หน้าหนังสือทั้งหมด

การเป็นกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
225
การเป็นกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
ก่อนที่พระภิกษุจะไปทำหน้าที่กัลยาณมิตรนั้น ต้องรู้จักและเข้าใจธรรมเนียมปฏิบัติของกลุ่ม บุคคลสำคัญในสังคมทั้ง 4 กลุ่ม คือ กลุ่มนักปกครอง กลุ่มนักวิชากา…
… สำหรับฆราวาสก็สามารถพัฒนาตนเองไปในทิศทางเดียวกัน สามารถแนะนำธรรมะให้กับคนรอบข้างได้เหมาะสม การเรียนรู้ในธรรมมัญญสูตรทำให้สามารถเป็นบุคคลปโรปรัญญูได้ทั้งพระและฆราวาส เป็นการสะสมบุญบารมีและคุณธรรมได้
ความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตร กับธัมมัญญูสูตร
231
ความสัมพันธ์ของคณกโมคคัลลานสูตร กับธัมมัญญูสูตร
…ีวิตคือพระนิพพาน ในแต่ละบทที่ผ่านมานั้น จะกล่าวถึงการฝึกฝนตัวของพระภิกษุไปตามลำดับ ตั้งแต่การเป็นผู้รู้จัก ศึกษาให้รู้ทั่วถึงธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง เรียกว่า ธัมมัญญู สามารถเข้าใจในธรรม รวมถึงน…
…ะปฏิบัติตามธรรมที่พระพุทธองค์ได้ตรัสไว้ พร้อมแสดงถึงขั้นตอนการฝึก 6 ขั้นตอนที่สำคัญในการพัฒนาเป็นผู้รู้และเข้าใจในธรรมอย่างแท้จริง ดำเนินไปอย่างเป็นระบบตั้งแต่การเข้าใจธรรม จนถึงขั้นการสร้างคุณธรรมที่ดีใ…
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
234
อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
10.2.2 อัตถัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ ภายหลังจากที่มีความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์แล้ว ขั้นตอนต่อไป จึงเป็นเรื่องของการ ทำความเข้าใจ เพื่อที่จะสามารถนำควา…
ภายหลังจากที่มีความรู้เรื่องการสำรวมในพระปาฏิโมกข์แล้ว ต้องทำความเข้าใจเพื่อใช้เป็นบทฝึกฝน มีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แ…
การสำรวมจิตในพระพุทธศาสนา
235
การสำรวมจิตในพระพุทธศาสนา
…ัลยาณมิตร ที่จะเป็นครูคอยแนะนำ พร่ำสอน ในการฝึกฝนตัวเองแล้ว ยังแสดงให้เห็นถึง การให้ความเข้าใจในความรู้ที่พระอุกกัณฐิตภิกษุได้ร่ำเรียน จาก พระอุปัชฌาย์และพระอาจารย์ ซึ่งเดิมท่านเกิดความท้อแท้เสียก่อน คิด…
เรื่องนี้เกี่ยวกับอุกกัณฐิตภิกษุที่มีความคิดว่าจะกลับไปเป็นฆราวาสเนื่องจากความท้อแท้ในทางการบวช แต่เมื่อพระพุทธองค์ทรงสอนให้เขา 'รักษาจิตของตน' ได้ ท่านสามารถบรรลุเป็นพระโสดาบัน เรื่องนี้แสดงให้เห็นถึ
กาลัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
238
กาลัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์
…ึกบริหารเวลาที่มีอยู่อย่างจำกัดได้อย่างเหมาะสม จึงต้อง อาศัยความเป็นกาลัญญู คือ ต้องมีเวลาในการเรียนรู้ ในการสอบถาม ในการฝึกเจริญสมาธิภาวนา และ เวลาในการหลีกออกเร้น กาลัญญูกับการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ จึงหม…
ในบทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของกาลัญญูและการสำรวมในพระปาฏิโมกข์ โดยเน้นวิธีการจัดสรรเวลาอย่างมีประสิทธิภาพในการศึกษาและการปฏิบัติของพระภิกษุ เพื่อให้บรรลุผลสำเร็จในการฝึกปฏิบัติตามคณกโมคคัลลานสูตร และ
การปฏิบัติของกุลบุตรผู้มีศรัทธา
