รักษา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 97 / 147

…ขาเลี้ยงได้โดยง่าย, สุ เป็นบทหน้า ภรุ ธาตุ ในความ เลี้ยง. ทุกฺเขน รกฺขิยตี-ติ ทุรกข์. (จิตใดๆ อันเขารักษาได้โดยยาก, เหตุนั้น (จิตนั้น] ชื่อว่าอันเขารักษาได้โดยยาก, ทุ เป็นบทหน้า รกฺข ธาตุ ในความ รักษา

บทที่ 195 ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค นี้พูดถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับคำศัพท์และความหมาย เช่น 'ด้วย รฺ แล้วลบ รฺ เสีย' ที่บอกถึงกัตตุสาธนะ 'ผู้รู้วิเศษ' โดยใช้ธาตุในการอธิบาย รวมถึงการหาความหมายของคำกริยาต

…สุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 32 ปรารภภิกษุทั้งหลาย และสิกขาบททั้งหลาย ที่ภิกษุเหล่านั้นจำต้อง รักษา โดยเป็นพระบัญญัติสำหรับภิกษุ นี้ชื่อว่าภิกขุศีล สิกขาบทที่ ทรงบัญญัติปรารภภิกษุณีทั้งหลาย และสิกขาบ…

เนื้อหาในหน้าที่ 32 ของวิสุทธิมรรคระบุถึงสิกขาบทและศีลที่ภิกษุและภิกษุณีจำเป็นต้องรักษา โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับภิกขุศีลและภิกขุณีศีลรวมถึงศีลสิบของสามเณรและสามเณรี ส่วนการวินิจฉัยศีล…

…ม จักขุนทรีย์อยู่ เพราะเหตุไม่สำรวมจักขุนทรีย์อันใด ย่อมปฏิบัติเพื่อปิด กั้นเสียซึ่งจักขุนทรีย์นั้น รักษาจักขุนทรีย์ ถึงความสำรวมในจักขุนทรีย์ เธอฟังเสียงด้วยโสตะแล้ว ฯลฯ ดมกลิ่นด้วยฆานะแล้ว ฯลฯ ลิ้ม รสด้ว…

…นบทนี้มีการอธิบายถึงศีล ๔ ประเภท เช่น ปาฏิโมกขสังวรศีล ซึ่งเน้นการสำรวมของภิกษุไม่ให้ละเมิดศีลและการรักษาวินัย อาทิเช่น การไม่ถือเอานิมิตและอนุพยัญชนะ โดยมีการยกตัวอย่างการรักษาจักขุนทรีย์และอารมณ์ที่เกี่ย…

…้อย มีกิริยาก้าวไป ถอย กลับ แล เหลียว คู่แขน เหยียดแขน น่าเลื่อมใส จักษุทอดลง ถึง พร้อมด้วยอิริยาบถ รักษาทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณใน โภชนะ ประกอบเนืองๆ ซึ่งชาคริยธรรม กอบด้วยสติสัมปชัญญะ มักน้อย สัน…

…าจาระทางวาจาและอาจาระในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าภิกษุที่มีความเคารพควรปฏิบัติตนอย่างไร ซึ่งรวมถึงการรักษาทวารในอินทรีย์และความเหมาะสมในพฤติกรรม ทั้งยังกล่าวถึงโคจรและคุณสมบัติของกัลยาณมิตรที่มีความสำคัญในท…

…แล้ว ไม่ทำความอาลัยแม้ ในชีวิต จะพึงทำให้ถึงพร้อมได้อย่างดี สมคำที่ตรัสไว้ว่า "ภิกษุทั้งหลายผู้จะตามรักษาศีล จงเป็นผู้มี ศีลที่เป็นที่รักด้วยดี มีความเคารพ (ในศีล) ทุกเมื่อไป ดุจนกต้อยตีวิดรักษาฟอง จามรี ร…

