หน้าหนังสือทั้งหมด

ขันติราชธรรมและเมตตาต่อการปกครอง
191
ขันติราชธรรมและเมตตาต่อการปกครอง
…วทนา มีเย็นร้อน เป็นต้น ทรงตรากตรำอดทนปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่าง ๆ ทรงอดทนต่อถ้อยคำที่มีผู้กล่าวชั่ว รักษา พระราชหฤทัยและพระอาการ พระกายพระวาจาให้สงบเรียบร้อย ดังนี้ จัดเป็นขันติ เมตตาและขันติย่อมต้องเนื่อง…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติขันติราชธรรมของพระมหากษัตริย์ที่มีพระราชหฤทัยกล้าหาญและอดทน ต่ออารมณ์ของโลภะ โทสะ โมหะ เป็นตัวอย่างของการมีเมตตาในปฏิบัติการณ์ต่างๆ เพื่อประชาชน และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่า
สัจจบารมี: ความจริงและการรักษาสัญญา
207
สัจจบารมี: ความจริงและการรักษาสัญญา
สัจจบารมี คำว่า สัจจะ แปลว่า ความจริง ใช้ในความหมายว่า พูดไว้อย่างไรก็รักษา คำพูดเช่นที่เรียกว่ารักษาสัญญาก็ได้ ทำไว้อย่างไรแจ้งว่าทำอย่างนั้น เช่นที่ เรียกว่า รับตามที่ เป็นอ…
สัจจบารมี หมายถึง ความจริงและการรักษาสัญญา โดยในทศชาติชาดก วิธุรบัณฑิตได้แสดงคุณธรรมการรักษาคำพูดและความซื่อตรง ในบริบทของการลงโทษความไม่…
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
209
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
…ที่ประสงค์ให้ดำเนิน โดยสม่ำเสมอมีความเพียร คือ พยายามทำไป มีขันติ มีความอดทน มีสัจจะ คือความจริง และรักษาอธิษฐาน คือความมุ่งมั่นตั้งใจไว้เสมอ ย มีอีก ๓ ขอ ตามที่กล่าวมานี้จะเห็นได้ว่า วิริยะ เพียร ขันติ อด…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการทำดีและการตั้งใจมุ่งมั่นในอธิษฐานตามหลักธรรมที่พระเจ้าเนมิราชเคยปฏิบัติ เรื่องของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ เมื่อทรงพิจารณาว่าก
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
210
สมเด็จพระญาณสังวรและอธิษฐานบารมี
…ษย์ ทั้งในนรกสวรรค์ ตลอดถึงนิพพาน พระโพธิสัตว์ได้ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีมาโดยลำดับ เป็นบารมีสามัญ คือ รักษา อธิษฐานยิ่งกว่าคนที่รักและทรัพย์สิน เรียกว่า อธิษฐานบารมี เป็นอุปบารมี คือ สูงกว่าสามัญ ได้แก่ รักษ…
…รแสวงหาผู้รู้เพื่อเข้าใจในหลักธรรมเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญอธิษฐานบารมีเพื่อรักษาความตั้งใจในการดำรงค์พระพุทธศาสนา อธิษฐานบารมีมีหลายระดับตั้งแต่การรักษาสิ่งที่มีค่าจนถึงชีวิต ข้อธร…
บทบาทของพระมหากษัตริย์ในการพัฒนาประเทศ
235
บทบาทของพระมหากษัตริย์ในการพัฒนาประเทศ
…กพระราชดำริ ซึ่งเริ่มขึ้นตั้งแต่ปี ๒๔๙๔ - ๒๔๙๕ ได้มีบทบาท อย่างสำคัญในการยึดมั่นแนวทางที่สนับสนุนการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของชาติมาโดยตลอด และจากบทบาทของโครงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ในการแก้ปัญหาหลักต่าง ๆ…
เนื้อหาเน้นย้ำบทบาทของพระมหากษัตริย์ในการพัฒนาประเทศ โดยระบุว่าการช่วยเหลือประชาชนเป็นหน้าที่สำคัญซึ่งสอดคล้องกับคำสอนพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังนำเสนอวิธีการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างมีลำดับ ทำให้เกิดค
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
244
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
…าชทานถวายวิสัชนามาใน หนหลัง เหตุดังนั้น สมเด็จพระบรมศาสดาจารย์ จึงประทานพระบรมพุทโธวาทเนื่องด้วยการ รักษาตนไว้ว่า นคร ยถา ปจฺจนฺต์ คุตต์ สนฺตรพาหิร์ นครอันตั้งอยู่สุดแดน เป็นเมืองหน้าศึก ชนทั้งหลาย ป้องกัน…
บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา
บทความเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินและชาติ
245
บทความเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินและชาติ
…ก็จะเกิดมีขึ้นตามกัน โดยลำดับ เป็นที่นับถือแลเกรงขามของประเทศหรือชาติอื่น เป็นอันตั้งตนได้ แลสามารถ รักษาตนด้วยตนเอง ความเจริญสมบูรณ์เกิดมีแก่หมู่ชน เป็นผลแห่งความประกอบชอบนั้น จึง สันนิษฐานเห็น เช่นกาสิกก…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความร่ำรวยและมั่งคั่ง โดยอ้างถึงตัวอ
พระสัปปุริสธรรมในพระราชกิจ
248
พระสัปปุริสธรรมในพระราชกิจ
… ญาณวรเถร) ล่วงกาลสมัยแลทรงบัญญัติเพิ่มเติมของใหม่ที่ถึงคราวขึ้นให้สมแก่เวลา ๒๕๓ แลทรงจัดการป้องกัน รักษาทำนุบำรุงพระราชอาณาจักรให้ถาวรวัฒนา ดำรงความเป็นเอกราช ปราศจากอุปสรรคภัย พิบัติอุปัทวันตรายโดยอเนกปร…
…ทธศาสนา รวมถึงการสร้างโรงเรียนและการมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่สร้างสรรค์เพื่อให้ประชาชนเกิดความสุข ในการรักษาเสถียรภาพของพระราชอาณาจักร และการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับประชาชน จากการบำเพ็ญพระราชกุศลในการส่งเสริ…
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
263
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ២៦៨ คราวหนึ่ง ทำให้รู้จักผิดชอบหายนะแลวัฒนะพร้อมทั้งเหตุผล รักษาตนแลป้องกันประเทศระงับ เหตุจลาจลทั้งภายนอกทั้งภายใน ไม่ให้เกิดขึ้นบีฑา ข้อนี้อุปมาด้วยข้าวของตัดมูลร…
ในเรื่องนี้ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับบทบาทของพระราชาในการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุ
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
264
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
…ยทำ ละความเสื่อมเสียทีเคยทำแล้วนั้นเสีย ความเจริญดีที่ยัง ไม่เคยทำ ก็สนใจทำ ความเจริญดีที่ทำไว้แล้ว รักษาไว้ให้มั่นคงไม่ให้เสื่อมลง มีแต่จะให้คงที่ แลให้เจริญทวียิ่งขึ้น ประพฤติเช่นนี้ ชื่อว่าอัตตสัมมาปณิธ…
บทความนี้เสนอแง่มุมเกี่ยวกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามค
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
269
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๔ รอบคอบ รักษาความดีที่ได้ทำแล้วให้ถาวรมั่นคง คอยระวังไม่ให้ช่องแก่อกุศลความชั่วที่ยังไม่ได้ ทำมาแต่ก่อนเป็นธุระปร…
ข้อความดังกล่าวเน้นถึงความสำคัญของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็น…
การรักษาและการบริหารทรัพย์สมบัติ
274
การรักษาและการบริหารทรัพย์สมบัติ
…ผลไพบูลย์ แลโภคทรัพย์ที่บุคคลเพิ่มพูนสั่งสมขึ้นได้ด้วยอาการเช่นนั้นแล้ว ต้องถึงพร้อมด้วยกำลังแห่งการรักษา จึงจะถาวรอยู่ได้ มีเงินแต่ไม่มีอุบายจะรักษา เงินนั้นก็ ย่อมจะมีอันตราย ไม่คงอยู่ มีเคหสถานแต่ไม่มีก…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพ…
การจัดการทรัพย์สมบัติและการเป็นอยู่ที่มีความพอดี
275
การจัดการทรัพย์สมบัติและการเป็นอยู่ที่มีความพอดี
…างหายนะเสีย เสพแต่ทางวัฒนะ ย่อมจะได้สุขตามสมควรแก่กำลังแห่งโภคทรัพย์ ความรู้จักพอดีในการแสวงหา ในการรักษา ในการบริโภค เป็นประโยชน์แก่บุคคลฉันใด ย่อม เป็นประโยชน์แก่ประเทศด้วยฉันนั้น ประเทศกล่าวคือชุมนุมชนท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบริโภคโภคทรัพย์อย่างมีสติและความรู้จักประมาณ รวมถึงการสร้างเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน เช่น การป้องกันการพนันและการบริหารจัดการทรัพย์อย่างมีระเบียบ ต
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
306
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
…ข้าราชการจาก ทบวงการแห่งหนึ่ง ไปอีกแห่งหนึ่ง ก็เพื่อบำรุงสหกรณ์แห่งทบวงการทั้งสองด้วยประการหนึ่ง ทรงรักษาความปรองดองกับต่างอาณาจักร อันมีอาณาเขตติดต่อกัน เพื่อประโยชน์ด้ยกันทั้งสอง ฝ่าย มีจับผู้ร้ายส่งเป็น…
…ณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์และสุขแก่ทุกคนในพระราชอาณาจักร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงตัวอย่…
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
307
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
…ร์ยกพระเจ้ามหาสมมติราชผู้เป็นเจ้าปกครอง แลยอมแบ่งผลแห่ง การงานของตนถวายเป็นราชพลี ก็เพื่อว่าจะได้ทรงรักษาความสงบแห่งพวกตนที่ไม่อาจทำตาม ลำพังตนเองได้ เนื่องจากประเพณีนี้ ท่านผู้ครองอาณาจักรตั้งกฎหมายไว้ เพ…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎห…
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
317
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
…มื่อเธอไม่ฟังคำ ให้สวดประกาศนิคคหะด้วยอาบัติสังฆาทิเสสบ้าง ด้วยลงกรรมอย่างอื่นบ้าง ก็ เพื่อปราบอธรรมรักษาความสม่ำเสมอกันในหมู่สงฆ์, กรรมที่ลงเป็นอย่างแรง เรียกว่าอุกเขปนีย กรรมคือยกเสียจากหมู่ ไม่ให้เข้าอย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของ…
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
328
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
…ำอะไร ผิด ก็จะได้ไม่พลอยหมองติดมาถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เหมือนตัดนิ้วอันอสรพิษกัด เสียนิ้วหนึ่ง รักษาอวัยวะอื่น ๆ รวมทั้งชีวิตไว้ ไม่เป็นทางที่ผู้มีปัญญาจะติฉินว่าทำเกินสมควร ดังนี้ ๓
…ราะห์และแนวทางการจัดการปัญหาภายในสงฆ์ พระองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริษัทสงฆ์ และเพื่อไม่ให้เกิดมัวหมองกับพระธรรมวินัยโดยรวม โดยการถือว่าความขัดแย้งน…
พระบรมศาสดาและการตั้งอยู่ในความเป็นกลาง
331
พระบรมศาสดาและการตั้งอยู่ในความเป็นกลาง
…ออกช้า ก็ยังไม่ล่าจนถึงล่วงเลยโภชนกาล แลแม้ต้องยืนคอยนานก็ยังไม่ เนิ่นจนเกินกว่าที่จะทนได้ อนึ่ง การรักษาศรัทธาปสาทะอันเป็นมูลแห่งกุศลสมบัติของทายก ย่อมเป็นหน้าที่ของปฏิคาหกทั้งหลายความเหนื่อยยากลำบากกายเม…
…มสนิทสนมในหมู่ภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ทรงขอนางวาสภขัตติยามาเป็นพระมเหสี การรักษาความศรัทธาและปฏิปทาของพระอานนท์ที่เป็นตัวอย่างการทำหน้าที่อย่างเหมาะสมเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายแก่พ…
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
343
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
…ยงเป็นต้น ถ้าตนมีโรคเกิดขึ้นแลทิ้งไว้จะเสีย อวัยวะ เช่นเป็นบาดแผลที่มือหรือเท้า ควรจ่ายทรัพย์เป็นค่ารักษาโรคนั้น ถ้าอวัยวะนั้นเสียใช้ ไม่ได้ จำจะต้องตัดเสียจึงจะรอดชีวิต เช่นนี้ควรยอมตัดอวัยวะนั้นเสีย รักษ…
…้มีการพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับการสละทรัพย์และอวัยวะเมื่อถึงเวลาที่จำเป็น โดยยกตัวอย่างถึงความสำคัญในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องตามหลักธรรม การเล่าเรื่องนี้เน้นถึงความสำคัญของการมีคุณธรรมในสังคมและก…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
49
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ส ภาโว โปรสส์ ความเป็น แห่งบุรุษ ชื่อ โปริสสะ, นิปกสฺส นิปกสุส ภาโว เนปกุก ความเป็น แห่งคนมีปัญญา [ รักษาไว้ซึ่งตน] ชื่อ เนปักกะ, อุปมาย ภาโว โอปมุม ความเป็น แห่งอุปมา ชื่อ โอปัมมะ ในที่นี้ ผู้ศึกษาพึงสังเ…
เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์หลักทางไวยกรณ์บาลี โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมณสุส ภาโว ซึ่งสื่อถึงความเป็นของสมณะ พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับคำต่างๆ ที่มีความหมายและการใช้ปัจจัยในการสร้างศัพท์ เช่น โสหัชชะ, โป