หน้าหนังสือทั้งหมด

อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
264
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
…ยทำ ละความเสื่อมเสียทีเคยทำแล้วนั้นเสีย ความเจริญดีที่ยัง ไม่เคยทำ ก็สนใจทำ ความเจริญดีที่ทำไว้แล้ว รักษาไว้ให้มั่นคงไม่ให้เสื่อมลง มีแต่จะให้คงที่ แลให้เจริญทวียิ่งขึ้น ประพฤติเช่นนี้ ชื่อว่าอัตตสัมมาปณิธ…
บทความนี้เสนอแง่มุมเกี่ยวกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามค
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
269
การรักษาความดีและความเพียรในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๔ รอบคอบ รักษาความดีที่ได้ทำแล้วให้ถาวรมั่นคง คอยระวังไม่ให้ช่องแก่อกุศลความชั่วที่ยังไม่ได้ ทำมาแต่ก่อนเป็นธุระปร…
ข้อความดังกล่าวเน้นถึงความสำคัญของการรักษาความดีและความเพียรในตนเองตามพระพุทธบัญญัติ โดยอ้างอิงจากคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่แสดงให้เห็น…
การรักษาและการบริหารทรัพย์สมบัติ
274
การรักษาและการบริหารทรัพย์สมบัติ
…ผลไพบูลย์ แลโภคทรัพย์ที่บุคคลเพิ่มพูนสั่งสมขึ้นได้ด้วยอาการเช่นนั้นแล้ว ต้องถึงพร้อมด้วยกำลังแห่งการรักษา จึงจะถาวรอยู่ได้ มีเงินแต่ไม่มีอุบายจะรักษา เงินนั้นก็ ย่อมจะมีอันตราย ไม่คงอยู่ มีเคหสถานแต่ไม่มีก…
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาทรัพย์สมบัติ โดยเสนอว่าความพอเหมาะในการจัดการเป็นสิ่งสำคัญ ทรัพย์ที่มีจำเป็นต้องมีการรักษา หากมีทรัพ…
การจัดการทรัพย์สมบัติและการเป็นอยู่ที่มีความพอดี
275
การจัดการทรัพย์สมบัติและการเป็นอยู่ที่มีความพอดี
…างหายนะเสีย เสพแต่ทางวัฒนะ ย่อมจะได้สุขตามสมควรแก่กำลังแห่งโภคทรัพย์ ความรู้จักพอดีในการแสวงหา ในการรักษา ในการบริโภค เป็นประโยชน์แก่บุคคลฉันใด ย่อม เป็นประโยชน์แก่ประเทศด้วยฉันนั้น ประเทศกล่าวคือชุมนุมชนท…
เนื้อหาเกี่ยวกับการบริโภคโภคทรัพย์อย่างมีสติและความรู้จักประมาณ รวมถึงการสร้างเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงโดยไม่ทำให้เกิดความเสียหายแก่ประชาชน เช่น การป้องกันการพนันและการบริหารจัดการทรัพย์อย่างมีระเบียบ ต
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
306
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
…ข้าราชการจาก ทบวงการแห่งหนึ่ง ไปอีกแห่งหนึ่ง ก็เพื่อบำรุงสหกรณ์แห่งทบวงการทั้งสองด้วยประการหนึ่ง ทรงรักษาความปรองดองกับต่างอาณาจักร อันมีอาณาเขตติดต่อกัน เพื่อประโยชน์ด้ยกันทั้งสอง ฝ่าย มีจับผู้ร้ายส่งเป็น…
…ณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์และสุขแก่ทุกคนในพระราชอาณาจักร นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงตัวอย่…
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
307
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