ในบทนี้เน้นความสำคัญของศีลที่ยึดมั่นด้วยศรัทธา โดยเฉพาะการรักษาปาฏิโมกข์สังวรศีล ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ภิกษุสามารถสำเร็จตามความประสงค์ได้ การรักษาศีลเปรียบเสมือนการ…

…ืองนิตย์ รู้ประมาณ ในของเคี้ยว ในของฉัน และในของลิ้มทั้งหลาย เหมือน (คนเป็นแผล) รู้ประมาณในการพอกยา รักษาแผล ฉะนั้น ภิกษุพึงเป็นผู้ไม่สยบ ฉัน อาหารแต่พอยังร่างกายให้เป็นไปได้ เหมือน (ภริยาสามี) กินเนื้อบุต…

…ในพระพุทธศาสนา ซึ่งควรมีความระมัดระวังและรู้ประมาณในการฉัน โดยยกตัวอย่างในชีวิตประจำวันที่แสดงถึงการรักษาอารมณ์และความสำนึกในการบริโภค เช่น การเปรียบเทียบกับการเผลอลิ้น หรือการบริโภคเพื่อความอยู่รอดในทางกั…

…ม่ใช่แต่ตัวเข้าไปฟังเอง คนทั้งหลายอาจอาราธนาเธอให้เข้าไป แสดงธรรม เธอเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา รักษาศรัทธาของผู้ฟัง ก็ควร ๒. มคฺคมชเฌ จิตสาล มหาฎีกาว่า เป็นศาลาที่เขาปลูกไว้ตรงกลางทางเดิน เช่นที่มีอยู…

…ิตามวิธีที่ถูกต้อง เช่น รอสภาพอากาศเป็นปกติก่อนออกจากสถานที่และการเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา การรักษาศรัทธาของผู้ฟัง และการเข้าไปพักผ่อนในศาลาซึ่งไม่ได้ใช้แรงงานหนักมาก แต่ยังต้องรอให้ฝนหยุดตกก่อนที่จะ…

…งค์ ๓ คือ อัพโภกาสกังคะ * เพราะเหตุที่ธุดงค์ลางข้อขัดกัน เช่น รุกขมูลกังคะ กับ อัพโภกาสกังคะ ต่างว่ารักษา อัพโภกาสิกังคะอยู่ จะรักษารุกขมูลกังคะไปพร้อมกันได้อย่างไร มหาฎีกาท่านชี้ช่องให้ว่า คำสมาทานรุกขมูล…

…ดงค์ออกเป็น 42 ประเภทสำหรับภิกษุและเณร รวมถึงอธิบายข้อจำกัดในการปฏิบัติของภิกษุณีและสามเณร อาทิเช่น รักษาอัพโภกาสิกังกะควรดูแลไม่ให้ขัดแย้งกับธุดงค์อื่นๆ ซึ่งส่งผลต่อการปฏิบัติอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับหลั…

…ดเบียนเอา จึงชื่อว่า ปลิโพธ เพราะเหตุนั้น จึงตัดมันเสียด้วยการทำเภสัช แต่ถ้า แม้เมื่อภิกษุทำเภสัช ( รักษาอยู่) สองสามวัน อาพาธไม่สงบไซร้ ก็พึง ติเตียนอัตภาพว่า ข้าไม่ใช้บ่าว ไม่ใช่ลูกจ้างของเจ้า ก็ข้าเลี้ย…

…บผิดชอบต่อผู้ป่วยในแง่จิตใจและร่างกายเพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดี การทำเภสัชเป็นกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยในการรักษาและมีความสำคัญต่อการแสดงออกถึงความเมตตาในชีวิตของภิกษุ

…- วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 33 อิสรชนทั้งหลาย ผู้มีจิตสันดานอันเมตตานั้นทำให้อ่อนโยนแล้ว รักษาล้อมกันอย่างดี โดยการรักษาอันเป็นธรรม ด้วยเมตตา (ที่เจริญไป ) ในคนทั้งหลายในโคจรคามนั้น เธอย่อมจะเป็…

