เนื้อหาพูดถึงการฝึกจิตด้วยเมตตา โดยแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่เมตตาต่อผู้อื่นและสัตว์ โดยการสร้างจิตสำนึกของการเกิดและความตายเพื่อละอเนสนาและการมีความประพฤติไม่ย่อหย่อนในสัมมาปฏิบัติ การเร

…ภิกษุนั้น เถิด เพราะว่า ภิกษุ ( ผู้เป็นพหูสูตและเป็นลัชชี ) เช่นนี้ ย่อมเป็น ผู้ทรงไว้ซึ่งแบบแผน ตามรักษาวงศ์ รักษาประเพณี เป็นอาจารย์ ผู้ถือตามพระไตรปิฎก ( เป็นสำคัญ ) ไม่ถือแต่อัตตโนมัติ เพราะเหตุ นั้น…

…าทในการให้กรรมฐานแก่ภิกษุ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการพิจารณาเลือกศึกษาในสำนักภิกษุที่มีความรู้ซึ่งจะช่วยรักษาประเพณีและแบบแผนตามพระไตรปิฎกอย่างเคร่งครัด โดยเน้นความสำคัญในการรักษาความถูกต้องทางธรรมและความชำน…

…มหน้า 4 นั้น โดยระคนกัน ๒ โดยเกิดร่วมกัน ๒ โดยระคนกัน ๒ คือ ราคโมห จริยา และโทสโมหจริยา หมายความว่า รักเจือหลงก็มี โกรธเจือหลงก็มี โดยเกิดร่วมกัน ๒ คือ ราคโทสะจริยา และราคโทสโมหจริยาหมายความว่า รักกับโกร…

เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในกรรมฐานและจริยาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล ความสำคัญของการเข้าไปหากัลยาณมิตรเมื่อกายใจมีความพร้อม ในบทนี้จะพูดถึงจริยา ๖ และการแบ่งกลุ่มของจริยา ๑๔ ดังที่ได้กล่าวไว้ การที่ราคะ

…ล้ ต่อโทสะ จริงอยู่ในฝ่ายอกุศลโทสะเป็นโทษที่ไม่มีเยื่อใย ไม่ติดพัน ๑. มหาฎีกาว่า เช่น ราคสัทธาจริต (รักก็ง่าย เชื่อก็ง่าย) โทสสัทธา จริยา ( โกรธก็ง่าย เชื่อก็ง่าย ) ฯลฯ ท่านว่าระคนกันไประคนกันมาได้ถึง ๓๖…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคพูดถึงจริยา ๖ และความสัมพันธ์ระหว่างราคะ สัทธา และโทสในบุคคล โดยอธิบายว่าคนแต่ละประเภทมีความก้าวหน้าในทางกุศลอย่างไร และเปรียบเทียบกับทางอกุศล ทั้งนี้เพื่อให้เข้าใจความเป็นเอกภาพขอ

…ฐวีนิมิต ) ว่าเป็นดวงแก้วแล้วตั้งความยำเกรง ( ใน นิมิตนั้นด้วยเห็นเป็นสำคัญไม่ปล่อยให้เสื่อมไปเสีย) รัก ( นิมิตนั้น) อยู่ ผูกจิตไว้มั่นในอารมณ์ (คือนิมิตที่ขึ้นดี) นั้น เธอสงัด จากกามทั้งหลายทีเดียว ฯลฯ …

เนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกรูปแบบนิมิตในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพระมหาฎีกาที่ระบุถึงนิมิตที่เกี่ยวกับดินที่มีที่สุด ทั้งนี้จะต้องมีการระบุขนาดและลักษณะที่ถูกต้องเพื่อให้เกิดความชัดเจนในจิตใจของผู

…ลื่อมใส) บุคคล ผู้มีปัญญากล้าแต่ศัทธาอ่อน ย่อมตกไปข้างอวดดี เป็นคนแก้ไขไม่ได้ เหมือนโรคที่เกิดแต่ยา รักษาไม่ได้ ฉะนั้น ต่อธรรมทั้ง ๒ เสมอกัน บุคคลจึงจะเลื่อมใสในวัตถุ (แห่งความเลื่อมใส ) แท้ โกสัชชะย่อม …