…ร์ยกพระเจ้ามหาสมมติราชผู้เป็นเจ้าปกครอง แลยอมแบ่งผลแห่ง การงานของตนถวายเป็นราชพลี ก็เพื่อว่าจะได้ทรงรักษาความสงบแห่งพวกตนที่ไม่อาจทำตาม ลำพังตนเองได้ เนื่องจากประเพณีนี้ ท่านผู้ครองอาณาจักรตั้งกฎหมายไว้ เพ…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎห…
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
317
หลักธรรมของการสงเคราะห์ระหว่างมิตรและข้าราชการ
…มื่อเธอไม่ฟังคำ ให้สวดประกาศนิคคหะด้วยอาบัติสังฆาทิเสสบ้าง ด้วยลงกรรมอย่างอื่นบ้าง ก็ เพื่อปราบอธรรมรักษาความสม่ำเสมอกันในหมู่สงฆ์, กรรมที่ลงเป็นอย่างแรง เรียกว่าอุกเขปนีย กรรมคือยกเสียจากหมู่ ไม่ให้เข้าอย…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของ…
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
328
พระพุทธโฆษาจารย์ และเรื่องราวของพระเทวทัตต์
…ำอะไร ผิด ก็จะได้ไม่พลอยหมองติดมาถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เหมือนตัดนิ้วอันอสรพิษกัด เสียนิ้วหนึ่ง รักษาอวัยวะอื่น ๆ รวมทั้งชีวิตไว้ ไม่เป็นทางที่ผู้มีปัญญาจะติฉินว่าทำเกินสมควร ดังนี้ ๓
…ราะห์และแนวทางการจัดการปัญหาภายในสงฆ์ พระองค์ได้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการตัดรอนความผิดปกติ เพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในบริษัทสงฆ์ และเพื่อไม่ให้เกิดมัวหมองกับพระธรรมวินัยโดยรวม โดยการถือว่าความขัดแย้งน…
พระบรมศาสดาและการตั้งอยู่ในความเป็นกลาง
331
พระบรมศาสดาและการตั้งอยู่ในความเป็นกลาง
…ออกช้า ก็ยังไม่ล่าจนถึงล่วงเลยโภชนกาล แลแม้ต้องยืนคอยนานก็ยังไม่ เนิ่นจนเกินกว่าที่จะทนได้ อนึ่ง การรักษาศรัทธาปสาทะอันเป็นมูลแห่งกุศลสมบัติของทายก ย่อมเป็นหน้าที่ของปฏิคาหกทั้งหลายความเหนื่อยยากลำบากกายเม…
…มสนิทสนมในหมู่ภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการที่พระเจ้าปเสนทิโกศลได้ทรงขอนางวาสภขัตติยามาเป็นพระมเหสี การรักษาความศรัทธาและปฏิปทาของพระอานนท์ที่เป็นตัวอย่างการทำหน้าที่อย่างเหมาะสมเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายแก่พ…
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
343
การสละทรัพย์อวัยวะเพื่อรักษาชีวิต
…ยงเป็นต้น ถ้าตนมีโรคเกิดขึ้นแลทิ้งไว้จะเสีย อวัยวะ เช่นเป็นบาดแผลที่มือหรือเท้า ควรจ่ายทรัพย์เป็นค่ารักษาโรคนั้น ถ้าอวัยวะนั้นเสียใช้ ไม่ได้ จำจะต้องตัดเสียจึงจะรอดชีวิต เช่นนี้ควรยอมตัดอวัยวะนั้นเสีย รักษ…
…้มีการพูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับการสละทรัพย์และอวัยวะเมื่อถึงเวลาที่จำเป็น โดยยกตัวอย่างถึงความสำคัญในการรักษาชีวิตและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องตามหลักธรรม การเล่าเรื่องนี้เน้นถึงความสำคัญของการมีคุณธรรมในสังคมและก…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
49
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ส ภาโว โปรสส์ ความเป็น แห่งบุรุษ ชื่อ โปริสสะ, นิปกสฺส นิปกสุส ภาโว เนปกุก ความเป็น แห่งคนมีปัญญา [ รักษาไว้ซึ่งตน] ชื่อ เนปักกะ, อุปมาย ภาโว โอปมุม ความเป็น แห่งอุปมา ชื่อ โอปัมมะ ในที่นี้ ผู้ศึกษาพึงสังเ…
เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์หลักทางไวยกรณ์บาลี โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมณสุส ภาโว ซึ่งสื่อถึงความเป็นของสมณะ พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับคำต่างๆ ที่มีความหมายและการใช้ปัจจัยในการสร้างศัพท์ เช่น โสหัชชะ, โป
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 195
46
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 195
…ขาเลี้ยงได้โดยง่าย, สุ เป็นบทหน้า ภรุ ธาตุ ในความ เลี้ยง. ทุกฺเขน รกฺขิยตี-ติ ทุรกข์. (จิตใดๆ อันเขารักษาได้โดยยาก, เหตุนั้น (จิตนั้น] ชื่อว่าอันเขารักษาได้โดยยาก, ทุ เป็นบทหน้า รกฺข ธาตุ ในความ รักษา
บทที่ 195 ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค นี้พูดถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับคำศัพท์และความหมาย เช่น 'ด้วย รฺ แล้วลบ รฺ เสีย' ที่บอกถึงกัตตุสาธนะ 'ผู้รู้วิเศษ' โดยใช้ธาตุในการอธิบาย รวมถึงการหาความหมายของคำกริยาต
วิสุทธิมรรค: ภิกขุศีลและอาจารศีล
34
วิสุทธิมรรค: ภิกขุศีลและอาจารศีล
…สุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 32 ปรารภภิกษุทั้งหลาย และสิกขาบททั้งหลาย ที่ภิกษุเหล่านั้นจำต้อง รักษา โดยเป็นพระบัญญัติสำหรับภิกษุ นี้ชื่อว่าภิกขุศีล สิกขาบทที่ ทรงบัญญัติปรารภภิกษุณีทั้งหลาย และสิกขาบ…
เนื้อหาในหน้าที่ 32 ของวิสุทธิมรรคระบุถึงสิกขาบทและศีลที่ภิกษุและภิกษุณีจำเป็นต้องรักษา โดยอธิบายรายละเอียดเกี่ยวกับภิกขุศีลและภิกขุณีศีลรวมถึงศีลสิบของสามเณรและสามเณรี ส่วนการวินิจฉัยศีล…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 33
35
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 33
…ม จักขุนทรีย์อยู่ เพราะเหตุไม่สำรวมจักขุนทรีย์อันใด ย่อมปฏิบัติเพื่อปิด กั้นเสียซึ่งจักขุนทรีย์นั้น รักษาจักขุนทรีย์ ถึงความสำรวมในจักขุนทรีย์ เธอฟังเสียงด้วยโสตะแล้ว ฯลฯ ดมกลิ่นด้วยฆานะแล้ว ฯลฯ ลิ้ม รสด้ว…
…นบทนี้มีการอธิบายถึงศีล ๔ ประเภท เช่น ปาฏิโมกขสังวรศีล ซึ่งเน้นการสำรวมของภิกษุไม่ให้ละเมิดศีลและการรักษาวินัย อาทิเช่น การไม่ถือเอานิมิตและอนุพยัญชนะ โดยมีการยกตัวอย่างการรักษาจักขุนทรีย์และอารมณ์ที่เกี่ย…
อนาจาระทางวาจาในพระพุทธศาสนา
43
อนาจาระทางวาจาในพระพุทธศาสนา
…้อย มีกิริยาก้าวไป ถอย กลับ แล เหลียว คู่แขน เหยียดแขน น่าเลื่อมใส จักษุทอดลง ถึง พร้อมด้วยอิริยาบถ รักษาทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณใน โภชนะ ประกอบเนืองๆ ซึ่งชาคริยธรรม กอบด้วยสติสัมปชัญญะ มักน้อย สัน…
…าจาระทางวาจาและอาจาระในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าภิกษุที่มีความเคารพควรปฏิบัติตนอย่างไร ซึ่งรวมถึงการรักษาทวารในอินทรีย์และความเหมาะสมในพฤติกรรม ทั้งยังกล่าวถึงโคจรและคุณสมบัติของกัลยาณมิตรที่มีความสำคัญในท…