เนื้อหาพูดถึงการฝึกจิตด้วยเมตตา โดยแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่เมตตาต่อผู้อื่นและสัตว์ โดยการสร้างจิตสำนึกของการเกิดและความตายเพื่อละอเนสนาและการมีความประพฤติไม่ย่อหย่อนในสัมมาปฏิบัติ การเร

…ภิกษุนั้น เถิด เพราะว่า ภิกษุ ( ผู้เป็นพหูสูตและเป็นลัชชี ) เช่นนี้ ย่อมเป็น ผู้ทรงไว้ซึ่งแบบแผน ตามรักษาวงศ์ รักษาประเพณี เป็นอาจารย์ ผู้ถือตามพระไตรปิฎก ( เป็นสำคัญ ) ไม่ถือแต่อัตตโนมัติ เพราะเหตุ นั้นแห…

…าทในการให้กรรมฐานแก่ภิกษุ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการพิจารณาเลือกศึกษาในสำนักภิกษุที่มีความรู้ซึ่งจะช่วยรักษาประเพณีและแบบแผนตามพระไตรปิฎกอย่างเคร่งครัด โดยเน้นความสำคัญในการรักษาความถูกต้องทางธรรมและความชำนาญ…

…ลื่อมใส) บุคคล ผู้มีปัญญากล้าแต่ศัทธาอ่อน ย่อมตกไปข้างอวดดี เป็นคนแก้ไขไม่ได้ เหมือนโรคที่เกิดแต่ยา รักษาไม่ได้ ฉะนั้น ต่อธรรมทั้ง ๒ เสมอกัน บุคคลจึงจะเลื่อมใสในวัตถุ (แห่งความเลื่อมใส ) แท้ โกสัชชะย่อม คร…

…รมได้ ในการเสนอว่าทั้งสัทธาและปัญญาต้องมีความเสมอกันเพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคในการพัฒนาทางจิตใจ ซึ่งการรักษาความเสมอภาคนี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาอินทรีย์ที่ทำให้เกิดอัปปนา และสามารถนำไปสู่การเห็นแจ้งในธรรมได้,…

… บทว่า วิหรติ คือ พระโยคาวจรเป็นผู้ได้ฌานมีประการดังกล่าวฉะนี้แล้ว ยังความ เคลื่อนไหวความเป็นไป ความรักษาไว้ ความสืบไป ความดำเนินไป ความไปมาได้ ความอยู่ไปได้ แห่งร่างกายให้สำเร็จด้วยอิริยาบถ วิหาร (ความผลั…

…บาท ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ และวิจิกิจฉา ซึ่งมีความจำเป็นในการเข้าสู่ฌานอย่างถูกต้อง และจะต้องมีการรักษาการเคลื่อนไหวและอิริยาบถให้สอดคล้องกับระดับของฌานที่ได้สำเร็จแล้ว

…็นผู้มีความ สำคัญในแก้วมณีนั้นว่าเป็นรัตนะ ยังคารวะ (ความตระหนัก) ให้เกิด ดื่มอยู่ด้วยความรักมากยิ่งรักษาแก้วมณีนั้นไว้ฉันใด พระโยคาวจร ก็ฉันนั้นเหมือนกันยินดีว่าตัวได้กรรมฐานข้อนี้ อันเป็นกรรมฐานที่ ได้ยา…

…ะว่าเมื่อท่านได้อานิสงส์จากการปฏิบัติแล้วจะนำพาไปสู่การพ้นทุกข์และความตระหนักถึงความมีค่าของกรรมฐาน รักษาไว้เหมือนกับการมีแก้วมณีที่มีค่า และทำให้เกิดความมีความสำคัญในอานาปาน ฯลฯ การศึกษายังเน้นถึงคุณค่าขอ…

…ระทบอยู่ โดยลำดับ แต่ไม่ขวนขวายที่จะดูมัน นี่เป็นอุปมาด้วยคนง่อย ส่วนความ (ต่อไป) นี้เป็นอุปมาด้วยคนรักษาประตู คือ คน รักษาประตูไม่ (เที่ยว) สอบสวนคน (ที่อยู่) ในเหมือนและนอกเมือง ว่าท่านเป็นใคร หรือว่าท่า…