248
การปฏิบัติของกุลบุตรผู้มีศรัทธา
ฟุ้งซ่าน ยกตัว กลับกลอก ปากกล้า พูดพล่าม ไม่คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ไม่รู้จักประมาณในโภชนะ ไม่ประกอบความเพียรเครื่องอื่นไม่นำพาในความเป็นสมณะไม่เคารพแรงกล้าในสิกขา ประพฤติมัก…
…ะผู้ที่ไม่มีในแง่ของการปฏิบัติในธรรมะ โดยเน้นถึงคุณสมบัติของกุลบุตรที่มีศรัทธา เช่น การไม่โอ้อวด การรู้จักประมาณในโภชนะ และการมีความเพียรในการเจริญภาวนา ในขณะที่ผู้ที่ฟุ้งซ่านจะแสดงออกถึงค่านิยมที่ตรงกัน…
ธัมมัญญูสูตร: การฝึกฝนเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์
249
ธัมมัญญูสูตร: การฝึกฝนเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์
… โลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม 7 ประการเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นธัมมัญญู รู้จักธรรม 1 อัตถัญญู รู้จักอรรถ 1 อัตตัญญู รู้จักตน 1 มัตตัญญู รู้จักประมาณ 1 กาลัญญู รู้จักกาล 1 ปริส…
…มมัญญูสูตรว่าด้วยการฝึกฝนและพัฒนาตนเองเพื่อเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ประกอบด้วยธรรม 7 ประการ ซึ่งภิกษุต้องรู้จักธรรม อัตถะ และตน รู้จักกาลและสังคม เพื่อให้บรรลุถึงความเป็นมนุษย์ที่มีคุณธรรม โดยเนื้อหาจะกล่าวถึ…
การฟังสัทธรรมและการปฏิบัติธรรม
251
การฟังสัทธรรมและการปฏิบัติธรรม
…้รับความสรรเสริญด้วยเหตุนั้นๆ บุคคลที่พิจารณาเนื้อความแห่งธรรมที่ทรงจำไว้ ก็มี 2 จําพวก คือ พวกหนึ่งรู้อรรถรู้ธรรมแล้ว ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม พวกหนึ่งหารู้อรรถรู้ธรรม แล้วปฏิบัติธรรม สมควรแก่ธรรมไม่บุคค…
เนื้อหานี้พูดถึงการฟังสัทธรรมที่มีสองประเภทคือ บุคคลที่ตั้งใจและไม่ตั้งใจฟัง โดยย้ำถึงความสำคัญของการทรงจำและการพิจารณาเนื้อหาธรรมที่ได้รับ รวมถึงการปฏิบัติธรรมที่นำไปสู่ประโยชน์ทั้งตนเองและผู้อื่น กา
การทำกิจกรรมและการศึกษาวิชาชีวิตสมณะ
10
การทำกิจกรรมและการศึกษาวิชาชีวิตสมณะ
…ผ่านทางการศึกษาธรรมะทางไกลผ่านดาวเทียมและสื่อเสริม เนื่องจากการศึกษาธรรมะทางไกลผ่านดาวเทียม (หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า “ดาวธรรม”) ซึ่งดำเนิน การโดยมูลนิธิศึกษาธรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมเป็นสื่อที่มีการนำเสนอสา…
…ุดจากการศึกษา นอกจากนี้ยังเสนอการศึกษาผ่านดาวเทียมและรายการ “โรงเรียนอนุบาลฝันในฝันวิทยา” เพื่อเรียนรู้การใช้ธรรมะในชีวิตประจำวัน ซึ่งนักศึกษาได้รับประสบการณ์ที่มีค่าจากกิจกรรมต่างๆ และการสอบที่มีความสำค…
การดำเนินชีวิตและหลักคิดโยนิโสมนสิการ
18
การดำเนินชีวิตและหลักคิดโยนิโสมนสิการ
…ขัดเกลาตนเองให้หมดจดจากกิเลสทั้งปวงได้ นั่นย่อมหมายความว่า เขาจะต้องทนทุกข์ทรมานอยู่ใน วัฏสงสารอีกมิรู้สุดรู้สิ้น ซึ่งหากพลาดพลั้งไปก่อกรรมทำเข็ญขั้นรุนแรงเข้า ก็ย่อมจะต้องเสวยผลกรรม อยู่ในนรกโดยไม่มีผู้…
บทความนี้กล่าวถึงการดำเนินชีวิตของฆราวาสที่ขาดหลักคิดโยนิโสมนสิการ ซึ่งทำให้ผู้คนประพฤติตนตามอำนาจกิเลสและใช้ชีวิตในทางที่แคบ อธิบายถึงผลกระทบของการมีชีวิตอยู่ในสังคมที่มีทั้งคนดีและคนชั่วที่ทำให้เกิด
แนวคิดการเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยพระเจ้าอชาตศัตรู
34
แนวคิดการเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยพระเจ้าอชาตศัตรู
…ูทรงมีพระทัยเต็มไปด้วยความ เศร้าหมอง เฝ้าโศกาอาดูรถึงแต่การสวรรคตของพระราชบิดาถึงกับไม่เป็นอันบรรทม รู้สึกสำนึกผิดที่ หลงเชื่อคำของพระเทวทัต และต้องการขอขมาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์จึงมีพระประสงค์จะเสด…
บทความนี้พูดถึงความรู้สึกเศร้าและสำนึกผิดของพระเจ้าอชาตศัตรูหลังจากทำปิตุฆาตพระราชบิดา ส่งผลให้พระองค์มีความประสงค์ที่จะแส…
การสอนและลัทธิของครูในพระพุทธศาสนา
53
การสอนและลัทธิของครูในพระพุทธศาสนา
…ิง ไม่ถูกต้อง เป็นต้น ในบรรดาลัทธิทั้ง 6 นี้ มีลัทธินี้เพียงลัทธิเดียวที่ยังหลงเหลืออยู่ถึงปัจจุบัน รู้จักกันในนามของ “ศาสนาเชน” โดยอยู่ในฐานะเป็นศาสนาหนึ่งของอินเดีย ปัจจุบันยังมีผู้นับถือศาสนานี้อยู่ใน…
บทเรียนเกี่ยวกับลัทธิในพระพุทธศาสนาและศาสนาเชนได้รับการนำเสนอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเห็นของครูปกุทธกัจจายนะที่เชื่อว่าอณูและจิตเป็นของเที่ยงแท้และคำสอนของครูนิครนถนาฏบุตรซึ่งเผยแพร่สู่การทรมานกายว่าเป็
พระพุทธคุณและวิชชา 8 ประการ
65
พระพุทธคุณและวิชชา 8 ประการ
…พร้อมด้วยวิชชาและจรณะ พระพุทธคุณข้อนี้ประกอบด้วยองค์ 2 คือ วิชชา และจรณะ วิชชา ในที่นี้หมายถึง “ความรู้ที่กำจัดความมืด” ความมืด หรืออวิชชา หมายถึงความมืดมนอยู่ ด้วยกิเลส สรรพสัตว์ที่ยังมืดมนอยู่ด้วยกิเลส…
พระพุทธคุณแบ่งออกเป็นองค์ 2 คือ วิชชา และจรณะ โดยวิชชาหมายถึงความรู้ที่กำจัดความมืดหรืออวิชชา ส่วนจรณะเป็นข้อปฏิบัติอันเป็นทางบรรลุวิชชา ซึ่งมีองค์รวม 15 อย่าง เช่น ศีล…
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
67
สุคโต: ผู้เสด็จไปดีแล้ว
…อภิชฌา พยาบาท เข้ามาครอบงำพระทัยของพระองค์ไม่ได้ พระทัยจึงใสบริสุทธิ์ เป็นสมาธิ หยุดนิ่ง จนกระทั่ง “รู้” ผุดขึ้น เรียกว่า “ปัญญา” หยุดนิ่งเข้าไปเช่นนั้น จนเข้าถึงกายภายใน ที่ละเอียดประณีต ยิ่งๆ ขึ้นเป็นล…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงพระนามว่า 'สุคโต' แปลว่า 'ผู้เสด็จไปดีแล้ว' มีความหมาย 4 นัย ได้แก่ เสด็จไปดี, เสด็จไปถูกต้อง, เสด็จไปสู่ฐานะที่ดี, และเสด็จไปงาม โดยพระองค์ทรงประพฤติดีในหลายชาติ จึงดำเนินผ่านอ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
70
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า: ศาสดาของเทวดาและมนุษย์
…่งแปลว่า “ผู้ตื่น ผู้เบิกบานแล้ว” ที่แปลว่า “ผู้อื่น” นั้น มีความเป็น 2 นัย คือ นัยที่ 1 พระองค์ตรัสรู้ไญยธรรม หรือธรรมอันควรรู้หมดสิ้นทุกประการ พระองค์จึงทรงเป็น “ผู้อื่น” คือ ทรงตื่นเองจากความเชื่อถือแ…
…หาเทวดา นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงได้รับนามว่า “พุทโธ” หมายถึง “ผู้เบิกบานแล้ว” เนื่องจากพระองค์ได้ตรัสรู้ไญยธรรมที่ควรรู้ ทำให้ท่านเป็น “ผู้อื่น” และยังสั่งสอนสัตว์โลกให้หลุดพ้นจากความหลง การที่ท่านได้รับก…