วิสุทธิมรรคแปล: ศีลและศรัทธา
77
วิสุทธิมรรคแปล: ศีลและศรัทธา
…แล้ว ไม่ทำความอาลัยแม้ ในชีวิต จะพึงทำให้ถึงพร้อมได้อย่างดี สมคำที่ตรัสไว้ว่า "ภิกษุทั้งหลายผู้จะตามรักษาศีล จงเป็นผู้มี ศีลที่เป็นที่รักด้วยดี มีความเคารพ (ในศีล) ทุกเมื่อไป ดุจนกต้อยตีวิดรักษาฟอง จามรี ร…
ในบทนี้เน้นความสำคัญของศีลที่ยึดมั่นด้วยศรัทธา โดยเฉพาะการรักษาปาฏิโมกข์สังวรศีล ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้ภิกษุสามารถสำเร็จตามความประสงค์ได้ การรักษาศีลเปรียบเสมือนการ…
การบริโภคอย่างมีสติในพระพุทธศาสนา
96
การบริโภคอย่างมีสติในพระพุทธศาสนา
…ืองนิตย์ รู้ประมาณ ในของเคี้ยว ในของฉัน และในของลิ้มทั้งหลาย เหมือน (คนเป็นแผล) รู้ประมาณในการพอกยา รักษาแผล ฉะนั้น ภิกษุพึงเป็นผู้ไม่สยบ ฉัน อาหารแต่พอยังร่างกายให้เป็นไปได้ เหมือน (ภริยาสามี) กินเนื้อบุต…
…ในพระพุทธศาสนา ซึ่งควรมีความระมัดระวังและรู้ประมาณในการฉัน โดยยกตัวอย่างในชีวิตประจำวันที่แสดงถึงการรักษาอารมณ์และความสำนึกในการบริโภค เช่น การเปรียบเทียบกับการเผลอลิ้น หรือการบริโภคเพื่อความอยู่รอดในทางกั…
การปฏิบัติของอัพโภกาสิกภิกษุ
166
การปฏิบัติของอัพโภกาสิกภิกษุ
…ม่ใช่แต่ตัวเข้าไปฟังเอง คนทั้งหลายอาจอาราธนาเธอให้เข้าไป แสดงธรรม เธอเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา รักษาศรัทธาของผู้ฟัง ก็ควร ๒. มคฺคมชเฌ จิตสาล มหาฎีกาว่า เป็นศาลาที่เขาปลูกไว้ตรงกลางทางเดิน เช่นที่มีอยู…
…ิตามวิธีที่ถูกต้อง เช่น รอสภาพอากาศเป็นปกติก่อนออกจากสถานที่และการเข้าไปเพื่อประโยชน์แก่พระศาสนา การรักษาศรัทธาของผู้ฟัง และการเข้าไปพักผ่อนในศาลาซึ่งไม่ได้ใช้แรงงานหนักมาก แต่ยังต้องรอให้ฝนหยุดตกก่อนที่จะ…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ธุดงค์
183
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - ธุดงค์
…งค์ ๓ คือ อัพโภกาสกังคะ * เพราะเหตุที่ธุดงค์ลางข้อขัดกัน เช่น รุกขมูลกังคะ กับ อัพโภกาสกังคะ ต่างว่ารักษา อัพโภกาสิกังคะอยู่ จะรักษารุกขมูลกังคะไปพร้อมกันได้อย่างไร มหาฎีกาท่านชี้ช่องให้ว่า คำสมาทานรุกขมูล…
…ดงค์ออกเป็น 42 ประเภทสำหรับภิกษุและเณร รวมถึงอธิบายข้อจำกัดในการปฏิบัติของภิกษุณีและสามเณร อาทิเช่น รักษาอัพโภกาสิกังกะควรดูแลไม่ให้ขัดแย้งกับธุดงค์อื่นๆ ซึ่งส่งผลต่อการปฏิบัติอย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับหลั…
การทำเภสัชและการดูแลผู้ป่วยในพระธรรม
27
การทำเภสัชและการดูแลผู้ป่วยในพระธรรม
…ดเบียนเอา จึงชื่อว่า ปลิโพธ เพราะเหตุนั้น จึงตัดมันเสียด้วยการทำเภสัช แต่ถ้า แม้เมื่อภิกษุทำเภสัช ( รักษาอยู่) สองสามวัน อาพาธไม่สงบไซร้ ก็พึง ติเตียนอัตภาพว่า ข้าไม่ใช้บ่าว ไม่ใช่ลูกจ้างของเจ้า ก็ข้าเลี้ย…
…บผิดชอบต่อผู้ป่วยในแง่จิตใจและร่างกายเพื่อส่งเสริมสุขภาพที่ดี การทำเภสัชเป็นกิจกรรมหนึ่งที่ช่วยในการรักษาและมีความสำคัญต่อการแสดงออกถึงความเมตตาในชีวิตของภิกษุ