…รมได้ ในการเสนอว่าทั้งสัทธาและปัญญาต้องมีความเสมอกันเพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคในการพัฒนาทางจิตใจ ซึ่งการรักษาความเสมอภาคนี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาอินทรีย์ที่ทำให้เกิดอัปปนา และสามารถนำไปสู่การเห็นแจ้งในธรรมได…

… บทว่า วิหรติ คือ พระโยคาวจรเป็นผู้ได้ฌานมีประการดังกล่าวฉะนี้แล้ว ยังความ เคลื่อนไหวความเป็นไป ความรักษาไว้ ความสืบไป ความดำเนินไป ความไปมาได้ ความอยู่ไปได้ แห่งร่างกายให้สำเร็จด้วยอิริยาบถ วิหาร (ความผ…

…บาท ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ และวิจิกิจฉา ซึ่งมีความจำเป็นในการเข้าสู่ฌานอย่างถูกต้อง และจะต้องมีการรักษาการเคลื่อนไหวและอิริยาบถให้สอดคล้องกับระดับของฌานที่ได้สำเร็จแล้ว

…ญ ( ใน อสุภ ) ว่าเป็นดังแก้ว เข้าไปตั้งความยำเกรงไว้ (ในอสุภนั้น ) ประพฤติ ดังว่า (อสุภนั้น )เป็นที่รักอยู่ นำจิตเข้าไปผูกไว้ในอารมณ์นั้น " นี้ (ต่อไป) อันพระโยคาวจรผู้ยังมานัส ( คือภาวนาจิต ) ให้ท่องเที…

…ะว่าเมื่อท่านได้อานิสงส์จากการปฏิบัติแล้วจะนำพาไปสู่การพ้นทุกข์และความตระหนักถึงความมีค่าของกรรมฐาน รักษาไว้เหมือนกับการมีแก้วมณีที่มีค่า และทำให้เกิดความมีความสำคัญในอานาปาน ฯลฯ การศึกษายังเน้นถึงคุณค่า…

…สีย" ผมทั้งหลายเป็นของปฏิกูลแม้โดยสี ดังนี้ อนึ่ง คนทั้งหลายกินอาหารกลางคืนอยู่ แม้นถูก (ใย) เปลือก รัก หรือเปลือกปออันมีสัณฐานดังผมเข้า ก็จะเกลียดขึ้นมาอย่างนั้น เหมือนกัน ผมปฏิกูล โดยสัณฐาน ดังนี้ อนึ่…

ในบทนี้กล่าวถึงความน่ารังเกียจของผมและสิ่งต่าง ๆ ที่มีลักษณะคล้ายผมในอาหาร รวมถึงกลิ่นของผมที่ไม่งดงาม การเปรียบเทียบระหว่างสีและสัณฐานของสิ่งของต่าง ๆ ที่ดูเหมือนจะไม่ปฏิกูล แต่กลับมีความน่ารังเกียจจ

…ระทบอยู่ โดยลำดับ แต่ไม่ขวนขวายที่จะดูมัน นี่เป็นอุปมาด้วยคนง่อย ส่วนความ (ต่อไป) นี้เป็นอุปมาด้วยคนรักษาประตู คือ คน รักษาประตูไม่ (เที่ยว) สอบสวนคน (ที่อยู่) ในเหมือนและนอกเมือง ว่าท่านเป็นใคร หรือว่าท…

…ายเกี่ยวกับการฝึกจิตโดยใช้ความหมายของลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอุปมาให้เข้าใจได้ง่าย โดยนำเอาอุปมาของคนรักษาประตูมาใช้ในการอธิบายว่าภิกษุไม่ควรสนใจสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับลมที่เข้ามาและออกไป ซึ่งจะช่วยให้การ…