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและวัตถุกาม
81
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลสและวัตถุกาม
…่างๆ ที่เราได้ยินได้ด้วยหู 3) กลิ่น คือ กลิ่นต่างๆ ที่เราดื่มได้ด้วยจมูก 4) รส คือ รสต่างๆ ที่เรารับรู้ได้ด้วยลิ้น 5) โผฏฐัพพะ คือ สัมผัสที่เรารับรู้ได้ด้วยผิวกาย จะเห็นว่า “กิเลสกาม” นั้นเป็นลักษณะของใจ…
บทความนี้กล่าวถึงความเข้าใจในกิเลสและวัตถุกามที่ส่งผลต่อจิตใจของมนุษย์ โดยการวิเคราะห์อนุสัญญาของความลังเลสงสัย ความหดหู่ และอาการต่าง ๆ ที่เกิดจากความไม่พอใจในวัตถุกามทั้ง 5 อย่าง เช่น รูป เสียง กลิ่
ปาฏิโมกขสังวรศีล
84
ปาฏิโมกขสังวรศีล
…ยหิริโอตตัปปะ นุ่งห่ม เรียบร้อย มีอากัปกิริยาท่าทางที่สงบสำรวมงดงาม ดูแล้วน่าเลื่อมใส สำรวมอินทรีย์ รู้จักประมาณในการ บริโภค มีความเพียร ประกอบด้วยสติและสัมปชัญญะ เป็นผู้มักน้อย สันโดษ ไม่คลุกคลีกับหมู่ค…
ปาฏิโมกขสังวรศีลหมายถึงการสำรวมระวังตนเพื่อการประพฤติดีงามโดยมีหัวข้อหลัก 3 ประการ ได้แก่ มรรยาทและโคจร, การเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย, และการศึกษาในสิกขาบทต่างๆ อาจาระแบ่งเป็นอาจาระที่ดีและไม่ดี โด
การละเมิดสิกขาบทและการหลอกลวงในพระภิกษุ
89
การละเมิดสิกขาบทและการหลอกลวงในพระภิกษุ
…ง เหล่านั้นเลย แต่เพื่อจะอนุเคราะห์ทายกนั้น ตนก็ยินดีจะรับ การแสดงพฤติกรรมเช่นนี้ ก็เพื่อลวงให้ทายก รู้สึกนิยมชมชอบตน แล้วชักชวนกันหาสิ่งของดีๆ มาถวายอีกเพราะคิดว่าคงจะได้บุญมาก พวกที่สอง ชอบพูดเป็นเลศนั…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการละเมิดสิกขาบทซึ่งส่งผลให้สิ่งของที่ได้มาไม่บริสุทธิ์ โดยมีพระอรรถกถาจารย์ได้แบ่งการหลอกลวงของพระภิกษุออกเป็นสามประเภท ได้แก่ การแสร้งแสดงตัวเป็นผู้สันโดษเพื่อดึงดูดการถวายจากทาย
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
100
ทำความเข้าใจอินทรียสังวรศีล
…บงำ... ภิกษุฟังเสียงด้วย โสต... ดมกลิ่นด้วยมานะ..... ลิ้มรสด้วยชิวหา..... ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย... รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อมปฏิบัติ เพื่อสำรวมมนินทรีย์ ที่เมื่อไม่ส…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ต่างๆ ในการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยมีการเปิดรับอารม
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
101
การเข้าใจวิญญาณและอินทรียสังวร
…มายถึง “ลิ้มรสด้วยชิวหาวิญญาณ” “ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกาย” ย่อมหมายถึง “ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายวิญญาณ” “รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยใจ” ย่อมหมายถึง “รู้แจ้งธรรมารมณ์ด้วยมโนวิญญาณ” นั่นเอง ส่วนคำว่า “ไม่ถือนิมิต” คือ…
บทความนี้พูดถึงความหมายของการเห็นและฟังผ่านจักษุและโสตที่สัมพันธ์กับวิญญาณ รวมถึงการสำรวมจักษุนทรีย์ด้วยสติ เพื่อหลีกเลี่ยงการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ซึ่งอาจก่อให้เกิดกิเลส และอธิบายถึงอกุศลธรรมอันลามก