…ายเกี่ยวกับการฝึกจิตโดยใช้ความหมายของลมอัสสาสะและปัสสาสะเป็นอุปมาให้เข้าใจได้ง่าย โดยนำเอาอุปมาของคนรักษาประตูมาใช้ในการอธิบายว่าภิกษุไม่ควรสนใจสิ่งที่ไม่เกี่ยวข้องกับลมที่เข้ามาและออกไป ซึ่งจะช่วยให้การฝึ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 131 ๆ สัปปายะ) เป็นต้นเหล่านั้นแหละ รักษาไว้ให้ดี ดังพระขัตติย- มเหสี รักษาพระครรภ์ที่เกิดแต่พระเจ้าจักรพรรดิ และชาวนารักษาท้อง ข้าวสาลี และข…

บทความนี้กล่าวถึงวิธีการเจริญวิปัสนาและกรรมฐานตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยยกตัวอย่างการรักษานิมิตและการเจริญฌานให้เกิดปัญญาภายใน เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงความบริสุทธิ์ทางจิตวิญญาณ ยก…

…ุนั้น พระโยคาวจรจึงยังจิตอย่างนี้ ให้เกิดขึ้นในบุคคลนั้นว่า "นัยว่าบุคคลผู้นี้เป็นมารดาในอดีตของเรา รักษา (เรา) อยู่ในท้อง ถ้วนทศมาส (คลอดแล้ว) ไม่ (แสดงอาการ) เกลียดสิ่งปฏิกูลทั้ง หลาย มีเยี่ยว ขี้ น้ำลาย…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับอานิสงส์ของเมตตาในบทวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงความสำคัญของความเมตตาต่อผู้มีพระคุณ เช่น มารดาและบิดาที่เสียสละเพื่อเรา แม้แต่พี่น้องหรือบุคคลอื่นที่เคยดูแล ก็ได้ทำการอุปการะให

…ี อตฺตานํ ปริหรนฺตุ ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นผู้ไม่มีเวร ไม่มี ความบีบคั้น ไม่มีทุกข์ มีความสุข รักษาตนอยู่เถิด (๒) สพฺเพ ปาณา----- ขอปาณะ (ผู้เนื่องด้วยลมหายใจ) ทั้งหลายทั้งปวง---- (๓) สพฺเพ ภูตา---- …

เนื้อหาว่าด้วยการวิเคราะห์เกี่ยวกับเมตตาเจโตวิมุติในบริบทของวิสุทธิมรรค โดยมีการกล่าวถึงลักษณะอโนธิโสผรณาและโอธิโสผรณา ซึ่งมีอาการแตกต่างกัน 5 และ 3 ตามลำดับ ทั้งนี้ มีข้อความเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลาย

…ุปริมาย ทิสาย สตฺตา อเวรา ฯเปฯ ปริหรนฺตุ ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวง ในทิศเบื้องบน จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด (นี้แสดงบท สตฺตา เป็นตัวอย่าง บทต่อไปมีบท ปาณา เป็นต้น ก็พึง ประกอบความอย่างเดียวกัน ต่อไ…

เนื้อหานี้สรุปถึงการขอพรสำหรับสัตว์ทั้งหลายในทิศทางต่างๆ ตามที่ระบุในวิสุทธิมรรคแปล เช่น ในทิศใต้ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ และบอกถึงการแสดงเจตนาให้สัตว์ทั้งหลายอยู่รอดโดยไม่มีเวร การขอพรนี้ม

…อ สวรกิจ ระวังมิให้อกุศลเกิดขึ้น ปหานกิจ ละอกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว ภาวนากิจ ทำกุศลให้เกิด อนุรกฺขนากิจ รักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้วมิให้เสื่อมไปเสีย

…อกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงกิจทั้ง 4 ที่รวมถึงการป้องกันและละเว้นอกุศล ขณะเดียวกันก็สร้างกุศลให้เกิดและรักษากุศลที่มีอยู่